– Sud BiH ima rok od tri dana od dana prijema žalbi da po istome odluči. Rok počinje od sutra – naveli su iz CIK-a.
Profesor ustavnog prava Siniša Karan ukazao je da je – Republika Srpska u stvari bila država sa punim kapacitetom u periodu 1992–1995. godine.
U kolumni za Srnu profesor Karan je podsjetio da je Republika Srpska dva puta priznata kao samostalna država u periodu nakon raspada SR BiH do Dejtona – prvo priznanje je plan Torvalda Stoltenberga i Dejvida Ovena, predložen 1993. godine, prema kojem se BiH dijelila na tri republike u konfederalnom odnosu.
Drugo priznanje Republike Srpske kao države je Okvirni sporazum o konfederalnim vezama između Republike Hrvatske i bošnjačko-hrvatske federacije u BiH, kao dio ukupnog aranžmana u procesu stavaranja Federacije BiH, stvorene Vašingtonskim sporazumom od 18. marta 1994. godine, i kao takva ulazi u BiH.
– Samoopredjeljenje nije otcjepljenje, nego je univerzalno pravo svih naroda svijeta, a može biti sadržano u ustavnim i društvenim okolnostima koje to opravdavaju. Na kraju krajeva i Republika Srpska i BiH su nastale po principu samoopredjeljenja – ukazao je Karan.
Prema njegovim riječima, Amerika svojom arogantnom spoljnopolitičkom politikom lažne brige i balansa, opravdavajući se da nisu protiv muslimana, zloupotrebljavajući sve načine uticaja kao oruđe protiv Srba, kontinuirano gradi muslimansku državu u BiH.
– Njihova rušilačka, ratnohuškačka, antisrpska i antidejtonska politika neskrivno se zalaže da lažnom brigom muslimanima podari muslimansku unitarnu BiH. Nedostatak ove spoznaje kod sadašnjih Bošnjaka, čije ime i ima funkciju stvaranja muslimanske države, predstavlja ozbiljnu prijetnju miru – naglasio je Karan.
Budućnost BiH, konstatovao je Karana, jedino je moguća eliminacijom svakog uticaja SAD, ali i Ujedinjenog Kraljevstva i Njemačke sa ovih prostora i život tri naroda u federalnoj BiH po federalnim pravilima: podjela nadležnosti, paritet u sastavu institucija saveznih organa i konsenzus donošenja odluka.
– Poremećaj bilo kog od ova tri principa u skladu ne samo normativnog ustavnopravnog poretka, nego i društvenog neminovno vodi ka raspadu – upozorio je Karan.
Kolumnu profesora ustavnog prava Siniše Karana Srna prenosi u cijelosti:
KAKO SE RASPALA SFRЈ I SR BiH I KAKO SU NASTALE REPUBLIKA SRPSKA, FBiH I BiH?
Priroda državnog uređenja BiH koja je Ustavom na netipičan način dobila i prvi put postala složena federalna država kao izraz kompromisa u multietničkoj zajednici
Dejtonski mirovni sporazum je međunarodni ugovor, akt međunarodnog prava. Od 11 aneksa ovog ugovora, može se mijenjati Aneks 4 – Ustav BiH, i to uz saglasnost sva tri konstitutivna naroda, dvotrećinskom većinom u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH. Ostali aneksi i sam sporazum se ne mogu mijenjati, oni se moraju primjenjivati, saglasno poznatom pravnom pravilu – Pakta sunt servanda (ugovori se primjenjuju, a ne mijenjaju).
Ustavom se u BiH definitivno prekida ustavnopravni i politički kontinuitet, uspostavlja novi politički poredak federalnog modela, pri čemu entiteti nisu određeni kao države, (iako imaju sve elemente države poput država u SAD), niti su posebno definisani u Ustavu. Oni imaju pravo sklapati međunarodne ugovore (uz saglasnost Parlamentarne skupštine BiH) i uspostavljati posebne specijalne odnose sa susjednim državama.
Ustavno, BiH ima labavu federalnu strukturu sa elementima konfederalizma. Entiteti, federalne jedinice, su primarni subjekti unutrašnje strukture BiH sa visokim stepenom samostalnosti, svojom teritorijom i mnogim elementima državnosti. Entiteti, kao političko-teritorijalne jedinice su osnovni princip organizacije vlasti u BiH, dopunjen sa formulom konstitutivnosti naroda.
Danas je BiH federalna država sa podarenim Ustavom, najkraćim ustavom na svijetu, sa brojnim ustavnim prazninama, nedorečenostima, dvoznačnostima, zbog čega je i bez formalne ustavne izmjene, tumačenjem, bez promjene teksta, “zahvaljujući” moći međunarodnih faktora u političkom životu postala jedna vrsta međunarodno protektirane države.
DRŽAVNI SUVERENITET PODIЈELjEN ЈE IZMEĐU DRŽAVE I FEDERALNIH ЈEDINICA, OSNOVNI NOSIOCI SUVERENOSTI U BiH SU KONSTITUTIVNI NARODI I ENTITETI
U federalnoj državi suverenitet je podijeljen između države i federalne jedinice čime se obezbjeđuje da nijedan nivo vlasti ne može da naruši ovlašćenja drugog.
Prema Ustavu BiH, osnovni nosioci suverenosti su konstitutivni narodi i entiteti kao federalne jedinice u svim pitanjima, osim onih koji su Ustavom BiH utvrđeni kao nadležnosti njenih institucija.
Entitetska suverenost ispoljava se kroz samostalno organizovanje entitetske strukture, stvaranje pravnog poretka i vršenje vlasti u okviru svakog entiteta ponaosob. Entiteti imaju dio državne vlasti kroz ovlašćenje da donose obavezne odluke i da ih izvršavaju, a da za to nisu ovlašćeni od trećeg lica. Imaju svoj ustav, zakonodavstvo, sudstvo, upravu i finansije.
Dakle, entiteti vrše funkcije vlasti koja proizlazi iz sopstvenog prava, a takođe na osnovu određenog stepena suverenosti mogu preuzeti vršenje prava i obaveza u međunarodnom pravu.
Entiteti imaju svu vlast na unutrašnjem planu, odnosno posjeduju takozvani unutrašnji suverenitet, dok BiH ima uglavnom spoljni suverenitet za pitanja koja se odnose na međunarodna i spoljna pitanja.
RASPAD SFRЈ, BiH NOVOFORMIRANA DRŽAVA NASTALA MEĐUNARODNIM UGOVOROM OD DVA DRŽAVOTVORNA ENTITETA
Disolucija, raspad Јugoslavije predstavlja faktičku činjenicu koja još do danas nije dobila kompetentno tumačenje, ali su prepoznati uzroci raspada prevashodno u konstitutivnim elementima države i unutar državnog uređenja.
Slovenija, Hrvatska i Makedonija su obrazovale nove države secesijom, Srbija i Crna Gora obrazuju novu državu Saveznu Republike Јugoslaviju, dok je BiH novoformirana država nastala međunarodnim ugovorom od dva državotvorna entiteta.
Formalno-pravno, političke institucije BiH nisu mogle donijeti bilo kakvu odluku o istupanju republike iz sastava Јugoslavije, jer bi to bilo u suprotnosti sa, tada još važećim, Ustavom SFR Јugoslavije. Referendum o nezavisnosti, dakle, nije imao ni najmanje pravno utemeljenje.
Novi problem se pojavio kada je Јugoslavija faktički prestala da postoji.
BiH VEĆ KRAЈEM 1991, A NAЈKASNIЈE POČETKOM 1992. FAKTIČKI PRESTALA DA BUDE DRŽAVA
U BiH već krajem 1991, a najkasnije početkom 1992. godine više nije postojala suverena vlast. Time je BiH faktički prestala biti država, jer njene institucije više nisu efektivno djelovale nad cjelokupnom teritorijom BiH i zato se njeno konstituisanje odvijalo od 1992. do 1995. godine.
Već krajem 1992. godine, na teritoriji BiH egzistirale tri državotvorne cjeline: Republika Bosna i Hercegovina (muslimanski dio), Republika Srpska (srpski dio) i Herceg-Bosna (hrvatski dio). Sve tri cjeline imale su obilježje nacionalne države, svaka sa svojom teritorijom, vojskom, policijom, organizacijom vlasti, vlastitom monetom i drugim državnim institucijama i obilježjima.
Međunarodna zajednica je znala da je priznanje BiH 1992. godine samo politički čin (SR BiH se raspala) zbog čega je nastavljen proces pronalaženja najpovoljnijeg modela državnog uređenja BiH.
NIЈEDAN PLAN MEĐUNARODNE ZAЈEDNICE NE PREDVIĐA UNITARNU BiH
Mirovni prijedlozi uvažavaju činjenicu postojanja tri države i iznalaze rješenja konfederalnog odnosa ili oblika federalne, savezne države. Nijedan plan ne predviđa unitarnu BiH.
Prvi prijedlog mirovnog plana za BiH, takozvani Kutiljerov plan, sačinjen je sredinom 1992. godine. Prema ovom planu, BiH bi bila država sa tri konstitutivne jedinice, koje bi činile Saveznu Republiku BiH.
Naredni pokušaj rješenja uređenja BiH bio je plan izaslanika Ujedinjenih nacija Sajrusa Vensa i lorda Dejvida Ovena, izaslanika Evropske unije. Oni su u martu 1993. godine predložili mirovni plan, prema kome bi BiH bila federacija sa 10 kantona.
Treći pokušaj rješenja državnog uređenja u BiH, bio je plan ambasadora Stoltenberga i lorda Ovena, predložen 1993. godine, prema kojem se BiH dijelila na tri republike u konfederalnom odnosu. Konfederacija nije država već savez država. Ovo je najbolji pokazatelj faktičkog priznanja Republike Srpske kao države.
Drugo priznanje Republike Srpske kao države je Okvirni sporazum o konfederalnim vezama između Republike Hrvatske i Bošnjačko-hrvatske federacije u BiH, kao dio ukupnog aranžmana u procesu stavaranja Federacije BiH stvorene Vašingtonskim sporazumom od 18. marta 1994. godine.
Četvrti plan za rješenje krize u BiH bio je plan Kontakt grupe 1994. godine, prema kojem se BiH dijelila na dvije jedinice: Federaciju BiH i Republiku Srpsku.
Konačni prijedlog za BiH je Dejtonski mirovni sporazum, prema kojem je ona konstituisana kao složena konfederalno-federalna država od dvije državotvorne jedinice, koju su prihvatila sva tri naroda i ovjerila međunarodna zajednica.
BiH SE NIЈE MOGLA TRANSFORMISATI U SAMOSTALNU DRŽAVU, A POGOTOVO NE U UNITARNU
BiH se nije mogla transformisati od federalne jedinice bivše SFRЈ u samostalnu, pogotovo ne unitarnu državu, iz jednostavnog razloga što je svaki od tri konstitutivna naroda u BiH imao različit pristup tome pitanju.
Republika Srpska od Dejtonskog sporazuma nije više država sa punim kapacitetom, zadržala je unutrašnji suverenitet, a vanjski je pripao BiH.
VISOKI PREDSTAVNICI POČINjU SA TEMELjNOM NEUSTAVNOM REVIZIЈOM USTAVA BiH, KOЈA ЈE DE FAKTO POSTALA OKUPIRANA ZEMLjA
Erozija i napad na dogovorenu dejtonsku strukturu počinje odmah. Nemogućnost proširenja nadležnosti institucija na nivou BiH u redovnoj parlamentarnoj proceduri nadomještena je ulogom visokog predstavnika i Ustavnog suda.
U periodu od 1997. do 2007. godine visoki predstavnici su donijeli ukupno 99 odluka koje se odnose na državne simbole i stvari na nivou BiH i ustavne potrebe, te ukupno 88 odluka u vezi sa pojedincima koji su osumnjičeni za ratne zločine počinjene na prostorima bivše Јugoslavije. Istovremeno političke deklaracije za primjenu mira u BiH, visokom predstavniku daju političke smjernice i praktično vrši temeljnu neustavnu revizija Ustava BiH.
Tako je BiH de fakto postala okupirana zemlja. Neustavan prenos nadležnosti je poprimio takav oblik i kvantum da se slobodno može konstatovati da Ustava više i nema i da je zamijenjen faktičkom neustavnošću.
PROCES KONSTITUISANjA REPUBLIKE SRPSKE
Nakon raspada SR BiH, Republika Srpska je nastala kao izraz volje naroda i univerzalnih prava konstitutivnog naroda prema kojima svaki narod ima pravo na svoju državu, bilo da je sa punim ili ograničenim suverenitetom i bilo da je samostalna ili udružena u složenu državu bilo kojeg oblika, kao savez država, uniju, konfederaciju ili federaciju.
Konstitutivnost naroda znači da narod ima svoju samoniklost, samorodnost, starosjedilaštvo, odnosno specifičnu kulturu i istorijsko-vjerske, nacionalne i druge posebnosti.
Pravo naroda na samoopredjeljenje izričito utvrđuju mnogobrojni međunarodni akti: Rezolucija Londonskog kongresa još iz 1896. godine, Program Internacionale iz 1903, Povelja Ujedinjenih nacija iz 1945. koja je ozakonila pravo na samoopredjeljenje. Godine 1976. godine donosi se Pakt o ekonomskim, socijalnim, političkim i drugim pravima u kome se, već u prvom članu, utvrđuje pravo naroda na samoopredjeljenje.
Proces formiranja Republike Srpske tekao je paralelno sa procesom rješavanja statusa BiH, s tim što se Republika Srpska konstituisala već 1992. godine, a BiH tek 1995. godine.
Republika Srpska stvarana je stvarno i normativno, to jeste de fakto i de jure. Stvarno je stvorena jer je imala teritoriju, stanovništvo i organizovanu vlast. Normativno je proces konstituisanja i donošenja ustavnih akata započeo u jesen 1991. godine.
Doneseni su bitni akti konstitutivnog (ustavnog) karaktera. Prvi akt bila je Odluka o osnivanju Skupštine srpskog naroda u BiH 24. oktobra 1991. godine. Drugi akt je Odluka o ostajanju srpskog naroda BiH u zajedničkoj državi Јugoslaviji. Odluku je donijela Skupština 24. oktobra 1991. godine, a potvrdili su je građani na plebiscitu 9. i 10. novembra iste godine.
Treći akt je Deklaracija o proglašenju Republike srpskog naroda BiH. Četvrti akt bio je Ustav Srpske Republike BiH (kasnije Republike Srpske) koji je Skupština srpskog naroda u BiH donijela 28. februara 1992. godine.
Ustavni zakon za sprovođenje Ustava Republike Srpske, takođe je jedan od bitnih akata ustavnog karaktera. Šesti konstitutivni akt bila je Deklaracija o državnom i političkom uređenju države, usvojena 12. avgusta 1992. godine, koja ima karakter ustavnog akta, a naročito svojstvo ustavnog zakona ili ustavnih amandmana. Deklaracija utvrđuje novo ime Republike, koja se više ne zove Republika srpskog naroda BiH, već Republika Srpska, utvrđuje državne simbole: himnu, zastavu i grb. Sva tri ova znamenja su tradicionalna, to jeste himna “Bože pravde”, trobojna zastava (crveno-plavo-bijelo) i grb Nemanjića.
Dakle, Republika Srpska je u stvari bila država sa punim kapacitetom u periodu 1992–1995. godine.
Međutim, državotvorni – pravni status Republike Srpske danas je određen mjestom i ulogom kao federalne jednice u okviru složene federalne multietničke BiH.
On je poručio da Srbija želi mir, ali da nikome neće dozvoliti da ugrozi slbodu srpskog naroda.
– Moje je samo da im kažem da mi nikoga ne diramo i nikoga nećemo da diramo, ali da Srbija niti je moguće niti će ikada više biti bilo čiji plen kao što je bila 1999. godine. Srbija je danas ozbiljna, odgovorna, želi mir, ali nikome na svijetu neće dozvoliti da ugrozi slbodu našeg naroda i naše otadžbine – poručio je Vučić.
Vučić je rekao da je država dala šest miliona evra za rekonstrukciju puta Studenica-Rudno, da za to nema velikog ekonomskog opravdanja, ali da misli da je to bilo pametno ulaganje zato što to povezuje naše krajeve, ljude koji kad imaju put mogu da opstanu na ognjištima i obezbjeđuju budućnost djeci.
On je naveo da je to urađeno sada zato što je država u boljem stanju nego ikada i pozvao građane da vjeruju svojoj državi i poštuju je.
– Biće u još boljem ukoliko budemo uspjeli da izbejgnemo sve teškoće, prepreke koje nam se na putu nalaze, sve one koji bi da Srbiju na različite načine uvlače u nemirne vode. Samo da sačuvamo mir, svojim znanjem, sposobnošću, radom uspjećemo sve da izgradimo – poručio je Vučić.
Tijelo mladića starog oko 20 godina izvučeno je iz rijeke Save na području Bijeljine, objavila je Gorska služba spasavanja, stanica Bijeljina.
Tijelo je izvučeno sinoć oko 21.00 čas.
Iz GSS-a navode na “Fejsbuk” stranici da su tijelo izvukli na poziv Republičke uprave civilne zaštite.
Iz policije navode da se očekuje saopštenje o ovom događaju.
Ministar spoljnih poslova Srbije Marko Đurić istakao je u razgovoru sa kopredsjedavajućom srpskog kokusa u Kongresu SAD Klaudijom Teni da će jedan od fokusa spoljne politike Srbije biti nastavak izgradnje kvalitetnih političkih i ekonomskih odnosa sa Amerikom.
Đurić je naglasio da će Srbija i nadalje imati ključnu ulogu u očuvanju mira i stabilnosti na zapadnom Balkanu, te naglasio da je stabilnost preduslov nastavka društvenog i ekonomskog razvoja Srbije koja ima kapacitet da bude i motor razvoja čitavog regiona.
Šef srpske diplomatije izrazio je očekivanje da će američka administracija nastaviti da Srbiju doživljava kao konstruktivnog i kredibilnog partnera, a da će članovi srpskog kokusa u Kongresu biti garant stvaranja objektivne slike o modernoj Srbiji i njenim uspjesima, saopšteno je iz Ministarstva spoljnih poslova Srbije.
Na sastanku u Vašingtonu, na marginama Samita NATO, Đurić je upoznao Tenijevu o spoljnopolitičkim prioritetima Srbije u predstojećem periodu.
Zbog odredaba Dejtonskog sporazuma, izvjestan je scenario po kojem delegat PDP-a Nenad Vuković nikad neće preuzeti mandat u Domu naroda BiH.
Naime, pisci Dejtonskog sporazuma unijeli su, vjerovatno s namjerom, odredbe po kojima se imenovanja na državnom nivou mogu obaviti veoma lako, ali su smjene gotovo nemoguće.
Podsjećanja radi, žrijebom Centralne izborne komisije BiH, nakon što je Ustavni sud BiH po žalbi PDP-a poništio mandat Snježane Novaković Bursać iz SNSD-a, određeno je da taj mandat pripadne PDP-u.
Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a, jasno je poručio da Vuković, što se tiče SNSD-a, neće položiti zakletvu za delegata u Domu naroda BiH i da on može da glumi šta hoće.
Dodik je istakao da je Vuković pristao da igra izdajničku ulogu i da to treba samo razumjeti kao smanjivanje snage Republike Srpske i srpskog naroda.
“Dakle, nema nijednog dokaza da je naša strana zloupotrijebila bilo šta, ali je uporno branila našu poziciju u parlamentu. Pošto im je to smetalo, onda su smislili priču sa kuglicom koju su držali u frižideru da izaberu delegata PDP-a dvije godine nakon izbora”, rekao je Dodik, prenosi Srna.
Aleksandra Pandurević, članica Predsjedništva SDS-a, smatra da SNSD, prema propisima iz dejtonskog Ustava, ima mogućnost da se jednostavno ne pojavi na sjednicama Doma naroda na kojima bi trebalo da se završi procedura s preuzimanjem petog mandata u Klubu Srba ovog tijela i na taj način spriječi taj scenario.
Pandurevićeva procjenjuje da će upravo zbog mogućnosti koje pruža dejtonski Ustav SNSD uspjeti spriječiti da dođe do ove promjene.
“SNSD ima mogućnost da blokira redovne sjednice, njihova tri delegata ne dođu na sjednicu i nema kvoruma. Ono što im bude potrebno, usvajaće na hitnim sjednicama Doma”, rekla je ona za “Nezavisne novine”.
Pandurevićeva se slaže da je namjera pisaca Dejtona bila da se spriječi da, recimo, Srbi i Hrvati mogu smijeniti Savjet ministara tako što bi razriješili Hrvata.
Zato se ovo tijelo bira u Predstavničkom domu, a smjenjuje u oba doma.
Što se tiče spekulacija o smjeni Savjeta ministara BiH, koje su se otvorile nakon dodjeljivanja mandata u Domu naroda PDP-u, ona smatra da su to pokrenuli federalni mediji, ali da se radi o, kako smatra, neozbiljnoj priči.
“Nema ni kombinatorike ni matematike, a krajnjoj liniji, ne postoji ni želja, makar u SDS-u, da idemo u te kombinacije. Sve je to potpuno besmisleno”, smatra ona.
Ona je rekla da SDS očekuje od Dodika da ispuni obećanje i pokrene smjenu Elmedina Konakovića, ministra spoljnih poslova BiH, zbog rezolucije o Srebrenici.
“To je smjena na kojoj mi insistiramo i koju ćemo podržati. Ostalo su besmislice”, rekla je.
Branislav Borenović, predsjednik PDP-a, indirektno je naznačio da je PDP i dalje zainteresovan za smjenu saziva Savjeta ministara.
“Ovo je najlošiji saziv Savjeta ministara BiH, i kako god bilo, zaslužuje čistu jedinicu i smjenu. Da li će se to desiti, vrijeme će pokazati, mada mislim da su aktuelnoj vlasti bitnije funkcije od programa. Naš mandat u Domu naroda je poruka da su sada svi smjenjivi, pa i SNSD”, rekao je Borenović za “Nezavisne novine”.
Mađarski premijer Viktor Orban poslao je Evropskom savetu tajno pismo u kojem prenosi direktne poruke Vladimira Putina, piše Politiko.
U tajnom pismu Orban podvlači maksimalistički stav ruskog predsednika Vladimira Putina o Ukrajini “tako temeljno da je mogao biti na audiciji za ulogu portparola Kremlja”, navodi taj list.
U pismu, upućenom predsedniku Evropskog saveta Šarlu Mišelu i podeljenom sa ostalim članovima Evropskog saveta, izlaže se Putinovo razmišljanje o statusu njegovog rata u Ukrajini – i šta Orban smatra da bi trebalo da budu sledeći koraci EU.
“Završio je nedelju manične diplomatije, tokom koje je Orban posetio Kijev, zatim Moskvu, a zatim Peking, u okviru ukrajinske mirovne misije”, dodaje Politiko.
Orban je rekao Mišelu da, prema Putinovim rečima, “vreme nije na strani Ukrajine, već na strani ruskih snaga”, ne pruživši dokaze za analizu bojnog polja.
U pismu od 5. jula i podeljenom na devet tačaka, takođe se ne pominje činjenica da je Putin bio taj koji je pokrenuo rat u Ukrajini u februaru 2022.
Orban koji je negirao da je tokom posete Moskvi iznosio “bilo kakvo mišljenje u ime Evropskog saveta ili Evropske unije” i dodao da “ruska strana procenjuje mesečne gubitke i gubitke ukrajinskih snaga na 40-50 hiljada vojnika”, a ne pominjujući ruske gubitke u ratu.
On je dodao da je Moskva “spremna da razmotri svaki predlog o prekidu vatre koji ne služi skrivenom premeštanju i reorganizaciji ukrajinskih snaga”, ne objašnjavajući dalje šta je Putin mislio pod tim.
U Orbanovom izveštaju o sastanku, on kaže da je Putinu primetio da “mnogi tvrde da je u interesu Evrope da se što pre vrati u period ekonomskog rasta zasnovanog na trajnom miru”, dodajući:
“Šanse za mir umanjuje činjenica da su diplomatski kanali blokirani i da nema direktnog dijaloga između strana koje imaju vodeću ulogu u stvaranju uslova za mir.”
EU i njeni lideri su uglavnom prekinuli komunikaciju sa Moskvom usred poplave sankcija koje je blok uveo protiv Rusije nakon invazije.
U sredu će ambasadori EU u Briselu razgovarati o Orbanovim putovanjima.
“Ako sutrašnji izveštaj bude u istom tonu kao i ovo pismo, biće to prijatan sastanak”, rekao je za Politiko sarkastični diplomata EU, koji je dobio anonimnost da razgovara o osetljivoj temi.
Orban je u osmoj tački napisao da veruje da su prekid vatre i mirovni pregovori i dalje mogući, ali je dodao da ćemo “u naredna dva meseca videti dramatičnije gubitke i vojni razvoj na linijama fronta nego ikada ranije”, ako se rat ne zaustavi.
Zatim je zaključio da bi Evropa trebalo da preuzme vođstvo u pokušajima da se uspostavi mir u Ukrajini, s obzirom na to da su SAD sve više ometene kako se približavaju predsednički izbori u novembru.
“Političko vođstvo koje pružaju Sjedinjene Države je ograničeno zbog tekuće izborne kampanje”, napisao je Orban.
“Stoga ne možemo očekivati da takav predlog ne dođe iz SAD u narednim mesecima. Trebalo bi da razmotrimo – u duhu evropske strateške autonomije – pokretanje evropske inicijative”, dodaje on u pismu.
Orban je potpisao belešku: “Nastaviću razgovore u cilju razjašnjavanja mogućnosti za mir sledeće nedelje”.
Poreske institucije u Bosni i Hercegovini su za šest mjeseci ove godine prikupile 945 miliona KM više nego u istom periodu prethodne godine.
Tako su prihodi Uprave za indirektno oporezivanje BiH (UIO BiH) te poreskih uprava Republike Srpske i Federacije BiH ove godine iznosili oko 11,4 milijarde KM.
Iz UIO BiH saopštili su da su prihodi od indirektnih poreza za šest mjeseci ove godine iznosili pet milijardi i 422 miliona KM i veći su za 422 miliona ili 8,42 odsto u odnosu na isti period prošle godine.
“UIO je za šest mjeseci 2024. godine privredi vratio milijardu i 23 miliona KM. Neto prikupljeni prihodi koji su otišli u raspodjelu korisnicima za šest mjeseci 2024. godine, a to su država, entiteti i distrikt Brčko, iznosili su četiri milijarde i 398 miliona KM i veći su za 487 miliona KM u odnosu na prihode koje su sa jedinstvenog računa korisnici dobili za isti period 2023. godine”, navode iz UIO BiH.
Dodali su da je u junu prikupljeno 924 miliona indirektnih poreza, što je za 14 miliona KM više u odnosu na jun 2023. godine.
“Za finansiranje državnih institucija za šest mjeseci 2024. godine raspoređen je iznos od 500 miliona KM. Najveći dio prihoda od indirektnih poreza, kao i sav prikupljen višak prihoda, završio je kod entiteta i Brčko distrikta. Tako je Federaciji BiH u šest mjeseci 2024. godine raspoređeno dvije milijarde i 395 miliona KM, Republici Srpskoj milijarda i 342 miliona KM i Brčko distriktu 135 miliona KM”, navodi se u saopštenju.
U Republici Srpskoj je za pola godine na računu javnih prihoda prikupljeno 2,036 milijardi maraka, što je za 243,9 miliona KM ili 14 odsto više u odnosu na isti period prethodne godine.
“Zadržan je visok procenat rasta naplate po svim grupama javnih prihoda Srpske. Tako je naplata direktnih poreza u prva dva kvartala ove godine veća za 23 odsto, dok je naplata doprinosa veća za 12 odsto, a ostalih javnih prihoda za četiri procenta. Doprinosi su u prvoj polovini ove godine naplaćeni u iznosu od 1,217 milijardi KM, što je za 131,5 miliona KM više nego u istom periodu prethodne godine, pri čemu je naplata doprinosa za Fond PIO ostvarena u iznosu od oko 730,0 miliona KM i veća je za 12 odsto, dok je naplata doprinosa za Fond zdravstvenog osiguranja iznosila 398 miliona KM i veća je za 13 procenata nego u istom periodu prošle godine. U prvih šest mjeseci ove godine naplata doprinosa za Zavod za zapošljavanje i Fond dječje zaštite veća je za po 12 odsto u odnosu na uporedni period 2023. godine”, navode, između ostalog, iz Poreske uprave Republike Srpske, prenose Nezavisne.
Iz Poreske uprave Federacije BiH naveli su da su poreski obveznici u periodu januar – juni ove godine uplatili 3.938.575.394 KM javnih prihoda, što je u odnosu na januar – juni 2023. godine više za 280.805.199 KM, ili za 7,68%.
“Najviše je uplaćeno u Kantonu Sarajevo, 1.459.538.929 KM, pa Tuzlanskom 673.803.480, te Zeničko-dobojskom 499.185.666 KM”, rekli su iz Poreske uprave FBiH.
U ovom trenutku protiv Bosne i Hercegovine vodi se nekoliko inostranih postupaka čija vrijednost je veća od dvije milijarde KM s tim da su neki od njih pri završetku i već sada je sigurno da, i ako ih sve izgubi, šteta ipak neće biti tolika.
Recimo, arbitražni postupak po tužbi “Elektroprivrede Slovenije” protiv BiH, tačnije RiTE Ugljevik, još je u toku, iako je Arbitražno vijeće u Beogradu nedavno donijelo presudu prema kojoj je RiTE Ugljevik Slovencima dužan da isplati 113 miliona KM.
Nakon toga potpisan je i sporazum između “Elektrogospodarstva Slovenije” i RiTE Ugljevik i taj dug se vraća. Ipak, zvanično vrijednost ovog postupka po Pravobranilaštvu BiH je 695.175.000 evra. Ovaj postupak trenutno je u fazi mirovanja.
Projektil koji je pogodio dječju bolnicu Ohmatdit u Kijevu najvjerovatnije je ispaljen iz sistema protivvazdušne obrane NASAMS koji je Ukrajincima isporučila Norveška, poručio je Vasilij Nebenzja, ruski predstavnik pri Ujedinjenim nacijama (UN).
“Takođe čekamo reakciju norveške vlade, koja je očito snabdjela kliku Zelenskog tim sistemom. Jesu li dopustili da se njime pogodi dječja bolnica i takođe da se postavi u stambenim područjima kršeći međunarodno humanitarno pravo?” upitao je Nebenzja na sjednici Savjeta bezbjednosti o Ukrajini.
Portparil ruskog ministarstva spoljnih poslova Marija Zaharova ranije je izjavila kako je potvrđeno da je bolnica pogođena NASAMS projektilom zemlja-vazduh zapadne proizvodnje.
Rusko ministarstvo obrane saopštilo je kako su jučerašnji napadi bili odmazda za ukrajinske pokušaje napada na energetske objekte unutar Rusije.
“Juče su izvedeni precizni udari na ukrajinske vojne objekte i vazdušne baze te su ciljevi napada postignuti”, naveli su Rusi.
U napadu na samu bolnicu poginule su dvije osobe, a 32 su povrijeđene, saopštile su lokalne vlasti.
Istražitelji Službe bezbjednosti Ukrajine (SBU) tvrde kako je bolnica pogođena ruskom raketom Kh-101. SBU je napad proglasio ratnim zločinom te pokrenuo krivični postupak u vezi s tim.