VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Možemo da isplatimo sav novac klijentima

    Možemo da isplatimo sav novac klijentima

    Direktor Sberbanke Aleksandar Kesić rekao je da su suočeni sa povećanim brojem zahtjeva za isplatu depozita, ali da mogu isplatiti sav novac klijentima.

    “Ukupan depozit građana jutros je iznosio 270 miliona KM, a naše stanje na računu je 320 miliona. Ne treba nam niko, imamo sopstvene kapacitete, podršku Vlade i možemo isplatiti sve”, rekao je Kesić na konferenciji za novinare.
    Kako je kazao, punjenje svih bankomata zahtjeva vrijeme. Iako su naišli na problem ,imali su jutros prvu isporuku oko pola 10 u Banjaluci.
    “Dajete nam vrijeme samo da u ovih 48h popišemo šta sve žele klijenti, kojih imamo 145 hiljada”, poručio je Kesić.
    Podsjetio je da je Sberbanka jedna o najlikvidnijih banaka u BiH koja je prošlu godinu završila sa 18 miliona KM dobiti.
    “Ova banka je zdrava. Riječ je samo o panici i ništa drugo. Banka će preživjeti ovaj udar. Nijedna marka neće biti upropaštena”, poruka je iz Sberbanke.
    On je naveo da će Republika Srpska upravljati akcijama dok se ne nađe strateški kupac, a da su u međuvremenu, u posljednja 24 sata, imali dosta ponuda od nekoliko finansijskih organizacija.
    Vlasnik banke je Sberbanka AG iz Austrije, objasnio je Kesić, a pravo upravljanje ima Agencija za bankarstvo Republike Srpske.
    “Kada se nađe kupac, novac će biti deponovan u Centralnoj banci BiH koja će vlasniku isplatiti uslove kada budu stvoreni uslovi za to”, poručio je Kesić.
    Kako je istakao, trenutno je dozvoljeno sa bakomata podizati 1.000 KM, a na šalteru 3.000.
    “Plaćanje karticama je moguće bez ikakvih problema”, dodaje on.

  • Mlinari objasnili zbog čega su cijene brašna u Srpskoj neujednačene

    Mlinari objasnili zbog čega su cijene brašna u Srpskoj neujednačene

    U Republici Srpskoj su poskupile sve vrste brašna, s tim da je vreća od 25 kilograma, onog najkvalitetnijeg, tipa 500 sa 26-27 otišla na 28 maraka, a brašna druge klase sa 23-24 na 25 KM.

    UUdruženju mlinara RS naglašavaju da se u pojedinim radnjama još može naći brašno iz zaliha po starim cijenama, ali da će narednih dana cijene korigovati svi mlinari, lančano i marketi.

    – Na našem tržištu ima više vrsta brašna, kao, uostalom, i svih ostalih roba. Možda se može naći i brašno uvezeno iz Srbije koje je jeftinije od 23 KM, ali je riječ o tehnološki nekvalitetnom proizvodu – objašnjava za Srpskainfo predsjednik Udruženja mlinara RS i vlasnik i direktor preduzeća „Žitoprerada“ Prijedor, Zoran Kos.

    Prema njegovim riječima, skuplja pšenica, kao sirovina, znači i skuplje brašno.

    – Mi uvozimo najkvalitetniju pšenicu iz Mađarske koja, trenutno, po toni košta 312 evra. Kada bismo brašno pravili isključivo od nje vreća bi koštala i 30 KM. Međutim, mi tu pšenicu miješamo sa onom iz zaliha, koju smo uvezli po 260-270 evra, tako da je vreća brašna sada 28 KM. Riječ je o tehnološki kvalitetnom brašnu, koje ima propisanu količinu glutena i proteina. Ono drugo, koje je do poskupljenja koštalo 23-24 KM, nekvalitetnije je i nijedan pekar ga neće kupiti. U slučaju obje vrste brašna, cijene mlinara u Srpskoj su prilično ujednačene – naglašava Kos.

    Dodaje da je posljednje poskupljenje rezultat postepenog usklađivanja cijena brašna sa cijenom pšenice koja je u proteklom periodu značajnije skočila.

  • Ruska Sberbank napušta evropsko tržište, tvrde da će sve štediše biti isplaćene

    Ruska Sberbank napušta evropsko tržište, tvrde da će sve štediše biti isplaćene

    Ruska Sberbank je odlučila napustiti evropsko tržište jer se tamošnje podružnice suočavaju sa problemima usljed finansijskih sankcija koje su uvedene.

    Kako je objavila Sberbank, evropske produžnice banke ne mogu da se nose sa velikim odlijevima novca, ali i prijetnjama po sigurnost uposlenika i imovine.

    Banka je rekla da više nije u mogućnosti osigurati ​​likvidnost svojim evropskim bankama kćerkama, ali navode da je njezin kapital i kvalitet imovine dovoljan za isplaćivanje svih štediša.

    Evropska centralna banka naložila je u utorak zatvaranje evropske podružnice Sberbanke, a ranije je i upozorila da će se suočiti s neuspjehom, zbog pada depozita nakon što je Rusija napala Ukrajinu.

  • Cijene rastu iz sata u sat

    Cijene rastu iz sata u sat

    Nafta, ugalj, zlato i pšenica beleže neverovatno poskupljenje, a cene rastu iz sata u sat.Razlog tome jesu najnoviji ratni sukobi koji su u Evropi potpuno poremetili tržište.

    Iako se iz dana u dan beleži skok cena u celom svetu, poslednje poskupljenje je definitivno najveće za poslednja 24 sata.

    Cijene nafte, uglja, zlata i pšenice doživele su pravu eksploziju:

    Pšenica je juče koštala 291 dolar, jutros 321, a sada već košta 350 dolara
    Nafta je jutros koštala 100 dolara dok sada košta 106 dolara po barelu
    Ugalj je juče koštao 217 dolara, jutros 254, a sada 330 dolara po toni
    Zlato košta 62.274 dolara/kg (skok od jutros 900 dolara)
    Cijena gasa ostala je nepromenjena u odnosu na jutros.

  • Vrijednost digitalnih valuta raste usljed sankcija, najveća kripto berza ne želi blokirati Rusiju

    Vrijednost digitalnih valuta raste usljed sankcija, najveća kripto berza ne želi blokirati Rusiju

    Rat u Ukrajini označava prekretnicu u svjetskom poretku, ne samo u vojnom smislu, nego utiče i na upotrebu digitalnih valuta.

    Bitcoin, najveća svjetska kriptovaluta, porastao je za više od 15% na više od 43.000 dolara, dok je Ethereum skočio za više od 10%.

    Ova informacija dolazi usljed potvrde najveće kripto berze Binance da neće blokirati račune ruskih korisnika uprkos pozivima da to učini.

    Strahuje se da bi Rusi zbog onemogućavanja pristupa globalnom finansijskom sistemu mogli koristiti digitalnu valutu i tako zaobići zapadne sankcije. Zbog toga je u nedjelju ukrajinski ministar digitalne transformacije Mihail Fedorov pozvao sve glavne kripto berze da blokiraju ruske korisnike.

    “Ključno je zamrznuti ne samo adrese povezane s ruskim i bjeloruskim političarima, već i sabotirati obične korisnike”, napisao je na Twitteru.

    U međuvremenu, u Ukrajini se slijevaju milioni Bitcoina od donatora.

  • Rejting Srbije podržan kredibilnom fiskalnom politikom

    Rejting Srbije podržan kredibilnom fiskalnom politikom

    Rejting Srbije podržan je kredibilnom makroekonomskom i fiskalnom politikom, koju vodi Vlada Srbije, kao i snažnim rastom BDP-a tokom prethodne godine, ocijenila je agencija za ocjenu kreditnog rejtinga Fitc h Ratings, koja je u svom izvještaju od 25. februara potvrdila kreditni rejting Srbije na nivou BB+, uz stabilne izglede za njegovo dalje povećanje.

    Snažan rast ekonomske aktivnosti, rast poreskih prihoda, uz postepeno ukidanje vladinih mjera za podršku privredi, uticali su na smanjenje deficita opšte države, koji je u 2021. godini iznosio 4,2 odsto BDP-a, navedeno je u izvještaju, a saopštava Ministarstvo finansija.

    Takođe, Agencija Fitch očekuje nastavak postepenog smanjivanja budžetskog deficita, i predviđa njegovo smanjenje na 3,1 odsto BDP-a u 2022. godini, odnosno na 1,8 odsto BDP-a u 2023. godini.

    Zahvaljujući snažnom oporavku domaće tražnje, u 2021. godini ostvaren je rast bruto domaćeg proizvoda od čak 7,5 odsto.

    Takođe, i u narednim godinama očekuje se rast BDP-a iznad dugoročnog trenda, navedeno je u saopštenju.

    Agencija smatra da je očuvan jak bankarski sektor, ostvaren rast kreditne aktivnosti, smanjeno učešće problematičnih kredita, kao i da su preduzete pravovremene i sveobuhvatne fiskalne i monetarne mjere.

    Odgovorno vođenje ekonomske politike u prethodnim godinama i dobri ekonomski rezultati, ostvareni u periodu prije i zadržani tokom pandemije, rezultirali su postizanjem stabilnih i održivih javnih finansija, a efekti krize u Srbiji su znatno ublaženi.

    Agencija konstatuje da se učešće javnog duga opšte države u bruto domaćem proizvodu stabilizovalo na 57,5 odsto na kraju 2021. godine i očekuje njegovo vraćanje na silaznu putanju, uz projektovani pad na 52,5 odsto na kraju 2023. godine.

    Agencija pohvaljuje i činjenicu da je prosječno vrijeme do dospijeća duga produženo na 8,3 godina, sa 6,1 godine, koliko je iznosilo na kraju 2019. godine.

    Očekivanja Agencije su da će se u 2022. godini emitovati dug prevashodno u domaćoj valuti, što će dovesti do rasta učešća duga denominovanog u dinarima i smanjenja valutnog rizika.

  • Vozači toče gorivo u komšiluku, pumpama u Njemačkoj prijeti bankrot?

    Vozači toče gorivo u komšiluku, pumpama u Njemačkoj prijeti bankrot?

    Vozači sa istoka Njemačke sve češće prelaze granicu da bi u komšiluku natočili benzin, zbog velike razlike između njemačkih i cijena goriva u susjednoj Poljskoj, piše danas Dojče vele (DW), upozoravajući da domaćim pumpadžijama prijeti bankrot.

    Cijene goriva na njemačkim pumpama idu ka rekordnim nivoima nakon buma koji je uslijedio poslije ekonomskog oporavka od pandemije. Vozači koriste aplikacije kako bi vidjeli gdje ovih dana mogu da nađu bezin ispod 1,80 evra po litru, ili dizel ispod 1,60 evra. Često to bude skuplje, jer njemačke pumpe mijenjaju cijene u prosjeku pet puta dnevno, navodi DW.

    Međutim, oni koji žive blizu njemačke granice sa Poljskom pronašli su rješenje – samo pređu granicu i natoče pun rezervoar, jer je u toj zemlji gorivo preko noći pojeftinilo za dodatnih 10 centi po litru nakon smanjenja poreza na dodatu vrijednost (PDV). Tamo je sada benzin jeftiniji nego u Njemačkoj za 60 centi po litru, a dizel za 45 centi. Ko natoči gorivo do vrha, štedi tridesetak evra po odlasku u Poljsku, dodaje DW.

    “Prodaja goriva u Njemačkoj u blizini granice opala je u januaru za polovinu. Poljske pumpe, pak, izvještavaju da im se promet povećao za polovinu”, kaže zabrinuto Jirgen Cigner, poslovođa Centralnog udruženja benzinskih pumpi.

    Kako prenosi Velt, oko 300 do 400 benzinskih stanica u Njemačkoj moglo bi da bankrotira zbog velike razlike u cijeni u odnosu na Poljsku. Krajnji istok Njemačke, koji je ranije pripadao DDR-u, ionako je najmanje razvijen i naseljen. Tamo je gustina benzinskih pumpi najmanja u cijeloj zemlji.

    Velt navodi da je udruženje benzinskih pumpi pisalo saveznim ministrima i lokalnim političarima, tražeći neku vrstu fonda kojim bi se spasili uglavnom mali preduzetnici koji unajmljuju i vode benzinske stanice. “Do sada nismo dobili odgovor iz ministarstava”, kaže Cigner.

    Pumpe bi, dodaje, valjalo nekako održati “iznad vode” do leta, kada u Poljskoj ističe privremeno smanjenje PDV-a.

  • Ukupan dug Crne Gore četiri milijarde evra, što je 83 odsto BDP-a

    Ukupan dug Crne Gore četiri milijarde evra, što je 83 odsto BDP-a

    Ukupan državni dug Crne Gore na kraju prošle godine iznosio je 4,09 milijardi evra, što je 83,79 odsto bruto domaćeg proizvoda (BDP), koji je Ministarstvo finansija i socijalnog staranja procijenilo na 4,88 milijardi evra.

    Prema izvještaju Ministarstva finansija Crne Gore o stanju državnog duga na dan 31. decembra prošle godine, ukupan državni dug, sa depozitima, iznosi 3,63 milijarde ili 74,3 odsto BDP-a, piše Dan.

    U odnosu na kraj 2020. godine, državni dug je smanjen za 240 miliona evra, dok je u odnosu na 30. septembar 2020. uvećan za 430 miliona evra, prenosi RTCG.

    Upravo između septembra i decembra 2020. godine, kako se navodi, desilo se najveće zaduženje u istoriji Crne Gore od 750 miliona evra.

    To zaduženje je, kaže se, realizovano nekoliko dana po stupanju nove Vlade na funkciju, a, kako su pojasnili, za njim je posegnuto, jer u državnoj kasi nije bilo novca za još mjesec.

    Vlada Zdravka Krivokapića počela je sa radom 4. decembra 2020, a pozajmica je realizovana nekoliko dana kasnije.

    “Spoljni dug iznosio je 3,69 milijardi evra, odnosno 75,56 odsto BDP-a, dok je unutrašnji dug iznosio 401,54 miliona evra, odnosno 9,51 odsto BDP-a”, navodi se u dokumentu.

    Depoziti su na kraju prošle godine iznosili 464,02 miliona evra, uključujući 38,45 hiljada unci zlata, čija je vrijednost na 31. decembar 61,51 milion evra, ili 9,51 odsto BDP-a.

    Godinu ranije, na kraju 2020, državni dug je iznosio 4,33 milijarde evra, od čega je spoljni dug bio 3,84 milijarde, a unutrašnji 495,56 miliona evra.

    “Tokom četvrtog kvartala prošle godine došlo je do rasta državnog duga u odnosu na treći prošlogodišnji kvartal, prije svega usljed rasta ino duga koji je prouzrokovan povlačenjem sredstava iz aktivnih kreditnih zaduženja, imajući u vidu da tokom četvrtog kvartala nije bilo novih kreditnih aranžmana”, rekli su iz Ministrstva.

    U četvrtom kvartalu povučeno je ukupno 50,32 miliona evra, od čega se 16,51 milion evra, odnosno 18,71 miliona američkih dolara, odnosilo na povlačenje kreditnih sredstava za potrebe izgradnje prioritetne dionice Smokovac – Uvač – Mateševo.

    “Za realizaciju projekata u oblasti komunalnih djrlatnosti, energetske efikasnosti, razvoja poljoprivrede, unapređenja putne infrastrukture, nabavku vojne opreme i slično, u toku četvrtog kvartala prošle godine povučeno je oko 33,81 milion evra”, precizirali su iz Ministarstva.

    Tokom četvrtog kvartala prošle godine, kako su naveli, izvršena je otplata državnog duga po osnovu glavnice, u ukupnom iznosu od 37,37 miliona evra, od čega se 14,97 miliona evra odnosilo na otplatu duga rezidentima, dok je otplata duga nerezidentima iznosila 22,4 miliona evra.

    “U istom periodu otplaćena je i kamata u iznosu od 34,42 miliona evra, od čega je otplata domaće kamate iznosila 1,64 miliona evra, dok je otplata ino kamate iznosila 32,78 miliona evra”, zaključuje se u izvještaju.

  • Centralna banka BiH ima sve manje kapitala, za mjesec nestalo 48 miliona

    Centralna banka BiH ima sve manje kapitala, za mjesec nestalo 48 miliona

    Kao što se i očekivalo, kapital Centralne banke BiH u januaru ove godine pao je za dodatnih 48 miliona KM, a u odnosu na kraj 2020. godine taj kapital je manji za čak 171 milion.

    Naime, na kraju 2020. neto strana aktiva iznosila je 895,6 miliona KM i za godinu dana pala je na 772,7 miliona, koliko je bila na kraju prošle godine. U januaru je nastavila pad, tako da zaključno sa 31. januarom ove godine neto strana aktiva Centralne banke BiH iznosi 724,6 miliona.

    Prema mišljenju stručnjaka, kapital Centralne banke BiH, s obzirom na inflaciju, nastaviće padati, a ako se obistine najave o povećanju kamatnih stopa, što je na određeni način i logičan slijed događaja kako bi se obuzdala upravo inflacija, sadašnji kapital Centralne banke BiH do kraja godine mogao bi biti prepolovljen.

    “Okvir na kojem počiva upravljanje deviznim rezervama treba prilagoditi potrebama domaćeg ekonomskog sistema. Fragmetacija monetarne i fiskalne politike vodi kanibalizaciji domaće ekonomije. U javnosti se stvara utisak da se loše upravlja deviznim rezervama, a to nije tačno. Upravlja se vrhunski, ali je okvir zastario i ne odgovara današnjem vremenu niti budućnosti”, rekao je ekonomista Saša Stevanović.

    On naglašava da je postulat da je najveći dio deviznih rezervi izvan granica Bosne i Hercegovine, što je jako rizično, jer postavlja se pitanje šta nam vrijedi novac koji je izvan našeg domašaja, ali da treba imati i u vidu sva ograničenja domaćih i institucionalnih kapaciteta BiH.

    “Slijed događaja će nam ukazati još jednom da je promjene potrebno raditi kada je dobro, ovo trenutno su iznuđeni potezi s manjim brojem alternativa. Mi smo sada u fazi da se smanjuje šteta i nemamo mehanizama zaštite od turbulentnih vremena. Trenutno imamo vruću vodu ljeti, a hladnu zimi, a treba nam obrnut mehanizam”, naglasio je Stevanović.

    Trenutno, osim inflacije, najveću “prijetnju” po kapital CB BiH predstavlja eventualno povećanje kamatnih stopa. Na posljednjem sastanku odbora Federalnih rezervi kamatna stopa zadržana je na istom nivou, međutim na novom sastanku, koji je dogovoren za mart, gotovo je izvjesno da će doći do njenog povećanja i to za najmanje 0,25 odsto, s tim da su predviđanja da će na kraju ove godine, prema procjenama stručnjaka, referentna kamatna stopa u SAD iznositi između 1,25 do čak 1,75 odsto. Rast ovih kamatnih stopa na ovaj nivo sasvim sigurno prepoloviće neto stranu aktivu koju ima Centralna banka BiH.

    U Centralnoj banci kažu da BiH nema direktan uticaj na kretanje tržišnih kamatnih stopa, kao i na inflaciju, te da može samo prilagođavanjem svog portfolija uticati na efekte promjene tržišnih kamatnih stopa.

    “To i radimo svakodnevno u skladu sa Zakonom o CB BiH i podzakonskim aktima za investiranje donesenim od strane Upravnog vijeća. CB BiH kontinuirano preduzima mjere prilagođavanja portfolija, sve u cilju očuvanja vrijednosti neto deviznih rezervi, odnosno monetarne stabilnosti valutnog odbora”, rekli su nam u CB BiH.

    Ono što je zanimljivo jeste da je “novac koji nestaje”, odnosno neto stranu aktivu, nedavno zatražio Milorad Dodik, član Predsjedništva BiH, koji je tražio da se taj novac aktivira u entitetima, međutim taj njegov prijedlog u startu su odbili bošnjački političari i pored činjenice da bi do kraja, zbog svjetskih kretanja na koja BiH ne može uticati, moglo “nestati” još najmanje 300 miliona KM.

    “U okviru entiteta treba osmisliti ekonomske politike. U CB BiH postoji ozbiljna rezerva koja govori o tome da tamo ima 400 miliona evra više nego što imamo emisiju. To treba iskoristiti hitno da se formiraju robne rezerve”, predložio je nedavno Dodik, što je odbijeno u startu, s tim da BiH više nema tih 400 miliona evra nego tačno 724,6 miliona KM.

    Dodik je i juče rekao da je Centralna banka još jedan od problema BiH, a da njena današnja uprava nije u skladu sa zakonom te da je Dejtonskim sporazumom predviđeno da to bude zajednička banka Republike Srpske i FBiH i da Centralna banka BiH jednog dana može biti dio krivične i druge odgvornosti.

    “U tom pogledu pokušavam da dođe do stabilizacije i normalizacije. Vidjećemo. Banke koje drže sredstva iznad obavezne rezerve koja je propisana uplaćuju negativnu kamatu na držanje. To utiče na troškove i tu možda treba tražiti neku vrstu poboljšanja”, rekao je Dodik.

  • Dodik očekuje odluku o prijedlogu za diferenciranu stopu PDV

    Srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik rekao je da vjeruje da će biti donesena odluka da prijedlog zakona za uvođenje diferencirane stope PDV ide na redovnu sjednicu Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH.

    Dodik je novinarima u Banjaluci rekao da se ovaj zakonski prijedlog nalazi u Parlamentarnoj skupštini BiH koja je nadležna za tu oblast.

    – Sada kako će se o tome dalje odlučivati, taj prijedlog više nije stvar naše nadležnosti – rekao je Dodik.

    Poslanici SNSD u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH predali su 11. februara u parlamentarnu proceduru Prijedlog zakona o dopunama Zakona o porezu na dodatu vrijednost, kojim je predviđeno uvođenje niže stope PVD na lijekove i osnovne životne namirnice, s ciljem poboljšanja ekonomskog položaja socijalno ugroženih kategorija stanovništva.

    Prijedlog podrazumijeva smanjenje stope PDV na 10 odsto za lijekove, brašno, hljeb, mlijeko i mliječne proizvode, jestiva ulja, jestive masnoće životinjskog i biljnog porijekla, so, šećer i homogenizovanu dječiju hranu.

    Osim toga, predviđeno je i uvođenje više stope PDV koja bi iznosila 22 odsto na luksuzne proizvode, čime bi se obezbijediti dodatni prihodi.