Kategorija: Društvo

Možda ste nedavno naišli na vijesti o “super” ili “Godzili” El Ninju, koji bi mogao da nas pogodi kasnije ove godine.

Rast globalnih temperatura i suša

El Ninjo obično uzrokuje rast globalnih temperatura, kao i veći broj tropskih oluja u nekim regionima, dok u drugima izaziva sušnije uslove.

Zabrinutost

Zato je razumljivo što priče o posebno snažnom El Ninju izazivaju zabrinutost.

Šta kažu naučnici

Međutim, klimatski naučnici za BBC kažu da je potreban oprez u pogledu ovakvih prognoza.

I dalje je neizvesno koliko bi ovaj događaj mogao da bude snažan, a samim tim i koliki bi uticaj mogao da ima na klimu i vremenske obrasce širom sveta.

Izraz Godzila El Ninjo je “apsurdan”, smatra Kimberli Rid, stručnjakinja za atmosferske nauke na Univerzitetu u Melburnu u Australiji.

“Čula sam da stručnjaci u Australiji dobijaju pozive od poljoprivrednika koji su zaista zabrinuti zbog ovakvih izraza, jer misle da nas očekuje ozbiljna suša i da će to ugroziti njihovu egzistenciju”, kaže ona za BBC.

“Ovakvi izrazi mogu ljude koji bi mogli da snose najveće posljedice El Ninja da podsjete na veoma uznemirujuće događaje”, dodaje ona.

El Ninjo od maja

Povratak vremenskog fenomena El Ninjo očekuje se već od maja ove godine, što bi moglo uticati na globalne temperature i obrasce padavina, objavila je nedavno Svjetska meteorološka organizacija (WMO).

Zagrijavanje površine mora

El Ninjo je periodično zagrijavanje površine mora u centralnom i istočnom dijelu Tihog okeana, koje obično traje između devet i dvanaest mjeseci, navodi WMO.

U ekvatorijalnom Pacifiku zabilježena je jasna promjena uz brzo povećanje temperature površine mora, što upućuje na veliku vjerojatnost razvoja uslova El Ninja između maja i jula ove godine.

“Nakon perioda neutralnih uslova na početku godine, klimatski modeli sada su snažno usklađeni i postoji visoka sigurnost da kreće El Ninjo, uz daljnje jačanje u mjesecima koji slijede”, rekao je Wilfran Moufouma Okia, voditelj odjela za klimatske prognoze u WMO-u.

Iako modeli upućuju na moguć snažan El Ninjo ove godine, WMO je dodao da su prognoze izrađene tokom proljeća obično manje pouzdane te će veća pouzdanost prognoza biti moguća nakon aprila.

Povećane padavine

Ovaj vremenski obrazac poznat je po tome da narušava regionalne klime, potencijalno donoseći povećane padavine u južni dio Južne Amerike, južni dio Sjedinjenih Država, dijelove Afričkog roga i središnje Azije, dok istovremeno može uzrokovati sušu u Australiji, Indoneziji i dijelovima južne Azije. Takođe može imati učinak zagrijavanja na globalnu klimu, navodi WMO, a prenosi Jutarnji.

Milica je i 2025. godine zadržala poziciju najčešćeg imena koje su roditelji davali djevojčicama rođenim u Republici Srpskoj, navodi se u podacima Republičkog zavoda za statistiku.

Ime Milica već duže vrijeme uživa veliku popularnost. Od 2011. godine svake godine se nalazi među četiri najčešća imena koja roditelji daju djevojčicama.

“Odmah iza njega nalaze se Sofija, Dunja i Marija, koja su takođe među najčešćim izborima roditelja. Među deset najpopularnijih imena za djevojčice u 2025. godini nalaze se i Teodora, Nađa, Anastasija, Mila, Katarina i Ana”, navodi se u podacima.

Dodaju da ženska imena Sara, Tara, Una i Irina, koja su prethodnih godina bila popularna, prošle godine se nisu našla među deset najčešćih imena.

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH danas će biti pretežno sunčano, a poslije podne moguća je kiša ili pljuskovi.

Kratkotrajna kiša ili pljuskovi očekuju se poslije podne uglavnom u brdsko-planinskim predjelima od zapada ka istoku, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Uveče su lokalni pljuskovi mogući i na sjeveru.

Najviša temperatura vazduha biće od 18 do 24 stepena Celzijusova, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Duvaće slab do umjeren vjetar, na sjeveru pojačan istočni i sjeveroistočni.

Temperatura vazduha u 7.00 časova: Sokolac tri, Bijeljina i Mrkonjić Grad pet, Banjaluka, Prijedor, Bileća, Čemerno i Višegrad šest, Doboj, Bjelašnica i Tuzla sedam, Sarajevo i Zenica devet, te Trebinje i Mostar 12 stepeni Celzijusovih.

Otkud prevarantima brojevi telefona građana BiH je pitanje na koje institucije moraju dati odgovor nakon pojave SMS-ova u kojima se tvrdi da vozači imaju neizmirene saobraćajne kazne i građani pozivaju da putem sumnjivih linkova plate svoja navodna dugovanja.

Poručuju to stručnjaci, koji ističu da sve agencije koje treba da štite zakon moraju u korak pratiti svaki tehnološki napredak.

Problem (ne)moguće riješiti

“Internet daje mnoge mogućnosti, kako pozitivne, tako i negativne. Policija, tačnije sve agencije za zaštitu zakona, moraju pratiti u korak sve napretke. Niko kriminal nije iskorijenio, nećemo ni mi, ali da se s ovom problematikom moramo boriti mnogo kvalitetnije – to mora da bude jasno mnogima”, kaže Nermin Pećanac, nekadašnji ministar unutrašnjih poslova Kantona Sarajevo.

On je istakao da zasad, očigledno, postoji mnogo problema, tako da borba mora biti stalna.

“Sve dok kaskate za kriminalcima – nema tu nekog rezultata. Sajber kriminala ima i više nego što mislimo, svakakvih prevara, zloupotreba i tako dalje. Oni ne miruju, bave se kriminalom, žive od toga i posao sigurnosnih agencija jeste da budu bar metar ispred kriminalaca”, rekao je Pećanac u izjavi za “Nezavisne novine”.

Brojni napadi

Denis Hadžović, predsjednik Centra za sigurnosne studije BiH, komentarišući najnoviju prevaru poručuje da svjedočimo brojnim napadima u sferi sajber kriminala, a ovo je još jedan od načina da prevaranti pokušaju izvući od građana novac.

“Svjedočimo i upadima u baze podataka, gdje hakeri dolaze do naših privatnih podataka, zloupotrebljavaju ih na ovaj način, šaljući poruke”, ističe Hadžović u izjavi za “Nezavisne novine”.

On ističe da je moguće da u konkretnom slučaju kriminalci koriste i vještačku inteligenciju kako bi došli do što većeg obuhvata žrtava.

“Ono što je potrebno jeste i kampanja da se i starije i mlađe osobe zaštite u ovakvim slučajevima, te da ih prijave, ali i da ne nasjedaju. Dakle, građani treba da se edukuju kako bi bili prva linija odbrane”, naglasio je Hadžović.

Kako prevara funkcioniše

Agencija za identifikacione dokumente, evidenciju i razmjenu podataka (IDDEEA) BiH je, podsjetimo, upozorila građane da je evidentirana pojava lažnih SMS-ova i internet stranica koje neovlašteno koriste naziv i vizuelni identitet IDDEEA s ciljem dovođenja građana u zabludu i mogućeg pribavljanja ličnih ili finansijskih podataka.

“Građanima se šalju poruke u kojima se lažno navodi postojanje saobraćajnih kazni, hitnih rokova za plaćanje, pravnih posljedica i navodnih registara dužnika, uz dostavljanje sumnjivih internet linkova koji nemaju nikakve veze sa zvaničnim sistemima institucija BiH”, naveli su iz IDDEEA.

Naglasili su da domen iddeea.govba.one nije zvanični domen IDDEEA BiH niti bilo koje institucije BiH. Pozvali su građane da ne otvaraju sumnjive linkove, ne unose lične podatke, podatke o bankovnim karticama, korisnička imena, lozinke niti registarske oznake vozila na neprovjerenim stranicama.

“IDDEEA BiH je već pokrenula aktivnosti prema nadležnim institucijama i međunarodnim partnerima radi identifikacije odgovornih lica, prijave zloupotrebe i hitnog gašenja spornih sadržaja. Ukoliko je neko već pristupio navedenoj stranici ili unio podatke, savjetujemo da odmah kontaktira svoju banku, promijeni pristupne lozinke i slučaj prijavi nadležnim organima”, rekli su iz IDDEEA.

Iz IDDEEA su kazali da su ovaj slučaj odmah prijavili nadležnim institucijama, uključujući ministarstva unutrašnjih poslova, kako bi se preduzele dalje aktivnosti u skladu sa zakonom.

“U ovom trenutku ne raspolažemo saznanjima o tome na koji način su navedena lica došla do brojeva telefona građana Bosne i Hercegovine, niti imamo informacije o eventualnim oštećenjima građana u ovom konkretnom slučaju, odnosno da li je neko pretrpio finansijsku štetu ili ostao bez novčanih sredstava”, rekli su iz IDDEEA za “Nezavisne novine”.

Šta kažu u MUP-u

Oglasilo se i Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP) Republike Srpske, te upozorilo građane na pojavu lažnih SMS-ova koje se šalju širom Republike Srpske, a u kojima se navode neizmirene saobraćajne kazne i građani pozivaju da putem linkova IDDEEA BiH izvrše provjeru ili plaćanje.

“Podsjećamo da su za saobraćajne prekršaje nadležni organi Ministarstva unutrašnjih poslova, te da IDDEEA nema nadležnosti u izricanju niti naplati kazni. Istovremeno, pozivamo IDDEEA da preduzme sve neophodne mjere i radnje u cilju zaštite ličnih podataka građana i sprečavanja zloupotreba”, kažu iz MUP-a Republike Srpske.

Prvomajsko jutro biće hladno i uz slab mraz, dok će tokom dana biti sunčano i toplije, najavili su meteorolozi u novoj prognozi.

Kako su istakli mraz se 1. maja očekuje u višim, ali i lokalno u nižim predjelima.

“Tokom dana pretežno sunčano i toplije. Minimalna temperatura vazduha od minus jedan do četiri stepena, na jugu do 10, a u višim predjelima od minus tri. Maksimalna temperatura vazduha od 15 do 20, u višim predjelima od devet stepeni”, stoji u prognozi Republičkog hidrometeorološkog zavoda (RHMZ).

U nastavku donosimo prognozu za dane koji nam slijede:

Ponedjeljak, 27. april

“Ujutru sunčani periodi uz prolaznu oblačnost koja će se premještati od sjevera ka jugu i istoku. Tokom dana pretežno sunčano i prijatno toplo. Popodne od jugozapada ka jugoistoku razvoj oblaka koji će samo ponegdje donijeti vrlo slabu i kratkotrajnu kišu”, naveli su oni.

Kako su dodali, vjetar će biti slab do umjeren istočni i sjeveroistočni.

“Maksimalna temperatura vazduha od 18 do 23, na jugu do 26, u višim predjelima od 13”, istakli su oni.

Utorak, 28. april

U utorak će jutro biti pretežno vedro i svježe.

“Sredinom dana postepeno povećanje oblačnosti sa sjevera koje lokalno donosi kratkotrajnu kišu ili pljuskove u poslijepodnevnim časovima, uglavnom u brdsko planinskim predjelima od zapada ka istoku. Vjetar slab do umjeren, na sjeveru i pojačan istočni i sjeveroistočni”, kažu meteorolozi.

Prema podacima, minimalna temperatura vazduha od četiri do devet stepeni, na jugu do 13, a u višim predjelima na istoku od jedan stepen.

“Maksimalna temperatura vazduha od 18 do 24, na jugu do 27, a u višim predjelima od 13”, dodaju meteorolozi.

Srijeda, 29. april

Oblačno i hladnije vrijeme sa povremenom kišom očekuje se u srijedu.

“Na jugu toplije uz sunčane periode i jačanje bure u drugom dijelu dana, a kiša samo lokalno. Minimalna temperatura vazduha od četiri do devet, na jugu do 13. Maksimalna temperatura vazduha od 14 na sjeveru do 20 stepeni na jugoistoku, na jugu do 24, u višim predjelima na zapadu od osam”, navode oni.

Četvrtak, 30. april

U četvrtak će jutro biti oblačno sa kišom na istoku i jugoistoku.

“Zatim prestanak padavina uz razvedravanje prvo na sjeveru i zapadu, a tokom dana i u ostalim predjelima. Uveče i naredne noći vedro i hladno. Minimalna temperatura vazduha od dva do sedam, na jugu do 12. Maksimalna temperatura vazduha od 11 do 17 stepeni, u višim predjelima od pet stepeni”, ističu meteorolozi.

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH sutra se očekuje sunčano i prijatno toplo vrijeme, uz najvišu temperaturu do 26 stepeni Celzijusovih.

Јutro će biti sunčano uz prolaznu oblačnost koja će se premještati od sjevera ka jugu i istoku, dok se po podne od jugozapada ka jugoistoku očekuje razvoj oblaka, koji će samo ponegdje donijeti slabu i kratkotrajnu kišu.

Vjetar će biti slab do umjeren istočni i sjeveroistočni, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Minimalna temperatura vazduha biće od jedan do osam, dok će maksimalna temperatura biti od 18 do 23, na jugu do 26 stepeni Celzijusovih.

Mira Dodik, majka predsjednika SNSD-a Milorada Dodika, sahranjena je danas, 26. aprila, na porodičnom groblju u Mrčevcima kod Laktaša.

Opijelo je služio Njegova svetost patrijarh srpski Porfirije, uz sasluženje sveštenstva Eparhije banjalučke.

Sahrani je prisustvovao predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, predsjednik Republike Srpske Siniša Karan, srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović, predsjednik Vlade Srpske Savo Minić, predsjedavajuća Vijeća naroda Republike Srpske Srebrenka Golić, ministri u Vladi Srpske, predstavnici koalicionih političkih partija, prenosi Srna.

Posljednjem ispraćaju prisustvovili su i predstavnici javnih preduzeća i institucija Srpske, predstavnici Republike Srpske u institucijama na nivou BiH, predstavnici gradova i opština Srpske, poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srpske, rodbina, prijatelji porodice i brojni građani.

Saučešće Dodiku prethodnih dana uputili su brojni zvaničnici iz regiona i svijeta, među kojima ministar inostranih poslova Ruske Federacije Sergej Lavrov, ministar spoljnih poslova Izraela Gideon Sar, ambasador Narodne Republike Kine u BiH Li Fan.

Telegrame saučešće uputili su i predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić, potpredsjednik Vlade Sjeverne Makedonije Ivan Stoilković, general-potpukovnik američke vojske i predsjednik Instituta Gold za međunarodnu strategiju Majkl T. Flin, srpski književnik Matija Bećković i mnogi drugi.

Foto: ATV

U Bolnici Istočno Sarajevo danas je zabilježen poseban i nesvakidašnji događaj – vjenčanje jednog para.

“Uprkos nepredviđenim okolnostima, ljubav je pronašla svoj put. Mlada Valentina, zbog povrede koju je zadobila dan ranije, nije bila u mogućnosti da napusti bolnicu na dan svog vjenčanja. Ipak, opštinsko vjenčanje je uspješno organizovano u bolničkim uslovima”, naveli su iz ove zdravstvene ustanove.

Dodaju da je medicinsko osoblje sa velikim zadovoljstvom pružilo podršku ovom važnom životnom trenutku, potvrđujući još jednom da je njihova misija, pored liječenja, i briga o potrebama svakog pacijenta.

“Mladencima, Valentini i Miroslavu Prstojeviću, želimo mnogo zdravlja, sreće i zajedničkih lijepih trenutaka”, navode oni na svojoj Facebook stranici.

Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske upozorava građane na pojavu lažnih SMS poruka koje se šalju širom Republike Srpske, a u kojima se navode neizmirene saobraćajne kazne i građani pozivaju da putem linkova IDDEEA BiH izvrše provjeru ili plaćanje.

– Pozivamo građane da ne otvaraju sumnjive linkove, ne unose lične i bankovne podatke, niti dijele korisnička imena i lozinke. Podsjećamo da su za saobraćajne prekršaje nadležni organi Ministarstva unutrašnjih poslova, te da IDDEEA BiH nema nadležnosti u izricanju niti naplati kazni – navodi se u saopštenju MUP-a Republike Srpske.

Iz MUP-a  pozivaju IDDEEA BiH da preduzme sve neophodne mjere i radnje u cilju zaštite ličnih podataka građana i sprečavanja zloupotreba.