U Republici Srpskoj i FBiH od 7 časova otvorena su biračka mjesta u sklopu Opštih izbora.
Izbori se provode za predsjednika i potpredsjednike Republike Srpske, Predsjedništvo BiH, Narodnu skupštinu Republike Srpske, Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH, Predstavnički dom Federacije i skupštine kantona.
Ukupno se bira 518 nosilaca mandata među 7.028 ovjerenih kandidata, prenosi RTRS.
U Republici Srpskoj i BiH danas se održavaju opšti izbori. Biračka mjesta se otvaraju u 7.00 časova. Na snazi je izborna tišina koja traje do zatvaranja birališta u 19.00 časova.
Pravo glasa ima 3,4 miliona birača u BiH i 48.000 izvan nje.
Izbori se provode za predsjednika i potpredsjednike Republike Srpske, Predsjedništvo BiH, Narodnu skupštinu Republike Srpske, Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH, Predstavnički dom Federacije i skupštine kantona.
Ukupno se bira 518 nosilaca mandata među 7.028 ovjerenih kandidata.
Ovi izbori biće najskuplji u postdejtonskoj istoriji BiH – koštaće više od 136 miliona KM, a prvi put biće korišćeni biometrijska identifikacija i skeneri glasačkih listića, prenosi RTRS.
Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske dr Nenad Stevandić prisustvovao je danas u Banjaluci premijernoj projekciji filma Lordana Zafranovića „Zlatni rez 42 – Djeca Kozare“, koji govori o stradanju srpske djece i naroda sa Kozare u ustaškom logoru Jasenovac u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj.
Premijeri u dvorani „Borik“ prisustvovali su predsjednik Republike Srpske Siniša Karan, ministar prosvjete i kulture Republike Srpske Borivoje Golubović i ministar uprave i lokalne samouprave Senka Jujić.
Premijernom prikazivanju filma prisustvovali su i predstavnici Srpske pravoslavne crkve, diplomatskog kora, predstavnici Republike Srpske u zajedničkim institucijama, predstavnici Trećeg puka /Republika Srpska/ Oružanih snaga BiH, preživjeli logoraši, te brojni predstavnici političkog, društvenog i kulturnog života Republike Srpske.
Stevandić je prije početka projekcije rekao da kultura sjećanja predstavlja kulturu identiteta.
„Svi oni koji su srpskom narodu branili da njeguje kulturu sjećanja i da dozvoli da se zločin nad njim legalizuje, uništavali su i njegov identitet“, rekao je Stevandić novinarima u Banjaluci.
On je naglasio značaj očuvanja sjećanja na nevine žrtve i prenošenja tog sjećanja na buduće generacije.
„Kroz naše duhovno podizanje i našu samosvijest vratili smo kulturu sjećanja. Zato bez loših namjera prema drugima smatramo da njegovanje pijeteta prema nevinim žrtvama i žrtvama genocida nad našim narodom mora da bude dio identiteta koji se vidi, prepoznaje i prenosi na generacije“, rekao je Stevandić.
Stevandić je ocijenio da je očuvanje identiteta i sjećanja važno i u kontekstu zaštite prava i položaja Republike Srpske.
„To je neophodno da bismo kao narod mogli da se odupremo svima onima koji misle da imaju šanse da ‘ponište naše pravo, suverenitet, teritoriju i identitet'“, rekao je Stevandić.
Projekcija i promocija filma održavaju se pod pokroviteljstvom predsjednika Republike Srpske, a snimanje filma pomogle su institucije Republike Srpske i Srbije.
Film je zasnovan na istorijskim događajima i svjedočenjima o stradanju srpskog, jevrejskog i romskog naroda tokom Drugog svjetskog rata, sa posebnim fokusom na djecu koja su tokom ofanzive na Kozaru 1942. godine odvojena od roditelja i deportovana u logore i druga mjesta širom tadašnje NDH.
Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske dr Nenad Stevandić prisustvovao je danas u Banjaluci je ispred Palate Republike Srpske otvaranju izložbe “Kroz vrata vremena – Od Hipotekarne banke do Palate Republike”, koja svjedoči o istorijskom razvoju, arhitektonskoj i društvenoj ulozi jednog od najprepoznatljivijih banjalučkih zdanja.
Otvaranju izložbe prisustvovali su još i predsjednik Republike Srpske Siniša Karan, ministar prosvjete i kulture Republike Srpske Borivoje Golubović, kao i ministar uprave i lokalne samouprave Senka Jujić.
Obraćajući se prisutnima, predsjednik Stevandić poručio je da je, pored njegovanja kulture sjećanja na tragične datume srpske istorije, potrebno da se više pažnje posveti i kulturi identiteta.
„Mi smo počeli da, kao rijetko kada do sada, njegujemo kulturu sjećanja vezano za tragične datume naše istorije. Ali, možda treba da vodimo računa da malo njegujemo i kulturu identiteta“, rekao je Stevandić.
On je naglasio da je zgrada Palate Republike nekada bila hipotekarna banka, namijenjena da čuva ono što je vrijedno, i da to čini i danas.
„I ona i danas čuva ono što je vrijedno i danas je jedna od institucija koje predstavljaju suverenitet, ali i određena kulturološka i civilizacijska dostignuća, zato što se nalazi na otvorenom prostoru, u centru grada, u dometu očiju i koraka svojih građana i sugrađana“, naveo je Stevandić.
Prema njegovim riječima, identitet je ponekad bio skrivan, kako civilizacijski, tako i arhitektonski i građevinski.
„Ali danas, u modernom dobu, mi svoju djecu treba samo da navedemo i oni će mnogo brže nego mi naučiti ono što smo mi trebali da saznamo. Danas je sve mnogo dostupnije i možda danas sa mnogo manje truda treba da utičemo da naše generacije imaju i taj dio identitetske kulture, da naša djeca mnogo brže nego mi saznaju. Tako ćemo i mi zaslužiti svoje mjesto u istoriji“, zaključio je Stevandić.
Postavku izložbe građani će ispred Palate Republike moći pogledati tokom vikenda, a nakon toga biće postavljena u Galeriji Akademije nauka i umjetnosti od ponedjeljka do četvrtka, u periodu od 9.00 do 12.00 časova.
Predsjednik Milorad Dodik izjavio je danas u Boljaniću na Ozrenu, gdje je prije 82 godine spašeno 60 savezničkih pilota u operaciji “Halijard”, da je u planu izgradnja spomen-aerodroma, gdje će se jednom godišnje održavati takmičenje jedriličara, i da se na taj način oživi i održi sjećanje na ovaj događaj.
“Planiramo ovdje da napravimo jedan improvizovani spomen-aerodrom, da se na njemu održava takmičenje jedriličara, i da na taj način oživimo i održimo sjećanje na spasavanje savezničkih pilota”, rekao je Dodik novinarima.
Napomenuvši da je komunizam načinio ogromne štete Srbima, uništavajući njihovu identifikaciju, ali i uništavajući ovakve istorijske događaje, Dodik je podsjetio da je spasavanje pilota bila zabranjena priča ovdje, kao što je bila zabranjena priča o Brodu na Drini, gdje je 6.000 Srba ubijeno i mnogim drugim stratištima.
“Da smo imali tu dimenziju, možda bi drukčije sve izgledalo i ne bi ovako bilo krvavo i loše za nas u samom raspadu Jugoslavije. Vidjećemo kako dalje, ali uglavnom, važno je da obilježavamo ovaj dan i očuvamo ovo mjesto ovdje”, rekao je Dodik.
On je podsjetio da su mještani, obični seljani odavde, napravili improvizovani aerodrom na koji su slijetali avioni i odvezli 60 pilota sa ovog mjesta.
Dodik je istakao da će manje poznato da je na ovom mjestu bio i komandant Vojske u otadžbini Dragoljub Mihailović i da je čak, po kazivanjima, u dva navrata ušao u avion da bi se uputio u Sjedinjene Američke Države, ali je odustao zato što je bio snažniji njegov osjećaj da bude sa vojnicima svoje otadžbinske vojske.
“Pitanje je šta bi bilo da je otišao, možda bi sve drukčije u istoriji bilo. Sama činjenica da ga je američki predsjednik Hari Truman 1948. godine odlikovao najvišim odlikovanjem, govori kakav je on imao status u Americi”, rekao je Dodik, prenosi Srna.
U Boljaniću kod Doboja danas su obilježene 82 godine od spasavanja savezničkih pilota na Ozrenu u operaciji “Halijard” koju su sproveli pripadnici Jugoslovenske vojske u otadžbini.
Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić i članovi Posmatračke misije Savjeta Federacije Federalne skupštine Rusije, akreditovane za posmatranje opštih izbora u BiH, razgovarali su o aktivnostima u vezi sa sutrašnjim izbornim procesom.
Članovi Posmatračke misije upoznali su Stevandića sa mandatom misije i načinom na koji će obavljati aktivnosti u okviru posmatranja za koje su akreditovani, kao i sa planiranim aktivnostima tokom boravka u Republici Srpskoj, saopšteno je iz Kabineta predsjednika Narodne skupštine.
Zahvalivši članovima Posmatračke misije za posjetu, Stevandić je izrazio spremnost Narodne skupštine Republike Srpske da, u okviru svojih institucionalnih nadležnosti, nastavi da razvija saradnju sa parlamentarnim institucijama Ruske Federacije.
On je podsjetio da su, uz podršku Kabineta predsjednika Narodne skupštine Srpske, građani iz Republike Srpske nedavno boravili u Ruskoj Federaciji u svojstvu međunarodnih posmatrača na održanim izborima.
Sastanku je prisustvovao i ambasador Ruske Federacije u BiH Igor Kalabuhov, prenosi Srna.
Operacija spasavanja savezničkih pilota “Halijard – Vazdušni most” jedan je od najznačajnijih događaja iz istorije srpskog naroda u Drugom svjetskom ratu, istakao je predsjednik Republike Srpske Siniša Karan.
Karan je izjavio za Srnu da je to bila najveća operacija spasavanja američkih vojnika iza linija fronta tokom 1944. i 1945. godine, u kojoj je spaseno više od 500 savezničkih pilota.
Prema njegovim riječima, “Halijard” je bio junački poduhvat srpskog naroda, koji je i u najtežim vremenima još jednom pokazao da je na strani slobode, pravde i čovječnosti.
“Srbi sa Ozrena rizikovali su sopstvene živote da bi spasili živote saveznika, znajući da bi njihovo zarobljavanje značilo predaju u ruke njemačkih i ustaških snaga. Taj čin najbolje govori o hrabrosti i ljudskosti naroda koji je, iako i sam izložen stradanju, bio spreman da pomogne drugom”, istakao je predsjednik Srpske.
On je rekao da je upravo sloboda kroz vijekove jedna od najvećih vrijednosti srpskog naroda, naglasivši da su Srbi svoju slobodu skupo plaćali, ali su je istovremeno nesebično dijelili sa drugima.
“Srpski narod je u presudnim istorijskim trenucima pokazivao da slobodu ne doživljava samo kao pravo, već i kao obavezu da se pomogne onome čiji su život i sloboda ugroženi”, rekao je Karan.
Slobodarska tradicija našeg naroda nije samo dio prošlosti i istorijskog pamćenja, dodao je on, već dio našeg nacionalnog identiteta.
“Generacije Srba čuvale su pravo na ime, vjeru, identitet i slobodu, često plaćajući tu slobodu najvećom cijenom. Operacija `Halijard` predstavlja jedno od najsnažnijih svjedočanstava te slobodarske tradicije. U vremenu kada je i sam srpski narod bio izložen progonu, stradanju i borbi za opstanak, srpski domaćini otvorili su svoje kuće savezničkim pilotima, dijelili sa njima hranu i čuvali ih kao svoje najrođenije”, istakao je Karan.
Time su, ukazao je, još jednom pokazali da su junaštvo, sloboda i solidarnost vrijednosti duboko ukorijenjene u biću srpskog naroda.
“`Halijard` zato nije samo priča o spasavanju savezničkih pilota, to je priča o narodu koji je, boreći se za sopstvenu slobodu, imao hrabrosti i čovječnosti da čuva i slobodu drugoga”, zaključio je Karan.
Vršilac dužnosti direktora Javnog preduzeća “Autoputevi Republike Srpske” Radovan Višković izjavio je da je ugovorena izgradnja 114,5 kilometara novih auto-puteva, uz obezbijeđeno finansiranje i izvođače, što predstavlja investicioni ciklus vrijedan više od 2,5 milijardi KM bez PDV-a.
Višković je naveo da “Autoputevi Republike Srpske” trenutno upravljaju sa 111 kilometara auto-puta, a da bi u narednih tri do pet godina, realizacijom već ugovorenih projekata, Republika Srpska trebalo da ima gotovo dvostruko veću kilometražu auto-puteva.
“Sto četrnaest i po kilometara novog auto-puta, na ovih postojećih 111, mi već imamo ugovoreno, izabrane izvođače i obezbijeđeno finansiranje”, rekao je Višković u podkastu Medijskog sistema Republike Srpske – SRNA.
On je napomenuo da je jedan od strateških ciljeva povezivanje Banjaluke i Beograda auto-putem kroz Republiku Srpsku, navodeći da je dionica od Gradiške do Doboja već izgrađena, kao i novi most preko Save kod Gradiške.
Višković očekuje da će hrvatska strana uskoro završiti brzi put od Okučana do mosta u Gradišci, što bi, kako je naveo, trebalo značajno da utiče na preusmjeravanje saobraćaja iz BiH prema zapadnoj Evropi preko ovog graničnog prelaza.
U PRVOJ POLOVINI OKTOBRA OTVARANJE INTEGRISANOG PRELAZA NA RAČI
On je naveo da su ugovorene i dionica Vukosavlje–Brčko u dužini od 31 kilometar i dionica Brčko–Bijeljina dužine 17 kilometara, za koju su angažovane dvije kineske kompanije.
Kada je riječ o pravcu prema Srbiji, Višković je istakao da se u prvoj polovini oktobra očekuje otvaranje integrisanog graničnog prelaza na Rači, novog mosta preko Save koji je izgradila Srbija i dionice auto-puta od Šida prema Rači.
“Mi sa naše strane završavamo dio auto-puta i poveznicu sa našeg dijela auto-puta na postojeći magistralni put Bijeljina–Rača, kako bi u potpunosti integrisani granični prelaz, auto-put i most preko Save na Rači bili u funkciji”, rekao je Višković.
On je izrazio žaljenje što izvođač nije uspio da završi svih 20 kilometara auto-puta od Rače do Bijeljine, ali je naveo da je dobio uvjeravanja, koja je tražio i u pisanoj formi, da bi ova dionica trebalo da bude završena do kraja naredne godine.
Višković je rekao da se na trasi Bijeljina–Brčko već obavljaju pripremni radovi, izrada projektno-tehničke dokumentacije, priprema trase i uklanjanje humusa, dok se slični radovi izvode i na dionici Vukosavlje–Brčko.
On je istakao da je jedina nepokrivena dionica na pravcu povezivanja Banjaluke i Beograda auto-putem kroz Republiku Srpsku trenutno Vukosavlje–Doboj.
USKORO 500 MILIONA EVRA ZA DIONICU DOBOJ-VUKOSAVLJE
Višković je rekao da su “Autoputevi Republike Srpske” inicirali razgovore sa Svjetskom bankom o finansiranju izgradnje dionice Doboj–Vukosavlje, duge oko 36 kilometara.
On je potvrdio da su razgovori u poodmakloj fazi i da je oko 80 odsto posla sa Svjetskom bankom već završeno, te istakao da očekuje da bi do kraja ove godine na odboru direktora te institucije mogla biti odobrena sredstva.
“Radi se o 500 miliona evra za izgradnju te dionice”, rekao je Višković.
On je naglasio da je dionica Doboj–Vukosavlje posljednja preostala na Koridoru “Pet ce” kroz Republiku Srpsku, te da će njenom izgradnjom biti završeno povezivanje Banjaluke i Beograda.
“Sa ovim rješavamo dva naša pitanja, a to je povezivanje Beograda i Banjaluke, a isto tako i Koridor `Pet ce`”, rekao je Višković.
On je naveo da bi izgradnjom ove dionice Republika Srpska završila Koridor “Pet ce” na svojoj teritoriji.
IZGRADNJOM OBILAZNICE RASTEREĆENJE SAOBRAĆAJA U DOBOJU
Govoreći o takozvanoj obilaznici oko Doboja, na Koridoru “Pet ce” Višković je naveo da je riječ o dionici dugoj oko 6,5 kilometara, ali tehnički zahtjevnoj, sa dva tunela, mostom preko Bosne i vijaduktom.
Prema njegovim riječima, problem je predstavljala građevinska dozvola za tunel “Putnikovo brdo dva” koji dijelom ulazi na teritoriju Federacije BiH /FBiH/.
Višković je rekao da su “Autoputevi Republike Srpske” dobili pisano obavještenje od “Autocesta FBiH” da je riješeno pitanje saglasnosti za pretvaranje šumskog i poljoprivrednog zemljišta u građevinsko, što bi trebalo da omogući pokretanje procedure za izdavanje građevinske dozvole.
On je ocijenio da je ova dionica veoma značajna i za Koridor “Pet ce” i za rasterećenje saobraćaja u Doboju.
“Doboj će tim biti rasterećen i u značajno boljoj poziciji što se tiče saobraćajnih špiceva”, kaže Višković.
Pravobranilaštvo Republike Srpske u Trebinju podnijelo je prijedlog Republičkoj upravi za geodetske i imovinsko-pravne poslove Banjaluka, područna jedinica Nevesinje, za pokretanje postupka eksproprijacije zemljišta za Hidroelektranu „Dabar“, javljaju Nezavisne.
Za eksproprijaciju je, kaže direktor HE „Dabar“ Danilo Ilić, kreditnim sredstvima već obezbijeđeno 25 miliona maraka, plus dodatnih 25 miliona čije se odobrenje očekuje jer je već u proceduri. Obuhvata oko 4.200 parcela na području nevesinjskih katastarskih opština Biograd 1, Biograd 2, Budisavlje, Zovi Do, Bratač, Odžak i Grabovica.
„Cijene su definisane elaboratom eksproprijacije i predložene su na osnovu raspoloživih podataka, odnosno, definisane su po različitim kulturama, zavisno da li je u pitanju njiva, pašnjak i slično, i one nisu konačne, jer će se po svakom sporazumu raditi procjene vještaka građevinske i poljoprivredne struke, tako da će na osnovu relevantnih činjenica, klase i prometovanja zemljišta, biti i procjena vrijednosti“, rekao je Ilić.
Dio je već završen, otkupljeni su neki objekti i zemljište, a ostaje još tridesetak domaćina. Cilj, naglasio je, nije da se zemljište uzme po svaku cijenu, nego da postupak bude korektan i po zakonu, uz nastojanje da vlasnici budu zadovoljni sporazumom i naknadom.
Istovremeno se privode kraju radovi na betonskoj oblozi dovodnog tunela Nevesinje–Berkovići, dugog oko 12 kilometara. „U pitanju je, u stvari, tunel Zovi do – Vodostan, čija će se betonska obloga završiti za petnaetak do dvadeset dana i predstavlja jedan od ključnih objekata u sistemu buduće hidroelektrane“, dodaje. Radovi idu na devet gradilišta. Završetak i priključenje na mrežu očekuju se 2028.
Realizacijom bi trebalo da bude zaokružen najznačajniji energetski projekat istočne Hercegovine, uz veliki broj pratećih objekata i infrastrukture.
Republika Srpska je prošle godine zabilježila više od 1,2 miliona turističkih noćenja, a 75 odsto tog prometa ostvareno je u svega pet gradova. Šta vidi turista iz Njemačke kada na internetu potraži Teslić, Banjaluku, Trebinje, Istočno Sarajevo ili Bijeljinu, pita Srpska info.
Da li ga dočeka jasna pozivnica ili poslije nekoliko klikova ostane nejasno zašto bi odmor proveo baš ovdje? Pozitivnih sadržaja ima. Problem je što su neujednačeno raspoređeni i što se potencijal pojedinih gradova ne vidi ni približno onoliko koliko bi se moglo očekivati po broju noćenja.
Od pet gradova Trebinje je najlakše „prodati“ stranom turistu preko interneta: stari grad, mostovi, manastiri, vino, Trebišnjica, blizina Dubrovnika. Banjaluka je drugačija. Pretraga izbaci Kastel, Vrbas, Ferhadiju, restorane, prirodu, grad koji vrijedi posjetiti. Ima sadržaj, ali nema dovoljno prepoznatljiv turistički „proizvod“ koji stranac odmah razumije. Nijemac može pročitati da je lijep grad, da ima Vrbas, Kastel, restorane i zelenilo, ali ne i ono zbog čega će reći „ovaj grad želim da posjetim baš ove godine“. Internet ponuda je slabija nego kod Trebinja.
Za Istočno Sarajevo stranci često saznaju zbog Jahorine, koja je turistički prepoznata: olimpijska planina, skijanje, planinarenje, priroda, Sarajevo u blizini.
Teslić je prvi po noćenjima, ali očima stranog turista na internetu djeluje mnogo slabije. Gugl kao glavnu atrakciju izdvaja Banju Vrućicu, a pominje i Borje, pećine i vjerske objekte. Na vodećim svjetskim platformama za putovanja slika je još tanja. Teslić nema ni približno snažnu listu vlastitih atrakcija kao Trebinje ili Banjaluka. Tripadvajzor turistima koji traže Teslić izbacuje i šire okruženje, Tešanj, Vlašić i Travnik. Paradoks: grad sa najviše noćenja među ovih pet na internetu najmanje jasno objašnjava zašto bi stranac došao.
Kod Bijeljine pretraga trenutno daje manastir Tavnu i saborni hram. Može se čitati o plodnim ravnicama, gastronomiji i položaju između Beograda i Novog Sada. Strancu koji prvi put čuje za grad internet ne daje naročito snažan i zaokružen odgovor šta može raditi dva ili tri dana.
Republički zavod za statistiku objavio je da je prošle godine u Srpskoj ostvareno 514.740 dolazaka i 1.207.068 noćenja. Dolazaka je više za 4,4 odsto, noćenja za 2,6 odsto u odnosu na 2024.
Najviše noćenja je u Tesliću, 283.642, pa grad nastavlja višegodišnju praksu da upravo tu bude najviše noćenja u Srpskoj. Druga je Banjaluka sa 200.714. To su jedina dva grada sa više od 200.000 noćenja u 2025. Trebinje ima 194.036, Istočno Sarajevo 145.759, Bijeljina 80.171.
Tih pet gradova čini tri četvrtine svih noćenja: od 1.207.068, njih 904.322, odnosno 74,9 odsto, ostvareno je u Tesliću, Banjaluci, Trebinju, Istočnom Sarajevu i Bijeljini, navodi Zavod.