Kategorija: Svijet

Iran će na ubistvo šefa politbiroa Hamasa Ismaila Hanije odgovoriti izvođenjem specijalnih operacija koje imaju za cilj da “izazovu duboko kajanje”, saopštila je misija Irana pri UN.
– Reakcija na ubistvo će biti specijalne operacije – koje će biti odlučnije i usmjerene na izazivanje dubokog kajanja kod zločinca – navodi se u saopštenju misije na svojoj stranici na društvenoj mreži Iks.Iznad džamije DŽamkaran u Iranu podignuta je crvena zastava u znak osvete za ubistvo Ismaila Hanijea.Izraelska vojska izvela je u utorak vazdušni napad na južno predgrađe libanske prestonice Bejrut u pokušaju da eliminiše visokog komandanta Hezbolaha, koga optužuje za umiješanost u granatiranje Golanske visoravni, gde je u subotu poginulo 12 pripadnika lokalne zajednice Druza, među kojima je bilo i djece.

Hezbolah negira bilo kakvu krivicu. Rusko Ministarstvo spoljnih poslova nazvalo je napade Izraela na Liban kršenjem međunarodnog prava.

Palestinski pokret Hamas u srijedu je saopštio da je lider političkog krila Hamasa Ismail Hanije poginuo u izraelskom napadu na njegovu rezidenciju u iranskoj prestonici Teheranu, gde se nalazio kako bi učestvovao na inauguraciji novog iranskog predsjednika.

Pokret je za njegovu smrt okrivio Izrael i Sjedinjene Američke Države i saopštio da napad neće ostati bez odgovora.

Stiče se utisak da su Sjedinjene Američke Države i Јapan, pod izgovorom prijetnje od Sjeverne Koreje, Kine i Rusije, otpočeli pripreme za veliki oružani sukob u Azijsko-pacifičkom regionu, izjavio je zamjenik portparola Ministarstva spoljnih poslova Rusije Andrej Nastasjin, komentarišući jačanje vojne saradnje Vašingtona i Tokija.

Pažljivo motrimo na korake koje u poslednje vreme preduzimaju Vašington i Tokio povodom forsiranja jačanja svoje vojno-političke alijanse, uključujući, razume se i zajedničko saopštenje o modernizaciji upravljanja američkim kontigentom u Јapanu, objavljeno 28. jula – istakao je portparol na brifingu.

On je dodao da će u tom cilju SAD i Јapan formirati združeni štab, koji će upravljati dejstvima saveznika u borbenim uslovima, kao i da planiraju naglo povećanje obuka i treninga radi proširenja i snabdijevanja novim vatrenim sredstvima američkih vojnih baza, posebno na Okinavi.

Prema njegovim riječima, Rusija je više puta upozoravala da će ovakva aktivnost samo povećati nivo napetosti i trku u naoružanju u Azijsko-pacifičkom regionu.

– Redovno podsećamo zvanični Tokio da naša odbrana na propisan način prati sve provokativne postupke u blizini ruskih granica, koje Јapan izvodi zajedno sa SAD i drugima, uključujući vanregionalnim državama iz redova NATO. Ti postupci će neizbežno povući za sobom naše adekvatne uzvratne mjere. U toku je odgovarajuća koordinacija o ovoj problematici sa kineskim i sjevernokorejskim partnerima – poručio je Nastasjin

Prethodno je objavljeno da će SAD i Јapan formirati novu strukturu združene vojne komande radi povećanja interakcije i koordinacije među američkim snagama, lociranim u Јapanu i snagama za samoodbranu.

Nova struktura biće stvorena zarad bolje koordinacije sa Združenom operativnom komandom, koja će objediniti komandu kopnenih, pomorskih i vazduhoplovnih snaga samoodbrane od 240 vojnika i biće formirana do kraja ove finansijske godine (1. aprila 2024-31. marta 2025. godine).

Pomoćnik američkog državnog sekretara Antonyja Blinkena za evropske i evroazijske poslove Džejms O'Brajen saslušan je u Komitetu za spoljne poslove Senata SAD, te je govorio o aktuelnoj situaciji u Evropi.

Iako je tema razgovora najviše fokusirana na situaciju u Ukrajini, O'Brajen je dio svog govora posvetio i situaciji u BiH, a i na Zapadnom Balkanu.

Uoči govora O'Brajena, prisutnima se obratila američka senatorica Džin Šahin koja je konstatovala kako je situacija u Bosni i Hercegovini najteža od Dejtona.

– Trideset godina kasnije situacija u BiH je opasnija nego ikada od potpisivanja Dejtona. Jedan od razloga je i predsjednik RS Milorad Dodik, koji i dalje govori o secesiji – rekla je Šahin.

Nakon toga riječ je uzeo O'Brajen.

– Na Zapadnom Balkanu, u dvije posljednje godine postoje prilike kakve nikada nisu. To su prilike pristupa jedinstvenom tržištu EU i procesu pristupanja Evropskoj uniji – navodi O'Brajen.

Govorivši o Bosni i Hercegovini, O'Brajen se osvrnuo na ponašanje Milorada Dodika.

– Dejton je zaista značio primirje između tri strane od kojih je svaka dominirala među etnonacionalnim skupinama. Kada je riječ o Dodiku, on je izoliran, nema političku podršku kada se govori o secesiji. Hrvatska je otvoreno rekla da ga neće priznati. Srbija isto govori da nema promjene granica. Dodik je sam. Ako samo slušate njega i njegove konferencije za medije, vidite kako sankcije štete njegovim finansijama i ekonomiji – rekao je O'Brajen.

Naglasio je i kako Dodik na sve načine pokušava posuditi novac koji mu je neophodan.

– Pokušava posuditi novac od Rusije, Kine, Mađarske, ponekad i od Srbije i to mu postaje sve teže. Imao je omiljene banke koje su emitovale obveznice, a sada to nema jer mu je isključeno zbog sankcija – ističe on.

Na kraju osvrta o Bosni i Hercegovini, O'Brajen je rekao kako je Dodik pod pritiskom.

– Dodik osjeća pritisak i možemo promijeniti politiku primjenom bonskih ovlašćenja, naših sankcija i pritisak procesa pristupanja Evropskoj uniji – zaključio je O'Brajen, piše Klix.

Ukrajina je spremna za mirovne pregovore s Rusijom, ali isključivo na osnovu međunarodnog prava, izjavio je u utorak šef kabineta predsjednika Ukrajine Volodimira Zelenskog, Mihail Podoljak.

On je istakao da je potrebno Rusiju natjerati da započne “prave pregovore”, rekao je Podoljak, prenosi Unian.

”Ruska propaganda troši mnogo novca kako bi stvorila utisak – rat je, mi smo spremni za pregovore, a Ukrajina nije. Pregovori svakako jesu neophodni, ali važno je da vidimo pod kojim uslovima, na osnovu čega će se pregovori odvijati. A glavna stvar ovog koncepta (međunarodnog prava) je teritorijalni integritet i subjektivitet, suverenitet države”, navodi Podoljak.

Napomenuo je da će pregovori biti plodonosni samo ako ”budu funkcionisali mehanizmi za primoravanje Rusije na mir”.

”Trebalo bi da bude mnogo više isporuka oružja Ukrajini, posebno se moraju ukinuti sva ograničenja, neformalna ili formalna, za udare na ratnu infrastrukturu, ma gdje se ona nalazila unutar Rusije. Potrebno je i da ekonomske sankcije mnogo bolje funkcionišu nego danas”, dodao je on.

Potpredsjednica SAD i najvjerovatniji kandidat Demokrata na predstojećim predsjedničkim izborima u toj zemlji Kamala Haris, sljedeće nedjelje će zajedno sa još svojim neimenovanim kandidatom za potpredsjednika učestvovati u predizbornoj kampanji u državama koje nisu tradiconalno okrenute ni ka Demoratama ni ka Republikancima, prenio je Si-Bi-Es pozivajući se na izvore bliske kampanji Harisove.

Ona još nije objavila izbor svog potpredsjednika, iako se očekuje da saopšti o kome je riječ koliko do ponedjeljka, prenosi Rojters.

Si-Bi-Es navodi da se očekuje da Haris imenuje kandidata za potpredsjednika do 7. avgusta kako bi to bilo u predviđenom roku koji zahtjeva da kandidati budu potvrđeni do 90 dana prije dana izbora, kako bi se njihovo ime našlo na glasačkom listiću.

Si-Bi-Es navodi da je desetak pojedinaca u opticaju za potpredsjedničko mjesto – senator Mark Keli iz Arizone, guverner Pensilvanije DŽoš Šapiro, guverner Minesote Tim Valc, guverner Kentakija Endi Bešir i državni sekretar SAD za saobraćaj Pit Butidžidž.

Hamas će voditi otvoreni rat za oslobođenje Jerusalima za šta je spreman da plati cijenu, rekao je portparol palestinske grupe Samu Abi Zuhri, nakon ubistva lidera Ismaila Hanijea u Teheranu.

Abu Zuhri je ubistvo Hanijea opisao kao ”ozbiljnu eskalaciju” i istakao da počinioci neće postići svoje ciljeve, prenio je “Reuters”.

Iranska Revolucionarna garda saopštila je jutros da su Hanije i njegov telohranitelj ubijeni u Teheranu, gdje je lider Hamasa prisustvovao inauguraciji iranskog predsjednika Masuda Pezeškijana.

Niko nije preuzeo odgovornost, ali se sumnja da iza ubistva stoji Izrael, koji je prethodno obećao da će ubiti vođe Hamasa zbog napada te grupe 7. oktobra, navodi “AP”.

Izrael nije izdao saopštenje povodom ubistva, što je često slučaja kada se radi o atentatima koje izvrši izraelska obavještajna agencija Mosad, navodi američka agencija, prenosi “b92”.

Lider politbiroa palestinskog pokreta Hamas Ismail Hanija ubijen je prilikom napada na njegovu rezidenciju u prestonici Irana, Teheranu, objavila je agencija Mehr, pozivajući se na saopštenje Korpusa čuvara islamske revolucije.

Predsjednik Palestine Mahmud Abas odlučno je osudio ubistvo Hanije, prenosi agencija Vafa.

Trenutno je u toku hitna sjednica Vrhovnog savjeta nacionalne bezbjednosti Irana u rezidenciji vrhovnog lidera zemlje.

Hamas je saopštio da se napad dogodio nakon učešća Hanije u ceremoniji inauguracije novog iranskog predsjednika Masuda Pezeškijana.

Izraelska vojska potvrdila je da izvela napad na libansku prestonicu Bejrut-
Saopštili su da je napad bio usmjeren na komandanta Hezbolaha koji stoji iza nedavnog smrtonosnog raketnog napada na Majdal Šams na Golanskoj visoravni.

Broj ratova u 2023. skočio je na 36, što znači da se vodi najviše oružanih sukoba u posljednjih 10 godina, jedan je od zaključaka studije istraživača Škole za kulturu mira Autonomnog univerziteta Barselone. Osim toga, u 42 odsto sukoba došlo je do pogoršanja situacije, navodi se u studiji “Uzbuna 2024! Izvještaj o konfliktima, ljudskim pravima i izgradnji mira.”

Čak 17 sukoba visokog intenziteta vodi se u Africi i Aziji, ali najviše medijske pražnje privukli su oni u Evropi i na Bliskom istoku – rat u Ukrajini i između Izraela i Palestine, navodi “Phys.org”.

“Čak 36 oružanih sukoba prijavljeno je u 2023, što je više nego prethodne godine, kada ih je bilo 33, i najviše od 2014. Najviše sukoba bilo je u Africi, 18 ili polovina njih, dok su ostali bili u Aziji i Pacifiku (9), na Bliskom istoku (6), u Evropi (2) i u Americi (1). Viši nivoi nasilja i nestabilnosti primjećeni su u 42 odsto oružanih sukoba u 2023, što je značajno više od 30 odsto prethodne godine” navodi se u studiji.

Postoji pet scenarija u kojima se smatralo da je situacija prerasla u oružani sukob – kriza u Etiopiji, u Somaliji, u zapadnom Kongu, u Sudanu i između Izraela i Hezbulaha. U suprotnosti s tim je činjenica da kriza u Tigraju, oblasti Etiopije, nema više status konflikta.

“Većinu oružanih sukoba izazvala je kontrola teritorija i resursa. Ovi faktori su identifikovani u 15 od 36 sukoba, što znači 42 odsto. Međutim, borba za resurse je važnija, ona je bila uzrok trećine sukoba u 2023. Sukobi oko resursa najčešći su u Africi” navodi se u studiji.

Sukobi visokog intenziteta najčešći su u Africi, čak 70 odsto njih, i Bliskom istoku, 23 odsto, a nije ih bilo u Sjevernoj i Južnoj Americi, Australiji i na Antarktiku.

“Kada je riječ o privatnim bezbjednosnim kompanijama, ruska Vagner grupa učestvovala je u najmanje sedam oružanih sukoba na nekoliko kontinenata, ali uglavnom u Africi. Tokom 2023. organizacija je bila aktivna u Libiji, Maliju, Burkini Faso, Nigeru, Centralnoafričkoj republici, Sudanu, Ukrajini i Siriji. U ratu između Rusije i Ukrajine Vagner grupa imala je značajnu ulogu oko Bahmuta, gdje su priznali da im je poginulo 20.000 boraca. U junu 2023, poslije nekoliko mjeseci sukoba sa ruskim vlastima, Vagner grupa je povela vojnu pobunu protiv Moskve. Pobuna je smirena, a lider organizacije Jevgenij Prigožin preminuo je dva mjeseca kasnije, kada je pao avion kojim je putovao” navodi se u studiji.

Stručnjaci Škole za kulturu mira navode da analiza oružanih sukoba i društveno-političkih kriza u svijetu 2023. identifikuje pet koji mogu da se pogoršaju i postanu izvor veće nestabilnosti i nasilja u 2024. godini.

“Scenariji rizika su prijetnja od novog direktnog sukoba između Demokratske Republike Kongo i Ruande 30 godina od genocida u Ruandi 1994, pa rizik da sukob u Sudanu postane hroničan, pojačane tenzije između Kine i Filipina, ozbiljna militarizacija Evrope, kao i erozija međunarodnog humanitarnog prava u Gazi” navodi se u studiji, prenosi “Telegraf”.

Mađarski ministar spoljnih poslova Peter Sijarto izjavio je danas da ni poslije nedjelju dana Evropska komisija nije ništa uradila povodom zahtjeva Mađarske i Slovačke u vezi sa ukrajinskom zabranom isporuke Lukoil nafte.

– Uprkos ugrožavanju energetske bezbednosti dvije zemlje članice EU, uprkos kristalno jasnom kršenju sporazuma o pridruživanju EU-Ukrajina, Brisel ćuti”, istakao je Sijarto na Fejsbuku.

On je naveo da postoje dvije opcije – ili je EK toliko slaba “da nije u stanju da sprovede fundamentalne interese dvije države članice protiv kandidata za članstvo”, ili je htjela da ucijeni dvije zemlje koje se zalažu za mir i koje odbijaju da isporučuju oružje.

– Evropska komisija i lično predsjednica Ursula fon der Lajen moraju odmah da se izjasne: Da li su tražili od Brisela da zabrani isporuke nafte iz Kijeva? A ako to nije slučaj, zašto Evropska komisija nije ništa preduzela za više od nedjelju dana? – upitao je mađarski ministar.

Vijesti iz iste rubrike