VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Ministarstvo finansija o planu poreske reforme, neoporezivi dio plate biće 1.000 KM

    Ministarstvo finansija o planu poreske reforme, neoporezivi dio plate biće 1.000 KM

    Povodom predviđenog rasterećenja privrede u korist rasta plata zaposlenih, o čemu je brujala javnost protekle sedmice, oglasilo se i Ministarstvo finansija koje je zapravo nosilac ove takozvane poreske reforme u Srpskoj.

    Ističući da Vlada Republike Srpske, u saradnji sa poslovnom zajednicom, kreira mjere koje će biti sadržane u Programu ekonomskih reformi za period 2022-2024. godina, u Ministarstvu finansija RS navode da će naredna godina biti posvećena rasterećenju privrede i stvaranju povoljnih uslova za snažniji privredni rast.

    – Ekonomske mjere, u predstojećem periodu, sadržaće smanjenje doprinosa sa 32,8 na 31 odsto, odnosno smanjenje stope za 5,5 odsto. Stopa poreza na dohodak bi, ovim mjerama, bila smanjena sa deset na osam odsto ili za 20 odsto – preciziraju u Ministarstvu finansija RS.

    Neoporezivi dio dohotka bi bio 1.000 КM, a planiran je i prelazak sa neto na bruto obračun plata u 2022. godini.

    – Кod ovog rasterećenja u budžetu će prihodi biti manji za 80 miliona КM. Ekonomskim mjerama planirano je i umanjenje nefiskalnih davanja u ukupnom iznosu 25 miliona КM, što će u značajnoj mjeri ići u korist poslovne zajednice od kojih smo dobili saglasnost za sprovođenje planiranih mjera – poručuju iz Minstarstva finansija RS.

    Podsjećamo da je premijer RS Radovan Višković rekao da će ovim rasterećenjem zaposlenima biti povećanje plate između pet i deset odsto, a da Vlada RS očekuje od poslodavaca da bar za isto toliko povećaju plate radnicima.

    Prosječna plata u Srpskoj trenutno je 1.026 KM.

  • Evropa je već suočena sa krizom, ali moglo bi biti i gore?

    Evropa je već suočena sa krizom, ali moglo bi biti i gore?

    Kada je Njemačka objavila da je obustavila proces sertifikovanja novog ruskog gasovoda pod nazivom Severni tok 2, energetska tržišta hitno su reagovala.

    Evropski fjučersi prirodnog gasa u utorak su porasli za skoro 18 odsto, a u sredu su ponovo rasli, kao i veleprodajne cene u Velikoj Britaniji.

    Sada se vraćaju ka rekordnim nivoima koji su ostvareni početkom oktobra, kada su neke fabrike u Evropi i Ujedinjenom Kraljevstvu zatvorene jer su njihove operacije postale neprofitabilne.

    Nemir odražava rastuću neizvesnost: kako nastupa hladnije vreme, da li će region moći da nabavi energiju koja mu je potrebna za napajanje zgrada i preduzeća i grejanje domova usred globalne borbe za gorivom?

    “Tržišta su neverovatno nervozna. Nedostatak sertifikata doprinosi toj anksioznosti”, rekao je Nikos Tsafos, stručnjak za energetiku i geopolitiku u Centru za strateške i međunarodne studije u Vašingtonu.

    Čini se da je odluka Nemačke da za sada ne odobri Severni tok 2, jer je sedište operatera gasovoda u Švajcarskoj, zasnovana na pravnoj tehnici. Međutim, taj potez će odložiti datum kada se očekuje da gas počne da teče – prekretnica za koju analitičari kažu da bi mogla ublažiti nestašice energije u Evropi.

    “Vremenski okvir za početak sada izgleda duži nego što smo prvobitno očekivali”, napisali su stratezi Goldman Saksa u istraživačkoj belešci.

    Sada predviđaju da će gas gasovodom početi da teče u februaru 2022. godine, mada neki analitičari misle da će to biti i kasnije. To znači da se ne može računati na povećanje ponude u narednim mesecima, u periodu koji će već biti izazovan.

    “Severni tok 2 je gasovod koji može promeniti igru snabdevanja u Evropi i preokrenuti vagu, tako da kašnjenja u njegovom korišćenju znače da će trenutni zategnuti uslovi na tržištu gasa potrajati i tokom zime”, rekao je Karlos Tores Dijaz, šef tržišta gasa i električne energije u kompaniji Ristad enerdži (Rystad Energy).

    Evropska unija dobija oko 40 odsto svog uvezenog prirodnog gasa iz Rusije, a čak i dok prelazi na čistije izvore energije, očekuje se da će ta zavisnost ostati netaknuta.

    Izgradnja Severnog toka 2 od Gasproma, koji je pod kontrolom ruske države, počela je 2018. godine, a završena je u septembru. Planirano je da isporučuje 55 milijardi kubnih metara gasa godišnje direktno iz Rusije u Evropu.

    Gasovod je uvek bio kontroverzan jer zaobilazi Ukrajinu, zbog čega zemlje poput Sjedinjenih Američkih Država upozoravaju da će pojačati uticaj Moskve u regionu. No, bilo je spekulacija da bi se proces odobravanja za početak operacija mogao ubrzati jer su cene prirodnog gasa u Evropi porasle zbog vremenskih prilika i porasta potražnje nakon ukidanja karantina, piše CNN, a prenosi Kliks.

    “Iskreno govoreći, trenutno nemamo dovoljno gasa. Ne skladištimo za zimski period. Stoga postoji stvarna zabrinutost da bismo, ako budemo imali hladnu zimu, mogli imati nestašice u Evropi”, rekao je Džeremi Vejr, izvršni direktor kompanije za trgovinu energijom Trafigura, na konferenciji koju je ove sedmice organizovao Fajnenšel tajms.

    Tsafos iz CSIS-a je rekao da nikada nije bilo jasno da li bi gas iz Severnog toka 2 zaista mogao olakšati situaciju u narednim mesecima, ali kašnjenje u sertifikaciji povećava zabrinutost da Rusija neće iskoračiti preko svojih ugovornih obaveza za isporuku gasa Evropi u teškom trenutku, kao što su se neki nadali.

    “Mi smo u okruženju sa malo više nepoverenja u vezi sa onim što dolazi iz Rusije ove zime”, rekao je Tsafos.

    Hening Glojstajn iz Jurejža grupe (Eurasia Group) rekao je da količina gasa koja ove zime dolazi u Evropu iz Rusije ne bi trebalo da utiče na to, ali je priznao da je situacija i dalje politički teška.

    “Obustavom procesa odobravanja Severnog toka 2, nemački regulatori, a verovatno i njihova nova vlada, signaliziraju da nisu voljni pokleknuti pod pritiskom Rusije za ubrzano odobrenje za gasovod. Takođe signalizira svojim saveznicima u Poljskoj, Briselu i Vašingtonu da Berlin nije gluv na njihovu kritiku gasovoda”, rekao je on.

    Razvoj dalje zamagljuje izglede za Evropu u bliskoj budućnosti. Stručnjaci, organizacije za borbu protiv siromaštva i aktivisti za zaštitu životne sredine upozorili su da milioni ljudi širom Evrope možda neće moći da priušti grejanje svojih domova ove zime zbog skoka cena gasa i struje.

    Nedavno istraživanje koje je vodio Stefan Bouzarovski, profesor na Univerzitetu u Mančesteru i predsedavajući mreže za istraživanje energetskog siromaštva Engejdžer (Engager), pokazalo je da se čak 80 miliona domaćinstava širom Evrope već bori da održi svoje domove adekvatno toplim kao i pre pandemije.

    Trenutni skok cena mogao bi da pogorša stvari, iako su vlade preduzele korake da nadoknade veće troškove ili da ograniče povećanje računa.

    Ristad enerdži predviđa da bi odlaganja Severnog toka 2 čak mogla uticati na tržište energije nakon ove zime, predviđajući da će sertifikacija sada biti završena najranije oko aprila. Jurejža grupa takođe smatra da će operacije verovatno početi tek u drugom kvartalu 2022. godine.

    To bi produžilo borbu za tečnim prirodnim gasom, koji je trenutno izuzetno tražen.

    “Evropa će možda biti primorana da nastavi da zavisi od ionako skučenog tržišta tečnog prirodnog gasa, što ukazuje na povećanu verovatnoću održivog okruženja visokih cena tokom većeg dela prve polovine sledeće godine ako se Evropa pojavi sa ozbiljno iscrpljenim skladištima”, rekao je Ristad enerdži.

  • Svjetska banka: BiH prednjači po doznakama iz dijaspore

    Svjetska banka: BiH prednjači po doznakama iz dijaspore

    Bosna i Hercegovina je i dalje u samom svjetskom vrhu kada je riječ o zemljama koje značajne prihode dobijaju od doznaka iz inostranstva, pokazuju juče objavljeni podaci Svjetske banke za proteklih godinu dana.

    Ako se gleda u odnosu prema apsolutnom iznosu i u odnosu na bruto domaći proizvod, BiH se nalazi među prvih dvadesetak zemalja u svijetu. Međutim, kada se ovi podaci ukrste s brojem stanovnika, BiH je među nekoliko zemalja na samom vrhu.

    Naime, ako se gleda prema apsolutnom iznosu novca koji migracija šalje kući, prva na svijetu je Indija sa 87 milijardi dolara vrijednim doznakama, a deseta Ukrajina sa 16 milijardi dolara. Ako se gleda udio doznaka po učešću u bruto domaćem proizvodu, na prvom mjestu je Tonga, u kojem doznake učestvuju s 44 odsto BDP-a, a na desetom mjestu je Samoa, u kojoj učestvuju sa 21 odsto BDP-a.

    U BiH, s remitendama od dvije milijarde dolara i s učešćem u BDP-u sa 9,2 odsto, nije ni blizu ovim zemljama, međutim gledano u apsolutnim iznosima novca koji se šalje u odnosu na broj stanovnika BiH je na samom vrhu.

    Svih prvih deset zemalja po apsolutnom iznosu imaju značajno veću populaciju od BiH. U prvih deset zemalja su Indija, Kina, Meksiko, Filipini, Egipat, Pakistan, Bangladeš, Vijetnam, Nigerija i Ukrajina.

    Podaci koje je objavila Svjetska banka pokazuju da je gotovo svaka deseta marka u BiH direktno vezana za imigraciju, a treba uzeti u obzir da su indirektni efekti još i veći.

    U Svjetskoj banci kažu da podaci pokazuju da su doznake u zemlje nižeg i srednjeg nivoa dohotka u ovoj godini ostvarile rast od 7,3 odsto i dosegle apsolutnu vrijednost od 589 milijardi dolara.

    “Taj povratak na trend rasta snažniji je od predviđenog i javlja se nakon što su doznake u 2020. zabilježile pad od samo 1,7 odsto, uprkos teškoj globalnoj recesiji izazvanoj kovidom”, naveli su oni.

    Takođe, kako su naglasili, ako se ne računa Kina, doznake će biti veće od direktnih stranih investicija, što, kako naglašavaju, ukazuje na značaj koji remitende imaju na ove zemlje i porodice koje pomoću njih obezbjeđuju svoje potrebe.

    “Tokovi doznaka koje šalju migranti predstavljaju značajnu dopunu državnim programima gotovinskih transfera u cilju pomoći porodicama suočenim s ekonomskim teškoćama tokom krize izazvane kovidom. Olakšavanje tokova doznaka kao vida podrške ugroženim budžetima domaćinstava trebalo bi da bude ključna komponenta državnih politika radi podsticanja globalnog oporavka od pandemije”, rekao je Mihal Rutkovski, globalni direktor Svjetske banke za socijalnu zaštitu i radna mjesta.

    Igor Gavran, ekonomski analitičar, kaže za “Nezavisne” da visina doznaka pokazuje da je jedini efekat djelovanja domaćih vlasti na povećanje BDP-a odlazak ljudi iz BiH, koji onda šalju novac svojim porodicama.

    “Ovo je tipični obrazac najsiromašnijih, slobodno možemo reći propalih ekonomija, odnosno država koje stanovništvo masovno napušta i onda daje novac zarađen izvan zemlje svojim porodicama da bi mogle preživjeti, dok vladajuća oligarhija ni ne pomišlja da unaprijedi uslove života”, smatra on.

    Takođe, kako kaže, ovo dodatno naglašava ovisnost ekonomije BiH od spoljnih faktora i ekonomskih performansi onih država i tržišta gdje dijaspora boravi.

    “Posebno je tragično što u uvozno orijentiranoj ekonomiji kakvu imamo veliki dio ovog novca ponovo napusti BiH, jer uđe u zemlju u obliku doznaka, a onda izađe jer se koristi za kupovinu uvoznih proizvoda i dugoročni pozitivni efekat na BiH je minimalan”, ističe on.

  • Ranka Mišić o povišicima zaposlenih zbog odricanja od prihoda Vlade RS

    Ranka Mišić o povišicima zaposlenih zbog odricanja od prihoda Vlade RS

    Onaj ko sada ima platu od 1.000 KM, imaće povišicu od 25 KM po onome kako je Vlada RS planirala da rastereti privredu, kaže za Srpskainfo Ranka Mišić, predsjednica Saveza sindikata RS.

    Navodi da su u Sindikatu napravili računicu nakon što je Vlada RS saopštila plan rastrećenja privrede u korist povećanja plata zaposlenih.

    – Manje povišice imaće oni s manjim primanjima – napominje ona.

    Ta planirana povišica je, podsjeća ona, zbog odricanja prihoda Vlade RS.

    – Šta znači 25 KM na ova silna poskupljenja? Nema efekta da ublaži ni poskupljenja ulja – ističe Mišićeva.

    Na konstataciju da Vlada očekuje i da poslodavci od sebe povećaju plate, ona smatra da je to u domenu očekivanja.

    – Poslodavci su dobili više od 100 miliona KM poreskih obveznika kroz različite vidove pomoći. Sada kukaju kako nema radnika i zalažu se za neke zakone o uvozu radnika. Da se bar odreknu svoje zarade u korist radnika, pa da povećanje iznosi minimalno 75 KM. Na tome mi insistiramo, a predsjednik Vlade treba da zna da je za sve nas odgovorna Vlada RS – poručuje Mišićeva.

    Premijer RS Radovan Višković juče je potvrdio da je plan da naredne godine bude smanjena zbirna stopa poreskog opterećenja sa 32,8 na 31 odsto, te da neporezivi dio plate bude 1.000 KM bruto umjesto 700 KM neto. Plan je da se pređe na bruto obračun zarada, a da se za svaku granu odredi prag bruto zarada.

    – Zaposleni bi od naredne godine trebalo da imaju veće plate za pet do 10 odsto zbog odricanja prihoda Vlade RS, a očekujemo da će poslodavci povećati plate bar za dio koliko će biti povećanje i zbog naših odricanja – poručio je Višković.

    Prosječna plata u Republici Srpskoj trenutno iznosi 1.026 KM, ali veliki problem predstavlja, kako je ocijenio premijer, to što je oko 120.000 radnika prijavljeno na platu do 600 KM.

    – To pokazuje razmjere sive zone protiv koje ćemo se obračunati – poruka je iz Vlade RS.

    Po posljednjim podacima, u Srpskoj je zaposleno nešto više od 275.000 radnika.

  • “Život postaje sve skuplji” Šarović i Radović o situaciji u Srpskoj

    “Život postaje sve skuplji” Šarović i Radović o situaciji u Srpskoj

    Građani Republike Srpske se nalaze u sve težoj ekonomskoj situaciji, a aktuelna vlast je, umjesto da brine o njima, započela aktivnosti kojima ne vidimo bilo kakav kraj, niti mogućnost da će izdobriti na korist građana Srpske.

    Poručio je ovo danas predsjednik SDS, Mirko Šarović, koji je dodao da ono od čega građani žive treba da bude stavljeno u fokus, umjesto nametanja krupnih političkih tema.

    – Život postaje sve skuplji u Srpskoj što pokazuju i zvanični podaci o rastu potrošačke korpe. Pitanja konstantnog siromašenja Republike Srpske se sada pokušavaju staviti u drugi plan – istakao je Šarović na konferenciji za novinare.

    On kaže da je mnogo bitnih pitanja na koje vlast ne želi dati odgovor.

    Zašto nikako ne odgovori zbog čega su BiH i RS prve u Evropi po broju umrlih od korone po glavi stanovnika. Od vlasti se ne može čuti ništa osim šturih brojeva o broju umrlih- napomenuo je Šarović.

    On kaže da su u margini ostala i pitanja zaostajanja BiH na putu ka EU.

    – Izvještaj komisije EU koji je za BiH najgori do sada niko ne spominje. U njemu je konstatovano da kaskamo za regionom i da nema naznaka bilo kakve perspektive o kandidatskom statusu – podsjetio je Šarović.

    Zamjenik predsjednika SDS, Milan Radović kaže da je makroekonomska politika Vlade RS pogrešna, kao i da je pogrešno hvaliti se rastom indirektnih poreza do kojeg je došlo zbog porasta cijena koje plaćaju građani.

    – Naša ekonomska politika je loša jer privreda nosi previše tereta na sebi i mi u SDS smatramo da se i mora raditi na njenom rasterećenju. Smatramo da se moraju više rasteretiti i plate koje su do nivoa prosječne – poručio je Radović.

    On se osvrnuo i na sve veća poskupljenja.

    – Inflacija je veliki problem i ona je uvezena. Rješenje je u rastu domaće proizvodnje koja bi zamijenila uvoz pojedinih roba i u rastu plata u privatnom sektoru koji bi se obezbijedio rasterećenjem privrede – pojasnio je Radović.

    Prema njegovim riječima veliki teret za Republiku Srpsku predstavljaju dugovanja.

    – U periodu vladavine SNSD Vlada nas je zadužila za preko tri milijarde КM i pored toga što su prodali Telekom, naftnu industriju i druge resurse – tvrdi Radović.

    On kaže da okosnicu ekonomskog programa SDS čine rast BDP od 6 -7 odsto godišnje, povećanje prosječne plate na 1.200 КM, prosječna penzija koja će iznositi 45 – 50 odsto prosječne plate, usklađivanje naknade za borce i RVI sa naknadama u FBiH.

  • Ujedinjene nacije objasnile, Mask ćuti

    Ujedinjene nacije objasnile, Mask ćuti

    Direktor Svetskog programa za hranu (WFP) Ujedinjenih nacija izneo je plan kako potrošiti 6,6 milijardi dolara na borbu protiv gladi u svetu.

    To je direktan odgovor prvom čoveku Tesle, Ilonu Masku, koji je nedavno poručio da će prodati akcije svoje kompanije kako bi finansirao takav plan kada bi WFP mogao da opiše “kako tačno” bi to funkcionisalo.

    Dejvid Bizli, direktor programa UN za hranu i bivši republikanski guverner Južne Karoline, objavio je u rezimeu od 1.000 reči kako bi to izgledalo. On predlaže sledeće: UN bi rasporedile obroke i vaučere u vrednosti od 6,6 milijardi dolara da bi nahranile više od 40 miliona ljudi u 43 zemlje koje su “na ivici gladi” – čime bi se sprečilo ono što taj program naziva “pretećom katastrofom”.

    U dokumentu koji je Bizli objavio, WFP predlaže da se izdvoji 3,5 milijardi dolara za direktnu kupovinu i isporuku hrane, 2 milijarde dolara “za gotovinu i vaučere za hranu (uključujući naknade za transakcije)” i da se potroši još 700 miliona dolara za upravljanje novim programima hrane koji su “prilagođeni uslovima u zemlji” i obezbeđuju da “pomoć stigne do najugroženijih”, piše CNN.

    Još 400 miliona dolara bi se koristilo za “upravljanje operacijama, administraciju i odgovornost” i koordinaciju lanca snabdevanja.

    “Svet gori. Upozoravao sam na oluju koja se sprema zbog kovida, sukoba, klimatskih šokova i sada, rastućih troškova snabdevanja. Ova kriza gladi je hitna, bez presedana i može se izbeći”, poručio je Bizli na Tviteru obraćajući se Masku koji je trenutno najbogatija osoba na svetu sa neto vrednošću od približno 288 milijardi dolara.

    Bizli je dodao da su spremni da razgovaraju sa osnivačem Tesle, ali i sa bilo kim drugim ko je ozbiljan u vezi sa spasavanjem života.

    Maskov odgovor na ovo još nije stigao.

    Podsetimo, dijalog između Maska i Bizlija počeo je intervjuom za CNN prošlog meseca u kojem je Bizli zamolio milijardere da odmah, jednokratno, pomognu u borbi protiv gladi u svetu, posebno navodeći dvojicu najbogatijih ljudi na svetu – Ilona Maska i osnivača Amazona Džefa Bezosa.

  • Vlada Srpske: Za ublažavanje posljedica virusa korona 71,5 miliona KM

    Vlada Srpske: Za ublažavanje posljedica virusa korona 71,5 miliona KM

    Vlada Republike Srpske usvojila je na današnjoj sjednici Izvještaj o radu Kompenzacionog fonda Republike Srpske za period januar – jun 2021. godine.

    Upravni odbor Kompenzacionog fonda je u periodu 01.01.2021-30.06.2021. godine ukupno je održao 12 sjednica (pet redovnih i sedam telefonskih), te za sanaciju i ublažavanje štetnih posljedica virusa korona zaključcima odobrio sredstva u ukupnom iznosu od 71.474.795 KM i to:

    • Zdravstvo 50.547.909 KM
    • Privreda 4.207.455 KM
    • Poljoprivreda 8.200.000 KM
    • Zavod za zapošljavanje 6.000.000 KM
    • Turistički vaučeri 1.943.104 KM
    • Dezinfekcija škola 576.325 KM

    Iz Vlade Srpke podsjećaju da kada se uzmu u obzir i isplate za sanaciju i ublažavanje štetnih posljedica virusa korona iz 2020. godine, ukupno isplaćena sredstva zaključno sa 30.06.2021. godine iznose 241.263.396 KM (Kompenzacioni fond 122.718.789 KM i Fond solidarnosti za obnovu Republike Srpske – 118.544.606 KM).

    Vlada Republike Srpske utvrdila je danas Prijedlog zakona o izmjeni i dopunama Zakona o koncesijama, po hitnom postupku.

    Razlozi za donošenje ovog zakona sadržani su u potrebi propisivanja koncesione naknade za ustupljeno pravo i koncesione naknade za korišćenje koncesije u oblasti sporta, koja do sada nije bila propisana, a javila se potreba za dodjelu koncesija u toj oblasti.

    Ove izmjene Zakona iskorišćene su da se propiše primjena propisa na postupak izgradnje energetskih objekata, instalisane snage manje od 250 kW, započete prije propisivanja obaveze da se za ove objekte zaključi ugovor o koncesiji, budući da u prošlosti za te objekte nije bilo takve obaveze.

    Vlad je danas utvrdila je Prijedlog Zakona o dopunama Zakona o zaštiti i spasavanju u vanrednim situacijama po hitnom postupku.

    • Uzimajući u obzir vanrednu situaciju koja je na snazi, kao i obavezu Republike da u skladu sa Ustavom Republike Srpske i relevantnim zakonskim propisima preduzme određene mjere radi zaštite i spasavanja života i zdravlja građana Republike Srpske, predložena je dopuna člana 18. Zakona o zaštiti i spasavanju u vanrednim situacijama na način da Vlada Republike Srpske aktima iz svoje nadležnosti uredi način izvršavanja mjera za zaštitu i spasavanje u vanrednim situacijama koje su utvrđene ovim i drugim zakonima, kao i dopuna člana 47. predmetnog zakona u smislu utvrđivanja nadležnosti Republičkog štaba za vanredne situacije za predlaganje Vladi Republike Srpske mjera za zaštitu i spasavanje u vanrednim situacijama – ističe se u saopštenju.

    Vlada Republike Srpske je donijela odluku o isplati 1.835,893 KM za socijalno zbrinjavanje 713 radnika iz 32 preduzeća koji su procesom, privatizacije, stečaja ili likvidacije preduzeća ostali bez zaposlenja.

    Ovim sredstvima se Fondu PIO Republike Srpske uplaćuje iznos od 1.820.107 KM, za uplatu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, od čega se iznos od 278.544 KM odnosi na uplatu doprinosa za PIO za 33 radnika iz 22 preduzeća, koji su se prijavili na Јavni poziv Fonda PIO otvoren do 31.12.2021. godine i koji sa uplatom navedenih sredstava stiču uslove za starosnu penziju, a ЈU Zavod za zapošljavanje Republike Srpske se uplaćuje iznos od 15.785 KM, za uplatu doprinosa za osiguranje od nezaposlenosti.

    • Budžetom za 2021.godinu za socijalno zbrinjavanje radnika planirano je 5.050.000 KM, a rebalansom budžeta ovaj iznos je povećan na 6.050.000 KM – dodaju iz Vlade Srpske.

    U periodu od 2004. godine do 31.12.2020. godine, ukupno uplaćena sredstva za realizaciju Programa socijalnog zbrinjavanja radnika iznose 196.062.710, KM.

    Tim sredstvima je izvršeno zbrinjavanje 64.839 radnika iz 459 preduzeća, od kojeg broja je putem Јavnog poziva omogućeno ostvarivanje prava na starosnu penziju za 7.683 radnika iz preduzeća koja su u procesu privatizacije, stečaja i likvidacije. Izuzimajući iznos povrata sredstava iz stečajne mase, u periodu od 2004. do 31.12.2020. godine za socijalno zbrinjavanje radnika iz Budžeta Republike Srpske su izdvojena sredstva u iznosu od 176.019.151 KM.

    Vlada Republike Srpske donijela je Plan interventnih nabavki proizvoda, robe i sredstava za 2022. godinu.

    • Odredbama Zakona o interventim nabavkama Vlada Republike Srpske jednom godišnje, na prijedlog Ministarstva trgovine i turizma, najkasnije do 30. novembra tekuće godine, donosi Plan interventnih nabavki proizvoda, robe i sredstava, kojim se definišu vrsta, količina i vrijednost proizvoda, robe i sredstava, kao i nosioci snabdijevanja u jedinicama lokalne samouprave – naglašava se u saopštenju.

    Ministarstvo trgovine i turizma u saradnji sa jedinicama lokalne samouprave sačinjava listu nosilaca snabdijevanja, a nosioci snabdijevanja u jedinicama lokalne samouprave su privredna društva i druga pravna i fizička lica koja su osposobljena da na najbolji način, blagovremeno i efikasno, učine dostupnim proizvode, robu i sredstva.

    Planom interventnih nabavki sačinjena je lista od 856 dobavljača u 51 lokalnoj zajednici u Republici Srpskoj, a opštine Kupres, Oštra Luka, Rudo, Istočni Drvar, Kalinovik, Petrovac, Vukosavlje, Kneževo, Istočni Mostar, Istočni Stari Grad, Krupa na Uni i Srebrenica izjasnile su da nemaju registrovanih privrednih društava, pravnih i fizičkih lica koja su osposobljena, organizaciono, kadrovski i materijalno-tehnički da vrše ulogu nosioca snabdijevanja, a interventno snabdijevanje u ovim lokalnim zajednicama će se, u slučaju potrebe, sprovoditi u skladu sa odredbama zakona – dodaje se u saopštenju.

    Na današnjoj sjednici Vlade Republike Srpske je, na prijedlog UO Kompenzacionog fonda Republike Srpske, donijela je Uredbu o postupku dodjele sredstava privrednim subjektima u oblasti prevoza lica u drumskom saobraćaju za saniranje finansijskog gubitka zbog posljedica pandemije virusa korona.

    Cilj donošenja ove uredbe je pružanje finansijske podrške, u periodu od 1. maja do 31. jula 2021. godine, za održavanje likvidnosti privrednih subjekata koji imaju finansijski gubitak zbog posljedica pandemije virusa korona.

    • Procjena je da su za saniranje finansijskog gubitka, za ovaj sektor, za period od maja do jula 2021. godine potrebna sredstva u iznosu do 1.200.000,00 KM. Napominjemo da je do sada za ovaj sektor, za period od marta 2020. godine do aprila 2021. godine pružena finansijska pomoć u iznosu od oko 6,5 miliona KM. Postupak dodjele sredstava sprovodiće Ministarstvo saobraćaja i veza – ističu iz Vlade Srpske.

    Vlada Republike Srpske donijela je Rješenje o davanju saglasnosti na Red vožnje u željezničkom putničkom saobraćaju za 2021/2022. godinu.

    Prema Redu vožnje, broj lokalnih putničkih vozova za period 2021/22 godina ostaje na istom nivou kao i važeći Red vožnje, što znači da će ukupno 27 vozova u unutrašnjem lokalnom saobraćaju saobraćati na prugama Republike Srpske u 24 časa.

    Vlada Republike Srpske donijela je Odluku o prenosu prava svojine na zalihama medicinskog materijala, zaštitne opreme i sredstava za dezinfekciju u ukupnoj vrijednosti od 722.411 KM bez PDV-a, nabavljenih u okviru “Hitnog projekta COVID-19 za BiH” dio za Republiku Srpsku, sa Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske na registrovane ustanove socijalne zaštite za smještaj korisnika u Republici Srpskoj.

    Cilj “Hitnog projekta COVID-19” je jačanje pružanja zdravstvene zaštite, jačanja otkrivanja i izvještavanja o slučajevima oboljelih i praćenja kontakata, pružanja podrške za implementaciju mjera socijalnog distanciranja, jačanje zdravstvenog sistema, pružanje podrške pripravnosti za komunikaciju i aktivnost, pružanje podrške za životinjsko i zdravlje životne sredine, vršenje gotovinskih transfera ugroženim domaćinstvima ekonomski pogođenim posljedicama pandemije. Kroz aktivnost pružanja pomoći ugroženim domaćinstvima i pojedincima, planirana je nabavka paketa medicinskog materijala, zaštitne opreme i higijenskih sredstava za sve registrovane ustanove socijalne zaštite za smještaj korisnika u Republici Srpskoj.

    Svaka ustanova je dobila robu direktno proporcionalno broju smještenih korisnika i na osnovu njihove planirane potrošnje za vremenski period od šest mjeseci.

  • Mogli bi da budu prva kompanija iz Srbije koja je izašla na Njujoršku berzu

    Mogli bi da budu prva kompanija iz Srbije koja je izašla na Njujoršku berzu

    Srbija bi za koju godinu da dobije prvu kompaniju koja je izašla na berzu u Njujorku.

    Naime, direktorka korporativnih komunikacija srpske HTEC grupe, koja je danas objavila akviziciju američke kompanije Momentum Design Lab, Katarina Urošević kaže da HTEC planira da za dve do tri godine bude na Njujorškoj berzi.

    Tako bi HTEC grupa postala jedna od globalno vodećih kompanija za razvoj digitalnih proizvoda i prva kompanija iz Srbije koja je izašla na Njujoršku berzu.

    Uroševićeva za Tanjug kaže da je iznos akvizicije američke kompanije Momentum Dizajn Lab poslovna tajna.

    HTEC grupa (High Tech Engineering Center) je osnovana u Beogradu i sa sedištem u San Francisku. Od svog osnivanja 2008. godine, kao startapa u okviru Poslovno tehnološkog inkubatora tehničkih fakulteta Univerziteta u Beograda, kompanija je ostvarila neverovatne rezultate i godinama najbrži rast u regionu, pa je tako u poslednje dve godine narasla četiri puta sa 250 zaposlenih u četiri tehnološko-razvojna centra u Srbiji, na više od 1.000 zaposlenih na 12 lokacija u šest zemalja Jugoistočne Evrope.

    “Mi vidimo u našoj putanji za dve, tri godine izlazak na Njujoršku berzu, s tim da to ne predstavlja cilj sam po sebi, nego je sredstvo da omogućimo nove prilike za naše zaposlene, ali i da se pozicioniramo tako da imamo pristup još većem kapitalu koji bi omogućio dalji rast, te da imamo mogućnost da radimo sa najvećim svetskim kompanijama”, rekla je ona.

    Dodaje da su podaci o danas objavljenoj akviziciji američkog Momentum Dizajn Laba poslovna tajna, te da bi izlazak na berzu mogao više takvih podataka da otvori za javnost.

    “Ovo je treća akvizicija, 2020. kupljen je novosadski Egzekom i ta investicija bila je isto podržana od Evropske banke za obnovu i razvoj. U januaru je akviziran domaći produkt dizajn studio Konstrukt i ta ekipa nam je omogućila da pre dolaska Momentuma izgradimo tim od 70 ljudi koji se bave dizajnom i produkt menadžmentom”, rekla je ona.

    Kako kaže, danas objavljena akvizicija je za HTEC izuzetno važna, jer će imati mogućnost da radi sa svim kompanijama Momentum Dizajn Leba, koji čine više od 20 odsto liste Forčn 100 kompanija u svetu.

    “Pomoći će HTEC-u da svojim klijentima pruži usluge konceptualizacije i razvoja digitalnih proizvoda još od nivoa produkt dizajna, a ne samo na realizaciji softverskih rešenja”, rekla je ona.

    Razvoj HTEC-a važan je i za Srbiju i širi region, jer ta kompanija ima 12 razvojnih centara u Srbiji, Severnoj Makedoniji, Bosni i Hercegovini, Rumuniji, Mađarskoj i Bugarskoj.

    “Ova akvizicija nam omogućava da još kvalitetnije i bolje projekte i novije tehnologije donesemo u ovaj region. I damo mogućnost inženjerima iz ovog regiona da rade na njima”, rekla je Uroševićeva.

    Za razvoj HTEC-a poslednje dve godine bile su jako dinamične, o čemu svedoči podatak da su 2020. počeli sa 250 zaposlenih a 2021. završiće sa preko 1.000 zaposlenih. Ranije ove godine kompanija je otvorila razvojne centre u Subotici i Kragujevcu, kao i u svim ostali u državama regiona.

    Sedište HTEC je od 2015. godine u San Francisku što je omogućilo još bliži kontakt sa vodećim tehnološkim kompanijama iz Silicijumske doline, a razvoju su doprinele i pandemijske prilike.

    “Vidimo, što je verovatno uzrokovano i pandemijom kovida, veliku potrebu za digitalizacijom klasičnih industrija. Imamo puno klijenata koje su vodeće svetske kompanije u klasičnim sektorima, a koje su u prethodne dve godine prepoznale potrebu za digitalizacijom. Ali vidimo i u tehnološkim kompanijama veliki razvoj novih, digitalnih proizvoda koji se nude. To je prilika za naše inženjere da rade na njima i razvijaju ih”, rekla je ona.

    U HTEC-u ne zapošljavaju samo inženjere nego i izuzetne talente u oblasti dizajna, produkt i prodžekt menadžmenta i u drugim oblastima bitnim za razvoj digitalnih proizvoda od početka do izlaska na tržište.

    Navode da je Momentum ocenjen kao najbolji studio za dizajn digitalnih proizvoda u prethodnih pet godina

    “Vidimo izuzetnu priliku da zajedno sa njima radimo na razvoju naših ljudi, da što pre uđemo u saradnju s klijentima, i na kreativnom delu u kojem se odlučuje koji je to proizvod koji treba razviti i kako treba da izgleda, da damo svoj doprinos”, rekla je Uroševićeva.

    Ona je ocenila da je ova akvizicija prilika da ljudi u ovom regionu saradnju sa vrsnim stručnjacima, kakva je ekipa iz Momentuma.

    “Put je bio pun mukotrpnog rada naših osnivača, ali izuzetna vrednost i talenat inženjera u Srbiji i regionu omogućavaju da našim klijentima obezbedimo nove projekte i novu saradnju”, poručila je.

    U portfoliju kompanije Momentum se nalazi 40 kompanija sa Fortune 500 liste, kao i mnogobrojni zanimljivi startapovi, a svojim klijentima širom sveta je pomogla da dostignu ukupnu vrednost od preko 40 milijardi dolara.

    Osnovan 2002. godine u Silicijumskoj dolini, Momentum Design Lab je jedan od pionira u UX, CX, i produkt dizajnu, koji danas ima globalno prisustvo preko svojih kancelarija u San Mateu, Njujorku, Sidneju i Londonu. Pet godina za redom, kompanija je rangirana kao prva u svetu iz oblasti UX dizajna na popularnoj biznis platformi Clutch.

  • Eksplodirale cijene plina: Nestašice prijete Evropi

    Eksplodirale cijene plina: Nestašice prijete Evropi

    Cijena prirodnog gasa u Evropi ponovno se povećala nakon što je odgođeno pokretanje gasovoda Sjeverni tok 2 od Rusije do Njemačke.

    Njemački regulator u utorak je objavio da je obustavio postupak certifikacije za projekt Sjeverni tok 2 dok švajcarska firma koja upravlja gasovodom ne osnuje kompaniju u Njemačkoj, po njemačkim propisima.

    Proces izdavanja dozvola zaustavljen je dok se imovina i ljudi ne “prebace” na novu kompaniju. Odluka je tehnička, a ne politička, ističu Nijemci.

    Nakon što je to objavljeno, evropske cijene plina povećale su se i do 12 posto, prenosi agencija Bloomberg.

    Nizozemski plin skočio je za 9,7 posto, na 87,69 evra po megavatsatu, a britanski za 9,8 posto. U Velikoj Britaniji cijene su skočile i za 17 posto, piše tabloid Daily Mail, potičući nove strahove Britanaca o astronomskim cijenama i zimskim nestašicama.

    Uzrok povećanja cijene plina na burzama u Evropi nije samo odugovlačenje s dozvolama u Njemačkoj: povećana je potražnja zbog hladnog vremena, dok se za 10 posto smanjio dotok plina iz Norveške, drugog najvećeg evropskog dobavljača nakon Rusije, zbog problema na plinskom polju Troll.

    Velike količine plina trebaće i Kina zbog odustajanja od uglja, podsjeća Bloomberg.

    Daily Mail ocjenjuje da su veleprodajne cijene plina skočile zbog zabrinutosti da Rusija neće povećati isporuke gasa alternativnim rutama ako gasovod Sjeverni tok 2 ostane blokiran.

  • Šverceri i dalje vladaju ulicama, nužne drastične mjere

    Šverceri i dalje vladaju ulicama, nužne drastične mjere

    Činjenica je da je visok nivo poreskog opterećenja zbog akciza doveo do drastičnog pada legalnog tržišta cigareta i porasta ilegalnog, zbog velike razlike u cijeni između ova dva tržišta. Pokretači kriminalnih aktivnosti u vezi sa ilegalnim tržištem u BiH su visoka cijena cigareta u legalnoj prodaji, slaba kupovna moć i opšti ekonomski standard građana te potencijalno velika zarada od kriminalnih aktivnosti.

    Institucije zadužene za kontrolu sprovođenja zakona, poput policije i inspekcije, u ovoj godini bilježe bolje rezultate u oblasti suzbijanja crnog tržišta cigareta i duvana, ali njihova borba ne može donijeti zadovoljavajući epilog dok država ne smanji poresko opterećenje na ove proizvode.

    Iz inspekcija saznajemo da u registrovanim prodajnim objektima, prodavnicama, trgovačkim centrima, trgovačkim radnjama i drugim, rijetko zatiču robu bez porijekla. Roba bez porijekla najčešće se prometuje na pijacama i tržnicama od fizičkih lica. Inspektori, kako su kazali, povremeno na pijacama zatiču fizička lica koja prometuju duvanske prerađevine bez porijekla, ali kažu kako je tu uglavnom riječ o manjim količinama. Do sada, dodaju, nisu imali slučajeva da su na pijacama, tržnicama ili u trgovačkim objektima zaticali velike količine duvana i duvanskih prerađevina bez porijekla, jer, kako kažu, fizička lica ih u pravilu skladište u vozilima ili privatnim prostorijama.

    Nadalje, iz institucija zaduženih za sprovođenje zakona navode da stalno rade na tome da šverc suzbiju. Granična policija BiH, za deset mjeseci 2021, privremeno je oduzela 155.529 kutija cigareta bez akcizne markice, procijenjene vrijednosti oko 789.530 KM i 563 kg duvana, procijenjene vrijednosti oko 47.530 KM.

    “Granična policija kontinuirano radi na sprečavanju svih oblika prekograničnog kriminaliteta, kao i na presijecanju lanca krijumčarenja cigareta i duvanskih proizvoda”, rekla je za “Nezavisne novine” Franka Vican, portparol GP BiH.

    U ovoj godini, do oktobra, kantonalni tržišno-turistički inspektori Kantonalne uprave za inspekcijske poslove Kantona Sarajevo (KS) su na području KS privremeno, do okončanja sudskog postupka, oduzeli robu vrijednu 20.567 KM, od čega se, tvrde, veći dio robe odnosi na duvan i cigarete.

    “Inspektorat Tržišno-turističke inspekcije u kontinuitetu i tokom cijele godine planira i provodi inspekcijske nadzore koji imaju za cilj suzbijanje sive ekonomije i sprečavanja bespravnog prometa, što podrazumijeva kontrolu obavljanja trgovine bez odobrenja nadležnog organa i kontrolu prometa robe bez vjerodostojne dokumentacije, s akcentom na prometovanje akcizne robe”, ističe Vildana Brdarić, portparol Kantonalne uprave za inspekcijske poslove KS, u izjavi za “Nezavisne”.

    Za devet mjeseci ove godine, republička tržišna inspekcija je u oblasti trgovine imala više od 3.000 inspekcijskih kontrola u različitim vrstama prodajnih objekata.

    “U trenutku inspekcijske kontrole u objektima je zatečeno i oduzeto 466 pakli cigareta jer nisu posjedovale dokaz o porijeklu, odnosno potrebnu dokumentaciju o nabavci”, kažu iz Inspektorata RS.

    Iz Uprave za indirektno oporezivanje (UIO) BiH uvjeravaju da kontinuirano sprovode aktivnosti u oblasti identifikacije i eliminacije svih oblika nezakonitog obavljanja djelatnosti.

    “U okviru ovih aktivnosti provodi se nadzor nad primjenom propisa iz oblasti indirektnih poreza s ciljem otkrivanja, istraživanja i procesuiranja prekršaja i krivičnih djela posebno na suzbijanju nelegalnog prometa robe bez porijekla na teritoriji BiH, sa posebnim akcentom na nedozvoljenom prometu akciznih proizvoda, prvenstveno duvana i duvanskih prerađevina”, tvrde iz UIO BiH.

    Od januara do oktobra ove godine, potvrdili su za “Nezavisne novine”, zaplijenili su ove proizvode u vrijednosti od gotovo pet miliona maraka, što je duplo više u odnosu na cijelu 2020. godinu, te skoro četiri puta više u odnosu na 2019.

    UIO, dodaju, ulaže mnogo napora da se crno tržište smanji, te će u tom pravcu i dalje kontinuirano sprovoditi aktivnosti. Ipak, priznaju:

    “Krijumčarenje, nedozvoljenu proizvodnju i trgovinu duvanskih proizvoda podstiče visoka cijena cigareta i duvana na legalnom tržištu te potražnja potrošača za jeftinim cigaretama i duvanom”, kažu iz UIO BiH.

    Posljedice su haotične: prema procjenama, crno tržište duvana u BiH postalo je jedan od najvećih ekonomskih problema u zemlji (više od 50 odsto tržišta čini crno tržište), te je godišnji gubitak privrede 150 miliona KM, a gubi se i više od milijardu KM budžetskih sredstava. Šverceri, procjenjuje se, godišnje zarade 400 miliona KM.

    Ekonomski stručnjaci ističu da BiH ima previsok nivo poreskog opterećenja na duvan, ako se posmatra procentualni omjer poreza u maloprodajnoj cijeni. Od maloprodajne cijene kutije cigareta na legalnom tržištu, 90 odsto iznosa ide državi, a ostatak distributerima, trgovcima i proizvođačima. Ili, u praksi, ako je cijena kutije cigareta pet KM, država sebi uzme 4,50 KM.

    Visok nivo poreskog opterećenja zbog akciza doveo je do velikog pada legalnog tržišta i porasta ilegalnog, zbog velike razlike u cijeni između ova dva tržišta.

    Takođe, zbog akcizne politike cijene cigareta su znatno više od kupovne moći većine građana, što ih je primoralo da kupuju na sve snažnijem crnom tržištu.

    Saša Grabovac, izvršni direktor Udruženja ekonomista RS SWOT, ističe da je u protekloj i ovoj godini primjetan pojačan angažman kontrolnih organa na zapljeni duvanskih proizvoda. Kako dodaje, poželjan bi bio nastavak tih aktivnosti, jer one mogu bar djelimično ublažiti probleme koji nastaju usljed velikog udjela crnog tržišta u ukupnoj prodaji duvana i duvanskih proizvoda.

    “Osim toga, trebalo bi razmisliti o akciznoj politici koja bi bila usklađena sa kupovnom moći bh. potrošača. Znači, nama treba akcizna politika koja bi maksimalno demotivisala nelegalan promet duvanskih proizvoda. Eventualnim smanjenjem visine akciza, zarada koja se ostvaruje prometom duvanskih proizvoda na crnom tržištu bila bi mnogo manja”, rekao je Grabovac za “Nezavisne novine”.

    Ekonomski analitičar Faruk Hadžić smatra da institucije još ne rade dovoljno na suzbijanju crnog tržišta cigareta i duvana. Crno tržište, kako je Hadžić izjavio za “Nezavisne novine”, i dalje bilježi visok nivo ekonomske aktivnosti.

    Puni efekti rada inspekcija se, smatra Hadžić, mogu osjetiti tek onda kada dođe do smanjivanja razlike između cijena ovih proizvoda na legalnom i ilegalnom tržištu.

    “Najbolji način da se značajno smanji crno tržište ili da ono bude zanemarivo, jeste da dođe do smanjivanja akciza na duhan, koje su sada previsoke, čime bi došlo do izjednačavanja legalne i ilegalne cijene duhana i duhanskih proizvoda u BiH. U tom slučaju uz jači inspekcijski nadzor, crno tržište bi se možda čak i do kraja eliminisalo. Suprotno, svako povećanje cijena stvara rizik za privlačenje novih aktera na ilegalnom tržištu zbog visine zarade koju mogu ostvariti”, ističe Hadžić.

    I ekonomski analitičar Admir Čavalić smatra da je, kako kaže, prioritet svih prioriteta – izmjena postojeće akcizne politike.

    “Potrebno ju je uskladiti sa životnim standardom građana BiH”, kaže Čavalić.

    Prema njegovim riječima, država samo periodično sprovodi represivne mjere sa ciljem suzbijanja crnog tržišta duvana i duvanskih proizvoda. Ovo se, dodaje, ne radi sistemski, niti strateški, tako da dugoročno ne daje rezultate, a iz godine u godinu neformalno tržište postaje razvijenije i to prije svega zbog pogrešnog planiranja akcizne politike od strane države.

    “Tako da je u ovom trenutku upravo država, ili tačnije, njena akcizna politika, najveći saveznik crnog tržišta i garant njegovog opstanka. Paradoksalno je da u isto vrijeme imamo represivne mjere i regresivnu akciznu politiku. To jednostavno ne daje rezultate na dugi rok”, naveo je Čavalić.

    FAKTI

    Šta bi se svake godine moglo uraditi novcem koji poklanjamo švercerima

    • Izgraditi 30 novih kilometara auto-puta

    • Svakom penzioneru isplatiti još jedna minimalnu penziju

    • Obnoviti svih pet kliničkih centara i 21 bolnicu u BiH

    • Isplatiti 1.600 KM za porodiljske naknade za sve majke mjesečno u prvih godinu dana porodiljskog odsustva

    • Pokriti skoro 100 odsto ukupnog godišnjeg troška spoljnog duga BiH

    • Osloboditi 63 odsto ukupnog iznosa potrebnog za funkcionisanje svih institucija BiH