VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Većina bh. građana vjeruje da će domaća ekonomija ući u EU

    Većina bh. građana vjeruje da će domaća ekonomija ući u EU

    Svaki peti državljanin BiH vjeruje da domaća ekonomija nikada neće ući u Evropsku uniju.

    Tako se prema izvještaju za zapadni Balkan Savjeta za regionalnu saradnju ističe da 21 odsto stanovništva Bosne i Hercegovine vjeruje da domaća ekonomija nikada neće biti dio EU, što implicira da većina stanovništva vjeruje u to da će bh. ekonomija biti dio Evropske unije.

    U Srbiji 35 odsto stanovništva vjeruje da domaća ekonomija nikad neće biti dio EU, u Sjevernoj Makedoniji 27 odsto, Crnoj Gori 12 odsto stanovništva, a Albaniji 10 odsto.

    S druge strane, prema ovim podacima, 84 odsto stanovništva BiH vjeruje da je regionalna saradnja dobra za domaću ekonomiju.

    Što se tiče zemalja zapadnog Balkana, u Albaniji 88 odsto stanovništva vjeruje da je regionalna saradnja dobra za njihovu ekonomiju, u Srbiji 86 odsto, Sjevernoj Makedoniji 81 odsto, a Crnoj Gori 66 odsto.

    Na pitanje da li mislite da će se opšta ekonomska situacija u ekonomiji poboljšati, ostati ista ili pogoršati u narednih godinu dana, 50 odsto stanovništva BiH misli da će ostati ista, 30 odsto da će se poboljšati, 17 odsto da će se pogoršati, dok je tri odsto odbilo da odgovori.

    Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da bi u svakom slučaju pristupanje Evropskoj uniji donijelo ekonomske benefite što zbog činjenice da bi dobili otvaranje tržišta od 500 miliona potrošača, što zbog mogućnosti pristupa kohezionim i strukturnim fondovima EU.

    “Podatak da je prag za korištenje sredstava iz Fonda za regionalni razvoj, kao i kohezionih fondova dohodak po glavi stanovnika ispod 90% prosječnog dohotka EU govori u prilog da bi BiH mogla veliki dio sredstava povući iz njih. Došlo bi i do povećanog direktnog investiranja preduzeća iz EU tako da bi se podigla konkurentnost i održivost ekonomije BiH”, objasnio je Mlinarević.

    Ekonomista Radmila Grbić kazala je da bi članstvo u Evropskoj uniji svakako donijelo brojne benefite.

    “Od nekih benefita najznačajniji su sprovođenje pravnih, ekonomskih i političkih reformi, pristup EU fondovima, pristup zajedničkom evropskom tržištu, ali i veće strane investicije kao posljedica veće sigurnosti investitora”, navela je Grbićeva.

    Dodala je da bi, međutim, pravi efekti ulaska u EU u određenoj mjeri zavisili od nas samih.

    “To bi bilo do toga da li imamo dobro definisane ciljeve i strategije kako bismo što bolje iskoristili mogućnosti i kako bi građani imali konkretne koristi”, naglasila je Grbićeva.

  • Građani Srpske konstantno na udaru poskupljenja hrane

    Građani Srpske konstantno na udaru poskupljenja hrane

    Građani Srpske konstantno su na udaru poskupljenja hrane, što mnogim porodicama, s obzirom na njihove kućnje budžete, prestavlja sve veće opterećenje.

    Porast cijena osnovnih životnih namirnica posebno je bio žestok sa izbijanjem rusko-ukrajinske krize, što je dovelo do velikih potresa i na našem tržištu. Naime, od proljeća 2022. zadesila su nas poskupljenja koja su mnoga domaćinstva mogla da isprate samo tako što su počela da štede čak i na nekim najoosnovnijim prehrambenim proizvodima.

    Analiza Srpskainfo pokazala je da su cijene hrane, od 2021, pa do danas, okvirno otišle za najmanje 45 odsto.

    Primjera radi, prije tačno tri godine za 100 KM smo mogli da kupimo 1 kg riže, 10 hljebova, 1 kg makarona, 5 litara mlijeka, 2 kg šećera, po 1 kg pilećeg filea i junetine sa kostima, po pola kg suvog vrata, čajne kobasice, tvrdog sira i maslaca, po kilogram banana, krastavaca i paradajza, te pola kg kafe…

    Prema zvaničnoj statistici, identična količina ovih namirnica, kada se u obzir uzmu njihove prosječne cijene, u avgustu 2024. košta oko 150 KM.

    Za ovu razliku, prije tri godine mogli smo, na primjer, da kupimo po kilogram junetine sa kostima, svinjetine bez kostiju i teletine bez kostiju, te svježe pile od bar dva kilograma. Jasno je da nije riječ o beznačajnoj sumi, odnosno količini mesa koja bi se njome mogla nabaviti.

    U pomenutom periodu, cijena kilograma pilečeg filea, tvrdog sira i mortadele otišla je za skoro 5 KM, čajna kobasica je poskupjela za skoro 7, a suvi svinjski vrat za 8 KM. Junetina bez kosti je, u prosjeku, skuplja za više od 5, a teletina bez kosti za više od 6 KM po kilogramu. Posebno je otišla cijena maslaca koji je, u poređenju sa periodom prije tri godine, trenutno skuplji za nevjerovatnih 11 KM.

    Građani ne kriju da ni blizu ne mogu da sustignu poskupljenja, te da, kad je riječ o hrani, kalkulišu šta i koliko kupiti.

    – Meso je i u dobra vremena bilo skuplja roba, ali sada je takva situacija da ga većina domaćinstava daleko manje troši. Narod masovno kupuje pileća krilca i malo junećih kostiju, čisto da variva zamirišu. A poskupjelo je i sve ostalo, tako da je hrana ta koja nam najviše pritiska kućne budžete. Ja još imam solidnu penziju, a šta da radi neko ko prima 400 KM – kaže Milka S, penzionerka iz Banjaluke.

    Iz udruženja potrošača poručuju da nijedno poskupljenje, posebno hrane, ne može biti zanemarljivo.

    – Rijetku su ljudi čija je platežna moć takva, da se ne obaziru na skokove cijena osnovnih životnih namirnica. Mnogo je više građana koji jedva da u mjesec dana mogu sebi da priušte kilogram mesa. Nažalost, oni su daleko brojniji, a među njima je većina penzionera, te radnika koji rade za minimalac ili tek nešto veće plate – ističe za Srpskainfo izvršna direktorka Udruženja potrošača „Oaza“ iz Trebinja Nedeljka Ilijić.

    A u Srpskoj je 286.565 penzionera, među kojima je gro onih o čijem je iznosu penzije suvišno bilo šta pričati. S druge strane, od ukupno 290.000 zaposlenih u Srpskoj, bezmalo 204.000 radi u sektorima u kojima je prosječna plata ispod prosječne od 1.416 KM. Ispod troška prehrane za četvoročlanu porodicu, zarađuje čak 41.000 ljudi.

    Podsjećanja radi, trošak prehrane za četvoročlanu porodicu u avgustu 2021. iznosio je 748, a u istom mjesecu ove godine čak 1.182 KM ili za 58 odsto više.

    I iz Saveza sindikata Srpske su upozorili da je do enormnog, nekontrolisanog i neopravdanog rasta cijena došlo u 2022. godini.

    – Kumulativno posmatrano, u martu 2024, u odnosu na 2020, brašno je poskupjelo za 48 odsto, hljeb 63, junetina 61, svinjetina 50 odsto. Cijena jaja je otišla za 64 odsto, mlijeka 65, krompir za 47 odsto. Rast cijena, a pogotovo osnovnih životnih namirnica i drugih prehrambenih proizvoda, za posljedicu ima pad kupovne moći i životnog standarda radnika i njihovih porodica, iako smo u proteklom periodu imali rast zarada, kao i najniže plate – poručuju iz Saveza sindikata Srpske.

     

  • Od oktobra nove cijene kafe

    Od oktobra nove cijene kafe

    Zbog rasta cijene sirove kafe na svjetskim berzama, ali i zbog manjka na tržištu, i u BiH se očekuju više cijene omiljenog napitka stanovnika, ističu naši sagovornici i dodaju da će od oktobra pola kilograma kafe koštati od 11 do 11,5 maraka.

    Naime, kako je za “Nezavisne novine” rekao Momčilo Banjac, direktor pržionice kafe “Minea” iz Gradiške, cijene sirove kafe na berzi u proteklom periodu išle su naviše i pred njima je turbulentno vrijeme, te da tona sirove kafe sada košta 5.000 dolara.

    “Sirove kafe nema na tržištu zbog suša koje su pogodile Brazil, a cijena je veoma visoka. Svi proizvođači u Srpskoj su za naredni period najavili poskupljenje za 10 odsto”, kazao je Banjac i dodao, ukoliko se nastavi ovakva situacija sa kafom, da se može očekivati dodatni skok cijena.

    “U narednim danima, odnosno od oktobra, očekuje se da pola kilograma kafe dostigne cijenu od 11 do 11,5 maraka, zavisno od proizvođača”, ističe Banjac.

    Mitar Samardžija, direktor “Bom impeksa”, čiji je najprepoznatljiviji brend OM kafa, kazao je za “Nezavisne novine” da očekuje u narednom mjesecu da cijena kafe od pola kilograma dostigne nivo od 11 do 11,5 maraka, ali i da se cijena kafe određuju pod uticajem mnogih faktora.

    “Uključujući ponudu i potražnju, vremenske prilike i špekulacije na tržištu, a za proizvođače kafe, troškove proizvodnje, radne snage i transporta, sve to igra značajnu ulogu u određivanju cijena kafe”, kazao je Samardžija.

  • Olakšice građanima za otplatu kredita

    Olakšice građanima za otplatu kredita

    S ciljem dodatnog jačanja domaćeg bankarskog sektora Agencija za bankarstvo RS donijela je set mjera koje donose olakšice za građane koji imaju poteškoće prilikom otplate kredita, dok s druge strane finansijskim institucijama ograničavaju ulaganja na ino-tržištu i uskraćuju isplatu dobiti bez saglasnosti regulatora.

    Naime, Upravni odbor Agencije za bankarstvo RS usvojio je na jučerašnjoj sjednici privremene mjere u vidu tri odluke. Prva se odnosi na odobravanje olakšica fizičkim licima prilikom izmirenja kreditnih obaveza, a donesena je s ciljem ublažavanja negativnih posljedica uzrokovanih otežanim poslovanjem privrednih društava koja su pogođena teškom ekonomskom situacijom i kojima je ograničen rad.

    – Odlukom su definisane posebne mjere koje se mogu odobriti fizičkim licima kao što su moratorijum, odnosno odgoda u otplati kreditnih obaveza na definisani period, te uvođenje grejs perioda za otplatu glavnice u slučaju kredita koji se otplaćuje anuitetno. Tu je i produženje roka za otplatu, kao i prilagođavanje plana otplate srazmjerno smanjenju izvora za otplatu – istakli su iz Agencije za bankarstvo.

    Cilj druge odluke je očuvanje kapitala banke, a kojom, kako navode u Agenciji, idu u pravcu jačanja kapitalne osnove banaka u uslovima ekonomske nestabilnosti.

    – Uvodi se obaveza podnošenja zahtjeva od strane banke i davanja saglasnosti Agencije za isplatu dobiti ostvarene u prethodnoj poslovnoj godini, sa glavnim ciljem povećanja otpornosti banke na finansijske šokove, očuvanja stabilnosti bankarskog sektora te održavanja ukupne stabilnosti finansijskog sistema Srpske – obrazložili su u Agenciji.

    Izmijenjena je i Odluka o privremenim mjerama za ograničavanje izloženosti, a s ciljem ublažavanja rizika koji proističe iz izloženosti prema stranim centralnim vladama i centralnim bankama usljed poremećaja na globalnim finansijskim tržištima.

    Iz Agencije su saopštili da su kroz praćenje primjene i efekata ove odluke prepoznali potrebu za dodatnim ograničavanjem ulaganja banaka iz Srpske na globalnim finansijskim tržištima kako bi banke, u slučaju potencijalnih rizika, nastavile nesmetano i u kontinuitetu da finansiraju rast privredne aktivnosti Srpske.

    Komentarišući ove odluke ekonomista Marko Đogo za “Glas Srpske” navodi da je domaći bankarski sektor stabilan, ako je suditi po poslovnim izvještajima, zbog čega ga pojedini potezi iznenađuju.

    – Banke u Srpskoj iskazuju visoku dobit i nije najjasnije iz čega proističe odluka o odobravanju olakšica građanima u procesu izmirenja kredita jer opšti ambijent nije takav da postoji potreba za tim. Istina je da ekonomska situacija nije jednostavna, ali u javnom sektoru za sada nema kašnjenja u isplati plata da bi radnici imali poteškoće kod otplate kredita. U izvozno orijentisanim preduzećima je bilo otpuštanja, ali većina radnika radi u drugim sektorima pa je stvarni efekat toga mali. U Srpskoj nisu vidljivi znaci opšte depresije – rekao je Đogo.

    On takođe ne vidi osnov za postavljanje uslova bankama prilikom isplate njihove dobiti.

    – Agencija ima mandat da postavlja kapitalne standarde, a koliko mi je poznato, banke u Srpskoj nemaju problem sa adekvatnosti kapitala. U slučajevima kada banke ne ispunjavaju kapitalne zahtjeve ili su uočeni drugi problemi u poslovanju, Agencija im može uvesti plan za stabilizaciju poslovanja i ukoliko ne ispune zadate planove, može im zabraniti isplatu dobiti. Međutim, ne vidim osnov za nametanje toga profitabilnim, likvidnim bankama, čija je kapitalizovanost iznad zakonom definisane – kazao je Đogo.

    Ipak, kako kaže, ova odluka ima opravdanje ukoliko Agencija za bankarstvo ima projekcije da će doći do negativnih kretanja u ekonomiji.

    – Ukoliko može doći do akumulacije gubitaka, možemo zaključiti da je bolje pripremiti se za šok dok banke stvaraju dobit. Tada bi odluka o zabrani isplate dobiti bez saglasnosti regulatora donekle bila logična – rekao je Đogo.

    Praksa u krizi

    Ograničenja koja se odnose na ulaganja na globalnim finansijskim tržištima su, pojašnjava Marko Đogo, mjera za kojom su posezale i druge zemlje tokom ekonomskih kriza.

    – Evropska centralna banka je u jednom trenutku tokom 2009. i 2010. godine zabranila matičnim bankama da finansiraju svoje banke u zemljama u razvoju kako bi potrebni kapital bankarskog sektora zadržali u evrozoni. I Hrvatska je u to vrijeme posezala sa sličnim mjerama – pojasnio je Đogo.

  • Uvoz u Republiku Srpsku pregazio izvoz za 240 miliona

    Uvoz u Republiku Srpsku pregazio izvoz za 240 miliona

    Robna razmjena Republike Srpske je u avgustu ove godine na najgorem nivou od početka godine, pokazuju zvanični podaci Zavoda za statistiku RS.

    Tako je u avgustu ove godine izvoz iz Republike Srpske iznosio 352.625.000 KM, dok je uvoz bio 592.881.000 KM, što znači da je ukupan deficit u prethodnom mjesecu iznosio 240.256.000 KM.

     

     

    Prema podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, ukupan izvoz u osam mjeseci ove godine iznosio je 3.244.574.000 KM, a uvoz 4.809.946.000 KM, što znači da je spoljnotrgovinski deficit ove godine -1.565.372.000 KM.

    Tako se u ovim podacima vidi da je u svakom mjesecu bio deficit u spoljnotrgovinskoj razmjeni.

    U januaru je iznosio 86.802.000 KM, februaru 179.770.000 KM, martu 234.880.000 KM, aprilu 186.105.000 KM, maju 189.728.000 KM, junu 224.693.000 KM i julu 223.138.000 KM.

    Pokrivenost uvoza izvozom je bila najveća u februaru kada je iznosila 80,1 odsto, dok je u avgustu bila najmanja i iznosila je svega 59,5 odsto.

     

     

    “Izvoz je u periodu januar – avgust 2024. godine smanjen za 6,2% u odnosu na period januar – avgust 2023. godine, dok je uvoz povećan za 4,6%”, piše u podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske.

    Sa druge strane, Federacija BiH je u avgustu ove godine ostvarila izvoz u vrijednosti od 782.950.000 KM, što je za 7.287.000 KM ili 0,9% više u odnosu na avgust prethodne godine.

    Ekonomista Milenko Stanić rekao je za “Nezavisne novine” da se, za razliku od FBiH, koja je u avgustu prvi put ove godine ostvarila veći izvoz nego prošle, Republika Srpska razlikuje po strukturi privrede.

    “Kada je riječ o izvozu, glavni izvozni proizvodi su električna energija, tekstilna industrija, koža i obuća i drvna industrija. Riječ je o izvozu koji najvećim obimom ide u Evropsku uniju. Stagnacijom u EU došlo je do značajnog pada izvoza ka tamo. Federacija BiH nema taj problem zbog strukture te proizvodnje. Njihovi proizvodi su drugačijeg kapaciteta, jer se radi o proizvodima metalskog sektora, tako da su manje trpjeli te posljedice pada i zaustavljanja proizvodnje. Podatak da je Federacija BiH imala porast izvoza u avgustu je pokazatelj da bi se u narednom periodu moglo očekivati popravljanje ovakve situacije u Republici Srpskoj kada je u pitanju izvoz, i odnos između izvoza i uvoza. Izlaz iz ove situacije je u promjeni strukture proizvodnje Republike Srpske”, naglasio je Stanić.

     

     

    Na pitanje da li su ovi podaci zabrinjavajući za privredu Republike Srpske, znajući da cijele ove godine imamo problem sa manjim izvozom i povećanjem deficita, Stanić odgovara da jeste izuzetno zabrinjavajuće i da to svakodnevno govore i sami privrednici.

    “Pa u sektoru obuće imamo pad proizvodnje od 30 odsto. Postavlja se pitanje održivosti tog sektora. Ako se ne nađu tržišta van EU, dovodi se u pitanje ukupna proizvodnja. U drvnoj industriji javno preduzeće ima ozbiljne gubitke u poslovanju, tako da, ako se to dešava u ovoj branši, onda je jasno da ne mogu opstati industrije koje se baziraju na preradi drveta. Pitanje je šta će od domaće industrije da opstane, a sigurno je da će značajan dio biti ugašen, prije svega zbog globalnih odnosa i kretanja privredne aktivnosti”, zaključio je Stanić.

  • Evro ojačao prema dolaru, koji je blizu najnižeg nivoa

    Evro ojačao prema dolaru, koji je blizu najnižeg nivoa

    Vrijednost evra prema dolaru prošle nedjelje je porasla jer je američka centralna banka smanjila kamatne stope agresivnije nego što se očekivalo.

    Dolarov indeks, koji pokazuje vrijednost američke prema šest najvažnijih svjetskih valuta, prošle nedjelje je oslabio 0,4 odsto, na 100,74 poena, blizu najnižeg nivoa u godinu dana.

    Pritom je kurs dolara prema evru pao 0,8 odsto, pa je cijena evra dosegnula 1,1160 dolara. Ali, američka valuta je ojačala prema japanskom jenu, za 2,1 odsto, pa je njen kurs skočio na 143,85 jena.

    Kurs dolara prema evru znatno je pao jer je Fed u prvom popuštanju monetarne politike nakon četiri godine smanjio kamate više nego što se očekivalo.

    Na tržištu se, naime, procjenjivalo da će centralna banka kamate smanjiti za 0,25 postotnih poena, ali njeni čelnici odlučili su cijenu novca srezati za agresivnih 0,50 postotnih poena, u raspon od 4,75 do 5 odsto, piše “SEEbiz”.

    Čelnici Feda poručili su nakon redovne sjednice da se inflacija postupno spušta prema ciljanom nivou od 2 odsto i da su sada rizici po njihove ciljeve u vezi tržišta rada i inflacije uravnoteženi.

    Nakon što su godinama povećavali kamatne stope kako bi suzbili inflaciju, čelnici Feda procjenjuju da će, nakon ovog agresivnog reza, do kraja godine dodatno smanjiti kamate za 0,50 postotnih poena, a u sljedećoj godini za cijeli postotni poen.

    – Nastojimo postići stabilnost cijena, a da ne izazovemo bolan rast nezaposlenosti. Ovaj potez pokazuje našu predanost da postignemo taj cilj – rekao je na konferenciji za medije predsjednik Feda Jerome Pavel.

    Pavel je poručio da je situacija u ekonomiji dobra, da ono raste, dok se inflacija spušta. Trenutno, kazao je, u ekonomiji ne vidi ništa što bi ukazivalo na mogućnost recesije.

  • IRB će naplaćivati prijevremenu otplatu kredita

    IRB će naplaćivati prijevremenu otplatu kredita

    Investiciono – razvojna banka (IRB) Republike Srpske uvela je naknadu za prijevremeno vraćene kredite koje plasira preko finansijskih posrednika, odnosno banaka.

    Nova pravila plasmana sredstava po kreditnim linijama i zajmovima koja je Vlada Repubike Srpske usvojila na sjednici 12. septembra, objavljena su u Službenom glasniku i stupila su na snagu.

    Po njima, za zajmove vraćene prije roka, plaćaće se naknada od jedan odsto.

    “Ako finansijski posrednik vrati zajam prije roka utvrđenog otplatnim planom, dužan je da o svojoj namjeri obavijesti IRBRS i plati Fondu naknadu za prijevremenu otplatu u visini od jedan odsto od iznosa neotplaćene glavnice i drugih dospjelih, a neizmirenih obaveza, osim u slučajevima kada Vlada Republike Srpske u funkciji Skupštine odluči drugačije”, navodi se u odluci.

    IRB je tako počela sa praksom koja je ustaljena kod komercijalnih banaka koje u zavisnosti od vrste kredita i plasmana uzimaju naknadu od jedan do dva odsto za iznose preko 10.000 KM.

    Međutim, u IRB-u kažu da ovde nije riječ o komercijalizaciji banke.

    “Ova dopuna pravila pružiće dodatnu fleksibilnost kada je u pitanju upravljanje portfeljima fondova koji su u nadležnosti IRB-a, te ispunjavanju njihovih razvojnih uloga i funkcija na domaćem tržištu”, kazali su iz IRB-a.

  • Da li će manja potražnja spustiti cijene stanova u Srpskoj

    Da li će manja potražnja spustiti cijene stanova u Srpskoj

    Iako u Republici Srpskoj pada potražnja za nekretninama, niko još ne može da kaže da li će to uticati da cijene stanova konačno budu niže.

    Stanovi se i dalje prodaju, ali ne tom brzinom i intenzitetom kao što je to ranije bilo.

    Goran Račić, predsjednik Područne privredne komore Banjaluka, kazao je za “Nezavisne” da je primjetno da je došlo do manje potražnje za stanovima u Republici Srpskoj.

    Sigurno da je to nastalo kao rezultat i viših troškova finansiranja same kupovine stanova, jer imamo situaciju da su kamate u bankama porasle. Sa druge strane, imamo i situaciju da je Investiciona razvojna banka (IRB) Republike Srpske ograničena mogućnostima za finansiranje te kupovine tako da veliki broj stanova čeka finansiranje od strane banaka kako bi se ta kupovina i realizovala”, kazao je Račić.

    Dodao je da je teško prognozirati da li će to uticati da dođe do pada cijena nekretnina.

    “Činjenica je da će i sama potražnja u narednom periodu diktirati gradnju stanova”, kazao je Račić.

    Dragan Milanović, direktor Agencije “Remax” Banjaluka ističe da je primjetno da je u najvećem gradu u Srpskoj došlo do pada potražnje.

    “Što se tiče cijene stanova u novoj gradnji, ona nije padala, a što se tiče stare gradnje, to je individualna stvar. Kad duže vrijeme neka nekretnina stoji u oglasima ili je neka cijena previsoko formirana za taj momenat i ne može da se proda, a ljudima se žuri, onda se oni odluče da koriguju cijene i tako se na nekim primjerima može vidjeti da je došlo do pada cijene stanova”, kazao je Milanović i istakao da generalno nije došlo do pada cijene, ali dodaje da nije bilo ni rasta.

    Dragan Gruban iz Agencije za nekretnine “Agent Enex” iz Prijedora kazao je da je početkom ove godine bila ekspanzija prodaje stanova, kada su se prodavali stanovi za jedan dan.

    “I dalje imamo stabilnu prodaju, jer cijene kvadrata u centru grada se kreću od 2.500 do 3.000 KM”, kazao je Gruban i istakao da cijene padaju kako se udaljavamo od centra.

    “Stanovi se i dalje prodaju, ali ne kao ranije”, kazao je Gruban.

    Milenko Stanić, ekonomista, ističe da su cijene nekretnina u Srpskoj previše “naduvane”.

    “Tražnja je značajno smanjena i logično je da bi smanjena tražnja trebalo da znači korekciju cijena naniže, ali na tržištu nekretnina taj pad ne ide očekivanom dinamikom”, kazao je Stanić i dodao da u manjim sredinama već dolazi do nižih cijena.

    “Što se tiče većih sredina, poput Banjaluke i Bijeljine, padanje cijena ide dosta manjim tempom”, kazao je Stanić i dodao da se tek naredne godine mogu očekivati niže cijene nekretnina kao konkretan odgovor na smanjenu potražnju.

  • Palo povjerenje investitora u EU, problemi i za BiH

    Palo povjerenje investitora u EU, problemi i za BiH

    Povjerenje investitora u evrozonu palo je na najniži nivo od početka ove godine, te treći mjesec zaredom.

    Tako je “Sentix”, koji se bavi istraživanjem tržišta sa sjedištem u Frankfurtu, objavio podatke indeksa opšteg povjerenja investitora u evrozonu za ovaj mjesec.

    Kako se navodi u rezultatima, indeks povjerenja investitora, koji je u avgustu iznosio minus 13,9 poena, pao je na minus 15,4.

    “Indeks očekivanja, kojim se mjere očekivanja investitora za narednih šest mjeseci, porastao je sa minus 8,8 poena na minus 8 poena, dok je indeks trenutne situacije pao sa minus 19 poena na minus 22,5 poena”, naveli su iz “Sentixa”.

    Ističe se da je evrozona i dalje na ivici recesije i da politička i ekonomska situacija u Njemačkoj predstavlja težak teret za cijelu evrozonu.

    “U tom kontekstu, jedina nada za investitore je mogućnost podrške monetarnoj politici”, navodi se u saopštenju i dodaje da je anketa sprovedena od 5. do 9. septembra te da je učestvovalo 1.142 investitora.

    Pitali smo ekonomiste šta ovo znači za BiH, koliko smo ovisni o evrozoni te da li je moguće da se ovo na neki način odrazi i na našu državu.

    Ekonomista Bojan Lučić smatra da je povjerenje investitora u evrozoni poljuljano od pandemije virusa korona.

    “Tom nepovjerenju dodatno je kumovala i činjenica da se rat u Ukrajini ne stišava, a da sukobi u Crvenom moru i dalje stvaraju ozbiljne probleme. Evropa se bori sa nekoliko faktora i kao cilj za 2024. godinu postavila je kontrolisanje inflacije. Za sada akcije koje su preduzete ne daju dobre rezultate i najveća evropska ekonomija Njemačka nailazi na velike probleme koje nastoji riješiti u hodu. Bosna i Hercegovina zavisi od izvoza, gdje je značajan dio izvoznih aktivnosti usmjeren na evropska tržišta. Evropska unija je ključni trgovinski partner, a na ekonomske aktivnosti utiču događaji u širem kontekstu Evrope”, objašnjava Lučić za “Nezavisne novine”.

    Dodaje da je BiH kao mala, otvorena ekonomija posebno osjetljiva na spoljne faktore, uključujući fluktuacije u potražnji, trgovinsku politiku i ekonomske uslove u evrozoni.

    “Upotreba evra u svakodnevnim transakcijama i zavisnost od evropskih tržišta naglašava složenu ekonomsku međuzavisnost između Bosne i Hercegovine i evrozone i samim tim vodi ka činjenici da će problemi evrozone biti i naši problemi”, naglasio je Lučić.

    Sličnog mišljenja je i ekonomista Slaviša Raković, koji kaže da nema sumnje da se ova situacija već reflektovala na BiH, što se vidi u smanjenju izvoznih aktivnosti.

    “Mislim da Evropa plaća račune eskalacije sukoba na liniji Ukrajina – Rusija te da su svi drugi regioni u svijetu bolje prošli. Što se naše pozicije tiče, ona je čvrsto vezana uz EU i evrozonu tako da ćemo dijeliti sudbinu razvoja ekonomije”, zaključio je Raković.

  • Recesija? Ne – Americi prijeti nešto još gore

    Recesija? Ne – Americi prijeti nešto još gore

    Generalni direktor Džej Pi Morgan Čejs ukazao je šta je “najgori ishod” za američku ekonomsku budućnost, pored recesije.

    “Najgori ishod je stagflacija. I ne bih je skinuo sa dnevnog reda”, rekao je Džejmi Dajmon.

    Čelnik najveće investicione banke u SAD sa aktivom od 3,4 milijarde dolara, dao je svoj komentar početkom nedelje na Savetu institucionalnih investitora u Njujorku, prenosi Capital.

    Stagflacija, naziv nastao od skraćenica za stagnaciju i inflaciju, označava stanje u kojem se ekonomski rast usporava dok inflacija i nezaposlenost rastu.

    Ekonomske posledice stagflacije mogu dovesti smanjenja penzionih fondova, kao i kraha berze. Poslednji put je viđena u SAD tokom 1970-ih.

    Dok je inflacija u avgustu porasla manje nego što se očekivalo na 2,5 odsto, izgledi za savezni dug su mračni, sa rastućim brojem od više od 35,3 biliona dolara.

    Otplate kamata na državni dug koje dospevaju u oktobru sada premašuju troškove i zdravstvenog osiguranja (Medicare), i nacionalnog budžeta za odbranu. Državni dug može doprineti daljoj inflaciji koja je na horizontu.

    Ovo je prvi put u američkoj istoriji da su otplate kamata na državni dug porasle iznad jedan bilion dolara.

    “Dakle, teško je imajući to u vidu reći da smo izašli na zelenu granu. Mislim da to nije slučaj”, rekao je Dajmon.

    Dok je inflacija pala tako da je skoro dostigla krajnji cilj Nacionalnih rezervi (FED) od dva odsto, izveštaj koji je u ponedeljak podelila Banka federalnih rezervi Njujorka pokazuje da su pogledi potrošača na tržište generalno pomešani.

    Amerikanci su odgovorili da očekuju da će njihova potrošnja porasti za pet odsto, ali da će prihodi njihovih domaćinstava porasti samo za 0,1 odsto u odnosu na prošlu godinu.

    Dajmon veruje da je verovatnoća stagflacije u budućnosti oko 35 procenata, što znači da je recesija verovatnija.