Kategorija: Kultura

Svjetska muzička scena izgubila je jednog od najvažnijih ambasadora tradicionalnog zvuka. Uticajni američki bluz umjetnik Džon Hamond, čija je karijera trajala dugih šest decenija, preminuo je u 83. godini.

Vijest o njegovoj smrti potvrdio je njegov bliski prijatelj i saradnik Pol Džejms, prenoseći informaciju koju je dobila Hamondova supruga Marla.

Autentični glas iz Grinič Vilidža

Iako je rođen u Njujorku 13. novembra 1942. godine, daleko od prašnjavih puteva američkog Juga, Hamond je postao jedan od najcjenjenijih interpretatora delta i čikaškog bluza. Tokom svoje plodne karijere, objavio je više od 30 albuma, ostajući vjeran sirovom i iskrenom zvuku koji je definisao ovaj žanr.

Hamond je bio sin čuvenog producenta Džona Henrija Hamonda Mlađeg, čovjeka koji je svijetu otkrio veličine poput Bile Holidej, Boba Dilana i Brusa Springstina. Ipak, mladi Džon je svoj put krčio sam, oslanjajući se na sopstveni talenat i ljubav prema muzici Madija Votersa i Roberta Džonsona.

Mreža koja je oblikovala rok i bluz

Njegov album “So Many Roads” iz 1965. godine ušao je u anale muzičke istorije, ne samo zbog kvaliteta, već i zbog postave koju je okupio. Uz njega su tada svirali Majk Blumfild, Robi Robertson, Gart Hadson i Levon Helm – muzičari koji će kasnije formirati kultni sastav “D Bend” (The Band).

Hamond je bio karika koja je povezivala najveće talente ere. U njegovom pratećem bendu kratko je svirao čak i Džimi Hendriks, a ostalo je zabilježeno da su na nekoliko nastupa u Grinič Vilidžu zajedno sa Hamondom na sceni bili Hendriks i Erik Klepton – postava koja, na žalost kolekcionara, nikada nije snimljena.

Priznanja i očuvanje baštine

Tokom bogate karijere, Hamond je osvojio brojna priznanja:

-Nagrada “Gremi”: 1985. godine za projekat “Blues Explosion”.

-Osam nagrada za bluz muziku.

-Kuća slavnih bluza: Uvršten je među besmrtne 2011. godine.

Poseban trag ostavio je i kao voditelj dokumentarca “Potraga za Robertom Džonsonom” iz 1991. godine, čime je još jednom potvrdio svoju misiju povezivanja modernih slušalaca sa korijenima američke muzike. Jedan od njegovih najuspješnijih poznih projekata bio je album “Wicked Grin” iz 2001. godine, koji je producirao njegov dugogodišnji prijatelj Tom Vejts.

Džon Hamond je do posljednjeg dana ostao posvećen sceni, dokazujući da je bluz mnogo više od žanr,  to je živa forma koja, zahvaljujući umjetnicima poput njega, nikada neće izblijedjeti, prenosi Glas Srpske.

 

Predsjednik Pokrajinske vlade Vojvodine Maja Gojković i Njegovo visokopreosveštenstvo mitropolit budimski i temišvarski Lukijan otkrili su danas bistu Dositeja Obradovića u porti Saborne crkve u Temišvaru.

Nakon otkrivanja biste, Gojkovićeva je prisustvovala Svetoj arhijerejskoj liturgiji u Sabornoj crkvi u Temišvaru koju je služio mitropolit Lukijan.

Srpski prosvjetitelj, pisac, filozof, prevodilac i prvi ministar prosvjete u modernoj Srbiji Dimitrije Obradović, po zamonašenju Dositej, rođen je u Čakovu, na teritoriji današnje Rumunije.

Zamonašio se mlad, ali je kasnije napustio manastirski život i posvetio se učenju i putovanjima po Evropi – Grčkoj, Njemačkoj, Francuskoj i Rusiji, gdje je upoznao ideje prosvjetiteljstva.

Bio je saradnik Karađorđa Petrovića tokom Prvog srpskog ustanka i osnivač Velike škole u Beogradu, preteče današnjeg Univerziteta, a prvi ministar prosvjete postao je 1808. godine.

Zalagao se za obrazovanje naroda i pisanje na narodnom jeziku.

Ličnost i djelo Dositeja Obradovića predstavljaju jednu od ključnih prekretnica u istoriji srpske kulture, književnosti i prosvjete.

Dositejev značaj ogleda se prije svega u tome što je donio prosvjetiteljske ideje u srpski kulturni prostor. Njegovo insistiranje na razumu, obrazovanju i praktičnoj koristi znanja predstavlja otklon od srednjovjekovnog, teološki dominantnog modela mišljenja, prenosi Glas Srpske.

U tom smislu, on nije bio samo pisac, već reformator svijesti.

 Foto: Tanjug

Ostvarenje Džejmsa Kamerona “Titanik” postalo je 2. marta 1998. godine prvi film u svijetu koji je ostvario prihod od milijardu dolara.

“Titanik” je američki film iz žanra romantične katastrofe premijerno prikazan 1997. godine.

Kameronova inspiracija za ovo ostvarenje potekla je iz njegove fasciniranosti brodolomima.

Takođe, on je smatrao da bi ljubavna priča prošarana ljudskim gubitkom bila od suštinskog značaja za prenošenje emocionalnog uticaja katastrofe.

Nakon američke premijere, 19. decembra 1997. godine, “Titanik” je postigao značajan kritičarski i komercijalni uspjeh, a zatim i dobio brojna priznanja.

Film je pohvaljen zbog svojih vizuelnih efekata, glume, produkcijskih vrijednosti, režije, muzičke partiture, kinematografije, priče i emocionalne dubine.

Kameronovo ostvarenje nominovano je za čak 14 “Oskara”, čime je izjednačeno u broju nominacija sa holivudskim spektaklom “Sve o Evi” iz 1950. godine, a osvojilo je 11, uključujući nagradu za najbolji film i najbolju režiju.

Mlađe generacije su zavoljele lik Faruka Fazlinovića iz serije “Lud, zbunjen, normalan” kojeg je tumačio Senad Bašić.

Ovaj glumac koiji gazi sedmu deceniju, pored zdravstvenih problema sa kojima se borio i dalje obavlja svoje obaveze i radi kao profesor glume.

Iako ga dugo nije bilo na društvenim mrežama, sada se on oglasio na Instagramu.

Pozvao je svoje pratitelje u pozorište, ali isto tako i dao do znanja da, uprkos problemima sa zdravljem, obavlja svoje obaveze kao redovini profesor na Akademiji scenskih umjetnosti Univerziteta u Sarajevu, gdje predaje glumu.

U komentarima na društvenim mrežama pratitelji mu ostavljaju poruke podrške.

“Duhovit i kad je bolestan, brz oporavak ljudino”, “Brz oporavak ti želim”, “Glumačka legenda koja je obeležila moje detinjstvo u 90-im”, “Ne daj se, Senade”… su samo neki od komentara.

Inače, Senad Bašić, ovdašnjoj publici najpoznatiji kao Faruk iz serije “Lud, zbunjen, normalan” imao je nekoliko operacija glasnih žica i ozbiljno mu je narušeno zdravlje.

“Imao sam ozbiljnih zdravstvenih problema i još sam na terapijama. Imao sam tri operacije glasnih žica, dvije u Zagrebu i jednu u Sarajevu, tako da je moje zdravlje narušeno, ali s obzirom na to da imam 62 godine, šta sam sve prošao u karijeri i koliko sam igrao za vrijeme i poslije rata, ja samo mogu reći – dobro je da sam živ”, ispričao je tad za Novu BiH.

Četvrti “Aprilili Fest” u Banjaluci biće održan od 1. do 3. aprila u Sportskoj dvorani Centar, a pred publiku u gradu na Vrbasu ove godine izlaze Dragan Marinković Maca, Tijana Dapčević i Nikola Đuričko.

Kako navode iz Support Marketing Centara, organizatora festivala, Banjaluka i ovog proljeća okuplja luckastu Aprilili ekipu, bezobrazno ozbiljnu u svojoj neozbiljnosti.

“Briga i pamet su na godišnjem, a Sportska dvorana Centar postaje zona smijeha i zabave, uz aplauze koji traju duže od svakog ponedjeljka. Četvrti ‘Aprilili Fest’ publici ponovo otkriva pomalo zaboravljeni grad koji zna da se smije, i sebi i svijetu”, navedeno je u saopštenju.

Ulaznice za sve festivalske večeri moguće je kupiti na platformi gigstix.ba, a organizatori poručuju “ako već živimo cirkus, neka bar bude rasprodat!”.

Festival će biti održan uz podršku grada Banjaluka.

Program festivala:

1. april u 20 časova – “Lajf Kouč” i Dragan Marinković Maca

“Festival otvara moćna monodrama koja ne miluje, već provocira. Maca secira savremeno društvo brutalno i bez filtera. Kroz lucidne monologe vodi publiku od gromoglasnog smijeha do neprijatne tišine. I nazad”, navode organizatori.

Banjalučka publika premijerno će pogledati predstavu o svijetu u kojem su moral, poštenje i ljubav postali relikti, a trka za nebitnim stvarima zamijenila istinske odnose.

“‘Lajf Kouč’ ne nudi rješenja, nego ogledalo. A u tom ogledalu – svi mi”, pojašnjeno je u saopštenju.

2. april u 20 časova – “Menopauza” i Tijana Dapčević

Legendarna muzičarka i glumica donosi regionalni hit – stenap monodramu nastalu po tekstu Danila Vukotića, a u režiji Rade Vukotić.

“U ulozi Marine Stanković, Tijana bez zadrške govori o temama o kojima se obično šapuće – valunzi, nesanica, promjene raspoloženja, muževi u krizi srednjih godina…

Predstava razbija tabue uz poruku: Menopauza nije kraj, to je reset. Žene će se prepoznati. Muškarci će, napokon, razumjeti?”, pišu iz Support Marketing Centara.

3. april u 20 časova – “Showbiz” i Nikola Đuričko

Nakon svjetske turneje i više od 50.000 gledalaca širom Amerike, Kanade, Australije i Evrope, Đuričko donosi duhovitu i ličnu priču o karijeri, porodici i svim onim situacijama koje zvuče nevjerovatno, ali su istinite.

“Džoni zlatousti, čovjek koji riječima liječi, zatvara festival novim stendap programom ‘Showbiz’. Zašto su ga hvatali za kragnu? Zašto je morao prisustvovati porođaju? Zašto je prijavio sina policiji? Odgovori stižu, uz salve smijeha”, navedeno je u saopštenju i za kraj poručeno “Vidimo se u oblaku zabave!”.

Američki glumac Robert Karadin, poznat po ulogama u filmskom hitu „Osveta šmokljana“ i popularnoj seriji „Lizi Mekgvajer“, preminuo je u 71. godini.

Strani mediji izvještavaju da je porodica saopštila da je glumac izvršio samoubistvo, ističući da su željeli da javnost bude upoznata s njegovom gotovo dvodecenijskom borbom s bipolarnim poremećajem.

U saopštenju dostavljenom portalu Dedlajn, porodica Karadin navela je da je vijest podijeljena s dubokom tugom.

„S neizmjernom tugom moramo da podijelimo da je naš voljeni otac, deda, ujak i brat Robert Karadin preminuo. U svijetu koji ponekad djeluje mračno, Bobi je uvijek bio svjetionik svjetlosti za sve oko sebe. Slomljeni smo zbog gubitka ove predivne duše i želimo da ukažemo na njegovu hrabru borbu tokom gotovo dvije decenije s bipolarnim poremećajem. Nadamo se da će njegov život podstaći razgovor i pomoći u razbijanju stigme vezane za mentalne bolesti“, navodi se u saopštenju, prenosi b92.

“Želimo da ljudi znaju”

Njegov stariji brat, glumac Kit Karadin, takođe je za Dedlajn istakao da porodica želi da se otvoreno govori o mentalnom zdravlju.

„Želimo da ljudi znaju. U tome nema nikakve sramote. Želim da slavim njegovu borbu i njegovu predivnu dušu. Bio je izuzetno talentovan i nedostajaće nam svakog dana“, rekao je Kit Karadin.

Robert Karadin rođen je 1954. godine kao najmlađi sin legendarnog glumca Džona Karadina.

Bio je dio jedne od najpoznatijih holivudskih glumačkih porodica. Njegova starija polubraća bila su Dejvid i Brus, dok su mu rođena braća Kit i Kristofer Karadin. Gotovo svi članovi porodice bavili su se glumom.

Debitovao 1972.

Na filmu je debitovao 1972. godine uz Džona Vejna u ostvarenju „The Cowboys“. Uslijedile su zapažene uloge u filmovima „Mean Streets“ reditelja Martina Skorsezea i u Oskarom nagrađenom filmu „Coming Home“.

Najveći komercijalni uspjeh ostvario je 1984. godine u kultnoj komediji „Revenge of the Nerds“, gdje je igrao glavnu ulogu Luisa Skolnika. Film je doživio ogroman uspjeh i iznjedrio tri nastavka, snimana 1987, 1992. i 1994. godine.

Zanimljivo je da je Karadin tokom priprema za ulogu boravio pod prikrivenim identitetom na Univerzitetu u Arizoni, uvjeravajući studente da je zaista štreber, kako bi što autentičnije dočarao lik.

Novoj generaciji gledalaca postao je poznat kao Sem, otac glavne junakinje u Diznijevoj seriji „Lizzie McGuire“, u kojoj je glumio uz Hilari Daf od 2001. do 2004. godine.

Smrt polubrata okidač za pogoršanje mentalnog zdravlja

Smrt njegovog starijeg polubrata Dejvida Karadina 2009. godine, koji je preminuo u hotelskoj sobi na Tajlandu, ostavila je dubok trag na Roberta. Kasnije je izjavio da je upravo taj događaj bio okidač za pogoršanje njegovog mentalnog stanja, nakon čega mu je dijagnostikovan bipolarni poremećaj.

Iz prvog braka sa Suzan Snajder dobio je kćerku, glumicu Ever Karadin. Kasnije se oženio Edit Mani, s kojom je dobio dvoje djece, Mariku i Ijana. Par se razveo 2015. godine nakon 25 godina braka.

Tokom brakorazvodne parnice 2017. godine iznesene su optužbe da je Karadin 2015. pokušao da izazove saobraćajnu nesreću u Koloradu, dok je on priznao da se u tom periodu nalazio u psihotičnom stanju.

Porodica je apelovala na javnost da poštuje njihovu privatnost u trenucima žalosti, uz poruku da se o mentalnim bolestima mora govoriti otvoreno i bez stigme.

Film “Žuta slova”, drama o tome šta se dešava u braku pod velikim političkim pritiskom, osvojio je nagradu “Zlatni medvjed” na Berlinskom filmskom festivalu.

U turskoj drami, smještenoj u Njemačkoj, glume Ozgu Namal i Tansu Bičer kao bračni par glumca i dramaturškinje koji gube posao i moraju da napuste svoje udobne živote nakon što turska država počne da progoni muža zbog objavljivanja kritičkog sadržaja na internetu.

Na 76. Međunarodnom filmskom festivalu Berlinale holivudska zvijezda i oskarovka Mišel Јeo primila je počasnog “Zlatnog medvjeda” za životno djelo.

Za glavne nagrade festivala “Zlatnog” i “Srebrnog medveda”, takmičila su se 22 filma, a predsjednik žirija je bio njemački režiser Vim Venders.

Srpsko prosvjetno i kulturno društvo (SPKD) “Prosvjeta” iz Kozarske Dubice dodijelilo je nagradu “Divit Rajka Lukača” knjizi “Mesečeve makazice” književnice iz Beograda Vesne Aleksić.

SPKD “Prosvjeta” je u okviru manifestacije “Dani Rajka Lukača” raspisala konkurs za najbolju knjigu za djecu objavljenu u 2025. godini i konkurs za najbolje literarne radove za djecu i mlade.

Na konkurs za najbolju knjigu za djecu u oblasti beletristike stiglo je 45 naslova, i to 35 iz Srbije i 10 iz Republike Srpske, a žiri je odluku o dobitniku nagrade donio 9. februara.

– Veliki broj knjiga naših poznatih savremenih autora, kao i onih koji tek počinju, omogućio je uvid u književnu produkciju u prethodnoj godini. Najzastupljeniji su romani i pripovijetke, kao i ilustrovana kraća prozna ostvarenja, ali je bilo i nekoliko knjiga poezije za djecu – saopšteno je iz organizacionog odbora manifestacije.

Na konkurs za najbolje literarne radove za djecu i mlade, koji je raspisan u dvije kategorije – stariji osnovci i srednjoškolci, stigla su 72 rada osnovaca i 21 rad srednjoškolaca iz Republike Srpske i Srbije.

U kategoriji starijih osnovaca prvo mjesto osvojila je Lenka Nenadović, učenica osmog razreda Osnovne škole “Nikola Tesla” iz Beograda, a među srednjoškolcima Andrea Golubović, učenica trećeg razreda Srednjoškolskog centra “Istočna Ilidža”.

Žiri u sastavu predsjednik Gordana Maletić i članovi Slavka Petković Grujičić i Bojana Vučen odlučio je jednoglasno o dobitniku nagrade “Divit Rajka Lukača” za 2025. godinu.

Žiri kojim je predsjedavao Miloš Kecman, a članovi su bili Rada Čolović Šukunda i Zorica Garača jednoglasno je donio odluke o izboru najboljih literarnih radova.

Nagrade će biti uručene u ponedjeljak, 2. marta, na svečanosti u Domu kulture Kozarska Dubica koja će početi u 19.00 časova.

Nagrađena književnica za djecu i mlade Vesna Aleksić posjetiće u utorak, 3. marta, predškolce u vrtiću “Pčelica”, a zatim promovisati svoju knjigu učenicima petog razreda osnovnih škola u Kozarskoj Dubici.

Naveče će u Narodnoj biblioteci biti promovisan roman Rajka Lukača “Zevsova glavobolja”.

Književnik i prevodilac Rajko Lukač /1952-2024/ rođen je u Međeđi kod tadašnje Bosanske Dubice, a školovao se u tim mjestima i Starom Petrovom Selu, dok je srpskohrvatski jezik i jugoslovensku književnost diplomirao na Filološkom fakultetu u Beogradu.

Autor je većeg broja knjiga priča za odrasle i djecu, kao i drama, scenarija i antologija.

Lukačeve pjesme i priče zastupljene su u dvadesetak antologija srpske poezije i proze.

Preminuo je u 73. godini u Beogradu.

Foto: RTV KD

Banjalučka pjevačica Maja Mano objavila je novu pjesmu pod nazivom “Kiselina”, a koja je, nakon singla “Ako trebaš nekoga”, druga najava njenog predstojećeg albuma.

Pjesma je objavljena 14. februara, ali, kako je navedeno iz PR tima pjevačice, njena poruka daleko prevazilazi jedan datum.

“Ako je prethodni singl ‘Ako trebaš nekoga’ bio strast, onda je ‘Kiselina’ otrov. Dinamična, melodična i emotivno snažna, pjesma donosi priču o toksičnoj ljubavi koja se iz razočaranja pretvara u snagu. Nije balada o porazu, već plesna pobjeda nad njim”, pojašnjeno je u nastavku.

Tekst je direktan i ogoljen, a govori o trenucima kada prestajemo da prepoznajemo sebe, ali i o odluci koja pokreće povratak sebi.

“Autorski tim ostaje isti. Muziku i tekst potpisuje Hristina Vuković, dok aranžman i produkciju potpisuje Andrija Gavrilović, nastavljajući zvuk koji Maju sve jasnije pozicionira kao izvođača snažne emocije i savremenog pop izraza”, stoji dalje u saopštenju.

Ovoga puta umjetnica zajedno sa producentom spota i projekata Mariom Milanovićem preuzela je veću kontrolu i iza kamere.

“Kao izvršni producent spota učestvovala je u svakom kreativnom detalju, od vizije stajlinga do završne atmosfere kadra. Vizuelni identitet pjesme realizovali su reditelj Milan Banjac i direktor fotografije Andrej Zrnić, pretvarajući Majinu ideju u precizno oblikovanu estetsku cjelinu”, navedeno je dalje.

“Kiselina” govori o raskoraku između očekivanja i stvarnosti i o snazi da se iz njega izađe jači.

“U vremenu kada se ljubav često predstavlja kao savršena slika, Maja Mano bira da pokaže njenu realnost. Upravo u toj iskrenosti leži snaga pjesme”, zaključeno je u saopštenju, prenose „Nezavisne“.

FOTO: Borislav Brezo

Glumac Erik Dejn, koji je svjetsku slavu stekao ulogom doktora Marka Slouna u popularnoj seriji „Uvod u anatomiju“, preminuo je u 53. godini, potvrdila je njegova porodica za magazin PEOPLE.

Dejn je preminuo u četvrtak, 19. februara, samo deset mjeseci nakon što je javno saopštio da mu je dijagnostikovana amiotrofična lateralna skleroza (ALS), poznata i kao Lu Gerigova bolest.

– Teška srca dijelimo vijest da nas je Erik Dejn napustio u četvrtak popodne, nakon hrabre borbe sa ALS-om. Svoje posljednje dane proveo je okružen dragim prijateljima, posvećenom suprugom i svojim dvjema prelijepim kćerkama, Bili i Džordžijom, koje su bile centar njegovog svijeta – navodi se u saopštenju porodice, prenosi Glas Srpske.

Porodica je istakla da je tokom borbe sa bolešću postao snažan zagovornik podizanja svijesti o ALS-u i istraživanja ove bolesti, odlučan da pomogne drugima koji se suočavaju sa istim izazovom.

– Duboko će nam nedostajati i zauvijek ćemo ga se sjećati sa ljubavlju. Erik je obožavao svoje fanove i bio beskrajno zahvalan na ljubavi i podršci koju je dobijao – naveli su iz porodice, uz molbu za privatnost u teškim trenucima kroz koje prolaze.