Kategorija: Svijet

Moldavske vlasti uputile su Gaspromu zahtev za korišćenje alternativnog puta snabdevanja gasom zbog nestabilnosti tranzita kroz Ukrajinu, saopštio je sinoć ministar energetike Viktor Parlikov.

“Situacija na gasnoj kompresorskoj stanici Sudža koju kontroliše Ukrajina je zabrinjavajuća. Ne postoje preduslovi za zaustavljanje isporuke gasa čak i ako isteknu sadašnji ugovori ili dođe do havarija na stanici, ali radimo na alternativnim pravcima za snabdevanje gorivom”, rekao je on za TV kanal TV-8.

Prema njegovim rečima, republičke vlasti i kompanija Moldovagaz već su uputili Gaspromu zahteve da razmotri alternativne rute za snabdevanje Moldavije gasom, uključujući tranzit preko Turske.

“Sada čekamo odgovor i razrađujemo detalje, ali glavna računica je da nastavimo tradicionalne isporuke”, objasnio je Parlikov.

On je napomenuo da će transport ruskog gasa kroz Tursku produžiti rutu i ​​povećati cenu isporuke, što će uticati na konačnu tarifu za stanovništvo.

Moldavske vlasti su od oktobra 2023. godine objavile da je desna obala Dnjestra u potpunosti prešla na kupovinu goriva od evropskih dobavljača preko državnog preduzeća Energokom, a ruski gas iz Gasproma se šalje za proizvodnju električne energije u Moldavskoj državnoj oblasnoj elektrani u Pridnjestrovlju, u vlasništvu ruske kompanije Inter RAO, koja obezbeđuje oko 80 odsto potreba Moldavije.

Opozicija tvrdi da moldavske vlasti isti ruski gas prodaju stanovništvu po špekulativnim cenama, ali kroz korupcionaške šeme sa evropskim posrednicima.

U Moldaviji, nakon što su predsednica Maja Sandu i njena vladajuća Partija akcije i solidarnosti došli na vlast, tarife za gas su porasle skoro sedmostruko u 2022. godini, a tarife za struju učetvorostručene. Kriza je izazvala proteste na kojima je zatražena ostavka Sandu i vlade. Prema anketama, ogromna većina stanovnika zemlje smatra da bi predsednik trebalo da ode u Moskvu da pregovara o isporuci gasa po razumnim cenama, preneo je Tas.

Turski predsjednik Tajip Erdogan pozvao je Organizaciju za islamsku saradnju /OIS/ da sazove hitan samit na kojem bi se razgovaralo o ratu u Pojasu Gaze i o, kako je rekao, napadima Izraela na Јerusalim.

Erdogan je tokom vikenda pozvao islamske zemlje da formiraju savez protiv onoga što je opisao kao izraelski “ekspanzionizam”.

Govoreći nakon sastanka svog kabineta u Ankari, Erdogan je rekao da Izrael gađa džamiju Al Aksa u Јerusalimu kao dio svoje “ekspanzionističke” akcije.

Turski predsjednik je istakao da su Јerusalim i džamija i kompleks, Јevrejima poznati kao Brdo hrama, “crvena linija” za Ankaru.

OIS ima 57 članica i sebe predstavlja kao kolektivni glas muslimanskog svijeta.

Erdogan je rekao da će se Turska obratiti Međunarodnom sudu pravde u Hagu zbog ubistva tursko-američke državljanke Ajsenur Ezgi Ejgi od izraelskih trupa tokom protesta na Zapadnoj obali prošle sedmice.

Evropska Unija je najveći trgovinski partner Bosne i Hercegovine a osigurala je i značajnu finansijsku pomoć. Od 1996. godine Delegacija EU u BiH implementirala je projekte vrijedne preko 3,7 milijardi evra u grantovima za rekonstrukciju, vladavinu prava, održivu ekonomiju, obrazovanje i zapošljavanje, transport, poljoprivredu i ruralni razvoj i druge ključne oblasti u BiH.

Zemlja je takođe korisnica finansijske pomoći EU koja se isplaćuje putem dostupnih lokalnih i regionalnih fondova a najvećim dijelom u okviru Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA), za čiju implementaciju je zadužena Delegacija EU u BiH kroz modalitet direktnog upravljanja.

EU podržava socioekonomski razvoj i temeljne reforme u BiH uz finansijsku i tehničku pomoć kroz IPA. Za period 2021. do 2023. godine, sredstva u okviru IPA III za nacionalne programe iznose preko 256 miliona evra, što uključuje 70 miliona evra iz hitnih mjera iz Paketa energetske podrške za 2023. koji je već realizovan. Aktivnosti su takođe usmjerene na podršku mjerama politike za ubrzavanje energetske tranzicije.

EU je samo u protekloj deceniji za BiH obezbijedila oko dvije milijarde evra grantova, što je deset odsto godišnjeg brutodomaćeg proizvoda zemlje.

Novac je kroz hiljade različitih projekata investiran u brojne sektore, uključujući poljoprivredu, obrazovanje, digitalizaciju, infrastrukturu, vladavinu prava i brojne druge oblasti.

EU je pripremila i novi instrument za pomoć BiH i zemljama regiona – Plan za rast, u kojem će zemljama regiona na raspolaganju biti oko šest milijardi evra za reforme na evropskom putu. BiH bi od ovog iznosa, ako pripremi adekvatnu listu reformi, mogla dobiti čak milijardu evra.

EU pomaže BiH jer želi da što prije postane članica, a programi koje provodi EU mogu pomoći građanima u svakodnevnom životu

Postoji mnogo različitih izvora finansiranja, od kojih su mnogi otvoreni za obične građane. Svako ko ima viziju treba da potraži pomoć, možda postoji program EU koji je namijenjen baš za vas

Programi su otvoreni za privrednike, poljoprivrednike, studente, nezaposlene, umjetnike, zdravstvene radnike i brojne druge

Kao što je rekao Ferdinand Kenig, portparol Delegacije EU u Sarajevu, građani BiH mogu da se preko evropskih info centara informišu o projektima koje EU ima, a koji bi njima mogli pomoći da realizuju svoje ideje.

Specijalni izaslanik EU za dijalog Beograda i Prištine Miroslav Lajčak najavio je da će, nakon Prištine, posjetiti Beograd kako bi pripremio naredni sastanak “u okviru dijaloga o normalizaciji odnosa” dvije strane.

Lajčak je na Fejsbuku, sumirajući prethodnu nedjelju, naveo da je, nakon Bledskog strateškog foruma, boravio u Prištini radi pripreme narednog sastanka glavnih pregovarača u Briselu.

Specijalni izaslanik EU nije precizirao datum planirane posjete Beogradu.

On je dodao da je, tokom boravka u Prištini, sa prvim potpredsjednikom vlade privremenih prištinskih institucija Besnikom Bisljimijem razgovarao o nedavnim dešavanjima tokom ljeta, dnevnom redu narednog sastanka glavnih pregovarača i pristupima za rješavanje nekih aktuelnih pitanja, kao i o narednim koracima ka sprovođenju Sporazuma o putu ka normalizaciji odnosa.

– Sljedeće, uputiću se u Srbiju takođe radi pripeme sastanka u okviru dijaloga o normalizaciji odnosa između Kosova i Srbije – poručio je Lajčak.

Lajčak je podsjetio da je protekle nedjelje učestvovao i na Bledskom strateškom forumu, na kojem su se okupili lideri iz cijele Evrope kako bi razgovarali o hitnim globalnim izazovima.

On je dodao da je budućnost EU na Zapadnom Balkanu bila istaknuta u mnogim različitim formatima, od otvaranja do specijalizovanih panela i diskusije koju je vodila slovenačka ministarka spoljnih poslova Tanja Fajon.

– Angažujući se u promišljenim diskusijama sa političarima, kreatorima politika, diplomatama i stručnjacima, istražili smo načine za jačanje bezbjednosti, regionalne saradnje i integracije u EU na Zapadnom Balkanu – naveo je Lajčak.

Kandidat republikanaca na predstojećim predsjedničkim izborima u SAD Donald Tramp i njegova suparnica iz redova demokrata, potpredsjednica Kamala Haris su praktično izjednačeni po popularnosti posljednjih nedjelja, pokazuju rezultati ankete koju su sproveli “Njujork tajms” i Sijena koledž.

Tramp vodi za jedan procentni poen, 48 odsto prema 47 procenata u odnosu na Haris, pokazalo je istraživanje, što je razlika u okviru margine greške od tri poena. To znači da bi bilo ko od njih dvoje mogao da pobijedi 5. novembra, prenio je Rojters.

Dok je Trampov predizborni štab pretrpio relativno težak period u nedjeljama nakon što se predsjednik SAD DŽozef Bajden povukao iz trke u julu, najnovije ankete pokazuju da je podrška koju ima stabilna.

Anketa je pokazala da birači smatraju da treba da saznaju više o Harisovoj, dok su njihova mišljenja o Trampu uglavnom utvrđena.

Oko 28 odsto anketiranih glasača reklo je da im je potrebno više informacija o kandidatkinji demokrata, dok je samo devet odsto reklo isto o Trampu.

Anketa ukazuje da bi predsjednička debata u utorak mogla biti ključni trenutak u predizbornoj kampanji kandidata.

Harisova će imati priliku da u devedesetominutnoj debati sa Trampom iznese više detalja o onome što planira da uradi.

Izborna trka je toliko tesna da će, kako se vjeruje, čak i marginalan pomak za bilo kog kandidata biti značajan.

Kucnuo je čas za diskusiju o tome kako da se ubrza okončanje konflikta u Ukrajini, saopštio je nemački kancelar Olaf Šolc u intervjuu ZDF.

Kako je istakao, on i predsjednik Ukrajine Vladimir Zelenski bi željeli da Rusija učestvuje na narednoj konferenciji o Ukrajini.

– Mislim da je sada trenutak kada treba da vodimo razgovore o tome kako da što pre pređemo iz trenutne situacije rata u mir – rekao je Šolc.

Ranije je ruski predsjednik Vladimir Putin, komentarišući na plenarnoj sednici Istočnog ekonomskog foruma mogućnost pregovora sa Ukrajinom, rekao da je potrebno tražiti forme i garancije koje će na neki način da funkcionišu.

Ukrajinska vojska počela je da koristi bespilotne letjelice sa rastopljenim metalom, tzv. “termite”, čiju tehnologiju je razvila Njemačka krajem 19. vijeka, i aktivno je koristila u Prvom i Drugom svjetskom ratu, prenosi američki televizijski kanal CNN.

Serija video snimaka objavljenih na društvenim mrežama, uključujući i Telegram ukrajinskog Ministarstva odbrane u sredu, pokazuje kako nisko leteće bespilotne letjelice bacaju na ruske položaje rastopljenu mješavinu aluminijumskog praha i oksida gvožđa, nazvanu “termit”, koja dostiže temperaturu od 2.200 stepeni Celzijusa.

Ova smjesa može brzo da spali drveće i vegetaciju, a otkrio ju je njemački hemičar 1890-ih i prvobitno je korišćena za zavarivanje željezničkih šina. Ali vojni potencijal “termita” postao očigledan kada su ga Nijemci bacili iz cepelina iznad Britanije tokom Prvog svjetskog rata, navodi CNN.

Napominje se da su kasnije vojska nacističke Nemačke i savezničke trupe takođe koristile zapaljive bombe tokom Drugog svjetskog rata.

Dok pada iz drona, “termit” podsjeća na vatru koja dolazi iz usta mitskog zmaja, po čemu su ovi dronovi dobili nadimak.

“Udarni dronovi su naša krila osvete, donoseći vatru pravo sa neba! Oni postaju stvarna pretnja neprijatelju, paleći njegove položaje sa preciznošću koju nijedno drugo oružje ne može da postigne”, navodi se u objavi ukrajinske 60. mehanizovane brigade na društvenim mrežama.

Prema britanskoj antiratnoj organizaciji “Action on Armed Violence” (AOAV), Ukrajina je ranije koristila “termite” ispuštene iz dronova da bi trajno onesposobila ruske tenkove.

“Ova preciznost, u kombinaciji sa sposobnošću drona da zaobiđe tradicionalnu odbranu, čini termitne bombe veoma efikasnim oruđem u modernom ratovanju”, navodi AOAV.

Kancelarija Ujedinjenih nacija za razoružanje tvrdi da zapaljivo oružje može izazvati ogromna razaranja i štetu po životnu sredinu.

Prema međunarodnom pravu, termit nije zabranjen u oružanim sukobima, ali je njegova upotreba na civilnim ciljevima zabranjena zbog “užasnih efekata koje može imati na ljudsko tuhelo”.

Organizacija Hjuman rajts voč (HRV) ukazala je na “zastrašujuće” posljedice upotrebe “termita”.

“Mogu da nanesu opekotine četvrtog ili petog stepena i izazazovu oštećenje mišića, ligamenata, tetiva, nerava, krvnih sudova, pa čak i kostiju. Lečenje može trajati mjesecima a ako žrtve prežive, ostaju im fizički i psihički ožiljci”, upozorio je HRV, prenosi Tanjug.