U 35 godina postojanja Narodne skupštine Republike Srpske (NS RS), kroz najveće zakonodavno tijelo prošlo je hiljade narodnih poslanika, a svi oni su u 11 skupštinskih saziva, koliko ih je bilo do sada, predstavljali ili još predstavljaju najmanje 45 političkih organizacija.
Do poslaničkih mjesta dolazilo se putem stranačkih lista, koalicija, saveza, a bilo je i poslanika koji su samostalno uspjeli doći do mandata u parlamentu.
SDS: Jedina partija prisutna u svim sazivima
Srpska demokratska stranka (SDS) jedina je partija koja je od početka postojanja parlamenta Srpske imala svoje poslanike u ovom domu.
Napominjemo, ovo računamo od drugog saziva Narodne skupštine RS od 1996, jer u prvom sazivu, koji je vremenski trajao najduže, pet godina, prema evidenciji iz NS RS, pored imena poslanika nije stajala stranačka pripadnost.
Od ratnog perioda do prvih poslijeratnih izbora
Prvi saziv Narodne skupštine RS konstituisan je 24. oktobra 1991. godine i radio je do 14. oktobra 1996. godine. To je bio, dakle, ratni period.
To se mijenja od drugog saziva parlamenta Srpske, koji je radio nešto duže od godinu dana.
Izabran je 19. oktobra 1996. i funkcionisao je do 27. decembra 1997.
U ovom sazivu poslanike je imalo devet partija (kroz stranku ili koaliciju).
Apsolutnu većinu tada je imao SDS sa 45 poslanika, a uz njega svoje predstavnike u Narodnoj skupštini Republike Srpske tada su redom imali: SDA, Savez za mir i progres, Srpska radikalna stranka Republike Srpske (SRS RS), Demokratsko-patriotski blok, Savez za BiH, koalicija SDP – Unija bosanskohercegovačkih socijaldemokrata – Muslimanska bošnjačka organizacija – Hrvatska seljačka stranka, Srpska stranka Krajine i Posavine i Srpska patriotska stranka.
U trećem sazivu, koji je konstituisan 27. decembra 1997. i koji je zasjedao do 19. oktobra 1998, političke predstavnike je imalo sedam političkih partija i koalicija: SDS, Koalicija za BiH, Srpski narodni savez, SRS RS, Socijalistička partija Republike Srpske, SNSD, SDP BiH.
Četvrti saziv Narodne skupštine Republike Srpske funkcionisao je od 19. oktobra 1998. do 16. decembra 2000. godine, a u ovom sazivu bilo je 14 političkih subjekata.
Opet ih je predvodio SDS, a zatim Koalicija za cjelovitu i demokratsku Bosnu i Hercegovinu, SRS RS, Srpski narodni savez, SNSD, SP, Demokratska socijalistička partija, Radikalna stranka, Srpska koalicija za Republiku Srpsku, SDP BiH, Nezavisni poslanici, Koalicija za kralja i otadžbinu, Nova hrvatska inicijativa, Hrvatska demokratska zajednica (HDZ).
I naredni saziv, peti po redu, trajao je dvije godine, od 16. decembra 2000. do 28. novembra 2002. godine, a činili su ga poslanici iz 13 partija: SDS, PDP, SNSD, SDA, Socijalistička partija (SP), Demokratska socijalistička partija, SDP BiH, Stranka za BiH, Demokratski narodni savez (DNS), Srpski narodni savez, Stranka penzionera Republike Srpske, Demokratska stranka Republike Srpske, Nova hrvatska inicijativa.
Rekordan broj stranaka i uvođenje četvorogodišnjeg mandata
Šesti saziv Narodne skupštine RS bio je prvi u formatu trajanja od četiri godine, kakav imamo sada. Konstituisan je 28. novembra 2002. i trajao je do 9. novembra 2006. godine.
Prema raspodjeli osvojenih mandata, bio je najbrojniji u istoriji parlamentarizma u Srpskoj, jer je 15 političkih organizacija imalo narodne poslanike: SDS, SNSD, PDP, SDA, SRS RS, SP, DNS, Stranka za BiH, SDP BiH, Stranka penzionera Republike Srpske, Srpski narodni preporod, Srpski narodni savez, Demokratska patriotska stranka Republike Srpske, Demokratska stranka Republike Srpske, Nova hrvatska inicijativa.
Smjena na vrhu: SNSD preuzima primat
Od sedmog saziva mijenja se politička mapa u Narodnoj skupštini, jer prvi put SDS gubi primat kao najbrojnija, a SNSD dobija skoro većinu mjesta u parlamentu.
Sedmi saziv konstituisan je 9. novembra 2006, a mandat mu je prestao 15. novembra 2010.
Bitno je naglasiti da se broj stranaka koje su imale poslanike skoro prepolovio u odnosu na šesti saziv, pa je u sedmom bilo devet političkih subjekata: SNSD, SDS, PDP, DNS, Stranka za BiH, SP, SDA, SRS RS i SDP BiH.
Osmi saziv najvećeg zakonodavnog tijela u Republici Srpskoj trajao je od 15. novembra 2010. do 24. novembra 2014, a činilo ga je 10 partija: SNSD, SDS, PDP, DNS, koalicija SP – Partija ujedinjenih penzionera, SDP BiH, Demokratska partija, Narodna demokratska stranka (NDS), SRS RS te jedan samostalni poslanik.
Naredni saziv, deveti po redu, trajao je od 24. novembra 2014. pa do 19. novembra 2018.
U skupštinskim klupama sjedili su poslanici izabrani na listama 11 različitih stranaka, s tim da su neke od njih imale zajedničke koalicione liste, te dva samostalna poslanika.
Sve je opet predvodio SNSD, zatim koalicija SDS – Partija ujedinjenih penzionera – SRS RS, pa još jedna koalicija DNS – NS – SRS, zatim PDP, Socijalistička partija, Koalicija Domovina, Narodni demokratski pokret (NDP).
Deseti saziv Narodne skupštine Republike Srpske, među 83 poslanika, okupio je predstavnike devet stranaka i dva samostalna poslanika.
Prvi put u Narodnu skupštinu su ušli Ujedinjena Srpska i Demos, koji se odvojio od DNS. Pored njih, tu su još bili: SNSD, SDS, PDP, DNS, SP, NDP, Koalicija Zajedno za BiH.
Saziv je bio u mandatu od 19. novembra 2018. pa do 15. novembra 2022.
Aktuelni saziv i nova lica na političkoj sceni
Jedanaesti saziv parlamenta Srpske je ovaj aktuelni, kojem bi mandat trebalo da istekne nakon izbora koji bi trebalo da se održe u oktobru 2026. godine.
I u ovom mandatu imali smo nove stranke u Skupštini, a to su: Lista Za pravdu i red, Narodni front, Socijalistička partija Srpske i Narodna partija Srpske (NPS).
Pored njih, tu su: SNSD, SDS, PDP, koalicija SP – NDP – SNP, Demos, Ujedinjena Srpska, DNS, te Pokret za državu (SDA, SDP, BH Zeleni).
Komentariši