Kategorija: Svijet

Dok je u većem dijelu Evropske unije trajalo slavlje nakon ubjedljivog poraza Viktora Orbana i njegovog Fidesa na izborima u Mađarskoj, hladan tuš stigao je iz Bugarske.
Stranka Rumena Radeve, kog mnogi vide kao novog Orbana, osvojila je natpolovičnu većinu u bugarskom parlamentu.

Osim toga, u Sloveniji, još jednoj zemlji članici Evropske unije, Vladu bi ponovo mogao da formira Јanez Јanša, takođe skloniji suverenističkom, nego globalističkom pokretu.

Zbog svega toga, opravdano se postavlja pitanje – jesu li najave o početku kraja suverenističkih pokreta u Evropi bile opravdane, ili je riječ tek o političkim željama, bez prevelikog uporišta u stvarnosti?

Političar Orhan Avdži iz Turske, nakon što je nedavno izabran za predsjednika lokalnog ogranka stranke Huzur, dospio je u javnost, ali ne zbog svojih političkih stavova, već – brkova.

Rusija se priprema za dugoročni sukob sa Zapadom, stvarajući najozbiljnije i najsloženije okruženje prijetnji s kojim se Nizozemska suočila u decenijama, saopštila je nizozemska obavještajna služba (AIVD) u svom godišnjem izvještaju za 2025. godinu.

U četvrtak je glavna direktorica AIVD-a Simon Smit izjavila da “u osamdeset godina postojanja AIVD-a i njegovih prethodnika nikada nije bilo slične prijetnje kao sada”, upozoravajući da je nacionalna sigurnost pod stalnim pritiskom iz više smjerova odjednom, izvijestila je nizozemska novinska agencija “NOS”.

Rusija postala agresivnija
U izvještaju se navodi da je Rusija postala agresivnija, brutalnija i provokativnija prema evropskim zemljama, vođena percepcijom Moskve da je evropska politička i vojna podrška Ukrajini sve neprijateljskija.

AIVD je rekao da ruske akcije ukazuju na pripreme za dugotrajni strateški sukob, a ne na kratkoročni pritisak.

Kao dokaz, obavještajna služba navela je ruske sajber operacije iz 2025. godine usmjerene na Signal i WhatsApp račune vladinih zvaničnika i vojnog osoblja.

Napadi su bili povezani s ruskom hakerskom grupom nazvanom “Laundry Bear”, za koju AIVD tvrdi da je takođe izvršila veliko kršenje nizozemskih policijskih sistema, otkrivajući kontakt podatke desetina hiljada zaposlenika.

Kina takođe prijetnja Zapadu i Evropi
Izvještaj je takođe upozorio na rastuću prijetnju iz Kine, optužujući Peking za dugotrajne tajne napore krađe osjetljivog znanja od nizozemskih kompanija i istraživačkih institucija.

Obavještajna služba rekla je da kineske aktivnosti ugrožavaju ekonomsku konkurentnost i usklađene su s njenim ciljem preoblikovanja globalnog poretka po autokratskim linijama.

Nizozemski telekomunikacioni pružatelji usluga bili su meta 2025. godine kampanje sajber špijunaže koja se pripisuje Salt Typhoonu, hakerskoj grupi za koju Sjedinjene Države tvrde da je podržava kineska država.

Očekuje se da će se prijetnja iz Kine i Rusije proširiti 2026. godine, ciljajući mnoge nacije širom Evrope, prenosi “KyivPost”.

Evropska unija upozorila je da se Evropa suočava s “vrlo ozbiljnom krizom” zbog pada zaliha avionskog goriva uzrokovanog ratom u Iranu, što bi moglo natjerati putnike da ovog ljeta promijene svoje planove za godišnji odmor, prenosi Sky News.

Obuhvat vakcinom protiv morbila u BiH je oko 60 odsto, daleko ispod praga neophodnog za kolektivni imunitet, zbog čega je povećan rizik od novih epidemija, pa nadležni i međunarodne organizacije pozivaju na hitno jačanje sistema imunizacije.

Istovremeno, obuhvat vakcinama koje se daju u prvoj godini života znatno je viši, i to protiv difterije, tetanusa i velikog kašlja 94,6 odsto, poliomijelitisa 94,7 odsto, hepatitisa B 95,9 odsto, a be-se-že /BCG/ vakcinom 97,1 odsto, pokazuju novi podaci Svjetske zdravstvene organizacije u Unicefa.

Povodom obilježavanja Evropske sedmice imunizacije, iz ovih organizacija su upozorili da je zbog nedovoljnog obuhvata MRP vakcinom 2024. godine u BiH zabilježeno više od 9.000 slučajeva morbila i velikog kašlja, sa sedam smrtnih ishoda.

Specijalni predstavnik Svjetske zdravstvene organizacije u BiH Ervin Kureman istakao je da imunizacija ostaje jedna od najefikasnijih mjera javnog zdravlja i da se mora raditi na povećanju obuhvata kako bi bio ostvaren napredak, saopšteno je iz ove organizacije.

Predstavnik Unicefa u BiH Mark Lise naglasio je da praznine u imunitetu imaju ozbiljne posljedice i da su epidemije pokazale da je neophodno jačati povjerenje u vakcine i obezbijediti ravnopravan pristup za svu djecu.

Kako je navedeno u saopštenju, imunizacija je u proteklih 50 godina globalno smanjila smrtnost dojenčadi za 40 odsto, te da i dalje predstavlja ključnu zaštitu od zaraznih bolesti u svim životnim dobima.

Moskva vidi zahtjeve EU upućene Beogradu sa ciljem izazivanja antagonizma između Rusije i Srbije, saopštio je portparol Kremlja Dmitrij Peskov.

– Drugim riječima, to se postavlja ovako: ili nastavljate da se usredsređujete na članstvo u EU, na neku vrstu zajedništva sa Evropskom unijom, ali pod jednim uslovom, da prekinete sve odnose sa Rusijom, pridružite se sankcijama – ili nastavljate prijateljske, pragmatične odnose sa Rusijom, ali onda zaboravljate na evropsku perspektivu – rekao je Peskov novinarima, komentarišući zahtjeve Brisela da Srbija uvede sankcije Rusiji.

Prema njegovim riječima, takva formulacija je ekstremno pogrešna, jer je svaka zemlja suverena u svom izboru, uključujući Srbiju.

– Oni koji postavljaju takve antagonističke uslove su najmanje u pravu, jer svaka zemlja može veoma harmonično da razvija veze sa svim drugim zemljama, u svim pravcima, i da to radi u sopstvenom interesu – naglasio je Peskov.

On je dodao da je Rusija oduvijek podržavala činjenicu da svaka zemlja treba da zauzme suveren stav i da se vodi sopstvenim nacionalnim interesima.

U sudaru dva voza u Kagerupu, na sjeveroistoku Danske, jutros je povrijeđeno 17 osoba, od kojih su četiri u kritičnom stanju, saopštila je služba za hitne slučajeve Kopenhagena.

– Sve povrijeđene osobe su sa mjesta nesreće transportovane kolima hitne pomoći i helikopterom – saopštile su službe hitne pomoći, prenosi nacionalna televizija Nyheder.

Policija regiona Sjeverni Zeland je saopštila da se “dogodila velika željeznička nesreća”, i da je veliki broj spasilačkih ekipa na licu mjesta.

Sudar dva voza se dogodio na željezničkoj pruzi između Hileroda i Kagerupa kod Isterodvejena.

Dionica pruge između Isterodvejena i Kagerupa je zatvorena.

Turski parlament usvojio je zakon kojim se zabranjuje korištenje društvenih mreža mlađima od 15 godina.

Osobe mlađe od 15 godina neće moći da otvore profile na društvenim mrežama, a digitalne platforme moraće da implementiraju sisteme za provjeru starosti.

Društvene mreže moraće da obezbijede jasne, razumljive i jednostavne alate za roditeljski nadzor, objavio je TRT Haber.

Pružaoci usluga društvenih mreža biće obavezne i da preduzmu mjere za sprečavanje obmanjujućeg oglašavanja, .

Strane platforme za igre sa više od 100.000 dnevnih korisnika iz Turske biće obavezne da imenuju predstavnika u toj zemlji kako bi se osiguralo poštovanje propisa i usklađenost sa zakonima.

Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski izjavio je da je rat u Iranu skrenuo pažnju sa ruske agresije na njegovu zemlju, upozorivši da je “veliki rizik” smatrati da se napori za okončanje rata u Ukrajini ne mogu nastaviti dok se sukob u Iranu ne završi.

U intervjuu za CNN, Zelenski je rekao da se tehnički razgovori sa Sjedinjenim Američkim Državama i dalje vode, ali da ne vidi mogućnost ličnog sastanka dok se “pitanje Irana ne zatvori”.

On je istakao da predstavlja izazov to što isti američki pregovarački tim, predvođen izaslanikom Stivom Vitkofom i Džaredom Kušnerom, učestvuje u pregovorima i o ratu u Iranu i o Ukrajini.

Zelenski je naglasio da, iako razumije da su Sjedinjene Američke Države trenutno fokusirane na rat u Iranu, Ukrajina ne smije da bude zanemarena, jer se borbe i dalje nastavljaju.

“Nije opcija reći da ćemo o Ukrajini govoriti kasnije. Ukrajina nije ‘kasnije’. Ukrajina je već u velikoj tragediji i moramo istovremeno da tražimo rješenje”, rekao je on.

Ukrajinski predsjednik je, takođe, naveo da rat utiče na isporuke ključnog naoružanja, posebno protivbalističkih projektila, ističući da Ukrajina ne dobija dovoljne količine zbog ograničenih proizvodnih kapaciteta u SAD.

Govoreći o finansijskoj pomoći Evropske unije, Zelenski je rekao da je odobreni kredit od 90 milijardi evra pitanje “života i opstanka” za Ukrajinu, naglašavajući da bez tih sredstava zemlja ne može da proizvede dovoljne količine naoružanja za odbranu.

Mogu i da ga prelomim u novinski stil za objavu, ako ti odgovara.