VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Vidović: IRB će moći da ponudi mnogo povoljnija sredstva privrednicima i građanima

    Vidović: IRB će moći da ponudi mnogo povoljnija sredstva privrednicima i građanima

    Ministar finansija Republike Srpske Zora Vidović izjavila je da će Investiciono-razvojna banka (IRB), zahvaljujući planiranoj prekompoziciji, moći da ponudi mnogo povoljnija sredstva privrednicima i građanima, pogotovo mladim bračnim parovima koji uzimaju stambene kredite.

    Vidovićeva je rekla Srni je upravo to cilj kada je riječ o njenim ranijim najavama da se IRB u ovoj godini daju veća ovlašćenja, značaj i poslovi.

    Ne otkrivajući za sada detalje u vezi sa prekompozicijom, budući da taj proces traje, Vidovićeva je rekla da je nova koncepcija IRB potrebna s obzirom na to da je njena izlazna kamata na kredite 0,5 odsto, te da ukupna kamatna stopa, zavisno od klijenta, biva tri, tri i po ili četiri odsto, jer se plasira preko komercijalnih banaka.

    Vidovića na tom planu kaže da se Srpska i do sada, kao vlasnik kapitala u IRB, potpuno odricala dobiti da bi privrednici i građani dobili povoljnija sredstva od komercijalnih, te da je pomenuta kamata od 0,5 odsto tu da pokrije troškove ove banke.

    Ona je podsjetila da djelatnost IRB značajna, jer ova banka bilježi plasmane veće od 2,8 milijardi KM, od čega se znatan dio odnosi na privredu i stambene kredite.

    I vršilac dužnosti direktora IRB Republike Srpske Dražen Vrhovac je rekao Srni da još nije u prilici da saopšti detalje u vezi sa novom organizacijom i potencijalnim novim ovlaštenjima ove banke.

    “Razgovori sa Ministarstvom finansija i Vladom Srpske na ovu temu još traju. Međutim, prioritet i glavni razlog zbog kojeg je i pokrenuta ova priča jeste činjenica da smo i prije i tokom pandemije virusa korona pokazali da smo oslonac i podrška privredi Srpske. Privrednici u nama vide partnera i mi se tako i ponašamo, a sve što i sada radimo je sa isključivim ciljem efikasnije podrške privredi i građanima”, rekao je Vrhovac.

  • Najgori rezultat

    Najgori rezultat

    Turska lira je završila 2021. s gubitkom vrednosti od 44 posto u odnosu na američki dolar, a samo u poslednjoj nedelji prošle godine pala je za 19 procenata.

    To je najgori rezultat koji je turska valuta zabeležila otkako je predsednik Redžep Tajip Erdogan došao na vlast pre skoro 20 godina, piše Rojters.

    Lira se tokom poslednje dve sedmice 2021. godine blago oporavila, ojačavši sa nivoa od 18,4 lira za dolar na 10,25, da bi u petak, 31. decembra, završila godinu na 13,19 lira za dolar.Prema podacima Refinitiva, turska lira je među valutama ekonomija u usponu najviše stradala. Njen pad se ubrzao u poslednjih par meseci zbog, kako kažu analitičari, Erdoganovog “novog ekonomskog programa” koji je fokusiran na izvoz, kredite i niske kamatne stope.

    U nastojanju da ublaži pad lire, Erdogan je u decembru predstavio plan za zaštitu depozita položenih u domaćoj valuti od gubitka vrednosti u odnosu na čvrste valute, nakon čega je lira zabeležila nagli, ali kratak rast od 50 odsto podržana intervencijama centralne banke na međubankarskom deviznom tržištu.

    U želji da sačuvaju vrednost svoje ušteđevine, Turci masovno menjaju lire u devize.

    Rojters navodi da su, prema zvaničnim podacima, sredstva u čvrstim valutama u toj zemlji samo prošle nedelje skočila na rekordnih 238,97 milijardi dolara.

    Erdogan je u petak pozvao građane da se drže lire kada je reč o štednji, tvrdeći da je nestabilnost deviznog tržišta pod kontrolom.

    “Ukoliko sopstveni novac ne postavimo kao referencu, osuđeni smo na potonuće. Turska lira, naš novac, to je ono s čime ćemo ići napred. Ne sa ovom ili onom stranom valutom”, rekao je on.

    Dodao je da će njegova vlada nastaviti da vodi politiku niskih kamata, koju vidi kao sredstvo za snižavanje cena, ali koja je naišla na osporavanje ekonomista kako u Turskoj tako i širom sveta, navodi britanska agencija.

  • Dolar pada, zlato raste: Mnoge države mijenjaju svoje devizne rezerve

    Dolar pada, zlato raste: Mnoge države mijenjaju svoje devizne rezerve

    Udio zlata u deviznim rezervama centralnih banaka raste širom svijeta, dostižući maksimum u posljednjih 31 godinu. U isto vrijeme, pada udio dolara u deviznim rezervama zemalja.

    Banke su povećale zlatne rezerve za 4.500 tona u posljednjoj deceniji, pokazuju podaci Svjetskog savjeta za zlato. U septembru 2021. godine, ukupne zlatne rezerve iznosile su 36.000 tona, što je najviše od 1990. godine i povećane su za 15 odsto u odnosu na 10 godina ranije.

    Udio dolara u deviznim rezervama u posljednjih 10 godina oštro je pao, pa je u 2020. dostigao najniži nivo u posljednjih četvrt vijeka, piše Raša tudej.

    Analitičari navode da centralne banke, naročito u zemljama u razvoju, nastavljaju prelazak na zlato, što je posljedica globalne zabrinutosti zbog monetarnog režima zasnovanog na dolaru. U prvih devet mjeseci 2021, Tajland je tako kupio 90 tona zlata, Indija 70, Brazil 60’.

    Porast udjela zlata naročito je počeo poslije svetske ekonomske krize 2008. godine, što je izazvalo odliv sredstava iz državnih obveznica SAD, zbog čega je pala vrijednost iovine denomirane u dolarima.

    Povjerenje u dolarsku aktivu tako je pokolebano, kazao je analitičar Icuo Tojošima za Nikei Azija. Sa druge strane, cijene zlata ostaju stabilne, a unca je koštala 1.806 dolara 30. decembra 2021, prenosi Sputnjik.

  • Ukupan obim razmjene od 5,5 milijardi dolara

    Ukupan obim razmjene od 5,5 milijardi dolara

    Republika Srpska je tokom jedanaest mjeseci lani ostvarila ukupan obim spoljnotrgovinske razmjene sa inostranstvom od 5,52 milijardi dolara, dok je pokrivenost uvoza izvozom bila 79,6 odsto, podaci su Republičkog zavoda za statistiku.

    Vrijednost ostvarenog izvoza za jedanaest mjeseci prošle godine je 2,45 milijardi dolara i veća je za 36,8 odsto nego u istom periodu 2020. godine.

    Izvoz za jedanaest mjeseci 2021. bila je 3,07 milijardi dolara i veći je za 30,6 odsto nego u istom periodu 2020. godine.

    Republika Srpska je u jedanaest mjeseci lani najveći obim spoljnotrgovinske razmjene od 933,58 miliona dolara ostvarila u poslovanju sa Srbijom, zatim gotovo 802 miliona dolara sa Italijom.

    Srpska je od januara do novembra 2021. godine u poslovanju sa EU ostvarila izvoz od 1,78 milijardi dolara, a uvoza od 1,77 milijardi dolara.

    Vrijednost izvoza u EU u jedanaest mjeseci prošle godine u odnosu na isti period 2020. godine veći je za 37 odsto, a uvoza veći za gotovo 32 odsto.

    Ekonomista Stefan Markićević rekao je Srni da Srpska već duži period stvara suficit u poslovanju sa EU, koja joj je najznačajniji spoljnotrgovinski partner i da se vraćana na pozicije koje imala u poslovanju sa Unijom u periodu pred pandemiju virusa korona.

    On je istakao značajnim što Republika Srpska ima visok procenat pokrivenosti uvoza izvozom, navodeći da kada se posmatra taj pokazatelj Srpska, između ostalog u posmatranom periodu imala značajan suficit u poslovanju sa razvijenim zemljama EU kao što su Njemačka ili Austrija.

  • Oporavak privrede nakon pandemije: Između turobnih prognoza i tračka nade

    Oporavak privrede nakon pandemije: Između turobnih prognoza i tračka nade

    Pandemija do sada nije bacila ekonomiju na koljena. Ali da li će se u narednoj godini privreda zaista oporaviti? Ozbiljne prognoze nisu moguće, smatra urednik ekonomske rubrike DW-a Henrik Beme.

    Rado bi čovjek napisao da će sve biti dobro. Ali nije sve baš tako jednostavno. Ko je prije godinu dana mogao znati sa kojim ćemo problemima biti suočeni ove godine, problemima koji na prvi pogled nisu povezani sa koronom. Pomenimo samo uska grla u lancima isporuke i inflaciju. A pojmovi “usko grlo” ili “zastoj u snabdijevanju” kao i “inflacija” decenijama nisu spominjani u vijestima iz privrede.

    Automobilska industrija nije dobijala dovoljno poluprovodnika, građevinski majstori nisu imali dovoljno drvene građe. To pomalo podsjeća na pokojnu istočnonjemačku državu i ekonomiju oskudice i nestašica. Džinovski porast potražnje desio se zato što su se sve svjetske privrede u isto vrijeme probudile iż šoka izazvanog koronom. A ta potražnja se suočila sa nedovoljnom ponudom, piše Deutsche Welle.

    Takav “šok ponude” desio se sedamdesetih – naftna kriza je izazvana time što su uglavnom arapske zemlje koje su proizvodile naftu zavrnule slavinu zbog politike Zapada koji je podržavao Izrael. Cijena nafte, kao i sa njom povezane cijene su eksplodirale.

    Pouke iz naftne krize

    To je dovelo do snažnog rasta cijena, sindikati su zahtijevali povećanje plata, da bi izjednačili inflacione gubitke u novčanicima zaposlenih. Tako je u javnim službama Njemačke 1974. godine dohodak porastao za 11 posto. Takva spirala povećanja cijena i plata je i danas moguća.

    Inflacija, koja je dvije decenije bila skoro nevidljiva, podstaknuta porastom cijena energenata i ogromnom potražnjom, dospjela je na naslovne strane. U Njemačkoj trenutno inflacija iznosi pet odsto, što je daleko od zacrtanog cilja Evropske centralne banke koji iznosi dva odsto. Poboljšanje nije na vidiku. Primirivanje inflacije neće zavisiti samo od politike Evropske centralne banke već i od predstojećih pregovora između poslodavaca i sindikata o tarifnim ugovorima. Ipak, postoje i druge poteškoće.

    Kada će lanci snabdijevanja privrede proraditi kao prije korone? Niko ne može dati ozbiljnu prognozu. Jedan od razloga je restriktivna politika nulte tolerancije prema kovidu koju sprovodi Peking. Dovoljno je da se otkrije jedan jedini slučaj infekcije u nekoj od kineskih luka i onda će milioni kontejnera biti zarobljeni nedjeljama.

    Isto tako, dovoljno je da se još jednom ispriječi jedan jedini nasukani teretni brod u Sueckom kanalu, što se stvarno dešava samo kad sve stvari krenu naopako, pa da dođe do globalnog zastoja.

    Recesija “uskog grla”

    Većina preduzetnika u Njemačkoj se u anketama krajem godine žali na “uska grla” u snabdijevanju. Čak je riječ o “krizi uskog grla”. To nisu baš optimistički tonovi. Procjenjuje se da širom svijeta nije proizvedeno 11 miliona automobila, jer su nedostajali elektronski dijelovi za njih. Može li se to nekako nadoknaditi? Vjerovatno ne.

    Zar onda nema dobrih vijesti? Ima ih! Na primjer, situacija na tržištu rada. Tokom cijele godine je Agencija za zapošljavanje javljala smanjenje broja osoba koje traže posao. Potražnja za kvalifikovanom radnom snagom je veća od ponude.

    Broj firmi koje su proglasile stečaj je čak na istorijski niskom nivou, a to je vjerovatno rezultat izdašne vladine pomoći. Njemački indeks berzovnih vrijednosti je skočio do neslućenih razmjera. Pad akcija početkom pandemijske krize, na proljeće 2020., odavno je nadoknađen.

    Šta slijedi?

    Ništa od toga ne garantuje dobre vijesti i u novoj godini. Snažan pandemijski talas koji je pogodio Njemačku u četvrtom tromesječju, ponekog je naučio oprezu. Šef Savezne agencije za zapošljavanje je izjavio da se pogled u novu godinu pomalo zamutio. Predviđa se porast insolventnosti kod najmanjih preduzeća, kao i u trgovini i gastronomiji, kažu eksperti firme Creditreform.

    Ako inflacija sama od sebe ne splasne, prije ili kasnije moraće da interveniše Evropska centralna banka. Bez obzira da li se ona odlučila za povećanje kamatne stope ili redukovanje kupovine obveznica, nikada do sada nesigurnost nije bila veća. Kada će proraditi međunarodni lanci snabdijevanja? Kada će pasti cijene energije? Da li će se pojaviti nova, još gora varijanta virusa i doneti zatvaranja?

    Svijetu će biti dobro. Samo kada, to je veliko pitanje. Koje važi i za 2022.

  • Skuplji gas od 1. januara

    Skuplji gas od 1. januara

    Preduzeće”Sarajevo-gas” Istočno Sarajevo obavještava svoje potrošače da im je njihov snabdjevač KJKP “Sarajevogas” Sarajevo, utvrdio novu nabavnu cijenu prirodnog gasa u iznosu od 0,705 KM po metru kubnom, koja će biti primjenjivana od sutra.

    Direktor “Sarajevo-gasa” Istočno Sarajevo Slavo Krajišnik rekao je Srni da je odluku o davanju saglasnosti o povećanju cijene gasa donijela Vlada Federacije BiH na juče održanoj sjednici.

    Krajišnik je naveo da će od sutra, cijena gasa za domaćinstva sa PDV-om iznositi 0,96062 KM po metru kubnom, što je više za 8,74 odsto u odnosu na dosadašnju cijenu koju su plaćali ovom preduzeću.

    Za komercijalne i industrijske kupce cijena prirodnog gasa povećana je za 8,16 odsto i sada iznosi 1,02375 KM po metru kubnom.

    Krajišnik je naglasio da je cijena povećana samo zbog povećanja nabavne cijene gasa.

  • Privrednici Srpske se izborili protiv enormnog poskupljenja struje

    Privrednici Srpske se izborili protiv enormnog poskupljenja struje

    Vlada Republike Srpske prihvatila je zahtjev Privredne komore RS da se svim privrednicima cijena električne energije spusti na 53 evra po megavat-času, saopšteno je iz Komore.

    Trgovina, poljoprivreda, ugostiteljstvo, rudarstvo i još par djelatnosti su imali cijenu od 65 do 92 evra po megavat-času.

    “Nakon svih preduzetih aktivnosti Privredne komore Republike Srpske prema Vladi Srpske i Elektroprivrede RS i sastanka koji je održan sa predstavnicima Elektroprivrede na kojem su prisuatvovali predstavnici privrednih društava Tropik maloprodaja, Frukta trejd , Leburić komerc i Sloboprom, postignut je dogovor i Vlada je prihvatila sugestiju i prijedloge Privredne komore Republike Srpske”, rečeno je u Privrednoj komori RS.

    Oni su najavili da će se cijena električne energije za trgovce i ugostitelj izjednačiti sa ostalim potrošacima, odnosno biće na nivou 53 evra po magavat-času.

    Ugovori i obavještenja koja su u međuvremenu stigla privrednicima biće stavljena van snage, a nove ugovore po dogovorenoj cijeni od 53 evra biće dostavljeni početkom 2022. godine .

  • Višković: Očekujem da cijena struje za privrednike bude 53 evra

    Višković: Očekujem da cijena struje za privrednike bude 53 evra

    Predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković rekao je da očekuje da “Elektroprivreda Srpske” prihvati njegov prijedlog da cijena električne energije za sve privrednike bude 53 evra.

    On je rekao za RTRS da, kao predsjednik Vlade, nema ovlaštenja da donosi odluke o tome, ali da mu je cilj da posreduje između Elektroprivrede i privrednika radi pronalaska najboljeg zajedničkog rješenja.

    Dodao je da ono što je Elektroprivreda ponudila ugostiteljima i hotelijerima nije održivo, te da bi trebalo da se dogovore šta je prihvatljivo i za jednu i za drugu stranu.

    Višković je naglasio da nije popularno povećavati cijenu električne energije, ali da treba imati na umu da će i sa povećanjem ova cijena opet biti mnogo niža nego u Federaciji BiH.

    Višković je rekao da su ekonomski pokazatelji za 2021. godinu jedni od najboljih i iznad očekivanja, bolji čak od od onih iz 2019. koja je, kako je rekao, bila jedna od najuspješnijih godina.

    On je rekao da je ova godina bila povoljnija u odnosu na prethodnu, te da je to rezultat dobro koordinisanih ekonomskih mjera koje je Vlada Srpske donijela kako bi sanirala posljedice pandemije virusa korona.

  • Vlada Srpske: Prihvaćen Posebni kolektivni ugovor za javne zdravstvene ustanove

    Vlada Srpske: Prihvaćen Posebni kolektivni ugovor za javne zdravstvene ustanove

    Vlada Republike Srpske prihvatila je Posebni kolektivni ugovor za zaposlene u javnim ustanovama u oblasti zdravstva, kojim su unapređena prava radnika, a zaključuje se na period od tri godine.

    Vlada Republike Srpske ovlastila je ministra zdravlja i socijalne zaštite Alena Šeranića da, u predloženom tekstu, u ime Vlade potpiše Posebni kolektivni ugovor za zaposlene u javnim ustanovama u oblasti zdravstva, saopšteno je iz Biroa Vlade Srpske za odnose sa javnošću.

    Posebni kolektivni ugovor biće zaključen između Sindikata zdravstva i socijalne zaštite Republike Srpske, Samostalnog sindikata radnika zaposlenih u zdravstvu Republike Srpske, Saveza strukovnih sindikata Republike Srpske i Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske.

    Ovaj kolektivni ugovor rezultat je rada Radne grupe za izradu Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u javnim ustanovama u oblasti zdravstva koju su činili predstavnici reprezentativnih sindikata u oblasti zdravstva i Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske.

    Tekst Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u javnim ustanovama u oblasti zdravstva usvojen je jednoglasno, istaknuto je u saopštenju.

    Vlada Republike Srpske prihvatila je informaciju o sprovođenju postupka dodjele podsticaja za povećanje plate radnika sa efektima dodijeljenih podsticaja za obračunski period januar-jun.

    Sredstva podsticaja za četvrti obračunski period, januar-jun, isplaćena su u iznosu od 8,9 miliona KM za 498 privrednih subjekata koji su povećali platu za oko 21.000 radnika.

    Najznačajni efekat podsticaja u četvrtom obračunskom periodu je povećanje plata radnika za 26 odsto u odnosu na period početne plate kod privrednih subjekata koji su ostvarili pravo na podsticaj.

    U četvrtom obračunskom periodu, januar-jun, podsticaj za povećanje plata radnika je isplaćen privrednim subjektima koji posluju na području 36 jedinica lokalne uprave Republike Srpske.

    Najveći iznos sredstava isplaćen je za 188 privrednih subjekata sa teritorije grada Banjaluka, zatim za osam privrednih subjekata sa teritorije opštine Zvornik, te za 16 privrednih subjekata sa teritorije grada Prijedora.

    Vlada Republike Srpske zadužila je Ministarstvo finansija sa obezbijedi potrebna sredstva za realizaciju podsticaja za povećanje plata radnika za obračunski period januar-jun 2022. godine u skladu sa Zakonom o podsticajima u privredi Srpske.

    Na sjednici Vlade prihvaćena je Strategija upravljanja dugom Republike Srpske za period 2021-2024. godina, čijim sprovođenjem će biti obezbijeđena željena struktura portfolija duga, imajući u vidu preferencije troškova i rizika Vlade.

    Glavni cilj upravljanja dugom Republike Srpske je obezbjeđenje finansijskih sredstava za finansiranje odobrenih investicionih projekata, refinansiranje posmatranog duga i izvršenje budžeta Republike Srpske, uz minimalne troškove i rizike.

    Srednjoročna strategija upravljanja dugom Republike Srpske utvrđuje srednjoročni cilj i plan aktivnosti u oblasti upravljanja dugom koje Vlada Republike Srpske namjerava da sprovede u toku posmatranog srednjoročnog perioda.

    Vlada Republike Srpske dala je saglasnost na prijedlog godišnjeg plana rada Fonda zdravstvenog osiguranja Srpske za narednu godinu, kojim su obuhvaćene aktivnosti koje podrazumijevaju ispunjavanje strateških ciljeva postizanja finansijske održivosti, unapređenja dostupnosti i kvaliteta zdravstvenih usluga i efikasnije organizacije i procesa rada u Fondu.

  • Evo kolika će biti najniža plata u Srpskoj za 2022.

    Evo kolika će biti najniža plata u Srpskoj za 2022.

    Vlada Republike Srpske donijela je danas Odluku o najnižoj plati u Republici Srpskoj za 2022. godinu i ona je utvrđena u neto iznosu od 590 КM.

    Trenutno je najniža plata 540 KM.

    Vlada Republike Srpske shodno članu 109. Ustava Republike Srpske utvrđuje da je od opšteg interesa da se Odluka o najnižoj plati u Republici Srpskoj za 2022. godinu objavi u „Službenom glasniku Republike Srpske“ i da stupi na snagu 1. januara 2022. godine.

    Zakonom o radu propisano je da ukoliko Ekonomsko-socijalni savjet ne utvrdi prijedlog, odluku o najnižoj plati donosi Vlada Republike Srpske, “imajući u vidu kretanje plata, rast proizvodnje i životnog standarda u Republici Srpskoj.”

    Ekonomsko socijalni savjet Republike Srpske je, podsjećaju u Vladi, razmatrao pitanje utvrđivanja prijedloga iznosa najniže plate u Republici Srpskoj za 2022. godinu i tom prilikom nije postignut konsenzus po tom pitanju.