Kategorija: Kultura

Američka glumica, pjevačica i rediteljka Barbra Strejsend dobiće počasnu Zlatnu palmu na 78. filmskom festivalu u Kanu.

– Sa ponosom i dubokom skromnošću, počašćena sam što se pridružujem društvu prethodnih dobitnika počasne Zlatne palme, čiji su radovi oduvijek bili inspiracija za mene. U ovim teškim vremenima, filmovi imaju moć da otvore naša srca i umove pričama koje odražavaju našu zajedničku ljudskost, i perspektivama koje nas podsjećaju i na našu krhkost i na našu otpornost. Kinematografija prevazilazi granice i politiku i potvrđuje moć mašte da oblikuje svijet pun saosjećanja – izjavila je američka oskarovka nakon što je obaviještena o nagradi, koja će joj biti uručena 23. maja tokom ceremonije zatvaranja festivala, prenosi portal Dedlajn.

Kako je ranije najavljeno, američki reditelj Piter DŽekson takođe će dobiti počasnu palmu na otvaranju festivala.

Ovogodišnje, 78. izdanje festivala traje od 12. do 23. maja 2026. godine.

Počasna zlatna palma dodjeljuje se pojedincima koji su svojim životnim djelom ostavili značajan trag u svijetu filma.

U prostorijama Narodne skupštine Republike Srpske u Banjaluci danas je promovisan kompakt disk “Republici Srpskoj” banjalučkog Mješovitog hora Srpskog pjevačkog društva “Jedinstvo”.

Kompakt disk promovisan je pod pokroviteljstvom predsjednika Narodne skupštine Srpske Nenada Stevandića, koji je istakao da kultura svakog naroda počiva na umjetnosti i da parlament Srpske sa zadovoljstvom podržava umjetničke projekte.

“Ono što su uradili do sada je vrijedno divljenja i podrške i ja mogu da im čestitam na tome. Hor `Jedinstvo` donosi brojne nagrade i to je dokaz da je riječ o svjetskoj kulturi”, rekao je Stevandić novinarima prije početka promocije.

Dirigent hora Nemanja Savić rekao je da ovaj kompakt disk predstavlja dar Republici Srpskoj i da mu je posebna čast što je promovisan u Narodnoj skupštini.

“Logično je i da u našoj najvažnijoj instituciji održimo promociju. Imaćemo priliku večeras da predstavimo kompozicije koje su nastale još u Odbrambeno-otadžbinskom ratu pa sve do prošle godine, kada je urađena posljednja”, dodao je Savić.

Srpsko pjevačko društvo “Jedinstvo” Banjaluka jedno je od najstarijih društava u Republici Srpskoj. Osnovano je 1893. godine i djelovalo je, sa prekidom za vrijeme Prvog svjetskog rata, sve do 1941. godine, kada mu je zabranjen rad.

Društvo je imalo veoma značajnu ulogu u očuvanju narodne tradicije, duhovnog, kulturnog i nacionalnog identiteta srpskog naroda Banjaluke i Krajine.

Na inicijativu protojereja stavrofora Ratka Radujkovića i Nemanje Savića, 1992. godine obnovljen je rad ovog društva, čiji se Mješoviti hor ubrzo svrstao u red najboljih horova Republike Srpske i Savezne Republike Jugoslavije.

Svi glavni radovi na obnovi dijelova manastira Hilandara stradalih u požaru marta 2004. godine, završeni su u protekloj godini, a sada predstoji rekonstrukcija riznice i izgradnja depoa – novog, velikog aneksa riznice, koji će se nalaziti uglavnom pod zemljom, rekao je Srni direktor Zadužbine Svetog manastira Hilandara Milivoj Ranđić.

“Zahvaljujući neprekidnoj podršci Republike Srbije i srpskog naroda, brizi Srpske pravoslavne crkve, a poslednjih godina i sredstvima Republike Srpske, manastir Hilandar je 22 godine nakon požara povratio svoju pređašnju lepotu”, ističe Ranđić.

Posljednji izgorjeli objekat koji je rekonstruisan bio je konak Igumenarija, a Ranđić navodi da će, nakon što se završi opremanje enterijera, biti predat na upotrebu do polovine ove godine.

“Manastirska uprava je već podelila kelije. Bratstvo je veliko, narasta i pretiče nas broj monaha da im obezbedimo kelije i to je dobra vest. Hilandar je sad manastir sa 60 monaha i iskušenika – najveći muški manastir u Srba”, rekao je Ranđić.

Završena je i rekonstrukcija izgorjelih paraklisa /crkvica/ Svetog Dimitrija i Svetog Save, i predstoji rad na živopisu i ikonostasu u paraklisu Svetog Save, koji će, navodi Ranđić, biti izrađen od ručno izrezbarenog drveta. Radiće ga radionica iz Sjeverne Makedonije, a procjena je da će biti završen za dvije do tri godine.

“Bratstvo želi da se novi živopis oslika u pravoj fresko tehnici, da se slika direktno na svežem krečnom malteru. Danas nema mnogo ljudi koji rade tom drevnom i izuzetno zahtevnom metodom, ali verujemo da će se naći odgovarajući slikar. Pretpostavljamo da će, pored drugih stvari, ponovo biti oslikan Ciklus Svetog Save”, rekao je Ranđić.

Kako ističe, cijeli Hilandar obnovljen je za nešto više od dva i po odsto budžeta obnove katedrale Notr Dam u Parizu, i, uključujući i dodatno izgrađenu infrastrukturu, uloženo je ukupno oko 25 miliona evra.

Jedna od specifičnosti obnove bila je i izrada stolarije, koja je najčešće rađena od kestenovog drveta, budući da je bogato taninima i otpornije na insekte, a na trajanje radova, uticalo je i poštovanje bogoslužbenog života manastira i specijalnog režima svetogorske autonomije sa velikim brojem neradnih dana.

“Zbog toga su svi poslovi organizovani i izvedeni u sopstvenoj režiji, neposrednim angažovanjem radnika, od inženjera do pomoćnih građevinskih radnika, koji su zaposleni u Zadužbini manastira Hilandara u Beogradu”, navodi Ranđić.

On ističe da je uvedeno centralno, parno grijanje sa novom kotlarnicom, izmještenom iz manastira i ukinuta su lokalna ložišta, čime je smanjena opasnost od novog požara, a Hilandar sada ima i električnu energiju.

“Za ovih 20 godina mi smo obnovili polovinu manastirskog kompleksa. Obnovili smo ekonomske objekte, koje smo adaptirali u smeštaj za poklonike, izgradili smo novi protivpožarni rezervoar, foto naponsku stanicu – solarnu elektranu i dizel agregatsku stanicu, pa Hilandar ima sopstveni energetski sistem koji obezbeđuje struju manastiru i objektima u ekonomiji”, rekao je Ranđić.

Struja će biti potrebna i za novu riznicu, čija bi izgradnja trebalo da bude završena za oko pet godina.

Ranđić objašnjava da će depo – novi, veliki aneks riznice, biti uglavnom podzemni objekat, da bi se obezbijedili što bolji uslovi za čuvanje artefakata.

“Tamo su žarka leta, a vlažne zime. More je blizu pa obezbeđenje stabilnih mikro-klimatskih uslova za čuvanje neprocenjivih starina predstavlja veliki izazov. Drugi razlog je što ne sme da se naruši vizura manastira Hilandara. O tome vodimo računa ne samo zbog ljubavi prema toj lepoti Hilandara, nego i zato što je to obaveza u zaštiti kulturnog nasleđa i nastojanju da se što više zaštiti autentičnost”, rekao je Ranđić.

Hilandar, kako podsjeća, čuva neprocjenjivo nasljeđe srpskog naroda i pravoslavne kulture – među kojima i ikone koje predstavljaju remek-djela svog doba, kao i katapetazmu /oltarsku zavjesu/ monahije Jefimije, kao i katapetazmu koju su manastiru poklonili ruski car Ivan Vasiljevič Četvrti – Grozni i njegova prva žena, izrađenu u 16. vijeku u čuvenim ruskim, kremaljskim, carskim radionicama specijalno za Hilandar.

Ranđić navodi da su tu i srpske i vizantijske vladarske povelje, kao i jedini autograf Svetog Save u Karejskom tipiku i na njemu njegov pečat – voštani otisak njegovog prstena pečatnjaka, zatim turski sultanski fermani brojni drugi artefakti.

“Uslovi u kojima se čuvaju su daleko od onoga kako bi trebalo da bude. Zato se radi ceo poduhvat. Moralo je da sačeka da se prvo obnovi izgoreli deo”, rekao je Ranđić.

HILANDAR NAJSTARIJA, NEPREKIDNO POSTOJEĆA SRPSKA USTANOVA

Ističući značaj ovog srpskog manastira, Ranđić napominje da Rumunija, uprkos svim nastojanjima, nije uspjela da dobije svoj manastir na Svetoj Gori, nego samo skit, što je niži nivo, jer svaki skit mora da pripada nekom manastiru, a ipak je donijela zakon o podršci tom skitu.

“Tako i Srbija i Republika Srpska imaju zakon o očuvanju kulturnog i istorijskog nasleđa Svetog Manastira Hilandara sa željom da to nasleđe zauvek sačuvamo, ali ne samo materijalne spomenike, nego i samu duhovnu ustanovu, pošto je Hilandar najstarija kontinuirano postojeća srpska ustanova. Bez prekida od 1198. godine, tamo se bogosluži na srpskom jeziku, administracija vodi na srpskom jeziku”, rekao je Ranđić.

U velikom požaru, koji je izbio u noći između 3. i 4. marta 2004. godine uništeno je i teško oštećeno 5.897 kvadratnih metara ili blizu 55 posto korisne površine Hilandara.

Paraklis Svetih 40 mučenika je potpuno nestao, paraklisi Svetog Dimitrija, Svetog Save i Svetog Nikole su značajno oštećeni, a uništene su, između ostalog, najstarije sačuvane autentične monaške ćelije sa kraja 16. vijeka, veoma rijetke na Svetoj Gori.

Vatrom je bilo zahvaćeno osam građevinskih cjelina, dok su trpezarija Svetog Kralja Milutina iz 14. vijeka i paraklis Svetih arhanđela pretrpjeli oštećenja usljed blizine vatre i gašenja požara.

U Gradskoj čitaonici Narodne biblioteke “Ćirilo i Metodije” u Prijedoru, predstavljena je zbirka priča “Pripovijesti belog grada”, književnika i muzičara Ognjena Vlačine.

Knjiga sadrži 26 priča o današnjem Beogradu, duhu grada iz autorove perspektive.

– Možda malo zapostavljenog u današnjem vremenu, dakle ne Beograd splavova, brzih kola i Beograda na vodi nego Beograd zelenih pijaca, mesara pekara, Beogradske filharmonije i umjetnika – rekao je Ognjen Vlačina, umjetnik i autor knjige “Pripovijesti belog grada”.

Život, ljudi oko nas i pokušaj da se prihvati sve ono što je dobro u društvu, čini okosnicu stvaralaštva ovog Prijedorčanina s beogradskom adresom.

– Јa se dodirujem tu i nekih tema koje razjedaju ovo društvo, kao što su korpucija i nepotizam ali se dodirujem i podrške, ljubavi i međusobne solidarnosti, što pomaže današnjem čovjeku da živi, da se nasmije i da preživi – kaže Vlačina.

Riječ je o zbirki priča ja jasnim stavovima.

– U pitanju je zbirka kratkih priča, pripovjedaka, eseja sa strašnom društvenom angažovanošću, sa jasnim stavovima, na sve ono što su društvene anomalije vremena u kojem živimo. Za mene kao istoričara, profesora istorije to daje dodatnu vrijednost na sav onaj literarni dio – naveo je Dejan Karlica, moderator književne večeri.

Knjiga je izabrana na konkursu za izbor i promociju publikovanih djela zavičajnih pisaca prijedorske regije.

– Nama je zaista zadovoljstvo da opet ugostimo našeg sugrađanina Ognjena Vlačinu. Prije nekoliko godina smo uživali u promociji njegovog romana “Talandara” ovdje u Gradskoj čitaonici – kaže Slađana Knežević, v.d. direktora Narodne biblioteke “Ćirilo i Metodije” Prijedor.

U organizaciji Narodne biblioteke “Ćirilo i Metodije” 31. marta, u Pozorištu Prijedor, gostovaće književnica Mirjana Bobić Mojsilović.

Foto: RTRS

Dokumentarni film “Svi za Kosmet, ma gde bili” režisera Hadži Bojane Krstić biće večeras premijerno prikazan u Banjaluci, a sav prihod od ulaznica kao dobrovoljni prilog biće usmjeren za potrebe srpskog naroda i svetinja na Kosovu i Metohiji.

Predsjednik ogranka za Republiku Srpsku Humanitarne organizacije “Svi za Kosmet” Miloš Mutavdžić izjavio je da režiju i montažu potpisuje Krstićeva, a da je idejni tvorac filma Njegovo preosveštenstvo episkop novobrdski Ilarion.

Mutavdžić je pojasnio da film “Svi za Kosmet, ma gde bili” počinje kadrovima i besjedom blaženopočivšeg mitropolita Amfilohija, a da o dešavanjima na Kosovu i Metohiji govore i Njegovo visokoprosveštenstvo mitropolit raško-prizrenski Teodosije, iguman manastira Svetih arhangela kod Prizrena arhimandrit Mihajlo, igumanija Pećke patrijaršije mati Haritina, te iguman manastira Visoki Dečani Sava Јanjić.

O položaju srpskog naroda govore i upravnik narodnih kuhinja na Kosovu i Metohiji Svetlana Stević, pjesnik Matija Bećković, novinar Živojin Rakočević, predstavnik Humanitarne organizacije “Srbi za Srbe” Igor Rašula, muzički umjetnici Gavrilo Kujundžić, Pavlina Radovanović, Branka Zečević, kao i brojne porodice i pojednici koji su dobile podršku humanitarnih organizacija “Srbi za Srbe” i “Svi za Kosmet”.

Mutavdžić je rekao da su značajan doprinos realizaciji dvoipogodišnjeg projekta dale i ličnosti iz javnog i kulturnog života Srbije, među kojima su glumci Ivan Bosiljčić, Zoran Cvijanović i Viktor Savić.

Premijera je zakazana u 19.00 časova u Banskom dvoru.

Mutavdžić je rekao da će film sutra biti prikazan u Doboju, a u subotu, 7. marta, u Derventi, kao i da će sve promocije pratiti kulturno-umjetnički program i obraćanja ličnosti važnih za Kosovo i Metohiju.

Glumica Anabel Skofild umrla je u 62. godini. Zvijezda je najpoznatija po svom manekenskom radu i ulozi u izuzetno popularnoj sapunici “Dallas”.

Anabel je umrla 28. februara u Los Anđelesu u Kaliforniji. Prije televizijske slave, uživala je u znatnom uspjehu kao model, postavši istaknuta figura u londonskom, provokativnom, uličnom modnom svijetu osamdesetih.

“Iskreno mislim da je London vrhunski stil, zahvaljujući novim romantičarima, završetku panka, Vivien Vestud, Katrin Hamnet, Bodi Mapu, Bufalo stilu koji je stvorio Rej Petri i svim rezultirajućim uličnim stilovima”, rekla je Anabel tokom intervjua za veb stranicu “Mirror80” 2012. godine.

Tokom svoje manekenske karijere, predstavljala ju je londonska agencija Take Two, pojavljujući se na stotinama naslovnica modnih časopisa.

Takođe je učestvovala u velikim dizajnerskim i brend kampanjama za vodeće kompanije, uključujući Yves Saint Laurent, Rimmel, Revlon i Boots No. 7.

Predstava “Dečije povrede” u izvođenju Slobode Mićalović i Vuka Kostića koja je zakazana za 29. mart u Banskom dvoru u Banjaluci, rasprodata je za samo sat vremena, te je zakazan novi termin.

Dugi redovi u Banskom dvoru koji su se formirali jutros već u 11 časova kada je prodaja i počela slutili su da će sve karte brzo biti rasprodate.

Aleksandar Pejaković, reditelj, u razgovoru za “Nezavisne novine” istakao je da je predstava hit ne samo u Srbiji, već i u regionu, zbog čega nije ni iznenađen velikim interesovanjem.

“Studentsko pozorište Banjaluka je i u prethodnom periodu sarađivalo sa Slobodom Mićalović i organizovalo gostovanje predstave ‘Frenki i Džoni’ u kojoj je igrala jednu od glavnih uloga kada smo, takođe, zakazivali nove termine jer su karte planule za sat vremena”, rekao je on.

Kako je dodao, zbog velikog interesovanja zakazan je i novi termin, pa će tako banjalučka publika predstavu “Dečije povrede” moći gledati i 20. aprila.

“‘Dečije povrede’ nisu klasična ljubavna priča. Već od prve scene, u školskoj ambulanti, pratimo devojčicu Kajlin, sa teškim bolom u stomaku i mračnim oblakom iznad njene glave, i Daga, dečkića koji se upravo sjurio sa krova škole biciklom – jasno nam je da naši junaci nisu tipična deca”, zapisao je Ivan Vuković, režiser predstave.

Foto: Nezavisne

Na pozorišnom festivalu “Dani komedije” u Bijeljini će od 23. do 27. marta biti odigrano pet predstava renomiranih pozorišta iz Srbije i Republike Srpske, najavljeno je iz Centra za kulturu “Semberija”.

Festival će otvoriti predstava “LJubav u Savamali” beogradskog “Zvezdara teatra”, po tekstu Ivana Lalića i u režiji Predraga Stojmenovića.

Drugog dana festivala biće odigrana predstava “Iza tih očiju” u izvođenju Gradskog pozorišta “Jazavac” Banjaluka, za koju tekst i režiju potpisuje Nebojša Cile Ilić.

U srijedu, 25. marta u 20.00 časova, glumci pozorišne produkcije “Artepunkt” izvešće predstavu “Pale zvezde”, reditelja Dejana Jankovića, u kojoj igraju Katarina Radivojević, Marijana Mićić i Miloš Vlalukin.

Uslijediće predstava “Anđela” u produkciji pozorišta “Milenium” i Beogradskog dramskog pozorišta, za koju režiju potpisuje Milan Karadžić, a glumci su Milutin Mima Karadžić, Goran Šušljik i Stanislava Nikolić.

Festival će biti zatvoren 27. marta predstavom “SumLJivo lice” u izvođenju glumaca iz Narodnog pozorišta Priština, u režiji Milana Neškovića.

U Vijećnici kulturnog centra Banski dvor, sutra u 19.00 časova, biće premijerno izvedena predstava inspirisana djelom Duška Radovića “Kako su postale ružne riječi”, u izvođenju mlađe grupe polaznika Dramskog studija Atrijum.

– Ova duhovita i topla scenska priča bavi se snagom riječi i njihovim uticajem na ljude. Kroz zanimljive, razigrane i poučne situacije, mladi izvođači podsjećaju publiku da riječi mogu uljepšati svijet oko nas, ali ga mogu i povrijediti. Predstava na suptilan i pristupačan način ukazuje na važnost odgovornosti u komunikaciji i snagu lijepog govora – navedeno je u saopštenju Banskog dvora.

Navodi se da je mentor predstave glumica Aleksandra Spasojević, čiji predani pedagoški rad i umjetnička posvećenost kontinuirano doprinose razvoju mladih talenata i njegovanju kulture scenskog izraza.

Ulaz je slobodan.

Foto: RTRS