VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Žestoki sukobi u Sudanu, poginulo najmanje 97 osoba

    Žestoki sukobi u Sudanu, poginulo najmanje 97 osoba

    Blizu 100 ljudi je poginulo, a 1.100 je ranjeno u žestokim sukobima oružanih frakcija širom Sudana, javio je Bi-Bi-Si.

    Centralni odbor ljekara Sudana saopštio je da je u dosadašnjim sukobima poginulo 97 civila.

    Svjetska zdravstvena organizacija saopštila je da je poginulo više od 83 ljudi, dok je ranjeno oko 1.100.

    Nasilje i sukobi između vojske i paravojne oružane grupe pod nazivom Snage za brzu podršku traju već tri dana.

    Obje strane tvrde da kontrolišu ključne lokacije u glavnom gradu Kartumu u kome su se mještani sklonili od eksplozija.

    Zaraćene strane juče su uspjele da postignu kratkotrajni prekid vatre kako bi evakuisale ranjenike, iako nije baš jasno koliko je primirje trajalo.

    Ljekari su upozorili da je situacija u bolnicama u Kartumu izuzetno teška i da zbog sukoba ni osoblje ni lijekovi ne mogu doći do ranjenika.

    Sukobi su dio žestoke borbe za vlast unutar vojnog rukovodstva države, koja se pretvorila u nasilje između sukobljenih frakcija, navodi Bi-Bi-Si.

  • Evropska komisija: Jednostrana zabrana uvoza iz Ukrajine je neprihvatljiva

    Evropska komisija: Jednostrana zabrana uvoza iz Ukrajine je neprihvatljiva

    Jednostrano djelovanje zemalja članica EU kada je riječ o trgovini neprihvatljivo je, istakao je glasnogovornik Evropske komisije nakon što su Poljska i Mađarska najavile zabranu uvoza iz susjedne Ukrajine da bi zaštitile lokalni poljoprivredni sektor.

    “Svjesni smo najava Poljske i Mađarske u vezi sa zabranom uvoza žitarica i drugih poljoprivrednih proizvoda iz Ukrajine”, naveo je glasnogovornik u saopćenju.
    On je dodao da je u ovom kontekstu važno podvući da je trgovinska politika u isključivoj nadležnosti EU i da stoga jednostrane akcije nisu prihvatljive.

    Poljska zabrana uvoza ukrajinskog žita i druge hrane odnosit će se i na tranzit ovih proizvoda kroz zemlju, rekao je poljski ministar razvoja i tehnologije Waldemar Buda.

    Poljska i Mađarska saopćile su ranije da su odlučile da zabrane uvoz iz susjedne Ukrajine da bi zaštitile lokalni poljoprivredni sektor nakon što su jeftine žitarice i prehrambeni proizvodi iz Ukrajine oborili cijene širom regiona. Poljska zabrana stupila je na snagu sinoć.

    Ukrajinsko Ministarstvo za agrarnu politiku i hranu saopćilo je da je poljska zabrana u suprotnosti sa postojećim bilateralnim sporazumima o izvozu i pozvalo na razgovore kako bi se to pitanje riješilo.

  • Kadirov odbio da se sastane sa razmijenjenim Čečenima: Neka dokažu da nisu imali drugog izbora

    Kadirov odbio da se sastane sa razmijenjenim Čečenima: Neka dokažu da nisu imali drugog izbora

    Prvi čovjek Čečenije Ramzan Kadirov osvrnuo se na razmjenu zarobljenika između Rusije i Ukrajine te je objasnio zašto nije želio da se sastane sa razmijenjenim čečenskim borcima.

    Između ostalog, kao argument za svoje postupke, Kadirov je poručio kako čečenski vojnik ne bi trebao imati razlog da bude zarobljen.
    “Izgovori mogu biti različiti, ali kako god, ratnik mora dokazati da nije imao drugog izbora. To morate dokazati povratkom na liniju fronta. Zato se nisam sastao sa njima. Ovo je pitanje časti ne samo za svakog borca već i za cijelu jedinicu i puk u kojem borci služe. Neka dokažu da nisu izbjegli borbu, da se nisu bojali susreta s neprijateljem i da nisu tražili priliku da polože oružje”, rekao je Kadirov.

    Također, Kadirov je naglasio kako mu je drago što su borci preživjeli, bez obzira na sve.

    “Sat vremena prije hapšenja javili su se putem radija i javimi da im ponestaje municije. Međutim, svaki ratnik ne smije samo nasumično pucati već voditi računa o svakom metku i svakom metru. Shvatam da je to i moja greška što nisu bili dovoljno pripremljeni za takvu situaciju”, poručio je čečenski lider.

    Nešto ranije, ukrajinski zvaničnici su saopćili kako je iz ruskog zarobljeništva pušteno 130 vojnika Ukrajine.

  • U slučaju invazije na Tajvan Kina bi brzo ostvarila zračnu nadmoć

    U slučaju invazije na Tajvan Kina bi brzo ostvarila zračnu nadmoć

    Kina bi vjerovatno vrlo brzo uspostavila zračnu nadmoć u bilo kakvom napadu na Tajvan, prema procurjelim američkim obavještajnim procjenama koje postavljaju uznemirujuća pitanja o vojnoj spremnosti samoupravnog otoka.

    Dokumenti, dio niza koje je navodno procurio pripadnik američke zračne nacionalne garde Jack Teixeira, pojavili su se dok su se ministri vanjskih poslova G7 sastali kako bi razgovarali o zajedničkoj kineskoj strategiji, a Peking je u nedjelju nakratko zaustavio letove iznad dijela Istočnog kineskog mora.

    Povjerljivi dokumenti u koje je Washington Post imao uvid otkrivaju da vojni lideri Tajvana sumnjaju da njihova protivzračna odbrana može “precizno otkriti ispaljivanje projektila” i da je samo oko polovina otočkih aviona sposobna učinkovito se uhvatiti u koštac s neprijateljem.

    U dokumentima se također navodi da se Tajvan boji da bi premještanje svojih aviona u skloništa moglo potrajati i do sedam dana, ostavljajući ih ranjivima na raketne napade, te da kinesko korištenje civilnih brodova u vojne svrhe ometa sposobnost američke obavještajne službe da predvidi invaziju.

    Analitičari Pentagona zaključili su da bi kineskim zračnim snagama bilo daleko lakše uspostaviti ranu zračnu nadmoć nego Rusiji u invaziji na Ukrajinu.

    Kina gleda na Tajvan kao na dio svog teritorija koji će jednog dana ponovno preuzeti, ako bude potrebno i silom. Xi Jinping, kineski predsjednik, proširio je i modernizirao Narodnu oslobodilačku vojsku i smatra se da su kineske oružane snage 14 puta veće od tajvanskih.

    Tajvansko ministarstvo odbrane reklo je u izjavi za Post da “poštuje vanjska mišljenja o svojoj vojnoj spremnosti”, ali je njegov odgovor na nedavne kineske vojne vježbe pokazao da su oficiri “apsolutno sposobni, odlučni i samouvjereni”.

    Tajvan je prošle sedmice organizovao velike vježbe odgovora na hitne slučajeve u kojima se izvode scenariji uključujući napade projektilima i hemijskim oružjem, nakon što je Kina održala svoju najnoviju vojnu vježbu oko otoka.

    Vojni manevri “Joint Sword” uslijedili su nakon nedavnog posjeta tajvanskog lidera, Tsai Ing-wena, SAD-u, glavnom sigurnosnom podupiratelju otoka na sastanke s dvostranačkom skupinom zastupnika uključujući predsjedavajućeg Zastupničkog doma Kevina McCarthyja.

    Letovi iz sjevernog Tajvana odgođeni su u nedjelju ujutro nakon što je Kina lansirala raketu sa satelitom koja je izbacila krhotine u vode sjeverno od glavnog grada Taipeija. Tajvansko ministarstvo odbrane saopćilo je da incident nije prijetio teritoriji nacije.

    Taipei je rekao da je Peking prvobitno proglasio razdoblje zabrane letova u trajanju od tri dana za lansiranje “novog meteorološkog satelita” s mjesta u sjeverozapadnoj Kini, ali nakon pregovora zabrana je smanjena na oko 30 minuta.

    Josep Borrell, visoki predstavnik EU za vanjsku politiku, rekao je u nedjelju na početku sastanka ministara vanjskih poslova G7 u Japanu da će odnos Evrope s Kinom biti određen ponašanjem Pekinga, uključujući ono što se događa s Tajvanom.

    Borrell je istakao dvije ključne teme trodnevnog sastanka: potrebu za jedinstvenim pristupom Kini i rastuću zabrinutost oko Tajvana.

    “Sve što se dogodi u Tajvanskom tjesnacu puno će nam značiti”, rekao je Borrell.

    Visoki dužnosnik američkog State Departmenta također je rekao da će ministri vanjskih poslova G7 posvetiti veliki dio sastanka raspravi o “zajedničkom i usklađenom” pristupu Kini, odražavajući “kolektivnu zabrinutost zbog niza akcija koje Kina poduzima”.

    Njemačka ministrica vanjskih poslova, Annalena Baerbock, naglasila je važnost jedinstva.

    “Kao demokratije, uspješni smo u sistematskom takmišenju s autokratskim silama kada naši partneri i prijatelji diljem svijeta imaju povjerenja u nas,” kazala je Baerbock.

  • “Zna on istinu, nije budala”

    “Zna on istinu, nije budala”

    Bivši američki obaveštajac Skot Riter rekao je da šef Pentagona Lojd Ostin namerno ne govori o ključnom značaju bitke za Artjomovsk (Bahmut).

    “Lojd Ostin zna istinu, on nije budala”, rekao je Skot Riter u intervjuu novinaru Stivenu Gardneru.

    Ostinovi savetnici su vojni profesionalci visoke klase koji razumeju da ako bilo koja vojska ubaci 30 odsto borbeno spremnog osoblja u jednu bitku, onda je ovo odlučujuća bitka, možda i najvažnija u ovom sukobu, smatra Riter.

    “Ova bitka je mnogo veća po značaju nego što je Lojd Ostin u stanju da javno prizna”, zaključio je oficir.

    Rojters piše da su ukrajinske trupe bile prinuđene da se povuku sa određenih teritorija u Bahmutu, pošto je Rusija pokrenula novi napad uz intenzivnu artiljerijsku vatru u protekla dva dana.

  • Upozorenje: “Globalna ekonomija puca po šavovima”

    Upozorenje: “Globalna ekonomija puca po šavovima”

    Glavna tema ovogodišnjeg prolećnog sastanka MMF i Svetske banke može se sumirati u rečenici: “Globalna ekonomija puca po šavovima i treba je ponovo zaštititi”.

    Finansijski zvaničnici su preneli strašna upozorenja o rastućim dislokacijama u trgovini. Rat Rusije u Ukrajini izazvao je ogroman poremećaj u globalnoj trgovini. Tenzije između SAD i Kine su u porastu, kao i prepirke između SAD i EU oko industrije čiste energije, prenosi Blic.

    “Verujem da nije preterano reći da je skoro tri decenije nakon stvaranja [Svetske trgovinske organizacije] sistem trgovine na raskrsnici”, rekla je zamenica generalnog direktora STO Anabel Gonzales.

    To naglašava zašto je raspoloženje oko globalnog okupljanja opisano kao “haotično”, “nepovezano” i “nekako depresivno”. MMF je rekao da su izgledi za globalnu ekonomiju “anemični”, iako su ekonomski zvaničnici poput američke sekretarke finansija Dženet Jelen pokušavali da projektuju veći optimizam.

    Francuski predsednik Emanuel Makron podstakao je tenzije dok se vraćao iz Kine uoči sastanaka MMF-a, pozivajući Evropu da se odupre tome da postane “američki sledbenik” dok SAD izazivaju Peking.

    MMF je stavio opipljivu cenu na rastuće rascepe, procenjujući da bi svet mogao da izgubi trilione dolara buduće ekonomske proizvodnje ako se podeli na konkurentske geopolitičke blokove.

    Na terenu u Vašingtonu, ministri finansija i drugi globalni ekonomski zvaničnici pokušali su da ugase vatru protekcionizma i fragmentacije.

    Čak je i francuski ministar finansija Bruno Le Mer pokušao da malo počisti: “Ne vidim nikakvu kontradikciju između naše odlučnosti da budemo nezavisniji u nekim strateškim sektorima i naše saradnje sa SAD”.

    Britanski ministar finansija Džeremi Hant rekao je za Politiko na marginama sastanaka MMF-a da je “velika lekcija u poslednjih 100 godina” da Evropa i SAD mogu uspešno da brane demokratiju i slobodu kada budu zajedno.

    Hant je upozorio na protekcionizam — “što će značiti da će se svet vratiti u mračno doba” — i rekao da ne želi da ulazi u “trku za subvencije” sa SAD kada je reč o zelenim industrijama.

    Zamenica kanadskog premijera Kristija Frilend bacila se na “neoliberalnu formulu slobodne trgovine i niskih poreza na preduzeća”. Ali ona je ipak upozorila da bi “bila ogromna i istorijska greška reagovati na zloupotrebe globalnog trgovinskog sistema prihvatanjem autarkije”.

    “Ne treba zaboraviti da je trgovinska integracija pomogla svetu da postigne veliko smanjenje siromaštva [i] poboljšanje životnog standarda“, rekao je generalni direktor Svetske trgovinske organizacije Ngozi Okonjo-Ivela. “Znamo da nije uradio sve, da ima nekih problema, da su neki ljudi ostavljeni. Ali to moramo da popravimo i da ne odbacujemo sistem”.

    Potpredsednik Evropske komisije Valdis Dombrovskis pozvao je na veće usklađivanje SAD i EU, umesto da sledi Makronovo vođstvo.

    “Naša izvanredna koordinacija o Ukrajini može i mora da se ponovi u drugim oblastima”, rekao je on. “Moramo učiniti da se naša politika i ekonomski planovi približavaju, a ne da se razilaze. To će povećati našu ekonomsku snagu”.

  • Gdje su hrvatski helikopteri?

    Gdje su hrvatski helikopteri?

    U informacijama iz Pentagona pominju se i hrvatski helikopteri koje su odlučili da poklone Ukrajini, a u Ministarstvu odbrane ne otkrivaju da li su stigli.

    Oni dodaju i da je to tajna.

    Ali sada je savetnik ukrajinskog ministra odbrane rekao za RTL da nijedan MI8, transportni helikopter sovjetske proizvodnje, iz Hrvatske još nije stigao u Ukrajinu.

    Jutarnji list i pojedini specijalizovani portali u svetu objavili su krajem februara da se 14 hrvatskih helikoptera Mi-8 priprema za slanje u Ukrajinu.

  • Amerika je lagala?

    Amerika je lagala?

    Čini se da su incidenti koji uključuju kineske balone u vazdušnom prostoru SAD-a češći nego što je američka vlada spremna da prizna javnosti.

    Obaveštajna služba već zna za najmanje četiri od njih, piše ekskluzivno Vašington post, otkrivajući dalje dokumente prikupljene u aferi zvanoj “Discord leaks”.

    Reč je o desetak visoko poverljivih dokumenata, namenjenih samo visokim vojnim i obaveštajnim rukovodiocima.

    Dokument koji je procurio, koji je proizvela Nacionalna geoprostorno-obaveštajna agencija (NGA), datiran je od 15. februara do 10 dana nakon što su vazduhoplovne snage oborile balon pod nazivom “Killeen-23” koji je bio opremljen mnoštvom senzora i antena dok je leteo iznad vojske bazi u Montani, gde je uskladišteno 150 interkontinentalnih balističkih projektila naoružanih nuklearnim bojevim glavama.

    Iz gomile dokumenata koji su navodno procurili na mreži u Discord sobi za ćaskanje Džeka Tešira, mladog pripadnika vazdušne nacionalne garde Masačusetsa, izgleda da iako znaju za kineske balone, obaveštajni zvaničnici još uvek ne znaju pravu sposobnost “Killeen-23”.

    Još dva kineska balona iz ranijih godina, nazvana Bulger-21 i Accardo-21, pominju se poimence u dokumentima. Jedan od njih je nadleteo udarnu grupu američkih nosača na Pacifiku, a drugi je od decembra 2021. do maja 2022. plovio oko sveta sofisticiranom tehnologijom nadzora.

    Iako se u dokumentu pominju ranije tajni incidenti “balona koji je preleteo udarnu grupu američkih nosača” i “balona koji se srušio u Južno kinesko more”, ostaje nejasno da li su to Bulger-21 i Accardo-21. Nema konkretnih informacija o datumima lansiranja.

    Džek Tešir je uhapšen zbog sumnje da je odavao informacije i dijelio dokumente u Discord sobi za ćaskanje sa krugom prijatelja.

    Verovatno na osnovu snimaka američkog špijunskog aviona U-2, analitičari obaveštajnih službi procenjuju da bi Killeen-23 mogao da generiše dovoljno snage za rad bilo koje tehnologije za nadzor i izviđanje. Imao je sofisticirane izviđačke sposobnosti, uključujući radar sa sintetičkim otvorom, SAR , koji može da vidi noću i prodire u oblake, gornji sloj zemlje i tanke materijale.

    SAR šalje mikrotalasne impulse na Zemlju radi kreiranja slika. Za razliku od tradicionalnih optičkih senzora, ovo omogućava SAR-u da vraća slike noću i prodire kroz oblake, dim, površinsko tlo, led i sneg. Takođe se pokazalo da SAR prodire u tanke materijale, uključujući cerade, otkrivajući predmete ispod. Balon je takođe imao paraboličnu antenu, senzore i solarne panele koji mogu da generišu do 10.000 vati energije.

    “Količina energije koju je kineski balon mogao da generiše bila je ogromna”, rekao je za Post Pol Birn, vanredni profesor na Vašingtonskom univerzitetu u Sent Luisu i stručnjak za daljinsko istraživanje.

    Ipak, SAR podaci ne bi se značajno razlikovali od satelitskih podataka, rekao je Birn, sugerišući da je balon verovatno nosio drugi sistem za snimanje, kao što je kamera. Baš kao što je Bulger-21 nosio “korisni teret za video zapise u punom pokretu koji se može zumirati”. Baloni nude “moćan način za sprovođenje” nadzora, rekao je Birn, jer mogu da dobiju podatke veće rezolucije i njihovo lansiranje je “tiše” od postavljanja satelita u svemir.

    Godinama su kineski vojni istraživači pisali o prednostima postavljanja SAR sposobnosti na vozila “blizu svemira”.

    Ostali tehnički detalji, osim onih koji su otkriveni na fotografijama, su misterija. Američka vlada je izvukla ostatke sa mesta pada balona u Atlantskom okeanu, ali je odbila da kaže koliko je tereta izvukla. U dokumentu se kaže da vlada nema “kolekciju slika dna Killeen-23 korisnog tereta za analizu za optički senzor”. Nedostatak detaljnih zaključaka o mogućnostima nadzora balona, piše Vašington Post, postavlja pitanja o odluci da se pusti da leti iznad Sjedinjenih Država pre nego što je oboren, što je Ministarstvo odbrane tada pravdalo kao priliku za prikupljanje dodatnih obaveštajnih podataka.

    Članak objavljen u zvaničnim novinama kineske vojske, PLA Daili, u septembru 2020. opisuje kako se vazdušni brodovi i baloni mogu napuniti radarskom i fotoelektričnom opremom za nadzor da bi se otkrili ciljevi za napad. Dokument NGA koji je procurio takođe sadrži sliku izbliza “neidentifikovane strukture” prečnika oko 0,75 metara koja viri iz vrha Kilina-23, čija je namena nejasna.

    Dokument takođe sadrži sliku koju je napravio Bulger-21 i koja izgleda da direktno povezuje takav balon sa Eagles Men Aviation Science and Technologi Group, jednom od šest kineskih kompanija koje su Sjedinjene Države sankcionisale u februaru zbog podrške programu špijunskih balona.

    Kina odbacuje optužbe za špijunažu, a incident sa balonom otkriven u februaru zaustavio je napore da se stabilizuju jako zategnuti odnosi između Kine i SAD, koje traže umerene opcije od obe zemlje. Pentagon i Kancelarija direktora nacionalne obaveštajne službe odbili su da komentarišu.

    Curenje dokumenata klasifikovanih kao strogo poverljivo pokreće nova pitanja o unutrašnjoj bezbednosti Pentagona, piše Post.

    Američka vlada je u februaru obavestila Kongres o nekoliko prethodnih upada kineskih špijunskih balona u vazdušni prostor SAD, uključujući one u blizini Teksasa, Floride, Havaja i Guama. Ministarstvo odbrane odbilo je da komentariše prelet udarne grupe nosača.

    Pored incidenata sa kineskim balonima, dokumenti sadrže čitav niz poverljivih informacija, sada javno objavljenih u Vašington postu. Tako se saznaje da su prema oceni Odbrambene obaveštajne agencije “pregovori o okončanju sukoba u Ukrajini malo verovatni tokom 2023. godine”.

    Dosijei takođe uključuju obaveštajne sažetke razgovora na visokom nivou između svetskih lidera, kao i informacije o naprednoj satelitskoj tehnologiji koju koriste Sjedinjene Države za špijuniranje. Oni takođe navode obaveštajne podatke o saveznicima i protivnicima, uključujući Iran i Severnu Koreju, kao i Britaniju, Kanadu, Južnu Koreju i Izrael. Očekuje se da će takvo curenje imati dalekosežne implikacije za SAD i njihove saveznike. Šteta se još procenjuje.

  • Putin čestitao Uskrs: Ovo je njegova poruka

    Putin čestitao Uskrs: Ovo je njegova poruka

    Predsednik Rusije Vladimir Putin čestitao je pravoslavnim hrišćanima i svim građanima Rusije Vaskrs – Svetlo Vaskrsenje Hristovo.”Na ovaj praznični dan, sa osećanjem dubokog zadovoljstva, želim da istaknem stvaralačku, istinski podvižničku delatnost Ruske pravoslavne crkve i drugih hrišćanskih konfesija, usmerenu na očuvanje našeg najbogatijeg istorijskog i kulturnog nasleđa, rešavanje ključnih društvenih problema, jačanje institucija porodice, vaspitanje mladih, harmonizaciju međureligijskih i međunacionalnih odnosa. Crkva je uvek bila zajedno sa narodom, delila sa njim radosti i nedaće. I danas se, pred ozbiljnim izazovima, aktivno uključuje u dela milosrđa i dobročinstva, pomažući ljudima da nađu snažnu duhovnu podršku”, navodi se u čestitki objavljenoj na sajtu Kremlja.”Predivni Vaskrs – praznik koji svi vole, daje vernicima nadu, podstiče na dobre misli i dela i služi za afirmaciju visokih moralnih ideala i vrednosti u društvu”, napisao je Putin.Putin je zajedno sa gradonačelnikom Moskve Sergejem Sobjanjinom prisustvovao ponoćnoj vaskršnjoj liturgiji u Hramu Hrista Spasitelja koju je služio patrijarh moskovski i cele Rusije Kiril.

  • Eksplozije i paljba u glavnom gradu Sudana

    Eksplozije i paljba u glavnom gradu Sudana

    U glavnom gradu Sudana, Kartumu, od jutros neprestano odjekuju eksplozije i čuje se paljba nakon nekoliko dana napetosti između paravojnih snaga i vojske te države.

    Do sukoba dolazi pošto su tenzije između vojske i Snaga za brzu podršku (RSF) eskalirale što je dovelo do odlaganja potpisivanja sporazuma za ponovno pokretanje demokratizacije Sudana.

    Sporazum je trebalo da ponovo pokrene demokratsku tranziciju i vrati Sudan na status kvo prije puča u oktobru 2021. godine.

    RSF je jutros saopštio da je vojska Sudana napala njene snage u jednoj od vojnih baza u Južnom Kartumu, javlja AP.

    U saopštenju se navodi da je vojska napala bazu lakim i teškim oružjem. Vojska je saopštila da borci RSF-a pokušavaju da zauzmu vojni štab.

    “Borci Snaga za brzu podršku napali su nekoliko vojnih kampova u Kartumu i u drugim mjestima širom Sudana”, citirao je AFP brigadnog generala Nabila Abdallaha.

    Izgleda da je najproblematičnije pitanje kako u vladine trupe integrisati Snage za brzu podršku (RSF) koje se uglavnom sastoje od bivših policajaca.

    U pozadini je borba za vlast koja dijeli najviše lidere, generala Burhanea i njegovog zamjenika Mohameda Hamdanea Dagloa, poznatog kao “Hemeti”, šefa FSR-a.

    FSR kojeg čine pripadnici policije Džandžavida, optuženi za zločine tokom dugog i smrtonosnog rata započetog 2003. u Darfuru, na zapadu Sudana, optužen je da je bio umiješan i u suzbijanje pobune protiv diktatora Omara el Bešira krajem 2018. koja je kulminirala njegovim zbacivanjem s vlasti aprila 2019.