VRBAS Media

Kategorija: Vijesti

  • Otkriveno gde se na Marsu krije velika količina vode: “Nevjerovatno”

    Otkriveno gde se na Marsu krije velika količina vode: “Nevjerovatno”

    Mars ima sopstvenu verziju Velikog kanjona, a naučnici su otkrili da ta ogromna klisura krije “značajne količine vode”, javlja CNN.

    Za otkriće je zaslužan Mars ekspres, orbiter koji kruži oko Marsa, objavila je Evropska svemirska agencija (ESA).

    Naime, orbiter “Exo Mars Trace Gas”, koji je lansiran 2016. u zajedničkoj misiji ESA i ruske svemirske agencije Roskosmos, otkrio je vodu u dolini Vejls Marineris na Marsu. Radi se o kanjonu 10 puta dužem, pet puta dubljem i 20 puta širem od Grand kanjona.

    Voda koja je otkrivena nalazi se ispod površine sistema kanjona, a detektovao ju je instrument nazvan FREND (Fine-Resolution Epithermal Neutron Detector). Taj instrument, naime, meri nivo vodonika u prvom metru površine Marsa.

    Ono što je zanimljivo jeste da se većina vode na Marsu nalazi u formi leda u polarnim regijama. Vels Marineris nalazi se malo južnije od ekvatora planete, gde temperature obično nisu dovoljno niske da bi voda ostala zamrznuta u formi leda.


    Otkriće je rezultat opservacija koje je prikupio orbiter između maja 2018. i februara 2021. Pre toga orbiter je tragao za vodom ispod površine Marsa te je tamo otkrio tek male količine. Studija u kojoj su objavljeni detalji novog otkrića objavljena je u sredu u naučnom časopisu “Icarus”.

    “Uz pomoć orbitera možemo proveriti šta se događa do jednog metra ispod prašnjave površine Marsa. Ono što je najvažnije je da možemo da lociramo ‘oaze’ bogate vodom koje nismo mogli da otkrijemo ranijim instrumentima”, poručio je u izjavi autor studije Igor Mitrofanov, vodeći istraživač na neutronskom teleskopu FREND.

    “Neobično velika količina vodonika”

    “FREND je otkrio područje s neobično velikom količinom vodonika u velikom sistemu kanjona Vels Marineris. Uz pretpostavku da je vodonik koji vidimo vezan u molekule vode, izgleda da oko 40% materijala neposredno ispod površine odlazi na vodu”, dodao je.

    O kolikom području se radi najbolje govori podatak da je površina kanjona Vels Marineris uporediva sa površinom Holandije.

    Instrument FREND detektuje neutrone kako bi mapirao udeo vodonika u tlu Marsa.

    “Možemo zaključiti koliko je vode u tlu kad gledamo količinu neutrona koje emituje”, rekao je koautor studije Aleksej Malakov, ujedno i naučnik u Institutu za istraživanje svemira pri ruskoj Akademiji nauka.

    Naime, neutroni se stvaraju kad čestice visoke energije, poznatije kao galaktički kosmički zraci, stižu do površine Marsa. Suvo tlo emituje više neutrona od mokrog, pojasnio je Malakov.

    “Središnji deo doline prepun vode”

    “Otkrili smo da je središnji deo doline Vels Marineris prepun vodeop. Radi se o mnogo više vode nego što smo očekivali. Možemo to uporediti s regijama permafrosta na Zemlji. U tim regijama vodeni led se stalno zadržava ispod suvog tla jer su temperature konstantno niske.

    Zbog jedinstvenih mogućnosti detektora FREND naučnici su mogli da otkriju vodu koja je ranije bila skrivena. Moglo bi biti reči o vodenom ledu ili vodi koja se nalazi u jedinjenjima sa mineralima u tlu. Ali naučnici veruju da je prisutnost leda verovatnija jer minerali na toj lokaciji sadrže malo vode.

    U blizini Marsovog ekvatora temperature su nešto više i zbog toga naučnici veruju da postoji specifična kombinacija uslova koji dozvoljavaju ne samo stalno prisustvo vode na tom području nego i njeno obnavljanje.

    “Ovo otkriće je neverovatan prvi korak”

    “Ovo otkriće je neverovatan prvi korak, ali potrebno je još opservacija kako bismo bili sigurni u kojoj formi je voda koju smo otkrili”, rekao je Håkan Svedhem, još jedan od koautora studije.

    “Ovo nam slikovito pokazuje sposobnosti instrumenata orbitera koji nam omogućavaju da ‘vidimo’ ispod površine Marsa. Otkrio je veliki rezervoar vode u ovoj regiji Marsa, koja nije preduboko i može se relativno lako eksploatisati”, rekao je Svedhem.

    Otkriće u dolini Vels Marineris, piše CNN, baca novo svetlo na tu regiju kao intrigantnu lokaciju za moguće ljudske misije u godinama koje dolaze, a naročito u svetlu činjenice da bi otkrivena voda mogla biti mnogo pristupačnija od izvora vode koji su ranije otkriveni.

    “Informacije o tome gde se voda nalazi na Marsu ključne su za razumevanje onog što se dogodilo s vodom kojom je Mars nekad obilovao, ali nam pomaže i u potrazi za nastanjivim lokacijama, mogućim znakovima života koji je možda nekad postojao na Maru kao i organskim materijalima iz prošlosti Marsa”, rekao je Kolin Vilson, naučnik koji radi na projektu.

  • Dodik: Predložićemo formiranje Visokog sudskog tužilačkog savjeta RS

    Srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik rekao je da je Visoki sudski tužilački savjet (VSTS) BiH maligno tijelo,te da se ići na to da se na Narodnoj Skupštini RS formira Visoki sudski tužilački savjet Republike Srpske.

    Dodik je ovo rekao novinarima nakon svečanog otvaranja novog pogona Rafinerije nafte Brod.

    Takođe je dodao da su za to da se poštuje Ustav, te da je nemoguće da se transferišu nadležnosti.

    Premijer Srpske Radovan Višković je rekao da je nepojmljivo da VSTS ima način da raspravlja o zaključcima NS RS.

    Podsjetimo, Dodik je u Istočnom Sarajevu poručio da se zna ko donosi zakone, da to nije Visoki sudski i tužilački savjet BiH koji može da raspravlja o čemu hoće.

    “Formiraćemo VSTS Republike Srpske što smo imali ranije. Ovaj što sada funkcioniše neće imati nikakvu nadležnost u Republici Srpskoj”, istakao je Dodik i podsjetio da Srpska iz budžeta izdvaja novac za sudije i tužioce, a ne VSTS.

  • Kalabuhov: Projekat u Brodu rezultat dogovora Putina i Dodika

    Igor Kalabuhov, ambasador Rusije u BiH kazao je da je realizacija projekta u Brodu potvrda nedavnih dogovora između Milorada Dodika, srpskog člana Predsjedništva BiH i Vladimira Putina, predsjednika Rusije.

    On je dodao da je ovo dokaz da se Rusija i Srpska usmjerene na konstruktivan zajednički rad.

    “Mi u tome vidimo jedan blagotvoran uticaj Rusije na socijalno ekonomsku situaciju, kako Republike Srpske tako i BiH”, kazao je Kalabuhov.

    Podsjetimo, novi pogon Rafinerije nafte Brod svečano je pušten u rad danas.

    Pokretanju novog pogona ove rafinerije prisustvovali su Anatolij Vaclavič Karaljus, generalni direktor Rafinerije nafte Brod, Igor Viktorovič Šelkunov, generalni direktor za preradu i plasman naftnih derivata Žarubežnjeft a.d., Sergej Ivanovič Kudrjašov, generalni direktor Zarubežnjeft a.d., Milorad Dodik, srpski član Predsjedništva BiH, Radovan Višković, premijer RS i Igor Kalabuhov, ambasador Rusije u BiH.

    U pitanju je gasna kompresorska stanica, čiji rad je omogućen dovodom prirodnog gasa gasovodom kojim je Rafinerija spojena sa gasnim sistemom Hrvatske.

    Investicija projekta je 16 miliona evra.

  • Nešić, Borenović i Selak dobili poziv na saslušanje u Tužilaštvu BiH

    Nešić, Borenović i Selak dobili poziv na saslušanje u Tužilaštvu BiH

    Lideri DNS-a, PDP-a i SPS-a Nenad Nešić, Branislav Borenović i Goran Selak dobili su poziv Tužilaštva BiH kako bi u svojstvu svjedoka bili saslušani u sklopu istrage protiv više osoba, a zbog sumnje u napad na ustavni poredak.

    Nešić je potvrdio za “Nezavisne novine” da je poziv dobio, te istakao da će se odazvati.

    “Kao odgovoran čovjek uvijek sam dostupan pravosudnim organima. Vjerujem da je ovo više politički nego pravosudni postupak. Ja znam šta ću, braniću Republiku Srpsku”, rekao je Nešić.
    Borenović je za “Nezavisne novine” rekao da su mu poslali poziv u kojem je navedeno da se treba odazvati u utorak.

    “Obzirom da sam zauzet u utorak, dogovorili smo da budem u Tuzilaštvu u srijedu ujutro u devet časova”, rekao je Borenović.

    Selak je takođe potvrdio za “Nezavisne novine” da je dobio ovaj poziv, kao i da će mu se odazvati.

    Nenad Stevandić, lider Ujedinjene Srpske, potvrdio je u petak popodne za “Nezavisne novine” da u ovu stranku nije stigao ovakav dopis Tužilaštva BiH.

    Na pozivu, koji je upućen Nešiću, a koji je u posjedu “Nezavisnih”, potpisan je tužilac Tužilaštva BiH Oleg Čavka, koji nam se kratko javio na telefon, ali nije želio ništa da komentariše.
    Boris Grubešić, portparol Tužilaštva BiH, istakao je da je poznato da Tužilaštvo postupa u navedenom predmetu.

    “Više informacija ne možemo davati”, rekao nam je Grubešić.

  • Dodik: BiH – nakrivo nasađena zemlja

    rpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik ocijenio je da je BiH “nakrivo nasađena zemlja”, u kojoj je moguće da oni koji se zalažu za Ustav budu tuženi za urušavanje ustavnog poretka.

    Dodik je to rekao odgovarajući na pitanje novinara u Pelagićevu.

    U Tužilaštvu BiH vodi se predmet protiv nekoliko osoba zbog sumnje za činjenje krivičnog djela “napad na ustavni poredak”.

  • VSTS neće razmatrati zaključke Narodne skupštine RS

    VSTS neće razmatrati zaključke Narodne skupštine RS

    Visoki sudski i tužilački savjet (VSTS) BIH saopštio je da neće razmatrati zaključke Narodne skupštine Republike Srpske o pravosuđu niti se oglašavati o ovom pitanju.

    U vezi sa inicijativom navedenom tokom prvog dana sjednice VSTS-a BiH, koja se odnosi na eventualno razmatranje zaključaka Narodne skupštine Republike Srpske o pravosuđu, iz VSTS-a su naglasili da VSTS djeluje jedinstveno i u punom kapacitetu.

    VSTS u okviru svojih nadležnosti i mandata donosi odluke i mišljenja koja se poštuju u svim pravosudnim institucijama u BiH, ujedno definišući strateške korake za narednu godinu, te shodno tome neće razmatrati i oglašavati se o ovom pitanju, navedeno je u saopštenju VSTS-a.

    Narodna skupština Republike Srpske usvojila je u petak, 10. decembra, Deklaraciju o ustavnim principima, te četiri informacije o prenosu nadležnosti sa zaključcima, među kojima je zaključak o VSTS-u.

    Tim zaključkom planira se da Vlada Republike Srpske pripremi zakon o VSTS-u Republike Srpske u roku do šest mjeseci.

    Nakon usvajanja ovog zakona, planirano je neprimjenjivanje Zakona o VSTS-u BiH na teritoriji Republike Srpske.

    Narodna skupština je povukla saglasnost iz 2004. godine, na osnovu koje je usvojen Zakon o VSTS-u u parlamentu BiH.

  • Srpska sprema poruku međunarodnoj zajednici

    Srpska sprema poruku međunarodnoj zajednici

    • Nedeljko Čubrilović, predsjednik Narodne skupštine RS, sastao se danas s bivšim najvišim zvaničnicima RS, s ciljem usaglašavanja poruke za međunarodne predstavnike, kako bi im se pojasnila situacija u RS i BiH.

    Kako je rekao Čubrilović, usaglašava se zajednička izjava o osudi kršenja Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH i odbrani demokratskih vrijednosti i načela parlamentarizma u BiH.

    “RS je i do sada imala inicijative kao što su bili pozivi na razgovor unutar političkih subjekata BiH da se predlože neka rješenja jer postoje neka koja su neodrživa. A povod su neke odluke Ustavnog suda kao i posljednja odluka visokog predstavnika”, rekao je Čubrilović.

    Što se tiče najave mogućih sankcija protiv RS, koje bi uključivale i ekonomske mjere, Čubrilović je rekao da vjeruje da ima dovoljno razuma da se nađu rješenja, koja, kako je naglasio, podrazumijevaju poštovanje ustava i zakona.

  • Varhelji pozvao na deeskalaciju napetosti u BiH

    Varhelji pozvao na deeskalaciju napetosti u BiH

    • Komesar Evropske unije za susjedske odnose i proširenje Oliver Varhelji potvrdio je danas na Twitteru da je razgovarao sa članom Predsjedništva Bosne i Hercegovine i liderom SNSD-a Miloradom Dodikom.

    Potvrdio je da je naglasio potrebu za hitnim koracima ka deeskalaciji napetosti, izbjegavanju daljne retorike i radnji koje potkopavaju povjerenje i državne institucije, kao i za hitnim povratkom u potpuno funkcionalne državne institucije.

    Napomenuo je da je upravo to ključno za EU perspektivu Bosne i Hercegovine, te da bez toga postoji rizik gubitka značajne finansijske pomoći.

    Varhelji je tokom nedavne posjete Bosni i Hercegovini naglasio da BiH rizikuje da izgubi gotovo milijardu i po evra infrastrukturnih ulaganja te pozvao na osiguranje funkcionisanja institucija na državnom nivou.

  • U FBiH priželjkuju sankcije Dodiku, ali EU popušta pred argumentima

    U FBiH priželjkuju sankcije Dodiku, ali EU popušta pred argumentima

    Federalni mediji i političari uporno priželjkuju, pa čak i pozivaju, da Evropska unija srpskom članu Predsjedništva BiH uvede sankcije, pravdajući to, kako navode, “destruktivnom politikom vlasti Republike Srpske, zaboravljajući pri tome da iz FBiH posljednjih godina neprestano dolaze udari na Republiku Srpsku, a samim tim i prava njenih građana.

    Zaboravljaju federalni političari i mediji i to da su Dejtonskim sporazumom Republici Srpskoj zagarantovana prava na kojima Dodik insistira, a toga su očigledno svjesni i u Evropi.

    Želje da EU Dodiku uvede sankcije, po svemu sudeći, ostaće upravo samo to, puste želje, jer u Evropskoj uniji za tako nešto nema konsenzusa.

    Bitno je podsjetiti da su se, uprkos zahtjevima iz Federacije pa čak i pojedinih članica EU, neke zemlje odmah ogradile od takvih stavova, naglašavajući da sankcije nisu rješenje.

    Među njima su Mađarska, Slovenija, Hrvatska, ali i neke druge članice, tako da je sasvim jasno da u EU nema konsenzusa za usvajanje federalnih želja uvođenja sankcija srpskom članu Predsjedništva.

    Sve ovo je bilo jasno i tokom posjete mađarskog premijera Viktora Orbana Banjaluci, koji je tada poručio da će Srpska imati privrednu i finansijsku pomoć Mađarske.

    Vjerovatno svjestan udara na Srpsku i pokušaja oduzimanja njenih prava, Orban je tokom te posjete istakao da je Republika Srpska ključna za stabilnost u cijelom regionu.

  • Puštena u rad gasna kompresorska stanica

    Puštena u rad gasna kompresorska stanica

    U Rafineriji nafte u Brodu danas je svečano puštena u rad gasna kompresorska stanica čiji je kapacitet 40 miliona metara kubnih komprimovanog prirodnog gasa, a ukupan iznos projekta gasifikacije je 16,2 miliona evra.

    Stanicu je u rad pustio generalni direktor Rafinerije nafte Brod Anatolij Karaljus, a svečanosti prisustvuju srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik, predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković, ambasador Rusije u BiH Igor Kalabuhov, šef Predstavništva Srpske u Moskvi Igor Perović, članovi rukovodstva rafinerije i kompanije “Zarubežnjeft”.

    Rad stanice omogućen je dovodom prirodnog gasa gasovodom kojim je Rafinerija Brod spojena sa gasnim sistemom Hrvatske.

    Dužina gasovoda je 5,5 kilometara, a komprimovani prirodni gas se dostavlja u bocama pokretnim automobilskim sistemima skladištenja i prevoza gasa.

    Isporuka novog proizvoda će se vršiti isključivo specijalizovanim prevoznim sredstvima koja su predviđena za transport komprimovanog prirodnog gasa, a koja kao pogonsko gorivo takođe koriste ovaj gas.