VRBAS Media

Kategorija: Društvo

  • Upozorenja za obilnu kišu i jak vjetar

    Upozorenja za obilnu kišu i jak vjetar

    Meteoalarm je izdao narandžasto upozorenje na obilnu kišu za područje Tuzle, gdje se očekuje od 40 do 70 litara kiše po metru kvadratnom.

    Stanovništvo na tom području se upozorava da bude spremno da zaštiti sebe i svoju imovinu, uz napomenu da je moguće plavljenje imovine i saobraćajnih mreža, kao i poremećaj u snadbijevanju električnom energijom, vodom i u komunikacijama.

    Žuto upozorenje na padavine izdato je za područje Bihaća, gdje se očekuje do 40 litara kiše po metru kvadratnom i Sarajeva do 30 litara kiše po metru kvadratnom, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

    U Trebinju je izdato žuto upozorenje na udare vjetra, od 50 do 70 kilometara na čas.

    Osim za obilnije padavine, za ostala područja izdato je žuto upozorenje na jak vjetar, u Banjaluci i Foči više od 50 kilometara na čas, Prijedoru i Višegradu preko 40 kilometara na čas.

  • Poziv na petominutnu obustavu rada zbog sankcija Šeraniću

    Poziv na petominutnu obustavu rada zbog sankcija Šeraniću

    Društvo doktora medicine Republike Srpske i Udruženje medicinskih sestara, tehničara i babica Republike Srpska pozivaju sve radnike u zdravstvu da sutra u 12.00 časova na pet minuta zaustave proces rada i izađu ispred svojih zdravstvenih ustanova, te na taj način pruže podršku ministru zdravlja i socijalne zaštite u Vladi Republike Srpske dr Alenu Šeraniću koji je nepravedno sankcionisan od strane Sjedinjenih Američkih Država, navedeno je u saopštenju.

    “Svakome je jasno da je riječ o političkoj manipulaciji što se i pokazalo na primjeru našeg ministra zdravlja i socijalne zaštite dr Alena Šeranića. Riječ je o časnom i pristojnom čovjeku, izuzetnom profesionalcu koji svoj posao obavlja savjesno i u skladu sa dužnostima koje ga sljeduju u odnosu na funkciju koju obavlja što se pokazalo i u proteklom periodu pandemije virusa korona kada nijedan pacijent u Republici Srpskoj nije ostao bez zdravstvene zaštite”, stoji u saopštenju.

    U saopštenju se dodaje da se tim podatkom ne mogu pohvaliti ni neke mnogo razvijenije zemlje Zapada.

    “Dr Alen Šeranić bio je uz nas sve vrijeme i pružao nam neizmjernu podršku kada smo se za svaki život borili danonoćno, radeći praktično u dva paralelna zdravstvena sistema, u kovid i nekovid sistemu”, poručuju u saopštenju.

    Iz Udruženja napominju da je uloga Alena Šeranića u očuvanju zdravstvenog sistema Republike Srpske nemjerljiva.

    “Posvećeno je radio i radi na unapređenju zdravstvene zaštite stanovika Republike Srpske, na opremanju zdravstvenih ustanova, na izgradnji novih bolnica i renoviranju postojećih, na uvođenju novih vidova terapije i dijagnostike, na poboljšanju socijalne zaštite i izdvajanja za socijalne kategorije. Sve vrijeme svog mandata se zalaže na stabilnost zdravstvenog sistema i toleranciju među ljudima”, navedeno je u saopštenju.

    Iz Udruženja i Društva poručuju da je paradoksalno da jedna zemlja koja se toliko poziva na demokratska načela, ta ista primjenjuje krajnje selektivno.

    “Kazniti nekog ko savjesno obavlja svoj posao i radi u interesu najosjetljivije kategorije građana je udar na naš integritet i postojanje, te slanje vrlo jasne poruke nama svima, a posebno zdravstvenim radnicima. Vrijeme je da pokažemo da smo ‘budni’ i da branaći jednog od nas branimo sve nas. Očekujemo vas sutra da izađete u velikom broju i pružite podršku našem ministru”, zaključeno je u saopštenju.

  • UNIBL raspisao konkurs za upis studenata

    Na Univerzitetu u Banjaluci danas je raspisan konkurs za upis studenata u prvu godinu prvog, drugog i trećeg ciklusa studija u akademskoj 2022/2023. godini, saopšteno je iz ovog univerziteta.

    Na Univerzitetu u Banjaluci planiran je upis 2.500 studenata prvog ciklusa studija, i to 1.967 na budžet, 377 samofinansirajućih, 87 stranih državljana i 69 vanrednih iz prvog ciklusa.

    Kada je riječ o drugom ciklusu studija, plniran je upis 1.073 studenta, od kojih 643 na budžetu, 286 samofinansirajućih, 71 vanredni, te 73 strana državljanina.

    Na treći ciklus studija moguć je upis 136 kandidata, od kojih njih 122 može biti upisano na samofinansiranje, a u planu je da se upiše 13 stranaca i jedan vanredni student.

    U saopštenju se dodaje da je prijavljivanje kandidata za upis u prvu godinu prvog ciklusa studija na svim članicama Univerziteta u Banjaluci radnim danom od 20. do 24. juna.

    Polaganje prijemnog ispita je 27. juna sa početkom u 9.00 časova, dok prijemni ispit na Medicinskom fakultetu počinje u 14.00 časova.

    Iz Univerziteta navode da je objavljivanje rezultata konkursa 29. juna do 14.00 časova, a upis primljenih kandidata počinje 4. jula i traje do 8. jula.

    Na Akademiji umjetnosti Univerziteta u Banjaluci polaganje prijemnog ispita traje od 27. juna do 1. jula, od 9.00 časova.

    Objavljivanje rezultata konkursa je 1. jula u 16.00 časova, a konačne rang-liste 4. jula, dok će upis primljenih kandidata trajati od 5. do 8. jula.

    Na Fakultetu bezbjednosnih nauka Univerziteta u Banjaluci polaganje prijemnog ispita biće održano od 27. do 29. jula sa početkom u 7.00 časova, preliminarni rezultati za upis biće poznati 30. juna do 14.00 časova, dok će konačne rang-liste biti objavljene 4. jula.

    Kandidati koji uspješno polože prijemne ispite i ostvare pravo upisa mogu to da učine od 5. do 8. jula.

    Iz Univerziteta navode da će drugi upisni rok organizovati fakulteti/Akademija umjetnosti, koji u prvom roku ne upišu planirani broj studenata.

    Prijem dokumenata u drugom upisnom roku planiran je od 29. avgusta do 2. septembra, dok su prijemni ispiti zakazani 5. septembra u 9.00 časova.

    Kandidati koji uspješno polože prijemni ispit u drugom roku i steknu pravo upisa mogu se upisati na studije prvog ciklusa od 12. do 16. septembra.

    Na Akademiji umjetnosti Univerziteta u Banjaluci polaganje prijemnog ispita u drugom roku traje od 5. do 9. septembra sa početkom u 9.00 časova, a objavljivanje rezultata konkursa je 9. septembra do 14.00 časova, a konačne rang-liste do 12. septembra.

    Upis primljenih kandidata počinje 13. septembra, a završava 16. septembra.

    Na Fakultetu bezbjednosnih nauka Univerziteta u Banjaluci polaganje prijemnog ispita u drugom upisnom roku biće održano 5. septembra u 7.00 časova.

    Konkurs za upis studenata na drugi i treći ciklus studija otvoren je od 20. juna do 14. oktobra, a zainteresovani kandidati u tom periodu mogu predati svoje prijave za upis.

    Informacije o rangiranju prijavljenih kandidata, konačnoj rang-listi i rokovima za upis biće dostupne najkasnije do 21. oktobra na internet stranicama fakulteta/Akademije umjetnosti, a upis kandidata predviđen je od 24. do 28. oktobra.

    Iz Univerziteta ističu da je kandidat koji se nalazi na rang-listi do broja koji je konkursom utvrđen za upis dužan prilikom upisa priložiti ljekarsko uvjerenje izdato od registrovane zdravstvene ustanove koje će, osim nalaza opšteg zdravstvenog stanja, uključivati nalaz psihologa.

    Kandidati ljekarsko uvjerenje mogu dobiti u Medicinskom specijalističkom centru Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci radnim danima od 8.00 do 16.00 časova, a za dodatne informacije treba pozvati telefonom na 051/301-324.

    Iz Univerziteta dodaju da kandidati koji konkurišu za prijem na Fakultet bezbjednosnih nauka i Fakultet fizičkog vaspitanja i sporta ljekarsko uvjerenje dostavljaju prilikom prijave na konkurs, a ostali prilikom upisa.

    Tekst konkursa za upis studenata objavljen je danas na veb-stranici Univerziteta, te u dnevnim novinama “Glas Srpske” i “EuroBlic”.

  • Penzije za maj veće za deset odsto: Najveće povećanje do sada

    Penzije za maj veće za deset odsto: Najveće povećanje do sada

    U Republici Srpskoj penzije za maj biće veće za deset odsto, što je do sada najveće pojedinačno procentualno povećanje.

    Iz Fonda penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske ističu da je primjenom Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranje Republike Srpske u poslednjih devet godina Vlada Srpske donijela odluku o ukupno osamnaest povećanja penzija od čega se na redovno godišnje usklađivanje odnosi šest, a dvanaest na vanredno povećanje povećanje.

    Iz Fonda PIO su naveli da je povećanje penzija za maj treće od početka godine.

    Podsjećaju da je januaru izvršeno redovno godišnje usklađivanje penzija sa 3,36 odsto i vanredno povećanje od 0,64 odsto, što je zbirno dalo uvećanje od četiri odsto.

    Drugo vanredno povećanje penzija od 10 odsto, počev od 1. maja ove godine, je najveće pojedinačno povećanje ne samo u Republici Srpskoj, već i u zemljama regiona, pa i šire, navode iz Fonda PIO.

    • Vlada Republike Srpske je na ovaj način pokazala da u ovim teškim ekonomskim vremenima uzrokovanim pogoršanjem životnog standarda najstarije populacije usred krize izazvane specijalnom operacijom Rusije u Ukrijini u skladu sa trenutnim finansijskim mogućnostima, vodi računa kako bi mjerama koje donosi spriječila dalje pogoršanje materijalnog položaja i standarda života preko 272 hiljade korisnika prava u zemlji i inostranstvu – navode iz Fonda PIO.

    U saopštenju Fonda se navodi da će vanredno povećanje penzija od 10 odsto poboljšati i učešće prosječne penzije od 474,72 KM koliko iznosi za maj ove godine, u prosječnoj plati isplaćenoj u Republici Srpskoj, na do sada najveći procenat od 43,41 odsto.

    Sa ovim vanrednim povećanjem povećan je i iznos najniže penzije za staž od 40 i više godina na 485,19 KM, što čini 44,35 odsto prosječne plate u Republici Srpskoj.

    Iz Fonda podsjećaju da puni staž od 40 i više godina ima 21.250 ili svega 7,8 odsto od trenutno 272.500 korisnika prava, te da njihova prosječna penzija od maja ove godine iznosi 701,22 KM, što čini 64,10 odsto prosječne plate u Republici Srpskoj.

    Takođe, od maja ove godine došlo je do povećanja i iznosa najviše penzije u Republici Srpskoj na 2.495,54 KM, što čini 2,3 prosječne plate isplaćene za april.

    Iz Fonda PIO podsjećaju da je ovim povećanjem u posljednjih devet godina Vlada Republike Srpske zbirno, odnosno nominalno penzije povećala za 44,53 odsto, dok je stvarno ili efektivno povećanje penzija 54,81 odsto.

    Kao primjer navode da penzioner koji je primao 400 KM u januaru 2012. godine od maja ove godine prima penziju u iznosu od 619,24 KM.

    U saopštenju se dodaje da će za isplatu penzije od maja za svaki naredni mjesec biti potrebno obezbijediti iz izvornih prihoda po osnovu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje više od 117 milionaKM.

    • Vlada Republike Srpske nastavlja u kontinuitetu, kao što je to činila i do sada, da prati rast cijena na malo, troškova života i rast prosječnih plata i u zavisnosti od rasta izvornih prihoda, po osnovu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, ukoliko se ukaže potreba u skladu sa ekonmskom krizom i rastom inflacije, pravovremeno će reagovati sa novim vanrednim povećanjem kako bi zaštitila životni standard najstarije populacije – poručuju iz Fonda PIO.

    Iz Fonda navode da će uvećana penzija za maj biti isplaćena u narednih dan-dva za svih 272.521 korisnika prava u zemlji i inostranstvu.

    Podsjećaju da je u cilju dalje zaštite standarda penzionera već najavljena i dodatna jednokratna pomoć krajem ljeta, u visini od 100 KM.

  • Jeftiniji lijekovi na čekanju

    Jeftiniji lijekovi na čekanju

    Izmjena Pravilnika o načinu kontrole cijena, načinu oblikovanja cijena lijekova i načinu izvještavanja o cijenama lijekova u BiH čeka na imenovanje novog člana Nadzornog tijela nad primjenom ovog pravilnika.

    Inicijativu za izmjenu ovog pravilnika je još ranije podnijelo Udruženje “Misli dobro” iz Banjaluke i njome zatražilo da veleprodajna marža na lijekove umjesto osam bude šest odsto te da se umjesto Slovenije izabere druga referentna država na osnovu koje se računa veleprodajna cijena lijeka. Takođe, inicijativom je zatraženo i da koeficijent s kojim se množi cijena lijeka umjesto jedan bude 0,9.

    Kako je za “Nezavisne novine” rekao Lazar Prodanović, član Stručnog savjeta Agencije za lijekove i medicinska sredstva BiH, ovaj savjet je zasjedao i primljena je k znanju informacija o prijedlozima za izmjene i dopune pravilnika.

    “Zaključak je da očekujemo da što prije bude imenovan član iz Farmaceutske komore, jer je ranije jedan član Nadzornog tijela za praćenje i sprovođenje ovog pravilnika dao ostavku”, rekao je Prodanović, dodajući da su zahtjevi Udruženja “Misli dobro” opravdani te da imaju smisla u određenim dijelovima primjene u vezi s cijenama lijekova, ali i o izmjeni države koja se koristi kao referentna na osnovu koje se računa veleprodajna cijena lijeka.

    “Nadzorno tijelo koje prati sprovođenje pravilnika, čiji je osnivač Savjet ministara BiH, odlučuje konsenzusom uz saglasnost svih članova i nemoguće je da zauzme stav prije nego što bude kompletirano u smislu sastava broja članova”, zaključio je Prodanović.

    Kako je “Nezavisnim novinama” nezvanično potvrđeno iz više izvora, Farmaceutska komora RS je predložila člana za Nadzorno tijelo, sprovedena je potrebna procedura te je upućena inicijativa za imenovanje novog člana ovog tijela Savjetu ministara BiH.

    “Savjetu ministara BiH je upućena inicijativa za imenovanje novog člana Nadzornog tijela, pa se sada samo čeka potpis predsjedavajućeg Savjeta ministara BiH”, istakao je izvor “Nezavisnih novina”.

    Kako je kazao Uroš Vukić, projekt menadžer Udruženja “Misli dobro”, Savjet ministara BiH je ključan za smanjenje cijena lijekova u BiH.

    “Isključivo od njega zavisi da li će građani BiH i dalje plaćati najskuplje lijekove u regionu ili će donijeti odluke koje će te cijene približiti i izjednačiti s onima u regionu”, kazao je Vukić.

    Dodao je da su zadovoljni time što je njihova inicijativa prepoznata kao dobra i realna.

    “Drago nam je da je naša inicijativa ušla u zvaničnu proceduru kod Agencije za lijekove i medicinska sredstva i Savjeta ministara BiH. Ono što je činjenica jeste da građani BiH plaćaju najviše cijene lijekova u odnosu na region i očekujemo od institucija BiH da ovaj put odluku donosu u interesu građana”, zaključio je Vukić za “Nezavisne”.

  • Žuto upozorenje u većini krajeva

    Žuto upozorenje u većini krajeva

    Žuti meteoalarm danas je upaljen za većinu krajeva u Republici Srpskoj i Federaciji BiH zbog visoke temperature vazduha, koja će dostizati i 36 stepeni Celzijusovih, ali i lokalnih pljuskova, grmljavine i grada.

    Na području Banjaluke biće veoma toplo sa maksimalnom temperaturom od 30 do 34 stepena Celzijusa, a u periodu od podneva do ponoći mogući su lokalni pljuskovi sa grmljavinom.

    Јači pljuskovi sa grmljavinom očekuju se na području od Prijedora, uz rijeke Sanu i Savu, preko Posavine do Semberije, a moguće su i lokalne nepogode uz jače pljuskove i pojavu grada. Maksimalna temperatura vazduha od 30 do 33 stepena Celzijusova.

    Žuto upozorenje zbog visoke temperature vazduha, od 32 do 36 stepeni, izdato je za višegradsku, fočansku i trebinjsku regiju.

    Na području Foče i Višegrada se se od 13.00 do 19.00 časova očekuju se lokalni pljuskovi sa grmljavinom, dok će u Trebinju ostati suvo.

    Za područje Mostara prognozirana je temperatura vazduha između 33 i 36 stepeni Celzijusa, a u periodu od 11.00 do 18.00 časova očekuje se i grmljavina, objavljeno je na sajtu Meteoalarma.

    U regiji Sarajeva i Tuzle žuti najavljena je temperatura od 33 stepena, a grmljavine se očekuje od 11.00 do 18.00 časova.

    Žuti meteoalarm označava potencijalno opasno vrijeme.

  • Trivić pozdravlja reakciju Vlade Srpske

    Trivić pozdravlja reakciju Vlade Srpske

    Predsjednik Unije udruženja poslodavaca Republike Srpske Saša Trivić ocijenio je kao neprimjerenu zabranu Vlade FBiH određenim pravnim licima iz Srpske da rade u tom entitetu i da je dobro što se Vlada Srpske uključila u rješavanje tog pitanja – bilo sa federalnom Vladom ili preduzimanjem recipročnih mjera.
    Trivić je rekao Srni da je neprimjereno da se nekome, u zavisnosti od toga gdje živi u BiH, dozvoljava ili ne dozvoljava rad, pojasnivši da je ovdje riječ o određenim licencama za izvođenje građevinskih radova i slično.
    “Vlada FBiH je svojim mjerama određenim pravnim i fizičkim licima zabranila poslovanje u tom entitetu zato što je postavila neprihvatljive uslove. To je neprimjereno, ukoliko smo jedno tržište”, rekao je Trivić.
    On smatra da je dobro što je Vlada Srpske razmatrala pitanje zabrane određenim pravnim licima iz Srpske da rade u FBiH.
    Vlada Republike Srpske juče je prihvatila informaciju o mogućnostima radnog angažovanja pravnih i fizičkih lica iz Republike Srpske na tržištu Federacije BiH, u situaciji u kojoj je pravnim licima iz Republike Srpske podzakonskim aktima Federacije BiH, praktično, onemogućen rad u tom entitetu.
    Vlada je donijela zaključak kojim se zadužuju sva ministarstva da izvrše analizu i uporedbu odgovarajućih propisa iz svoje nadležnosti sa propisima u drugom entitetu te da predlože mjere za ujednačavanje prakse ili reciprociteta.

  • Šeranić o primanjima medicinara

    Šeranić o primanjima medicinara

    Ministar zdravlja i socijalne zaštite Alen Šeranić izjavio je da Vlada Republike Srpske traži najbolje moguće rješenje za radnike i da se kontinuirano radi na povećanju plata kako bi se ublažile posljedice inflacije i rasta cijena usljed krize u svijetu.

    Mi moramo obezbijediti da sredstva koja imamo na raspolaganju uputimo prema građanima i da tražimo najbolje rješenje za povećanje plata – odgovorio je Šeranić novinarima na pitanje o pregovorma sa sindkatima za povećanje plata od 100 KM budžetskim korisnicima, među kojima su i medicinari.

    Ministar je izrazio nadu da će se naći pravo rješenje za povećanje plata.

    Novinari su Šeranića pitali i da li postoji plan za otvaranje novih klinika za vantjelesnu oplodnju u Republici Srpskoj, na šta je ministar rekao da to svakako jeste u planu i da Zakon o zdravstvenoj zaštiti Srpske daje mogućnost da se otvaraju takve ustanove.

    On je dodao i da UKC u Banjaluci već dugo ima to u planu, ali su u protekle dvije godine mnogi planovi razvoja u zdravstvu morali stati jer se sistem preorganizovao za borbu protiv pandemije.

    – UKC nastavlja da radi na tom putu, a i druga privatna lica koja osnivaju takve institucije nemaju prepreka resornog ministarstva – zaključio je Šeranić.

  • Patrijarh Porfirije: Sačuvajmo ono što jesmo da ne bismo postali ništa

    Patrijarh Porfirije: Sačuvajmo ono što jesmo da ne bismo postali ništa

    Njegova svetost patrijarh srpski Porfirije poručio je večeras da srpski narod ne smije da se povodi za onima koji tvrde da treba da se promijeni i usvoji moderne vrijednosti, odričući se Crkve i Jevanđelja Hristovog kao sistema vrijednosti koji ga je oblikovao.

    “Treba da se menjamo, da budemo dobri, rastući iz kvaliteta u kvalitet i u darovima koje smo dobili od Boga, ali ne smemo da menjamo svoj identitet i ono što jesmo da bismo postali ništa”, istakao je patrijarh Porfirije u besjedi pred Hramom Svetog Save, gdje je prethodno služio moleban za mir, a potom je održana spasovdanska litija povodom krsne slave Beograda.

    Ukazujući je da je večerašnje okupljanje u slavu Vaznesenja Gospodnjeg motivisano molitvom za mir u čitavom svijetu, a naročito u Ukrajini, NJegova svetost je podsjetio na riječi Svetog Serafima: “Stekni mir u sebi i onda će hiljade naći mir u tebi i u drugom”.

    Patrijarh Porfirije je istakao da nema mira bez Boga i da samo onaj ko je u miru sa Hristom može da pronađe mir u sebi.

    “Treba živeti mirom i nositi ga u sebi i onda neće biti potrebe da govorimo o njemu, već da ga živimo”, rekao je patrijarh.

    Srpski patrijarh je istakao da o miru danas najviše govore oni koji proizvode oružje nemira i da nas oni najviše ubjeđuju kako treba da budemo mirni, zanemarujući unutrašnji mir, koji je dar Božiji.

    S druge strane, kako je rekao patrijarh, imamo najsavršenije oružje mira, a to je ljubav, koja je vječna.

    “Kad ona postane krajnji domet našeg života, onda će Gospod biti sa nama. Mi se za mir molimo u gradu mira i ljubavi, Beogradu, i ovoj lepoj zemlji Srbije, koju nam je Gospod dao, zemlji mira i ljubavi, jer je to zemlja Jevanđelja, svetinja i molitvi, a i stradanja, pa i Vaskrsenja i Vaznesenja – Spasovdana!”, istakao je patrijarh.

    Patrijarh Porfirije poželio je da Gospod da mir i srpskom narodu i svima koji ga okružuju, počev od najbližih komšija, te pomogne da granice među državama budu mostovi ljubavi i mira.

    “Neka Gospod onima koji proizvode oružje nemira i odlučuju da li će neki nedužan čovek da izgubi život ili nekoga svoga prosvetli umove i njihova srca da i oni znaju da ćemo svi pred lice Božije!”, rekao je patrijarh Porfirije.

    NJegova svetost podsjetio je da se Vaznesenje Gospodnje ne slavi samo u Beogradu nego i među pravoslavcima širom vaseljene i da se praznik, koji je vezan za Hrista zove Spasovdan, što govori rječitije od svake riječi i mogućnosti da se opiše šta znači slaviti Hrista, njegovo Jevanđelje i njegovo Vaznesenje.

    “Mi time kao pojedinci i porodice, a i kao verna porodica grada Beograda, pre svega projavljujemo i potvrđujemo pred čitavim svetom šta je naš sistem vrednosti, kako verujemo i šta je to što opredeljuje naše korake, razmišljanja, reči i dela”, rekao je srpski patrijarh.

    Patrijarh je naglasio da, slaveći Spasovdan, jasno pokazujemo da je Jevanđelje sistem vrijednosti koji imamo i koji je oblikovao naše narodno biće, uobličio našu kulturu i obogatio našu nauku, naše stvaralaštvo i privredu.

    “Sve ovo što jesmo i što imamo, sve je prožeto Jevanđeljem Hristovim. I zato sve ostalo što dolazi kao novi sistem vrednosti mora biti provereno Jevanđeljem kao svevremenskim sistemom vrednosti”, istakao je patrijarh Porfirije

  • Prognoze Direkcije za ekonomsko planiranje do 2025.

    Prognoze Direkcije za ekonomsko planiranje do 2025.

    Direkcija za ekonomsko planiranje BiH poslala je u Parlamentarnu skupštinu prognoze do 2025. godine u kojima predviđa poboljšanje gotovo svih ključnih ekonomsko-socijalnih parametara u zemlji.

    Iako je dokument nastao u martu, dakle kada je svijet zbog ruskog napada na Ukrajinu već počeo da se mijenja pred našim očima, kada su sve prognoze postale negativne, u Direkciji su puni optimizma.

    Prema njihovim riječima, do kraja 2022. može se očekivati realni ekonomski rast u BiH od oko 2,1 odsto u odnosu na prethodnu godinu.

    Ekonomski rast
    U periodu od 2023. do 2025, pod pretpostavkom stabilizacije eksternog okruženja i „unutrašnjih dinamika u BiH“, očekuje se nastavak trenda ekonomskog rasta od oko 3,2 odsto na godišnjem nivou.

    – Tokom ovog perioda očekuje se da domaća potražnja kroz privatnu potrošnju i investicije bude glavni nosilac ekonomskog rasta. S druge strane, očekuje se stagnacija javne potrošnje – navodi se u dokumentu.

    Projekcija industrijske proizvodnje u narednim godinama pokazuje da BiH „očekuje osjetniji ekonomski napredak“ u okviru kog bi industrijska proizvodnja imala centralnu ulogu.

    – Očekuje se da bi reformske mjere na unapređenju ekonomskog ambijenta koje proizvode nadležne institucije u BiH trebale dati mjerljive rezultate… Imajući u vidu sve navedene okolnosti, tokom ovog perioda očekuje se stopa rasta fizičkog obima industrijske proizvodnje prema projekciji DEP oko šest odsto na godišnjem nivou – kažu iz Direkcije čiji je direktor Zoran Zeljko.


    Kada je riječ o tržištu rada, i tu su nam dobri izgledi. Predviđa se povećanje zaposlenih, smanjenje broja nezaposlenih i povećanje prosječne plate od 6,3 odsto u 2022. Iduće godine, broj zaposlenih biće veći za 1,5 odsto, a prosječna neto plata za oko 3,1 procenat.

    Niže cijene
    Inflacija do kraja godine, prema procjenama DEP, biće oko šest procenata u odnosu na 2021. Za iduću godinu ovi stručnjaci predviđaju „stabilan rast cijena u BiH“ i smatraju da će na to uticati „oštar pad cijene sirove nafte koje bi od 2023. mogle imati silaznu pitanju sve do kraja projekcijskog perioda“.

    Takođe, pozivaju se na procjenu Evropske centralne banke (ECB) da bi cijena sirove nafte iduće godine mogla pasti za 11,7 odsto u odnosu na ovu godinu.


    – Pored toga, očekuje se smanjenje cijena hrane u posmatranoj godini, a inflacija u evrozoni bi mogla iznositi 2,1 procenat. Ako se pored navedenih eksternih parametara uzmu u obzir stabilne cijene hrane i komunalija u BiH, u 2023. se može očekivati inflacija od 1,8 odsto u odnosu na 2022. – piše u prognozama.

    Rast cijena u 2024. i 2025. u BiH trebalo bi da bude samo do 1,7 odsto. Istina, DEP priznaje da najvažniji vanjski faktor koji može da utiče na ovakva predviđanja jesu odnosi između Rusije i Ukrajine.

    DEP kaže da bi kreditni rast u BiH iduće godine trebao da bude 5,5 odsto, a godinu kasnije do 6,5 odsto. Povećanje ukupnog izvoza od 2023. do 2025. biće navodno po stopama većim od šest odsto, dok bi stopa uvoza bila povećana do najviše 4,6 procenata. Direktna strana ulaganja u 2025. trebalo bio da dostignu stopu od 2,2 odsto u odnosu na godinu ranije.

    Ekonomista Milenko Stanić objašnjava da su nerealne prognoze problem ne samo naših agencija i direkcija, nego i međunarodnih finansijskih institucija, poput Svjetske banke i MMF.

    – Oni u svojim planovima i prognozama po pravilu postavljaju više ciljeve. To je uslovljeno i time da je optimizam jedan od važnih faktora napretka u privredi. Ako se očekuju optimistični rezultati u smislu privrednog rasta, onda će investitori dobijati psihološki podsticaj da se više zadužuju, da više ulažu. I tu je razumljiv njihov interes. Kada se suoče s realnim situacijama, naknadno prave korekcije svojih planova nekoliko puta godišnje – objašnjava Stanić za Srpskainfo.

    Nerealne procjene
    Što se tiče naših institucija, kao što je Direkcija za planiranje, kaže Stanić, oni prognoze prave uglavnom na godišnjem nivou.


    – Mislim da su njihove prognoze o kojima govorite potpuno nerealne. Jedan aspekt jeste da oni ne uvažavaju ni postojeću situaciju, koja je ekonomski izrazito loša: ogromna stopa inflacije koja je prešla 11 odsto, privredni zastoji, problemi energetike, snabdijevanja proizvodima i hranom… Da su uvažili samo postojeće stanje, te njihove procjene i prognoze bile bi potpuno na nižem nivou – kaže Stanić.

    Prema njegovim riječima, teško je predvidjeti kako će se odvijati sukob u Ukrajini, a naročito kako će svijet izgledati nakon sukoba.

    – Sigurno će biti potrebno mnogo vremena da se saniraju sankcije, blokade, odluke EU o promjeni energetskih politika i da se uspostave normalni lanci snabdijevanja. Od toga zavisi privredni rast i razvoj, s obzirom da sada imamo takve restrikcije. Nemoguće je očekivati da će baš u tom planskom periodu o kome govori Direkcija doći do poboljšanja situacije. Možemo očekivati samo dalji pad privredne aktivnosti i životnog standarda na ovim prostorima – zaključuje Stanić.