VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Sindikalci ogorčeni, ističu da je Vlada Srpske glavni krivac za propast RiTE Gacko i Ugljevik

    Sindikalci ogorčeni, ističu da je Vlada Srpske glavni krivac za propast RiTE Gacko i Ugljevik

    Predstavnici sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske na vanrednoj konferenciji za medije istakli su da je stanje u Rudnicima i termoelektranama Ugljevik i Gacko alarmantno, o čemu su, kako kažu, u proteklih par mjeseci upozoravali kroz proteste, obavještenja i dopise, ali niko nije reagovao.

    Glavni krivac za ovakvo stanje jeste vlasnik, odnosno Vlada Srpske. Deset dana je RiTE Ugljevik van pogona. To građane Srpske, Elektroprivredu Srpske i sve nas košta između 12 i 15 miliona KM, a prihodi ugljevičke termoelektrane za ovih deset dana su mogli biti pet – šest miliona KM.

    Jeste li čuli da je neko u državi podnio ostavku, ministar, direktori RiTE Gacko, Elektroprivrede Republike SRpske ili RiTE Ugljevik? Niste čuli! E, u tome i jeste problem. Mi očekujemo još taj sastanak sa premijerom, od kog tražimo konkretna rješenja. Nama je juče stala otkrivka, danas je stala proizvodnja uglja. Na deponiji imamo još nešto manje od 10 hiljada tona, što znači da još najdalje možemo na mreži ostati 36 sati – rekao je Željko Tepavčević, predsjednik Sindikalne organizacije ZP „RiTEGacko“.

    – Ja sam radnik preduzeća 30 godina, ni u jednom momentu nije se desilo da nema uglja na deponiji. Nažalost, to se desilo. U ovom momentu, mi smo prepušteni dragom bogu. Sve zavisi od vremena. Termoelektrana će biti na mreži večeras, ali to ne garantuje stabilan rad, niti stabilnu proizvodnju. Trenutno imamo uglja za tri ili četiri dana – istakao je Boban Benović, predsjednik Sindikalne organizacije ZP „RITE Ugljevik“, piše BN.

  • Devizne rezerve na kraju oktobra veće od 17 milijardi KM

    Devizne rezerve na kraju oktobra veće od 17 milijardi KM

    Devizne rezerve Centralne banke BiH na kraju oktobra iznosile su 17,04 milijarde KM i veće su za 170 miliona KM u odnosu na prethodni mjesec.

    Na godišnjem nivou, devizne rezerve povećane su za 1,27 milijardi KM ili 8,1 odsto, objavila je Centralna banka BiH.

    Ukupni krediti domaćim sektorima u BiH na kraju oktobra iznosili su 25,37 milijardi KM i veći su za 154,9 miliona KM ili 0,6 odsto u odnosu na septembar.

    Rast kredita registrovan je kod sektora stanovništva za 96,1 milion KM ili 0,8 odsto, privatnih preduzeća za 34,3 miliona KM ili 0,3 odsto, vladinih institucija za 47,7 miliona KM ili 3,9 odsto.

    Kod nefinansijskih javnih preduzeća zabilježen je pad kredita za 13,5 miliona KM ili 2,4 odsto, te ostalih domaćih sektora za 9,8 miliona KM ili 3,5 odsto.

    Godišnja stopa rasta ukupnih kredita u desetom mjesecu iznosila je 9,4 odsto, nominalno 2,18 milijardi KM.

    Godišnji rast kredita registrovan je kod sektora stanovništva za 1,05 milijardi KM ili devet odsto, privatnih preduzeća za 952,6 miliona KM ili 10 odsto, vladinih institucija za 168,7 miliona KM ili 15,4 odsto, te kod ostalih domaćih sektora za 46,3 miliona KM ili 20,6 odsto.

    Smanjenje kreditnog rasta na godišnjem nivou zabilježeno je kod nefinansijskih javnih preduzeća za 39,7 miliona KM ili 6,6 odsto.

  • Javni sektor RS: Milijarde u gubicima, odgovornost izostaje

    Javni sektor RS: Milijarde u gubicima, odgovornost izostaje

    Republika Srpska trenutno upravlja s čak 223 javna preduzeća koja zapošljavaju 27.000 ljudi. Umjesto da doprinose punjenju budžeta, ova preduzeća kontinuirano proizvode gubitke koji se već sada broje u milijardama konvertibilnih maraka.

    Poseban fokus javnosti nedavno je bio na “Šumama RS”, čiji je akumulirani gubitak dosegao 130 miliona KM. Uprkos obećanjima da će se situacija stabilizovati do kraja godine, pomoćnik ministra poljoprivrede RS, Radenko Laketić, otvoreno je priznao da će preduzeće i dalje tonuti u minus.

    Ništa bolja situacija nije ni u “Željeznicama RS”, koje su na kraju prvog kvartala 2024. godine zabilježile akumulirani gubitak od nevjerovatnih 283 miliona KM, čime su postale neslavni rekorder među gubitašima.

    Gubici premašuju vrijednost imovine
    Ekonomistkinja i poslanica SDS-a Mirjana Orašanin naglašava da je poslovanje sa gubicima u javnim preduzećima pravilo, a ne izuzetak. “Gdje je Republika Srpska poslodavac, tu se dešavaju malverzacije, zloupotrebe i kršenja prava radnika,” kaže Orašanin.

    Primjeri za to su brojni. Preduzeće “Kosmos” Banjaluka, koje je nekada bilo simbol industrijskog uspjeha, sada posluje s akumuliranim gubitkom od 41 miliona KM, dok je njegova imovina procijenjena na 39 miliona. Negativan trend nije zaobišao ni Nacionalni park “Sutjeska”, banjalučku “Akvanu” i “Toplanu”, kao ni mnoge druge članice “Elektroprivrede RS”.

    Dugovi javnih preduzeća opterećuju građane
    Ukupni akumulirani gubici nekoliko ključnih preduzeća – “Šuma RS”, “Željeznica RS”, “Kosmosa” i “Aerodroma RS” – premašuju 460 miliona KM. Kada se ovim iznosima dodaju dugovi ostalih javnih kompanija, ukupna cifra prelazi milijardu maraka, što je iznos jednak godišnjem planu zaduženja Republike Srpske.

    Dok javna preduzeća gomilaju dugove, Vlada RS se intenzivno zadužuje. U posljednjih 18 mjeseci, samo na Banjalučkoj berzi zaduženje je premašilo 1,1 milijardu KM kroz prodaju obveznica i trezorskih zapisa.

    Politika ispred profesionalizma
    Božo Marić, predsjednik Sindikata uprave RS, smatra da su politička imenovanja u javnim preduzećima glavni uzrok ovakvog stanja. “Direktori su zaštićeni kao bijeli medvjedi, a što su veće pronevjere, to im se povjeravaju značajniji resursi,” kaže Marić.

    On dodaje da javnost jasno vidi nesrazmjer između imovine rukovodilaca i njihovih prijavljenih prihoda. I dok novac nestaje u nejasnim tokovima, resursi za obrazovanje, zdravstvo i podršku porodicama s djecom su sve manji.

    Dividende gotovo nepostojeće
    Rebalans budžeta za ovu godinu pokazuje realnost: od planiranih 100 miliona KM prihoda od dividendi javnih preduzeća, procjena je snižena na svega 14 miliona. Od 223 preduzeća koja upravljaju ključnim resursima RS, značajan doprinos budžetu gotovo da ne postoji.

    Ovo ukazuje na duboku krizu upravljanja i nužnost hitnih reformi. Dok milioni cure, a zaduženja rastu, pitanje odgovornosti ostaje otvoreno.

  • Šta piše u Prijedlogu budžeta Srpske za 2025

    Šta piše u Prijedlogu budžeta Srpske za 2025

    Narodna skupština Republike Srpske iduće sedmice trebalo bi da raspravlja o Prijedlogu budžeta RS za 2025. godinu i to po hitnom postupku, koji je za 260 miliona KM veći od okvira Rebalansa budžeta Srpske za 2024. godinu.

    Ukupna budžetska sredstva planirana Prijedlogom budžeta Republike Srpske za 2025. godinu iznose 6 milijardi i 70 miliona KM.

    Srpskainfo je provjerila ko će sljedeće godine stezati kaiš, a ko odriješiti kesu.

    Osim što na raspolaganju ima više novca od parlamenta Srpske, ali i brojnih ministarstava, predsjednik Republike Srpske, Milorad Dodik dobio je i najveće povećanje budžeta u narednoj godini, izuzev Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS.

    Kako je što je Srpskainfo juče detaljno pisala, Dodikov budžet u narednoj godini trebalo bi da iznosi 77,5 miliona maraka što je povećanji od 21 milion maraka u odnosu na ovogodišnji Rebalans Budžeta Srpske.

    Zanimljivo je da će Dodik tako imati na raspolaganju koliko i Ministarstvo prosvjete i kulture zajedno sa Ministarstvom finansija, Ministarstvom uprave i lokalne samouprave i Ministarstvom za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje.

    Još veće povećanje budžeta očekuje Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite RS na čelu sa ministrom Alenom Šeranićem (SNSD), od čak 106 miliona maraka.

    Tako će budžet ovog ministarstva u 2025. godini iznositi 529 miliona maraka, dok je ovogodišnjim Rebalansom budžeta Šeranić na raspolaganju imao 423,2 miliona KM.

    Najveće uvećanje planirano je na stavci transferi.

    Planirano je da se sljedeće godinu Fondu zdravstvenog osiguranja u skladu sa Zakonom o zdravstvenom osiguranju isplati 142,4 miliona KM, dok su ove godine dobili tek 45 miliona KM.

    I Ministarstvo privrede i preduzetništva RS dobija veći budžet za 5 miliona KM. Tako će ovo ministarstvo na čijem čelu se nalazi Vojin Mitrović (SNSD) na raspolaganju imati 39,1 milion KM u odnosu na ovogodišnjih 34,7 miliona KM.

    Povećanje se odnosi na tekuće grantove. Planirano je da se sljedeće godine za podršku za ulaganje u unapređenje tehnološkog nivoa i prelazak privrede na zelenu i cirkularnu ekonomiju izdvoji 25,5 milion maraka, dok je ove godine ta stavka iznosila 0 KM.

    Istovremeno, Mitrovićevo ministarstvo je srezalo subvencije za 6 miliona maraka, pa će naredne godine na raspolaganju imati 10 miliona KM.

    Za sljedeću godinu je ukinut grant za podrška razvoju privrede i poboljšanja efikasnosti poslovanja i uvođenja novih tehnologija. Ove godine je za te namjene izdvojeno 15 miliona KM.

    Za četiri miliona maraka veći je budžet Ministarstva finasija RS na čelu sa Zorom Vidović (SNSD).

    Ministarstvo će tako naredne godine na raspolaganju imati 25,2 miliona KM.

    Uvećanje za poslaničke klubove
    I Poreska uprava RS ima veći budžet pa će sljedeće godine na raspolaganju imati 40 miliona maraka, dok je ove godine imala 34,9 miliona KM.

    Prema predloženom budžetu za narednu godinu PU RS za stručne usluge planira izdvojiti 6,5 miliona KM, dok je ove godine za te namjene na raspolaganju imala 1,5 miliona KM.

    Veće budžete imaće i okružna javna tužilaštva u Srpskoj, u prosjeku od 200.000 do 500.000 KM, u zavisnosti od tužilaštva do tužilaštva.

    Okružni sud Banjaluka imaće veći budžet za 800.000 KM pa će sljedeće godine iznositi 7 miliona maraka, dok će ostali okružni sudovi imati uvećanja između 200.000 i 500.000 KM.

    Povećava se i budžet Osnovnog suda Banjaluka sa 12 na 13,2 miliona maraka, a kod ostalih sudova u Srpskoj između 100.000 i 400.000 KM.

    Ministarstvo porodice, omladine i sporta na čijem čelu se nalazi Selma Čabrić (SP) na raspolaganju će imati budžet u iznosu od 84,4 miliona KM što je uvećanje od 6 miliona u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Uvećana je stavka koja se odnosi na tekuće doznake za unapređenje i razvoj porodičnog života u RS sa 64 na 70 miliona maraka.

    Za milion maraka veći je budžet i parlamenta Srpske i sljedeće godine će iznositi 15,4 miliona KM.

    Najveće uvećanje odnosi se na grantove, pa će tako poslaničkim klubovima naredne godine biti isplaćeno 800.000 KM, dok su ove godine dobili pola miliona maraka.

    Rashodi za lična primanja uvećani su za 200.000 KM, a za putovanja i smještaj povećana su sa 522.000 na 600.000 KM.

    Republički sekretarijat za raseljena lica i migracije imaće na raspolaganju 9,8 miliona maraka, što je uvećanje od 1,3 milion maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Najveće povećanje, u iznosu od 1,6 miliona maraka, planirano je za izgradnju i pribavljanje zgrada i objekata.

    Zbog planiranog povećanja plata prosvjernim radnicima u sljedećoj godini se dižu i budžeti za osnovne i srednje škole.

    Budžet za osnovne škole trebalo bi da iznosi 352,9 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 339,8 miliona maraka.

    Budžet za srednje škole podignut je sa 123,2 miliona maraka na 127,1 milion maraka.

    Institucije kulture dobile su uvećanje od milion maraka pa će naredne godine na raspolaganju imati 22,4 milion maraka dok su Institucije specijalnog i umjetničkog obrazovanja dobile veči budžet za 700.000 KM i iznosiće 20 miliona maraka.

    Manje para za premijera
    I dok su nekima budžeti povećani, mnogi nisu bili te sreće. Za razliku od predsjednika Republike, premijer Vlade Srpske, Radovan Višković dobio je manji budžet za milion maraka.

    Vlada Srpske će tako na raspolaganju sljedeće godine imati 21,7 miliona KM dok je ove godine imala 22,7 miliona maraka.

    I ministar Siniša Karan (SNSD) dobio je manji budžet za Ministarstvo unutrašnjih poslova RS.

    Sljedeće godine će tako na raspolaganju imati 290 miliona maraka što je umanjenje od 14,9 miliona maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo prosvjete i kulture RS na čelu sa Željkom Stojičić (SNSD), imaće 15,8 miliona maraka težak budžet u 2025. godini, što je ta 4 miliona manje u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo uprave i lokalne samouprave RS na čelu sa Senkom Jujić (NPS) dobija manji budžet za 2 miliona maraka.

    Na raspolaganju će tako imati 12,6 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 14,3 milioni maraka.

    Ministarstvo je zbog toga skresalo stavku koja se odnosi na isplate jedinicama lokalne samouprave.

    Za tu stavku sljedeće godine je planiramo 0 KM dok je ove godine na raspolaganju bilo 2,4 miliona maraka.

    Ministarstvo za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje na čelu sa Željkom Budimirom (SNSD) dobija 18,5 miliona maraka što je umanjenje od 8 miliona maraka u odnosu na rebalans budžeta u ovoj godini.

    Budimir je zbog toga morao da skreše novac Agenciji za informaciono – komunikacione tehnologije Republike Srpske sa 13,5 miliona maraka na 5 miliona maraka.

    Čubrilović steže kaiš
    Nakon što je rebalansom budžeta ove godine morao da “skreše” svoj budžet za čak 8,9 miliona maraka u odnosu na planirani budžet, ministar saobraćaja i veza RS Nedeljko Čubrilović (DEMOS) moraće još da steže kaiš.

    Ukupna budžetska sredstva planirana Prijedlogom budžeta Republike Srpske za 2025. godinu iznose 6 milijardi i 70 miliona KM.

    Srpskainfo je provjerila ko će sljedeće godine stezati kaiš, a ko odriješiti kesu.

    Osim što na raspolaganju ima više novca od parlamenta Srpske, ali i brojnih ministarstava, predsjednik Republike Srpske, Milorad Dodik dobio je i najveće povećanje budžeta u narednoj godini, izuzev Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS.

    Kako je što je Srpskainfo juče detaljno pisala, Dodikov budžet u narednoj godini trebalo bi da iznosi 77,5 miliona maraka što je povećanji od 21 milion maraka u odnosu na ovogodišnji Rebalans Budžeta Srpske.

    Zanimljivo je da će Dodik tako imati na raspolaganju koliko i Ministarstvo prosvjete i kulture zajedno sa Ministarstvom finansija, Ministarstvom uprave i lokalne samouprave i Ministarstvom za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje.

    Još veće povećanje budžeta očekuje Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite RS na čelu sa ministrom Alenom Šeranićem (SNSD), od čak 106 miliona maraka.

    Tako će budžet ovog ministarstva u 2025. godini iznositi 529 miliona maraka, dok je ovogodišnjim Rebalansom budžeta Šeranić na raspolaganju imao 423,2 miliona KM.

    Najveće uvećanje planirano je na stavci transferi.

    Planirano je da se sljedeće godinu Fondu zdravstvenog osiguranja u skladu sa Zakonom o zdravstvenom osiguranju isplati 142,4 miliona KM, dok su ove godine dobili tek 45 miliona KM.

    I Ministarstvo privrede i preduzetništva RS dobija veći budžet za 5 miliona KM. Tako će ovo ministarstvo na čijem čelu se nalazi Vojin Mitrović (SNSD) na raspolaganju imati 39,1 milion KM u odnosu na ovogodišnjih 34,7 miliona KM.

    vojin mijatović ministar privrede u vladi rs FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIER
    Povećanje se odnosi na tekuće grantove. Planirano je da se sljedeće godine za podršku za ulaganje u unapređenje tehnološkog nivoa i prelazak privrede na zelenu i cirkularnu ekonomiju izdvoji 25,5 milion maraka, dok je ove godine ta stavka iznosila 0 KM.

    Istovremeno, Mitrovićevo ministarstvo je srezalo subvencije za 6 miliona maraka, pa će naredne godine na raspolaganju imati 10 miliona KM.

    Za sljedeću godinu je ukinut grant za podrška razvoju privrede i poboljšanja efikasnosti poslovanja i uvođenja novih tehnologija. Ove godine je za te namjene izdvojeno 15 miliona KM.

    Za četiri miliona maraka veći je budžet Ministarstva finasija RS na čelu sa Zorom Vidović (SNSD).

    Ministarstvo će tako naredne godine na raspolaganju imati 25,2 miliona KM.

    Uvećanje za poslaničke klubove
    I Poreska uprava RS ima veći budžet pa će sljedeće godine na raspolaganju imati 40 miliona maraka, dok je ove godine imala 34,9 miliona KM.

    Prema predloženom budžetu za narednu godinu PU RS za stručne usluge planira izdvojiti 6,5 miliona KM, dok je ove godine za te namjene na raspolaganju imala 1,5 miliona KM.

    Veće budžete imaće i okružna javna tužilaštva u Srpskoj, u prosjeku od 200.000 do 500.000 KM, u zavisnosti od tužilaštva do tužilaštva.

    Okružni sud Banjaluka imaće veći budžet za 800.000 KM pa će sljedeće godine iznositi 7 miliona maraka, dok će ostali okružni sudovi imati uvećanja između 200.000 i 500.000 KM.

    Povećava se i budžet Osnovnog suda Banjaluka sa 12 na 13,2 miliona maraka, a kod ostalih sudova u Srpskoj između 100.000 i 400.000 KM.

    Ministarstvo porodice, omladine i sporta na čijem čelu se nalazi Selma Čabrić (SP) na raspolaganju će imati budžet u iznosu od 84,4 miliona KM što je uvećanje od 6 miliona u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Uvećana je stavka koja se odnosi na tekuće doznake za unapređenje i razvoj porodičnog života u RS sa 64 na 70 miliona maraka.

    Za milion maraka veći je budžet i parlamenta Srpske i sljedeće godine će iznositi 15,4 miliona KM.

    Najveće uvećanje odnosi se na grantove, pa će tako poslaničkim klubovima naredne godine biti isplaćeno 800.000 KM, dok su ove godine dobili pola miliona maraka.

    Rashodi za lična primanja uvećani su za 200.000 KM, a za putovanja i smještaj povećana su sa 522.000 na 600.000 KM.

    Republički sekretarijat za raseljena lica i migracije imaće na raspolaganju 9,8 miliona maraka, što je uvećanje od 1,3 milion maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Najveće povećanje, u iznosu od 1,6 miliona maraka, planirano je za izgradnju i pribavljanje zgrada i objekata.

    Zbog planiranog povećanja plata prosvjernim radnicima u sljedećoj godini se dižu i budžeti za osnovne i srednje škole.

    Budžet za osnovne škole trebalo bi da iznosi 352,9 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 339,8 miliona maraka.

    Budžet za srednje škole podignut je sa 123,2 miliona maraka na 127,1 milion maraka.

    Institucije kulture dobile su uvećanje od milion maraka pa će naredne godine na raspolaganju imati 22,4 milion maraka dok su Institucije specijalnog i umjetničkog obrazovanja dobile veči budžet za 700.000 KM i iznosiće 20 miliona maraka.

    Manje para za premijera
    I dok su nekima budžeti povećani, mnogi nisu bili te sreće. Za razliku od predsjednika Republike, premijer Vlade Srpske, Radovan Višković dobio je manji budžet za milion maraka.

    Vlada Srpske će tako na raspolaganju sljedeće godine imati 21,7 miliona KM dok je ove godine imala 22,7 miliona maraka.

    I ministar Siniša Karan (SNSD) dobio je manji budžet za Ministarstvo unutrašnjih poslova RS.

    Sljedeće godine će tako na raspolaganju imati 290 miliona maraka što je umanjenje od 14,9 miliona maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo prosvjete i kulture RS na čelu sa Željkom Stojičić (SNSD), imaće 15,8 miliona maraka težak budžet u 2025. godini, što je ta 4 miliona manje u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo uprave i lokalne samouprave RS na čelu sa Senkom Jujić (NPS) dobija manji budžet za 2 miliona maraka.

    Na raspolaganju će tako imati 12,6 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 14,3 milioni maraka.

    Ministarstvo je zbog toga skresalo stavku koja se odnosi na isplate jedinicama lokalne samouprave.

    Za tu stavku sljedeće godine je planiramo 0 KM dok je ove godine na raspolaganju bilo 2,4 miliona maraka.

    Ministarstvo za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje na čelu sa Željkom Budimirom (SNSD) dobija 18,5 miliona maraka što je umanjenje od 8 miliona maraka u odnosu na rebalans budžeta u ovoj godini.

    Budimir je zbog toga morao da skreše novac Agenciji za informaciono – komunikacione tehnologije Republike Srpske sa 13,5 miliona maraka na 5 miliona maraka.

    Čubrilović steže kaiš
    Nakon što je rebalansom budžeta ove godine morao da “skreše” svoj budžet za čak 8,9 miliona maraka u odnosu na planirani budžet, ministar saobraćaja i veza RS Nedeljko Čubrilović (DEMOS) moraće još da steže kaiš.

    Rebalansom budžeta za ovu godinu predviđeno je tako da Čubrilovićevo ministarstvo u ovoj godini potroši 16,4 miliona KM dok je ranijim budžetom na raspolaganju imao 25,3 miliona KM.

    Međutim, za sljedeću godinu budžet mu je umanjen za još milion maraka pa će iznositi 15,2 miliona maraka.

    Čubrilović je morao sa stavke koja se odnosi na subvencije da skine 800.000 KM i to od Željeznica RS.

    Ovo preduzeće je, naime, u ovoj godini dobilo 10,8 miliona maraka, a sljedeće godine 800.000 KM manje.

    Zanimljivo je da je Čubrilović i u ovoj godini morao da sreže subvencije za čak 9,2 miliona KM.

    To smanjenje su najviše osjetile Željeznice Republike Srpske, koje su planiranim budžetom trebalo da dobiju 20 miliona KM subvencija, ali im je rebalansom pripalo samo 10,8 miliona KM, ili 9,2 miliona KM manje.

    Ministarstvo energetike i rudarstva na čelu sa Petrom Đokićem (SP) imaće na raspolaganju 2 miliona maraka manje u odnosu na ovu godinu.

    Đokiću tako ostaje da troši 9,6 miliona maraka.

    Manje para za predstavništva RS
    Za 11 miliona maraka manji je budžet Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede na čelu sa Savom Minićem (SNSD).

    Budžet za sljedeću godinu iznosiće 25 miliona maraka, dok je ove godine iznosio 36,7 miliona maraka.

    Minić je zbog toga uštedu, između ostalog, napravio smanjivši novac „Vodama Srpske“.

    One će sljedeće godine dobiti 11,2 miliona maraka, dok im je ove godine isplaćeno 15,3 miliona maraka.

    Ono što je dobio rebalansom, izgubio je budžetom. Tako će ministru trgovine i turizma RS, Denisu Šuliću (SNSD) budžet za sljedeću godinu iznositi 8,8 miliona maraka, dok je ovogodišnjim rebalansom dobio čak 32,8 miliona maraka.

    Ministarstvo rada i boračko-invalidske zaštite na čelu sa Danijelom Egićem (SNSD) dobija manji budžet za 7 miliona maraka.

    Sljedeće godine Egićev budžet će biti 481,5 miliona maraka.

    I Ministarstvu za evropske integracije i međunarodnu saradnju RS na čijem čelu se nalazi Zlatan Klokić (SNSD) budžet se smanjuje sa 16,5 miliona maraka na 11,6 milion maraka.

    Klokić je ukinuo grantove za koje će sljedeće godine u njegovom budžetu biti 0 KM, dok je ove godine na raspolaganju imao 3,9 miliona maraka.

    Zanimljivo je da će kaiš morati stezati i u predstavništvima Republike Srpske u inostranstvu za koje je planirano milion maraka manje u odnosu na ovu godinu.

    U sljedećoj godini će im tako biti isplaćeno 6,5 miliona maraka.

  • Budžeti sve puniji, građani grcaju pod teretom cijena

    Budžeti sve puniji, građani grcaju pod teretom cijena

    Prihodi finansijskih institucija u Bosni i Hercegovini sve više rastu, dok građani plaćaju sve više cijene skoro svih proizvoda.

    Tako su prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje BiH (UIO BiH) prihodi u 11 mjeseci ove godine iznosili 10 milijardi i 498 miliona KM i veći su za 770 miliona KM ili za 7,91% u odnosu na isti period 2023. godine, kada su iznosili devet milijardi i 727 miliona KM.

    “UIO je u periodu januar – novembar 2024. godine privredi vratio milijardu i 901 milion KM. Neto prikupljeni prihodi koji su otišli u raspodjelu korisnicima u periodu januar – novembar 2024. godine, a to su država, entiteti i Brčko distrikt, iznosili su osam milijardi i 597 miliona KM i veći su za 854 miliona KM u odnosu na prihode koje su sa jedinstvenog računa korisnici dobili za isti period 2023. godine”, naveli su iz UIO BiH.

    Dodali su da je za finansiranje državnih institucija u periodu januar – novembar 2024. godine raspoređen iznos od 934 miliona KM.

    “Ostatak prikupljenih prihoda od indirektnih poreza završio je kod entiteta i Brčko distrikta. Tako je Federacija BiH sa jedinstvenog računa dobila četiri milijarde i 704 miliona KM, Republika Srpska dvije milijarde i 636 miliona KM i Brčko distrikt 264 miliona KM”, piše u saopštenju Uprave za indirektno oporezivanje BiH.

    Iz Poreske uprave Republike Srpske su saopštili da su za 11 mjeseci ove godine na račun javnih prihoda Srpske prikupili 3,657 milijardi KM, što je za 410,3 miliona KM ili za 13 odsto više nego u istom periodu prošle godine.

    “Već sada je premašen iznos naplaćenih javnih prihoda u cijeloj 2023. godini, što je pokazatelj stabilnosti u naplati javnih prihoda i ove, kao i prethodnih godina. Povećanje naplate u ovoj godini nastavljeno je u svim grupama javnih prihoda, pa je naplata direktnih poreza veća za 22 odsto, doprinosa za 12 odsto, dok je naplata ostalih javnih prihoda povećana za tri odsto. Doprinosi su naplaćeni u iznosu od 2,280 milijardi KM, što je za 241 milion KM više nego u istom periodu prethodne godine, pri čemu je za Fond PIO naplaćeno 1,370 milijardi KM ili 12 odsto više, dok je za Fond zdravstvenog osiguranja naplaćeno 743,7 miliona KM ili 12 odsto više nego za 11 mjeseci prošle godine.

    Veća je i naplata doprinosa za Zavod za zapošljavanje i Fond dječije zaštite za po 12 odsto. Direktni porezi su naplaćeni u iznosu od 856,6 miliona KM, što je za 152,7 miliona KM više nego za 11 mjeseci lani. Najveća naplata ostvarena je kod poreza na dobit, i to u iznosu od 430,6 miliona KM, odnosno 85,9 miliona KM ili 25 odsto više. Povećanje naplate bilježi i porez na dohodak koji je naplaćen u iznosu od 373,5 miliona KM, što je za 21 odsto više nego prethodne godine, dok je naplata poreza na nepokretnosti iznosila 34 miliona KM ili šest odsto više nego u isto vrijeme prošle godine.

    Kod ostalih javnih prihoda naplata je iznosila 520,7 miliona KM, što je za 16,6 miliona KM više u odnosu na period januar – novembar 2023. godine.

    Nastavljen je rast naplate po osnovu naknada za priređivanje igara na sreću i to za 26 procenata, a povećanje naplate bilježi se i kod taksa i naknada za tri odsto”, istakli su iz Poreske uprave RS.

    Iz Poreske uprave FBiH još nisu objavili podatke za 11 mjeseci, ali su u 10 mjeseci ove godine prikupili 6,56 milijardi KM ili 493,7 miliona KM više nego u istom periodu prošle godine.

    Ekonomista Igor Gavran smatra da u cijeloj ovoj situaciji jedino profitiraju javni prihodi, te zarada trgovaca zbog nerealno visokih cijena na koje vlasti ne reaguju.

    “Građani ne samo da nemaju nikakvu pomoć vlasti za rast troškova života i pad životnog standarda iz ovih sredstava koja se prikupljaju prije svega zahvaljujući njima i čiji je to stvarno novac, nego se vlasti svejedno nastavljaju dodatno zaduživati i opet ni iz tog dodatnog novca nisu u stanju izdvojiti sredstva za fiskalnu i druge reforme, za povećanje plata i penzija, za podršku privredi, za obnovu štete od poplava i drugih nepogoda… Jednostavno je apsurdno i beskrajno bezobrazno kako se redovno hvale sve većim i većim javnim prihodima, a taj novac kao da netragom nestaje bez ikakvih znakova da ga je uopšte bilo gledajući stanje građana i privrede. Valjda ih zato ne sekira ni neispunjavanje uslova za sredstva EU i na svojim periodičnim sijelima govore o atmosferi, iskoracima, procesima i drugim nebulozama.

    Ne treba bolji primjer potpunog rasula nego da se termoelektrane u oba entiteta ili zaustavljaju ili smanjuju proizvodnju jer “nema uglja”, dok BiH raspolaže tolikim rezervama uglja da bi mogli proizvoditi energiju skoro do beskonačnosti (ali naravno ako ne bi partijski mediokriteti uništavali javna preduzeća koja se time bave)”, naglasio je Gavran.

  • Pojeftinila nafta, sljedeće godine na tržištu će biti viška

    Pojeftinila nafta, sljedeće godine na tržištu će biti viška

    Cijene nafte opale su za jedan odsto uprkos odluci OPEK-a plus da odgodi povećanje proizvodnje i produži značajna ograničenja isporuka do kraja 2026. godine.

    Analitičari predviđaju da će sljedeće godine na tržištu biti viška nafte zbog pada potražnje za ovim energentom.

    Barel brent nafte trenutno se prodaje za 71,32 dolara, nakon pojeftinjenja za 1,1 odsto, dok barel sirove nafte u SAD košta 67,43 dolara.

    Brent nafta je na putu da zabilježi pad cijene za dva procenta ove sedmice, a američka laka nafta za oko jedan odsto, prenosi Srna.

  • Vidović: Od marta na tržištu narodne obveznice

    Vidović: Od marta na tržištu narodne obveznice

    Od marta naredne godine na tržištu će biti ponuđene narodne obveznice a cilj je da se jača ekonomija Republike Srpske, ali i da građani imaju veću zaradu nego što je to sada slučaj, kada je riječ o njihovom deponovanom novcu u bankama, kazala je Zora Vidović, ministarka finansija Republike Srpske.

    “Mi imamo obezbijeđeno finansiranje za narednu godinu. Obveznice nam nisu ni potrebne. Relaksirano ulazimo u narednu godinu ali želimo da sredstva koja naši građani štede ostaju u Republici Srpskoj. U ovom momentu su banke iz Republike Srpske iznijele tačno milijardu KM”, istakla je Vidovićeva.

    Ona ukazuje da je riječ o milijardi KM depozita stanovništva i preduzeća, te dodala da je intencija da se obveznice prodaju građanima, čime bi sredstva ostajala u Republici Srpskoj te bi bila iskorištena za razvojne projekte.

    “Nismo raspoloženi da naša milijarda negdje u svijetu služi za razvoj druge države. To nam je poenta i naša će kamata biti znatno veća od bankarske kamate”, poručila je Vidovićeva.

  • Budžeti sve puniji, građani grcaju pod teretom cijena

    Budžeti sve puniji, građani grcaju pod teretom cijena

  • Bitkoin prvi put u istoriji prešao 100.000 dolara

    Bitkoin prvi put u istoriji prešao 100.000 dolara

    Cijena bitkoina je prvi put probila granicu od 100.000 dolara, dosegnuvši novu rekordnu vrijednost.

    Vrijednost najpoznatije svjetske kriptovalute porasla je zbog sve većih nada da će novoizabrani američki predsjednik Donald Tramp usvojiti niz politika koje podržavaju kriptovalute.

    Istorijski visoka cijena bitkoina dosegnuta je par sati nakon što je Trump rekao da će nominovati bivšeg povjerenika Komisije za vrijednosne papire i berzu (SEC) Paula Atkinsa, ujedno i zagovornika kriptovaluta, da vodi SEC.

    Smatra se da je Atkins daleko više sklon kriptovalutama nego trenutni čelnik SEC-a Gary Gensler. Prelazak vrijednosti od 100.000 podstakao je slavlje ljubitelja kriptovalute širom svijeta.

    Oduševljenje među obožavateljima
    Drastično fluktuirajuća vrijednost bitkoina oduvijek je privlačila interes ulagača, a oni što ga podržavaju reagovali su s oduševljenjem kada je prešao prijašnje pragove cijena te prkosom tokom njegovih padova.

    Ali granica od 100.000 dolara se posebno željno očekivala. Društvenim su se medijima sedmicama vrtjeli grafikoni, memeovi i predviđanja o tome kada će cijena dosegnuti brojku za koju se smatra da je jedan od svetih gralova kriptosvijeta.

    Barometar optimizma u svijetu kriptovaluta
    Vrijednost jednog bitkoina jedan je od barometara optimizma u industriji kriptovaluta koja se sada procjenjuje na 3.3 bilijuna dolara (3.3 milijuna milijuna dolara), prema analitičkoj tvrtki Coin Market Cap.

    Trumpova izborna pobjeda prošlog mjeseca bila je katalizator najnovijeg porasta.

    Novoizabrani predsjednik obećao je da će SAD učiniti “kriptoprijestolnicom planeta”, što je fascinantan preokret za čovjeka koji je nedavne 2021. nazivao bitkoin “prevarom”.

    Takođe je nevjerovatno kako je cijena bitkoina uzletjela. Procjena od 100 hiljada dolara predstavlja povećanje od 40% na dan izbora u SAD i više nego dvostruko u odnosu na cijenu s kojom je bitkoin započeo ovu godinu, prenosi Index.

  • Vlada Srpske utvrdila Program ekonomskih reformi

    Vlada Srpske utvrdila Program ekonomskih reformi

    Vlada Republike Srpske utvrdila je danas Prijedlog programa ekonomskih reformi Srpske od 2025. do 2027. godine, koji će kao i budžet po hitnom postupku biti upućen na razmatranje u Narodnu skupštinu.

    Prema ovom aktu, projektovane stope privrednog rasta Republike Srpske u periodu 2025–2027. godine iznose 2,8 odsto, 3,1 odsto i 3,3 odsto respektivno, saopšteno je iz Biroa Vlade Republike Srpske za odnose s javnošću.

    U periodu 2025–2027. godine biće nastavljene inicijative i reformski procesi, imajući u vidu da je riječ o složenim i opsežnim višegodišnjim reformskim procesima, čija realizacija će doprinijeti realizaciji glavnih ciljeva utvrđenih Programom rada Vlade Republike Srpske, u ključnim reformskim oblastima.

    U saopštenju se ističe da su strukturne reforme organizovane u okviru tri oblasti, a koje odgovaraju definisanim reformskim stubovima Vlade – konkurentnost, održivost i otpornost i ljudski kapital i socijalne politike.

    U okviru definisanih oblasti predloženo je sedam strukturnih reformi i u okviru njih 22 reformske mjere.

    “Ove mjere usmjerene su na unapređenje konkurentnosti privrede kroz podršku tehnološkom razvoju u različitim oblastima koje, između ostalog, obuhvataju unapređenja uslova poslovanja, modernizaciju platnog prometa, unapređenja u oblasti poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, efikasniji sistem upravljanja naučnoistraživačkim i inovacionim potencijalom”, navodi se u saopštenju.

    U saopštenju se dodaje da strukturne reforme obuhvataju povećanje efikasnosti poslovanja javnih preduzeća i njihovo restrukturisanje, energetsku i zelenu tranziciju, ubrzanu digitalnu transformaciju, modernizaciju i obnovu transportne infrastrukture u skladu sa ciljevima Zelene agende.

    Planirano je i povećanje zaposlenosti unapređenjem usklađenosti obrazovanja i razvoja praktičnih znanja i vještina na tržištu rada i unapređenje kvaliteta i efikasnosti institucionalnih mehanizama za pružanje usluga socijalne i zdravstvene zaštite.

    “Osnov za izradu ovog značajnog dokumenta su Program rada Vlade Republike Srpske, Smjernice Evropske komisije i doprinos socijalnih partnera: Privredne komore, Unije poslodavaca i Saveza sindikata Republike Srpske, te usvojeni strateški dokumenti Srpske”, navodi se u saopštenju.

    Na današnjoj sjednici utvrđen je i Prijedlog zakona o izvršenju budžeta Republike Srpske za iduću godinu koji propisuje način korištenja prihoda budžetskih korisnika i vlastitih prihoda pojedinih budžetskih korisnika.

    Ovim aktom, između ostalog, propisano je da prioritet u isplatama imaju penzije i ostala prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja, zatim porodične, lične i civilne invalidnine, potom porezi i doprinosi na lična primanja zaposlenih, neto lična primanja zaposlenih, ostala prava iz boračko-invalidske zaštite, obaveze prema dobavljačima, te povrat javnih prihoda na osnovu akata nadležnih organa i ostale obaveze.

    Vlada je danas utvrdila i Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o budžetskom sistemu Republike Srpske kojim se, između ostalog, uređuje pripadnost i raspodjela prihoda od indirektnih i direktnih poreza, kao i neporeskih prihoda u Republici Srpskoj.

    Na inicijativu Saveza opština i gradova Republike Srpske, a s ciljem postizanja finansijske stabilnosti i razvoja nerazvijenih i izrazito nerazvijenih jedinica lokalne samopurave predložena je mjera da se razvijenim jedinicama u narednom periodu od tri godine umanje iznosi prihoda od indirektnih poreza za određeni iznos i taj iznos usmjeri u skladu sa kriterijumima predloženim ovim zakonom, u razvoj nerazvijenih jedinica lokalne samoprave.

    Ovim zakonom predložena je i raspodjela dijela prihoda od poreza na dobit kao izuzetak gradu Istočno Sarajevo, kao jedinoj jedinici lokalne samouprave u Republici Srpskoj koja, za razliku od ostalih, nema mogućnost uvođenja ili povećanja vlastitih prihoda.

    Zbog specifičnosti strukture finansiranja grada Istočno Sarajevo predloženo je izdvajanje od prihoda od poreza na dobit koji plate privredna društva na području grada Istočno Sarajevo i to u omjeru 85:15 u korist budžeta Republike Srpske.

    “Na bazi procjene ostvarenja prihoda od indirektnih poreza za jedinice lokalne samouprave u 2025. godini, očekivani iznos sredstava za raspodjelu jedinicama lokalne samouprave koje imaju manje od 50.000 stanovnika će iznositi oko devet miliona KM”, navodi se u saopštenju.

    U saopštenju se dodaje da navedeno znači da bi jedinice lokalne samouprave koje ostvaruju veoma niske prihode u ukupnom iznosu dobile oko 5,9 miliona KM, dok bi ostalima pripalo 3,1 milion KM, osim tri grada koji imaju između 50.000 i 100.000 stanovnika.

    USVOJEN PRIJEDLOG IZMJENA ZAKONA O POREZU NA DOHODAK

    Vlada Republike Srpske usvojila je danas Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o porezu na dohodak radi podizanja praga za ulazak u režim malog preduzetnika sa 50.000 KM na 100.000 KM, te izjednačavanja sa pragovima za obavezni ulazak u sistem indirektnog oporezivanja i paušal u Federaciji BiH.

    Iz Biroa Vlade Srpske za odnose s javnošću saopšteno je da je na osnovu analize politike oporezivanja samostalne djelatnosti Ministarstva finansija zaključeno da postoje opravdani razlozi da se proširi broj samostalnih zanimanja koja po svojoj prirodi i jesu posebne profesionalne ili intelektualne usluge, te da se oporezuju prema stvarno ostvarenom dohotku i ekonomskoj snazi.

    Oporezivanjem prema ekonomskoj snazi oporezovani su svi redovni preduzetnici i pravna lica koji obavljaju iste djelatnosti i to 10 odsto na osnovicu koja predstavlja razliku prihoda i rashoda.

    “U predloženom zakonu, paralelno sa udovoljavanjem zahtjeva za podizanje praga za malog preduzetnika sa 50.000 KM na 100.000 KM, podignut je i donji iznos poreza koji je mali preduzetnik dužan da plati, sa 600 KM na 1.200 KM, uz izuzetak za najmanje preduzetnike čiji godišnji prihod ne prelazi 50.000 KM, zadržan je postojeći princip najnižeg iznosa poreza od 600 KM”, saopšteno je iz Vlade.

    Prema ovom prijedlogu, ukoliko je poreskom obvezniku u 2024. godini opozvan status malog preduzetnika isključivo iz razloga što je ostvario prihod preko 50.000 KM, može odmah u 2025. godini tražiti status malog preduzetnika.

    “Ovim zakonskim rješenjem predlaže se proširenje broja samostalnih zanimanja koja po svojoj prirodi i jesu posebne profesionalne ili intelektualne usluge, a ista lica ne mogu podnijeti zahtjev za plaćanje poreza kao mali preduzetnik”, navodi se u saopštenju.

    Vlada je danas usvojila i Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o doprinosima radi pravilnijeg određivanja doprinosa, te vodeći računa o pravičnosti i načelu ekonomske snage obveznika.

    “Ovim zakonom precizira se da je obveznik doprinosa, između ostalih, i lice koje obavlja preduzetničku djelatnost ili samostalno zanimanje kao osnovno zanimanje, pod uslovom da nije korisnik prava na penziju. Usklađuju se pojmovi preduzetničke djelatnosti i samostalnog zanimanja sa značenjem ovih pojmova predloženih u izmjenama i dopunama Zakona o porezu na dohodak, a koje se zajedno sa ovim zakonom dostavljaju Narodnoj skupštini na usvajanje”, saopšteno je iz Vlade.

    U skladu s ovim aktom propisano je da se minimalna osnovica doprinosa za lica koja obavljaju samostalno djelatnost postepeno povećava sa dosadašnjih 60 na 80 odsto prosječne bruto plate u Republici, tako da će u 2025. godini osnovica doprinosa iznositi 70 odsto, a od 1. januara 2026. godine 80 odsto navedene plate.

    “Utvrđuje se obaveza plaćanja doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje za lica koja ostvaruju dohodak od samostalne djelatnosti, a korisnici su prava na penziju, te za lica koja samostalnu djelatnost obavljaju kao dopunsku djelatnost, na osnovicu koja iznosi 30 odsto prosječne bruto plate u Republici. Ova lica su do sada bila u cijelosti oslobođena obaveze plaćanja doprinosa, međutim usljed potrebe sprečavanja nelojalne konkurencije ili suštinski njenog smanjenja, vodeći računa o pravičnosti i načelu ekonomske snage obveznika, uvodi se minimalna obavezu doprinosa za ova lica”, navode iz Vlade.

    Lica koja ostvaruju primanje na osnovu ugovora o dopunskom radu plaćaju doprinos za penzijsko i invalidsko osiguranje na osnovicu koju čini cjelokupna bruto naknada ostvarena po osnovu takvog angažmana, pa je uvedena osnovica za preduzetnike koji obavljaju dopunsku djelatnost i dalje povoljnija od dopunskog rada.

    S druge strane, ističu u Vladi, lica koja djelatnost obavljaju kao dodatnu su i dalje izostavljena od obaveze plaćanja doprinosa, zbog činjenice da se radi o licima koja tu djelatnost ne mogu obavljati ličnim radom, već isključivo preko zaposlenih radnika.

    Plaćanja doprinosa oslobađaju se lica koja ostvaruju pravo na penziju iz Fonda penzijskog i invalidskog osiguranja Srpske ukoliko ostvaruju primanja za rad u okviru humanitarnih organizacija ili organizacija koje se bave pružanjem socijalne pomoći licima koja su u stanju socijalne potrebe.