Kategorija: Svijet

Razmjere američko-izraelske vojne kampanje protiv Irana otkrio je zapovjednik američkog Centralnog zapovjedništva (CENTCOM), koji je detaljno opisao neviđeno raspoređivanje američkih snaga.

U video poruci u utorak, general Bred Kuper objavio je da u zajedničkoj operaciji, koja je sada u četvrtom danu, učestvuje preko 50.000 vojnika, 200 borbenih aviona i dva nosača aviona.

Masovni napadi i potapanje iranske mornarice
General Kuper opisao je obim ofanzive, navodeći da su američke i izraelske snage pogodile gotovo 2.000 ciljeva širom Irana koristeći više od 2.000 raketa od početka kampanje.

U značajnoj eskalaciji, takođe je izjavio: “Takođe potapamo iransku mornaricu, cijelu mornaricu. Do sada smo uništili 17 iranskih brodova.” Ovo označava veliko proširenje sukoba na pomorsko područje, ciljajući iranske pomorske sposobnosti u Zalivu i okolnim vodama.

Iranska odmazda i američke žrtve
Šef CENTCOM-a priznao je da je Iran pokrenuo velike napade odmazde, ispalivši preko 500 balističkih projektila i više od 2.000 dronova usmjerenih na Izrael i zalivske države u kojima se nalaze američke snage.

Uprkos tome, Kuper je tvrdio da “iranska sposobnost napada na američke snage i saveznike opada kako kampanja traje”.

Međutim, kampanja nije prošla bez posljedica za Ameriku. CENTCOM je objavio da je šest američkih vojnika ubijeno, a nekoliko drugih ranjeno u iranskom napadu na taktičko operativni centar u Kuvajtu, što su prve američke borbene smrti u ovoj novoj fazi rata, prenosi “YeniSafak”.

Zemljotres jačine 4,5 stepeni po Rihteru registrovan je danas na Siciliji, saopštio je Evropsko-mediteranski seizmološki zavod.

Epicentar potresa bio je dubini od pet kilometara, 14 kilometara od Katanije i 154 kilometra od Palerma.

Za sada nema izvještaja o pričinjenoj šteti.

Iranske kurdske milicije stacionirane na iransko-iračkoj granici u iračkom Kurdistanu konsultovale su se proteklih dana sa Sjedinjenim Američkim Državama o napadima na iranske snage bezbednosti u zapadnom delu zemlje, navode tri izvora upoznata sa ovim pitanjem.

Snage su u pregovorima sa Sjedinjenim Američkim Državama o pomoći CIA u nabavci oružja, rekla su dva izvora. Kako piše izraelski list Haaretz, napad Kurda mogao bi da se dogodi u narednih nekoliko dana.

CNN je prvi izvestio o umešanosti CIA u ove grupe i potencijalnoj kopnenoj operaciji, pozivajući se na izvore koji tvrde da agencija radi na naoružavanju kurdskih snaga kako bi podstakla narodni ustanak u Iranu.

Ranije je objavljeno da je Tramp u nedelju razgovarao sa kurdskim liderima i da nastavlja komunikaciju sa drugim lokalnim vođama koji bi mogli da iskoriste trenutnu slabost Teherana kako bi ostvarili napredak na terenu.

Nakon dramatičnih događaja, vazdušnih udara i glasanja u strogoj tajnosti, Veće eksperata Irana donelo je konačnu odluku. Novi vrhovni vođa Islamske Republike Iran je Mojtaba Hamnei, sin dosadašnjeg lidera ajatolaha Alija Hamneija.

Informacija je potvrđena nakon što je 88 članova Veća eksperata, usled visokih bezbednosnih rizika i napada na njihovu zgradu u Komu, proces glasanja obavilo na daljinu.

Ovim izborom Iran ulazi u novu eru, ali uz očekivani nastavak dosadašnje čvrste unutrašnje i spoljne politike.

Mojtaba Hamnei (rođen 1969. godine) drugi je sin Alija Hamneija i decenijama važi za jednu od najmoćnijih figura iz senke unutar iranskog političkog i bezbednosnog sistema.

Iako do sada nije obavljao visoke javne i zvanične državne funkcije, njegov stvarni uticaj je značajan.

Smatra se da Mojtaba ima izuzetno bliske i snažne veze sa Islamskom revolucionarnom gardom (IRGC) i paravojnom formacijom Basij. Analitičari su ga često opisivali kao glavnu sponu između kabineta svog oca i vojnih struktura.

Američki republikanski senator Lindzi Graem i saveznik predsjednika Donalda Trampa rekao je da će se zalivske države pridružiti Sjedinjenim Državama i Izraelu u napadu na Iran tokom nadolazećih dana. Graem je to izjavio nakon povjerljivog brifinga o Iranu za sve senatore, piše “The Hill”.

Brifing, koji je trajao oko 80 minuta, održali su državni sekretar Marko Rubio, direktor CIA-e Džon Ratklif, ministar odbrane Pit Hegset i načelnik Združenog stožera general Dan Kain.

“Arapski partneri biće više uključeni”
“Cijeli dan razgovaram telefonom s našim arapskim saveznicima i događa se upravo suprotno. Ovdje sam da vam prenesem dobru vijest, barem za mene, a to je da mislim kako će se regionalni, arapski partneri više uključiti, a ne manje”, rekao je Graem novinarima nakon izlaska sa sastanka.

Dodao je:

“Neće se slomiti, nego će se uključiti u borbu na direktniji način. A Iran je napravio veliku grešku napadom na Kuvajt, Katar i Saudijsku Arabiju”, kazao je. “Zemlje su sada odlučnije no ikad da zauvijek okončaju tu prijetnju.”

Odgovor na iranske napade
Nakon što su SAD i Izrael tokom vikenda pokrenuli napade na Iran, Teheran je uzvratio ispaljivanjem hiljada dronova i projektila prema Kataru, Saudijskoj Arabiji, Kuvajtu, Omanu, Bahreinu i Ujedinjenim Arapskim Emiratima.

Američki saveznici u Zalivu ranije su bili zabrinuti zbog mogućnosti sveopeštg rata s Iranom te su radili na uspostavljanju bliskih veza s Vašingtonom, trošeći milijarde na kupovinu američkog oružja i izgradnju američkih vojnih baza.

“Propast režima je na pomolu”
“Ono što vidim u danima koji dolaze jeste više vojne moći usmjerene protiv režima koja nije američka, više aviona koji nisu američki, više raketnih kapaciteta koje u borbu unose naši saveznici”, rekao je Graem.

Dodao je:

“Sposobnost da se našteti režimu će porasti, ne samo zato što smo mi predaniji okončanju ovoga, već i zato što ćemo sada imati više partnera za to”, dodao je.

Graem, koji se zalaže za snažnu odbranu, takođe je predvidio da će količina američke vatrene moći u sljedećih dan ili dva biti “nadmoćna”. “A kada tome dodate i vazdušne snage saveznika, koje će takođe biti nadmoćne, propast ovog režima je na pomolu”, zaključio je Graem, prenosi “Index”.

Nastavljaju se vazdušni udari na Bliskom istoku. SAD i Izrael nastavljaju da gađaju Iran, dok iranske snage uzvraćaju napadima na izraelske gradove i američke baze i diplomatska predstavništva u regionu.

Saudijska Arabija presrela dvije krstareće rakete i devet dronova

Saudijska Arabija presrela je dvije krstareće rakete u blizini centralnog grada Al-Kharj, saopštio je portparol Ministarstva odbrane te zemlje.

Ministarstvo je na mreži Iks navelo da su rakete presretnute i uništene u Al-Hardžu, prenio je En-Bi-Si.

U odvojenoj objavi, Ministarstvo odbrane je saopštilo da je devet dronova presretnuto po ulasku u vazdušni prostor Kraljevine.

UAE: Više od 1.000 napada iz Irana

Ministarstvo spoljnih poslova Ujedinjenih Arapskih Emirata saopštilo je danas da je ta zemlja bila izložena više od 1.000 napada iz Irana.

Resorno ministarstvo je istaklo da je broj tih napada veći od onih koje su pretrpjele sve ostale ciljane države, uz napomenu da UAE “nisu učestvovali u ratu i nisu dozvolili korišćenje svoje teritorije, teritorijalnih voda ili vazdušnog prostora za bilo kakav napad na Iran”, prenio je En-Bi-Si.

– U tom smislu, UAE potvrđuju svoje pravo na samoodbranu, kako je garantovano međunarodnim pravom i Poveljom Ujedinjenih nacija – navedeno je u saopštenju Ministarstva.

Rubio: U napadima na Iran idemo ispred rasporeda, tek ćemo pokrenuti napade

Sjedinjene Američke Države u napadima na Iran idu “ispred rasporeda” i “tek će pokrenuti” napade na zemlju u “narednih nekoliko sati i dana”, izjavio je sinoć američki državni sekretar Marko Rubio.

– Zaista ćete početi da primjećujete promjenu u obimu i intenzitetu ovih napada, jer dve najmoćnije vazduhoplovne snage na svijetu razgrađuju ovaj teroristički režim, uništavaju ga i oduzimaju mu sposobnost da prijeti svojim susjedima ili da se sakrije iza zone imuniteta koja im omogućava da razviju svoje nuklearne ambicije – rekao je Rubio, prenosi En-Bi-Si njuz.

Kako je rekao, SAD nisu napale Iran zato što je Izrael tako namjeravao, već zato što je američki predsjednik Donald Tramp navodno tako odlučio.

– Odluka koju je donio bila je da Iranu ne bude dozvoljeno da se krije iza svog programa balističkih raketa, da mu ne bude dozvoljeno da se krije iza svoje sposobnosti da sprovede ove napade – rekao je Rubio.

On je rekao da je Donald Tramp donio odluku da napadne Iran kada je utvrdio da pregovori koji su bili u toku neće uspjeti, što je u suprotnosti sa Rubiovom jučerašnjom izjavom da je napad na Iran imao odbrambenu svrhu, jer je Izrael planirao napad na Iran.

– Kada je predsjednik donio odluku da pregovori neće uspjeti, da nas manipulišu u pregovorima i da je to prijetnja koja nije održiva, donijeta je odluka o napadu. To sam rekao juče – rekao je Rubio, insistirajući da je “ova operacija na kraju morala da se desi”.

Ranije juče, Tramp je demantovao da ga je Izrael uvukao u rat sa Iranom, navodeći da je njegovo mišljenje bilo da će Iranci prvi napasti.

Ne prestaju sukobi na Bliskom istoku. SAD i Izrael nastavljaju da gađaju Iran, dok iranske snage uzvraćaju napadima na izraelske gradove i američke baze u regionu.

Mediji prenose da u vazdušnim udarima nije pošteđen nijedan dio Teherana, a da su najviše oštećeni komunikacioni tornjevi, radiodifuzne stanice i gradski Veliki bazar.

Iran uzvraća udarima na američke baze i diplomatska predstavništva u regionu. Nakon napada dronovima, izbio je požar u konzulatu SAD u Dubaiju, ali nije bilo povrijeđenih, potvrdio je američki državni sekretar Marko Rubio.

Američki ratni brodovi počeće da prate tankere u Ormuskom moreuzu, ukoliko to bude potrebno, saopštio je predsjednik SAD Donald Tramp.

– Naložio sam Razvojnoj finansijskoj korporaciji SAD da obezbijedi, po veoma razumnoj cijeni, osiguranje od političkog rizika i garancije za finansijsku bezbjednost sve pomorske trgovine, posebno energetske, koja putuje kroz Persijski zaliv. Ovo će biti dostupno svim pomorskim linijama. Ukoliko bude potrebno, američka mornarica će početi da prati tankere kroz Ormuski moreuz, što je prije moguće – napisao je Tramp na društvenoj mreži Iks.

Prema njegovim riječima, Sjedinjene Američke Države će, bez obzira na sve, obezbijediti “slobodan protok energije svijetu”.

– Ekonomska i vojna moć Sjedinjenih Američkih Država je najveća na Zemlji. Uskoro će uslijediti više koraka – dodao je Tramp.

U velikoj međunarodnoj akciji usmjerenoj protiv trgovine kokainom, uhapšeno je 16 osoba, među kojima i jedan visoko rangirani član kriminalne mreže povezane sa ekvadorskim kartelom Los Lobos, dok su još četiri osumnjičena pozvana na ispitivanje, objavljeno je na sajtu Agencije EU za saradnju u sprovođenju zakona (Evropol).

Operaciju su, uz podršku Evropola, izveli organi za sprovođenje zakona iz Belgije, Ekvadora i Holandije. Istraga, pokrenuta u januaru 2025. godine, razotkrila je složenu šemu krijumčarenja kokaina, pranja novca i korupcije.

Tokom akcije u kojoj je učestvovalo više od 100 policajaca, zaplenjeno je oko četiri tone kokaina – 572 kilograma u Ekvadoru, 2,6 tona u Vlisingenu u Holandiji, 1,1 tona u Roterdamu i 3,165 tona u Belgiji. Pored toga, izvršeno je 26 pretresa, zaplijenjena su četiri pištolja i dve puške, više vozila, kao i 810 miliona američkih dolara u gotovini.

Istragu je vodila ekvadorska policija uz podršku Evropola, belgijskih i holandskih policijskih službi, kao i kancelarije DEA u Bukureštu.

Meta operacije bila je kriminalna mreža iz Ekvadora, koju je predvodila osoba koja je djelovala iz gradova Gvajakil i Mačala. Za transport kokaina korišćene su kompanije za izvoz voća, a droga je skrivana u legalnim pošiljkama, posebno u rashlađenim kontejnerima.

Istraga je pokazala i da je ekvadorska mreža sarađivala sa albanskom kriminalnom organizacijom, čiji su članovi putovali u Ekvador radi pregovora i organizovanja velikih pošiljki. Po dolasku u Evropu, kokain je dalje distribuiran kroz složenu logističku mrežu u više zemalja, saopštio je Evropol.

Mojtaba Hamenei, sin iranskog vrhovnog vođe ajatolaha Alija Hameneija i osoba koju neki analitičari dugo smatraju mogućim nasljednikom, prema navodima iranske agencije Mehr News je živ.

“Mojtaba Hamenei, sin vrhovnog vođe, potpuno je dobrog zdravlja”, objavila je agencija Mehr. Agencija je navela da Mojtaba takođe razmatra “važna pitanja” vezana za državu, bez iznošenja pojedinosti.

Mojtaba, drugi sin vrhovnog vođe, naširoko se smatra osobom koja iza kulisa ima uticaj, sa dubokim vezama sa Korpusom islamske revolucionarne garde (IRGC), najmoćnijom vojnom silom u Iranu, kao i sa Basijem, njegovom dobrovoljačkom paravojnom mrežom, prenosi Index.

Ipak, svaki pokušaj prenosa vlasti sa oca na sina naišao bi na političke i vjerske osjetljivosti unutar Irana.

Dinastički prenos vlasti ne gleda se blagonaklono u šiitskoj klerikalnoj tradiciji, naročito u sistemu koji je nastao revolucijom koja je srušila monarhiju.

Postoje i praktične prepreke: Mojtaba nije široko poznat kao visoki klerik i ne obavlja nijednu zvaničnu državnu funkciju. Sjedinjene Američke Države uvele su mu sankcije 2019. godine.

Ruski predsjednik Vladimir Putin pokušava da doprinese deeskalaciji situacije na Bliskom istoku, rekao je portparol Kremlja Dmitrij Peskov.

“Putin je nesumnjivo ulagao i nastaviće da ulaže sve napore da doprinese barem blagom smirivanju situacije. U tom smislu, razgovori sa partnerima su se svodili na Putinovo obećanje da će iranskim vlastima prenijeti našu ozbiljnu zabrinutost povodom eskalacije nasilja u regionu”, naveo je Peskov.

Putin je juče razgovarao telefonom sa rukovodiocima Bahreina, Katara, Ujedinjenih Arapskih Emirata i Saudijske Arabije.