VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Završena priča o ukidanju akciza i smanjenju PDV-a

    Završena priča o ukidanju akciza i smanjenju PDV-a

    Kolegijum Doma naroda Parlamentarne skupštine BiH skinuo je sa dnevnog reda izvještaj o izmjenama Zakona o akcizama i Zakona o PDV-u i na taj način onemogućio izjašnjavanje delegata o ukidanju akciza na naftu i naftne derivate te uvođenje nulte stope PDV-a na osnovne životne namirnice.

    Inače, usvajanje ovih zakona, odnosno izvještaja nije se ni očekivalo s obzirom na to da je SNSD još ranije rekao da to neće podržati, a samo skidanje izvještaja o izmjenama Zakona o akcizama i Zakona o PDV-u izazvalo je polemiku među samim delegatima.

    Izvještaj o izmjenama Zakona o akcizama i Zakona o PDV-u skinuo je Kolegijum koji čine Dragan Čović (HDZ), Nikola Špirić (SNSD) i Kemal Ademović (NIP), a na tu njihovu odluku oštro je reagovao Šefik Džaferović, delegat SDA u Klubu Bošnjaka u Domu naroda Parlamentarne skupštine BiH.

    “Kolegij je odlučio da toga nema na dnevnom redu. Ja mislim da vi nemate ovlaštenje i to jedino ima ovaj dom. Nema potrebe da nas pozivate ovdje ako možete sami da utvrdite dnevni red i da donosite odluke”, rekao je Džaferović.

    On je rekao da su obavezne tačke koje su prošle proceduru u skladu s Poslovnikom ili ako to jednoglasno traži komisija Doma, naglasivši da su zakoni koji su skinuti sa dnevnog reda prošli oba doma i usaglašeni u komisijama.

    “Tvrdim da ih niste mogli isključiti sa dnevnog reda, jer su to obavezne tačke dnevnog reda. Nemate vi to ovlaštenje, vi stavite na dnevni red i onda neka to Dom dalje odluči”, rekao je Džaferović.

    Osim akciza i PDV-a, sa dnevnog reda sjednice Doma naroda Parlamentarne skupštine BiH skinute su i tačke koje govore o međunarodnim sporazumima i to sa Turskom u oblasti odbrane i međunarodni sporazum o sprečavanju prirodnih katastrofa.

    Nakon kraće rasprave, delegati su se pojedinačno izjašnjavali o tome da li će akcize i PDV biti vraćeni na dnevni red, međutim na kraju je utvrđeno da nema ni entitetske ni opšte većina za tako nešto.

    “Dva zakona treba da se proslijede na razmatranje Savjetu ministara pa da vidimo sa stanovišta stabilnosti entitetskih budžeta. Očekujemo da ćemo u narednim danima usvojiti budžet BiH i sasvim je logično da se ide sa računicom da li će to ugroziti finansijsku stabilnost”, rekao je Špirić.

    On kaže da je Dom naroda BiH donio racionalnu odluku, jer je, primjera radi, Zakonu o PDV-u istekao rok.

    “Ono što znam je da je rok izmjene i dopuna Zakona o PDV-u 31. decembra 2022. godine. Šta bismo dobili da smo usvojili zakone čiji je rok istekao. Nekad nas inicijative poslanika dovode u apsurdnu situaciju”, rekao je Špirić.

    Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH juče nije usvojio ni izmjene Zakona o platama i naknadama u institucijama BiH kojima je bilo predviđeno da se obustavi isplata plata onima kojim ne dolaze na sjednice te da otpremnina za odlazak u penziju bude maksimalno 10.000 umjesto sadašnjih 30.000 KM.

    “Plate i naknade su takođe dio kampanje koji ne razumijem i sasvim je logično da sve te zakone vratimo resornom ministarstvu i Savjetu ministara da idu sa novim zakonima, jer je to sistemski zakon, a pojedinačni pokušaji samo prave destrukciju”, rekao je Špirić.

  • Rusi priznali: “Uspijeli smo, ali…”

    Rusi priznali: “Uspijeli smo, ali…”

    Rusija je uspešno preusmerila sav svoj izvoz sirove nafte koji je pogođen zapadnim sankcijama zbog Ukrajine u “prijateljske” zemlje.

    To je izjavio ruski ministar energetike Nikolaj Šulginov, prenosi Rojters.

    Zapad je uveo široke sankcije, uključujući embargo na uvoz ruske nafte, nakon što je Moskva poslala svoje oružane snage u Ukrajinu u februaru 2022.

    “Danas mogu da kažem da smo uspeli da u potpunosti preusmerimo ceo obim izvoza pogođenog embargom. Nije bilo smanjenja prodaje”, rekao je Šulginov na energetskom forumu.

    Šulginov je ponovio da se očekuje da će ruska proizvodnja nafte i gasa opasti 2023. godine, pošto je Moskva pod pritiskom zapadnih ograničenja i nedostatka evropskih kupaca.

    Govoreći na istom događaju, Aleksandar Djukov, generalni direktor ruske naftne kompanije Gasprom njeft, rekao je da će 2023. biti teža od 2022. i da će pritisak sankcija rasti.

  • Lidl traži radnike u BiH

    Lidl traži radnike u BiH

    Kompanija “Lidl” objavila je oglas da traži više radnika na području Sarajeva, i to na poziciji junior konsultant u odjelu akvizicije.

    Kako se navodi u oglasu, rad će biti omogućen iz firme, odnosno iz Sarajeva, a jedan od zadataka koju će obavljati ovaj zaposlenik, biće i pronalaženje potencijalne lokacije za buduće prodavnice.

    “Zadaci su i razvoj prodajne mreže, analiza lokacije na osnovu geografskih, urbanističkih i građevinskih faktora, zatim vođenje inicijalnih pregovora o kupovini ili iznajmljivanju nekretnina, te saradnja sa advokatskim uredima pri izradi ugovora i sl.”, navodi se u oglasu ove kompanije.

    Podsjećamo, početkom februara ove godine, Staša Košarac, ministar spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH, u Sarajevu je održao sastanak sa predstavnicima kompanije “Lidl”, i tom prilikom je naglašeno da bi njemačka kompanija u budućnosti mogla otvoriti 2.000 novih radnih mjesta u BiH.

  • “Evropu čeka katastrofa”

    “Evropu čeka katastrofa”

    Američki istraživački novinar Simur Herš je rekao da na leto i jesen 2023. godine Evropu čeka katastrofa.

    Novinar je nazvao “očajnom” situaciju u Evropi, istakavši inflaciju bez presedana.

    Prema njegovim rečima, evropske zemlje pokušavaju da se izbori sa problemom uz pomoć tečnog prirodnog gasa koji se “ne proizvodi u dovoljnim količinama i košta tri do četiri puta više”.

    “Neće imati dovoljno gasa da obezbede grejanje stanovništvu. Ne samo u Nemačkoj, već i u zapadnoj Evropi”, rekao je on za “RT”.

    Novinar je rekao i da je nekada bilo toliko ruskog gasa da je Nemačka mogla da ga preproda. Prema njegovim rečima, “postojale su kompanije koje su prodavale višak ruskog gasa drugim kompanijama”, ali “svega toga sada nema”.

    Herš je primetio da zapadne sankcije koje su uvedene Rusiji nisu dale rezultate.

    “Sankcije nisu dale rezultate. Mekdonalds je možda otišao, ali još uvek prodaju hamburgere. Zemlja ne umire, ljudi žive normalno”, rekao je Herš.

    Prema njegovom mišljenju, “leto i jesen ove godine će se pretvoriti u katastrofu za Evropu”.

    “I za to će biti kriv Bajden. Želeo je da sebi obezbedi reizbor ili kandidaturu (od Demokratske stranke). Neće uspeti”, predviđa novinar.

    Takođe, Herš je u intervjuu za RT rekao da je Vašington bacio u medije novu verziju bombardovanja Severnog toka, jer Bela kuća zna ko je organizovao eksplozije i neće da istražuje ove sabotaže.

  • Upozorenje iz MMF

    Upozorenje iz MMF

    Izvršna direktorka Međunarodnog monetarnog fonda Kristalina Georgijeva upozorila je da se globalna ekonomija suočava sa rizicima po finansijsku stabilnost zbog turbulencija u bankarskom sektoru.

    Georgijeva je rekla da su rastuće kamatne stope izvršile pritisak na dugove, što je izazvalo “stres” u vodećim ekonomijama, čak i među zajmodavcima, prenio je Gardijan.

    Ona je kazala da će svjetska ekonomija ove godine porasti za samo tri odsto jer će rast troškova zaduživanja, u kombinaciji sa ratom u Ukrajini i ožiljcima od pandemije kovida 19, ugušiti rast.

    Pridružujući se sve brojnim upozorenjima ekonomskih lidera, izvršna direktorka MMF je navela da je jasno da su rizici po finansijsku stabilnost porasli nakon nedavnog kolapsa Banke Silicijumske doline i posredništva švajcarske vlade u spasavanju Kredi Svis od strane banke UBS.

    • U vrijeme sve većeg nivoa dugova, brza tranzicija sa produženog perioda niskih kamatnih stopa na mnogo više stope, neophodne za borbu protiv inflacije, neizbježno stvara stres i ranjivost, što je dokazano nedavnim dešavanjima u bankarskom sektoru u nekim naprednim ekonomijama – rekla je Georgijeva na konferenciji u Pekingu.

    Ona je iznijela svoje mišljenje nakon što je Evropska centralna banka (ECB) saopštila da će nedavna previranja u bankarstvu imati uticaj na poslovanje i rast.

    Centralna banka EU strahuje da će problemi u bankarskom sektoru rezultirati nižim rastom i usporiti inflaciju, rekao je potpredsjednik ECB Luis de Gvindos u intervjuu za “Biznis post”.

    • Naš utisak je da će oni dovesti do dodatnog pooštravanja kreditnih standarda u evrozoni. I možda će se to dovesti do nižeg rasta i niže inflacije – kazao je on.
  • IRB RS povećava maksimalni iznos stambenih kredita

    IRB RS povećava maksimalni iznos stambenih kredita

    Investiciono-razvojna banka (IRB) Republike Srpske povećaće za 12 odsto maksimalni iznos stambenih kredita, odnosno sa 150.000 KM na 170.000 KM, zaključeno je danas na sastanku predsjednika Vlade Republike Srpske Radovana Viškovića i menadžmenta ove banke.

    Premijer Srpske je rekao da će podizanje limita za stambene kredite biti jedan od dobrih koraka IRB-a usmjerenih na stanovništvo, ali da uporedo rade i na podršci privredi.

    On je ocijenio da je softver za prikupljanje javnih poziva, koji se nalazi na sajtu IRB-a, velika pomoć za privrednike i lokalne samouprave koji su zainteresovani za dobijanje određenih sredstava.

    “Ne smijemo zanemariti ulogu IRB-a u protekle tri godine. Možda smo jedina zajednica u regionu koja je u vrijeme pandemije virusa korona odlučila da je kamatna stopa za sve kredite koji idu preko IRB-a 0,5 odsto, a i danas je na tom nivou”, rekao je Višković novinarima nakon sastanka sa menadžmentom IRB-a.

    On je naveo da je IRB od osnivanja investirao više od tri milijarde KM u privredu, od čega su oko 2,4 milijarde KM kreditna sredstva, a ostatak hartije od vrijednosti.

    “To je napravilo dobar efekat za privredu Republike Srpske i činjenice govore da u vremenu kada su mnogi gubili hiljade radnih mjesta, Srpska iz dana u dan povećava broj zaposlenih, spoljnotrgovinske saldove, pokrivenost uvoza izvozom…”, istakao je Višković.

    On je podsjetio na požar koji se dogodio prošle godine u zgradi gdje je smješten IRB, te naglasio da je istraga pokazala da nisu tačne optužbe pojedinaca da je požar podmetnut zbog navodnog sakrivanja određenih dokumenata, te da nijedan dokument nije uništen, a postoje i rezervni koji se čuvaju na još jednoj lokaciji.

    Vršilac dužnosti direktora IRB-a Dražen Vrhovac naveo je da se novi softver ove banke odnosi na prikupljanje svih javnih poziva donatora u BiH, a tiču se Republike Srpske, kao i evropskih pristupnih fondova.

    “Na sajtu se nalazi baza podataka u kojoj pravno lice, lokalna samouprava, komunalno preduzeće treba samo da se registruju. Mi prikupljamo pozive i dostavljamo shodno djelatnosti koju ko obavlja i zajedno sa njima pišemo aplikaciju i projekte u cilju da bi što više donatorskih sredstava povukli u Srpsku i da bi naši privrednici i lokalne samouprave imali više novca na raspolaganju, a to utiče i na razvoj Srpske”, rekao je Vrhovac, prenosi Srna.

    On je dodao da je IRB, zajedno sa Vladom Srpske, proteklih godina nizom mjera spasio domaću privredu, te da intenzivno u inostranstvu promoviše mogućnosti ulaganja u Srpsku.

    “Naš finansijski rezultat 2021. godine je 4,1 milion KM, a preliminarni izvještaj za prošlu godinu se kreće oko 7,3 miliona KM”, zaključio je Vrhovac.

  • Pojačan nadzor u ugostiteljstvu zbog skrivanja prometa i neprijavljenih radnika

    Pojačan nadzor u ugostiteljstvu zbog skrivanja prometa i neprijavljenih radnika

    Poreska uprava Republike Srpske saopštila je da će u narednom periodu preduzeti niz mjera pojačanog nadzora poreskih obveznika za koje postoje indicije skrivanja prometa, kao i neprijavljivanja radnika u Jedinstveni sistem naplate doprinosa.
    Iz Uprave pojašnjavaju da je analizom stanja u oblasti ugostiteljstva utvrđen rizik od kršenja poreske discipline, te pozivaju sve građane da prijave svaku sumnju na neprijavljivanje radnika ili neizdavanje fiskalnih računa i tako doprinesu smanjenju sive ekonomije u Republici Srpskoj.

    Iz Poreske uprave je saopšteno da je utvrđen rizik od izbjegavanja prijavljivanja i plaćanja poreskih obaveza od poreskih obveznika registrovanih za djelatnost pripreme i posluživanja hrane i pića, odnosno u ugostiteljskom sektoru, a posebno kod onih su registrovani kao samostalni preduzetnici.

    U saopštenju se navodi da je analizom utvrđeno da značajan dio poreskih obveznika iz ove djelatnosti zloupotrebljava poreske olakšice, registrujući se u Poreskoj upravi kao mali preduzetnici, a za šta je predviđen poseban oblik oporezivanja u skladu sa Zakonom o porezu na dohodak Republike Srpske.

    “Konkretno, analizom poreskih prijava, zatim evidentiranog prometa preko fiskalnih kasa, Jedinstvenog sistema registracije, kontrole i naplate doprinosa, potom podataka iz poreskih kontrola, te drugim izvorima podataka kojim raspolaže Poreska uprava Republike Srpske, utvrđeno je da troškovi pomenutih poreskih obveznika premašuju prijavljene prihode, a što ukazuje na ozbiljan rizik od neevidentiranja, odnosno skrivanja značajnog dijela oporezivih prihoda”, navodi se u saopštenju Poreske uprave Srpske.

    Utvrđeno da evidentirani prihodi kod pojedinih poreskih obveznika, koji su registrovani kao mali, ne mogu izmiriti osnovne rashode kao što su troškovi nabavke robe, bruto plata radnika, kao i zakupa i za plaćanje režija.

    “Takođe, utvrđeno je da dio analiziranih poreskih obveznika nije prijavio u Jedinstveni sistem registracije, kontrole i naplate doprinosa onaj broj radnika koji je potreban da bi isti nesmetano obavljali djelatnost, u smislu poštovanja Zakona o radu u dijelu koji se odnosi na broj radnih časova, rad u smjenama i slično”, navode iz Poreske uprave.

  • Ugroženi svi lokalni budžeti

    Ugroženi svi lokalni budžeti

    riliv u budžete lokalnih zajednica u Srpskoj po osnovu poreza na dodatnu vrijednost (PDV) za dva mjeseca ove godine je prepolovljen, zbog čega načelnici i gradonačelnici traže hitnu reakciju Vlade RS. Poručuju da, ako im ne bude kompenzovan novac po tom osnovu iz republičke kase, ništa im drugo nije preostalo nego da krenu u krojenje rebalansa budžeta naniže.
    Pod lupom Predsjedništva Saveza opština i gradova RS našla se upravo analiza priliva od PDV-a u prva dva mjeseca, kao i povećani troškovi za javnu rasvjetu.

    “Iz tih dokumenata i više je nego jasno da postoji smanjenje priliva novca od PDV-a u lokalne budžete. Sa druge strane, zbog poskupljenja električne energije znatno su porasli troškovi za javnu rasvjetu”, rekao je “Glasu Srpske” predsjednik Saveza opština i gradova RS Ljubiša Ćosić, koji je i gradonačelnik Istočnog Sarajeva.

    Zbog svih tih problema, naglašava on, već idućih dana tražiće sastanak sa ministarkom finansija RS Zorom Vidović, ali i premijerom Srpske Radovanom Viškovićem.

    “Vidjećemo sa njima da li postoji mogućnost kompenzacije prihoda za prva dva mjeseca ove godine. Moraju nam dati odgovor da li će i kako nadoknaditi priliv od PDV-a. Ako za to ne dobijemo zeleno svjetlo moraćemo ići u usvajanje rebalansa budžeta opština i gradova, naravno naniže”, rekao je Ćosić i dodao da za sada pad priliva od PDV-a u lokalne budžete nije dramatičan, ali da je neizvjesno šta će biti dalje.

    Ćosić navodi i da će tražiti sastanak sa Regulatornom komisijom za energetiku i pokušati se sa njima dogovoriti da smanje cijenu struje za javnu rasvjetu.

    Da je situacija i više nego ozbiljna navodi i prvi čovjek Teslića Milan Miličević, koji naglašava da su uplate od PDV lokalnim zajednicama značajno podbacile, dok s druge strane rastu prihodi od tog poreza na nivou BiH.

    “Novac ka lokalima od tog poreza je duplo smanjen, dok su sa druge strane troškovi za javnu raspravu porasli za čak 50 odsto zbog poskupljenja struje. Naš apel da se to riješi urodio je plodom, zasjedalo je Predsjedništvo Saveza opština i gradova RS, a dogovoreno je da bude održana i Skupština tog organa na ovu temu, ali i da bude pokrenuta inicijativa izmjene Zakona o budžetskom sistemu Srpske da bi bio poboljšan finansijski status svih lokalnih zajednica u Srpskoj”, rekao je Miličević i dodao da će tražiti da koeficijent po pitanju raspodjele prihoda od PDV-a bude povećan sa 24 na 26 odsto lokalnim zajednicama.

    Zabrinjavajuće je i to, navodi on, što su iz Ministarstva finansija RS najavili i još gore prognoze u drugoj polovini godine po osnovu uplate prihoda od PDV-a ka lokalnim zajednicama.

    “Dok se sve to dešava naše obaveze na lokalnom nivou koje imamo prema stanovništvu, tako i drugim projektima, kasne”, zaključio je Miličević.

    Od ministarke finansija Zore Vidović nismo uspjeli dobiti odgovor zašto je odliv novca iz republičke kase ka lokalnim zajednicama od PDV-a smanjen ako raste iznos novca koji je po tom osnovu prikupljen na nivou BiH, jer nije odgovarala na naše pozive.

    Prikupljeni novac

    Prihodi od indirektnih poreza za dva dva mjeseca 2023. godine u BiH iznosili su 1,542 milijarde maraka i veći su za 120 miliona KM ili 8,38 odsto u odnosu na isti period 2022. godine

    “Neto prihodi koji su otišli u raspodjelu korisnicima u prva dva mjeseca 2023. godine, a to su nivou BiH, entitetima i Brčko distriktu, iznosili su 1,173 milijarde KM i veći su za 54 miliona KM u odnosu na isti period prošle godine”, saopšteno je ranije iz Uprave za indirektno oporezivanje BiH.

  • Kreditna zaduženost povećana za oko 400 miliona KM

    Kreditna zaduženost povećana za oko 400 miliona KM

    Građani Republike Srpske unazad dvije godine sve više povećavaju kreditnu zaduženost, a istovremeno smanjuju štednju u bankama.
    Po podacima Agencije za bankarstvo Republike Srpske, krediti građana su na kraju 2020. godine iznosili nešto više od 2,5 milijardi KM, a na kraju prošle godine oko 2,9 milijardi KM.

    Dakle, kreditna zaduženost je povećana za oko 400 miliona KM, prenosi Srpskinfo.

    S druge strane, štednja građana u bankama u Republici Srpskoj na kraju 2020. godine iznosila je gotovo 2,5 milijardi KM, a na kraju prošle godine je smanjena za 124,7 miliona KM.

    Osim toga, građani su na tekućim računima na kraju prošle godine imali oko 1,55 milijardi KM, pa su tako ukupni depoziti iznosili oko 3,9 milijardi KM.

  • Zabrinjavajuća situacija: Nagli pad

    Zabrinjavajuća situacija: Nagli pad

    Bankarske akcije ponovo su naglo pale.

    Evropski giganti Dojče banka i UBS sa zabrinutošću gledaju na to što regulatori i centralne banke još uvek nisu obuzdali najgori šok za bankarski sektor od svetske finansijske krize 2008. godine.

    Usred nestabilnosti tržišta, evropski kreatori politike izrazili su podršku bankama na kontinentu, a nemački kancelar Olaf Šolc, francuski predsednik Emanuel Makron i šefica Evropske centralne banke Kristin Lagard danas su tvrdili da je sistem stabilan, preneo je Rojters.

    Njihova podrška stigla je pošto su akcije Dojče banke pale treći dan i to za više od 12 odsto nakon oštrog skoka troškova osiguranja njenih obveznica od rizika neispunjavanja obaveza.

    Akcije najveće nemačke banke izgubile su petinu svoje vrednosti do sada ovog meseca, a cena njenih petogodišnjih kreditnih promena (CDS), oblika osiguranja za vlasnike obveznica, skočila je danas na najviši nivo u četiri godine, na osnovu podaci iz S&P Market Intelligence.

    Indikatori stresa i dalje su prisutni na finansijskom tržištu, računajući i pad evra u odnosu na dolar, smanjenje prinosa na obveznice i rast troškova osiguranja od neplaćanja banaka, uprkos naporima kreatora politike širom sveta da uvere investitore u suprotno.

    “Osnovno raspoloženje se i dalje svodi na oprez i u ovom okruženju niko ne želi da ulazi u rizik za vikend”, rekao je analitičar Nordi Jan fon Gerih.

    Istakao je da je situacija veoma promenljiva i prerano je reći da će se stvari smiriti.

    Dodatni dug prvog reda (AT1) evropskih banaka, tržište od 275 milijardi dolara koje je stavljeno u centar pažnje investitora tokom spasavanja Kredi Suis AG, takođe je bilo pod dodatnim pritiskom prodaje.

    “Događaji na tržištu AT1 znače da je većina evropskih banaka u ovom trenutku podstaknuta da izdaje običan vlasnički kapital, što je razvodnjavanje za akcionare, a takođe i razlog zašto se bankarske akcije resetuju na niže”, rekao je šef strategije kapitala u kompaniji Sako Banka Peter Garnri.