Bosna i Hercegovina napravila je važan korak ka pristupanju jedinstvenom evropskom platnom području SEPA, nakon što je Evropsko platno vijeće (EPC) potvrdilo da je ispunjen dio ključnih uslova, ali je istovremeno zatražilo dodatna pojašnjenja i dopunu dokumentacije.
Ovakav razvoj događaja znači da aplikacija BiH nije odbijena, već da se proces nastavlja kroz dodatne konsultacije i tehničko usaglašavanje sa evropskim institucijama.
Iz Evropskog platnog vijeća pohvalili su dosadašnji rad na pripremi aplikacije, uz dostavljanje konkretnih smjernica o dokumentaciji i pitanjima koja je potrebno dodatno razjasniti.
Centralna banka BiH ima ključnu ulogu u koordinaciji ovog procesa, odnosno u povezivanju domaćih institucija i komunikaciji sa EPC-om.
Kako pišu Nezavisne, Centralna banka BiH zvaničnu aplikaciju za pristupanje SEPA području podnijela je 6. avgusta 2026. godine, nakon što su potrebni zakoni usvojeni na nivou oba entiteta. Pripreme su počele još 2024. godine, dok je nacrt aplikacije evropskim institucijama dostavljen u decembru 2025.
Značaj pristupanja posebno je izražen zbog ekonomskih i demografskih veza BiH sa evropskim tržištem. Više od 80 odsto spoljnTrgovinske razmjene zemlje odvija se sa državama koje pripadaju SEPA području, a u tim zemljama živi i najveći dio bh. dijaspore.
Ekonomista Igor Gavran ocjenjuje da je pozitivno što aplikacija nije odbijena i što je potvrđeno ispunjavanje dijela kriterijuma, ali upozorava da još nije moguće procijeniti koliko bi mogle trajati naredne faze.
Prema njegovim riječima, dodatni zahtjevi mogli bi se odnositi na relativno jednostavna pojašnjenja, ali postoji mogućnost da će biti potrebno i ozbiljnije usklađivanje propisa, što bi moglo značajno produžiti proces.
Ulazak u SEPA područje građanima i privredi trebalo bi da donese niže troškove međunarodnih transakcija u evrima, brži prenos novca i jednostavnije poslovanje sa evropskim zemljama.
Gavran ističe da bi troškovi transakcija mogli biti značajno smanjeni, dok bi novac u pojedinim slučajevima mogao stizati gotovo trenutno. Pristupanje bi, prema njegovoj ocjeni, moglo omogućiti i korištenje određenih međunarodnih servisa za prenos novca koji trenutno nisu dostupni na tržištu BiH.
Ipak, upozorava da bi korist za građane mogla biti ograničena ukoliko se istovremeno ne riješi pitanje visokih bankarskih naknada u BiH.
On smatra da bi regulatori trebalo da obezbijede da banke svoje naknade usklade sa stvarnim troškovima pružanja usluga, jer bi tek takav pristup omogućio da građani i privreda u potpunosti osjete prednosti pristupanja evropskom platnom području.
SEPA predstavlja jedinstveno evropsko platno područje koje obuhvata više od 40 zemalja, a u kojem se prekogranična plaćanja u evrima obavljaju pod uslovima koji važe i za domaće transakcije.
Komentariši