Osnovica za borački dodatak u Republici Srpskoj, a koji je trenutno 4 KM, biće povećana na 4,5 KM, a svako naredno povećanje više neće zavisiti od odluke Vlade Republike Srpske, već od prosječne neto plate u Srpskoj u prethodnoj godini.
Ovo je jedna od ključnih izmjena i dopuna Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i poginulih boraca u Odbrambeno otadžbinskom ratu u Republici Srpskoj, a koje je, u formi prijedloga, usvojila Vlada RS na sjednici održanoj u četvrtak, 9. aprila 2026. u Banjaluci.
Zakon će po hitnom postupku biti upućen u Narodnu skupštinu Republike Srpske, a njegovo usvajanje donijeće, prema riječima Radana Ostojića, ministra rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske, brojna poboljšanja za boračke kategorije.
Sporan član 16. aktuelnog zakona
Vlada RS je u izmjene i dopune zakona krenula zbog odluke Ustavnog suda BiH od prije dvije godine, a koji je neustavnim proglasio član 16. aktuelnog Zakona o pravima boraca.
Za Ustavni sud je bilo sporno to što je prilikom definisanja osnovice došlo do miješanja između izvršne i zakonodavne vlasti, odnosno da izvršna vlast ne može biti ta koja će regulisati osnovice za borce svake godine, već da se to pitanje mora urediti direktno zakonom.
“Cilj je da kroz regulisanje člana 16. definišemo da osnovica ne zavisi ni od pojedinca niti od nekog inokosnog organa, nego isključivo od zakona”, poručio je Ostojić.
Šta se definiše izmjenama člana 16?
Član 16. Zakona o pravima boraca i u izmjenama i dopunama zakona ostaje ključni za definisanje osnovice za borački dodatak i druge naknade, ali za razliku od ranije, sada precizno definiše kako će se osnovice određivati novčano i to u stavu 1. i 2. ovog člana.
“Osnovica za obračun primanja, izuzev boračkog dodatka i posebne novčane naknade, utvrđuje se u procentu od 72 odsto od prosječne neto plate. Ovo se odnosi na lične i porodične invalidnine. Na kraju godine će se vidjeti kolika je bila prosječna neto plata u toku kalendarske godine i 72 odsto od te prosječne zarade biće osnovica u nominalnom iznosu. Ta osnovica je sada 1.100 KM”, rekao je Ostojić te nastavio:
“Što se tiče boračkog dodatka, osnovica za obračun i posebna novčana naknada utvrđuje se u procentu od 0,295 odsto od prosječne neto plate u Republici Srpskoj u prethodnoj godini, prema saopštenju Zavoda za statistiku RS. To će sada biti 4,5 KM. Kad budemo imali kraj godine, vidjećemo po podacima Zavoda kolika je neto plata, obračunaće se i nadam se da će od naredne godine to biti 5 KM za borački dodatak.”
Šta još predviđa novi zakon?
Uz navedeno, zakonom se pojavljuje rješenje za bivše pripadnike Vojske RSK na teritoriji Republike Srpske, a oni bi trebalo da budu uvedeni u registar i imaće prava na primanja.
“Njihovo učešće u ratu dosad je bilo regulisano zakonom i priznavano je do 19. maja 1992. Sad se stiču uslovi da i onima koji su bili učesnici rata poslije tog datuma, da li na prostoru RSK ili Republike Srpske, taj period bude priznat kao učešće u ratu. Imamo sporno samo što ne postoje vojnoevidenciona dokumenta za te pripadnike i to pitanje ćemo morati da riješimo kroz podzakonski akt, ali oni moraju biti uključeni u to”, pojasnio je Ostojić.
Nova rješenja su i da će za djecu čija su oba roditelja (i otac i majka) poginula u toku OO rata biti uvedeno godišnje primanje u visini dvije osnovice.
Pored toga, borci sa 65 i više godina koji su nesposobni za rad i koji ne mogu da ostvare prava na penziju, niti bilo kakva druga, te koji imaju samo primanje u vidu boračkog dodatka, imaće još jedno primanje u visini boračkog dodatka.
Nadalje, ratni zarobljenici imaće takođe dodatno primanje u visini osnovice kojom se obračunava borački dodatak za onaj period koji su proveli u ratnom zarobljeništvu.
“Učešće u ratu u zoni borbenih dejstava računalo se od Dejtonskog mirovnog sporazuma, tj. 21. novembra 1995. Za one koji su ostali u zarobljeništvu i poslije tog datuma, sav taj period biće priznat kao učešće u ratu u zoni borbenih dejstava”, pojasnio je ministar.
Revizija i dalje problem
A ono što je vrlo važno istaći jeste to da novi zakon još ne rješava pitanje revizije statusa boraca o kojem je bilo mnogo riječi u prethodnom periodu.
Ostojić ističe da je za to neophodno učešće svih boračkih predstavnika.
“Tu ima toliko anomalija, otvorio se proces da ljudi sa dva svjedoka dokazuju učešće u ratu i za mjesec dana. Neki dan sam vidio slučaj da čovjek dokazuje i tri dana. Šta će ti tri dana, kaže imam 27 i ta tri i imam jedan mjesec. To je takav apsurd i nemam mogućnosti da ih ovdje izlažem pojedinačno, jer tu ima zaštita ličnih podataka”, naveo je ministar.
Komentariši