Vlada RS utvrdila je prijedlog Budžeta za 2023. godinu i on je uvećan za 800 miliona u odnosu na drugi rebalans za 2022. godinu, rekao je predsjednik Vlade RS Radovan Višković.
Najveće povećanje u novom prijedlogu budžeta, prema riječima premijera Viškovića, biće rezervisano za poljoprivredu, skoro 100 miliona KM više.
Cijene nafte su porasle danas nastavljajući oporavak sa prethodne sesije od skoro 3,0 odsto, pošto su optimizam u vezi s rekordnim izvozom “crnog zlata” iz SAD i znaci splašnjavanja straha od recesije prevagnuli nad zabrinutošću zbog slabe tražnje u Kini.
Podaci američke Uprave za energetske informacije pokazuju da je izvoz sirove nafte i naftnih derivata iz SAD skočio prošle nedjelje za 2,0 miliona barela na 11,4 miliona barela dnevno, uprkos pritiscima Vašingtona na izvoznike da šalju manje goriva u inostranstvo i da povećavaju domaće zalihe, prenio je Fajnenšel tajms.
Evropska nafta Brent je poskupjela za 1,27 posto na kasnom popodnevnom trgovanju po srednjoevropskom vremenu na 96,91 dolar za barel, prema podacima sa portala oilprice.com, a američka WTI nafta je ojačala za 1,68 procenata na 89,39 dolara za barel.
Brige u vezi s kineskom potražnjom zauzdale su veći rast cijena nafte.
S druge strane, slabljenje američkog dolara, koji je dotakao jednomjesečni minimum prema vodećim rivalima, pružilo je podršku cijenama nafte, jer slabiji dolar čini naftu jeftinijom kupcima koji imaju drugih valute i podstiče apetit investitora za ulaganjem u rizičniju imovinu.
Evropa ima sada toliko prirodnog gasa da ne zna šta će s njim, pa je cena na spot tržištu ove nedelje nakratko postala negativna, objavila je TV stanica CNN.
Evropski zvaničnici su mesecima upozoravali na energetsku krizu tokom predstojeće zime, jer je Rusija – nekada najveći snabdevač prirodnog gasa u regionu – smanjivala isporuke u znak odmazde za sankcije koje je Evropa uvela zbog ruske invazije na Ukrajinu, navodi se u prilogu američkog medija.
Sada su skladišta gasa u EU skoro popunjena, pa tankeri koji prevoze tečni prirodni gas (TPG), kako se dodaje, stoje u lukama jer nemaju gde da istovare teret, a cene padaju.
Referenta cena fjučersa prirodnog gasa (kupovina mesec dana unapred) na evropskom tržištu pala je za 20 posto od prošlog četvrtka i za više od 70 procenata otkako je krajem avgusta dostigla rekordnu vrednost. Na holandskom spot tržištu, cena za isporuku gasa u roku od sat vremena pala je u jednom momentu ispod nula evra, prema podacima Interkontinentalne berze.
Cene su skliznule na negativnu teritoriju zbog “prebukiranosti mreže“, rekao je za CNN Tomas Marzec-Manser, šef za analitiku tržišta gasa u kompaniji Independent Komoditi Intelidžens Servisis (ICIS).
To je iznenađujući preokret situacije za Evropu, u kojoj su domaćinstva i preduzeća bila pogođena zastrašujućim skokom cene jednog od njenih najvažnijih izvora energije u prethodnom delu godine.
Masimo Di Odoardo, potpredsednik za istraživanje tržišta gasa i TPG-a u firmi “Vud Mekenzi”, kaže da se ovako dramatičan zaokret sreće u velikoj meri duguje neuobičajeno blagom vremenu.
“U zemljama kao što su Italija, Španija, Francuska, temperature i potrošnja gasa su bliže nivoima iz avgusta i početka septembra. Čak i u nordijskim zemljama, i u Velikoj Britaniji i Nemačkoj, potrošnja je daleko ispod proseka za ovo doba godine”, dodaje.
Skladišta gasa u EU su sada popunjene skoro 94 odsto, prema podacima operatera Gas Infrastrakčer Jurop. To je znatno iznad 80 odsto, koliko je 27-člani blok postavio kao cilj koji treba dostići do novembra.
“To je izuzetno visok nivo“, rekao je Di Odoardo, napominjući da je maksimalni nivo skladišštenja u proseku iznosio 87 procenata kapaciteta u poslednjih pet godina.
Nastojanja Evrope da obezbedi što više gasa uoči zime dovela su do gomilanja tankera s TPG-om u evropskim lukama, zbog manjka terminala za skladištenje.
Feliks But, šef u kompaniji Vorteks za praćenje podataka o TPG-u, navodi za CNN da čak 35 plovila pluta u blizini luka u severozapadnoj Evropi i na Iberijskom poluostrvu, ili plove veoma sporo prema njima, zbog manjka skladišnih kapaciteta za istovar.
Tim brodovima će “verovatno trebati još mesec dana da udome teret“, dodaje on.
Zajedno, ti tankeri nose TPG vredan oko 2,0 milijarde dolara, prema podacima provajdera podataka sa energetskog tržišta Argus Media.
Uprkos nedavnom padu cene gasa u Evropi na oko 100 evra po megavat satu, evropski fjučersi prirodnog gasa su i dalje za 126 odsto iznad nivoa na kom su bili prošlog oktobra, kada su ekonomije počele ponovo da se otvaraju posle korona blokada i kada je potražnja skočila.
Cene bi mogle ponovo oštro da porastu u decembru i januaru ako vreme naglo postane hladnije, upozorava But. Uprkos činjenici da je ruski udeo u ukupnom evropskom uvozu gasa pao sa 40 posto na samo 9,0 procenata, region bi mogao da se nađe u teškoj situaciji sledećeg leta kada bude trebalo da popuni zalihe za iduću zimu.
Procenjuje se da će cene dostići 150 evra po megavat-satu do kraja 2023. godine, kaže Bil Vederbern, ekonomista za robna tržišta u Kepital Ekonomiksu, i objašnjava da će “punjenje skladišta uoči sledeće zime zahtevati od EU da uveze još više TPG-a, jer mora da nadomesti izgubljeni uvoz ruskog gasa za celu godinu“, navodi CNN.
Ministar finansija Republike Srpske Zora Vidović izjavila je da bi budžet za narednu godinu trebalo da bude oko 5,5 milijardi KM i da građani Srpske mogu očekivati određene vidove jednokratne pomoći.
Mi sada projektujemo budžet za iduću godinu i zasigurno ćemo, prateći inflaciju za koju svi pretpostavljaju da će rasti jer energenti i dalje rastu, pomagati i usmjeravati te jednokratne pomoći – rekla je Vidovićeva za ATV.
Ona je navela da je u budžetu za narednu godinu predviđeno povećanje plata u iznosu od pet odsto.
– Penzije, boračka i sva ostala socijalna primanja biće povećana za 13,5 odsto – rekla je Vidovićeva.
Ona je dodala da će budžet za 2023. godinu biti oko 5,5 milijardi i da očekuje da će, ako inflacija bude rasla aktuelnim tempom, i prihodi biti veći od projektovanih.
– Naravno, radićemo opet rebalans budžeta – navela je Vidovićeva.
Ona je navela da budžet za 2023. godinu, koji bi pred poslanicima trebalo da se nađe 2. novembra, ide u pravcu da se izbjegne eventualna mogućnost privremenog finasiranja zbog potencijalnih odluka CIK-a BiH.
Vidovićeva je podsjetila da bi u slučaju privremenog finansiranja sadašnja socijalna davanja bila vraćena na nivo iz januara ove godine, što bi bio problem za veliki broj stanovnika, jer samo penzionera ima više od 270.000.
– Mi smo za svaki slučaj odlučili da donesemo taj budžet jer nismo bili sigurni kako će se to sve završiti. Kad se on usvoji onda više nema problema, on se primjenjuje i radi se normalno, svi stanovnici koji treba da osjete i povećanje u tom budžetu – osjetiće – naglasila je Vidovićeva.
Ona je rekla da na narednoj sjednici Narodne skupštine Republike Srpske očekuje da bude usvojena ekonomska politika i budžet Republike Srpske za 2023. godinu.
Vidovićeva je rekla da je cilj drugog rebalansa budžeta Srpske za ovu godinu bio da se stanovništvu vrate sredstva iz dodatnih priliva u budžet u smislu umanjenja negativnih posljedica inflacije.
– Nama je prihod u odnosu na prvobitni budžet od januara ove godine veći za 471 milion KM, a mi smo stanovništvu usmjerili direktno 477 miliona KM, što znači da smo kompletan taj rast prihoda usmjerili prema stanovništvu – rekla je Vidovićeva.
Ona je dodala da je na plate usmjereno 79 miliona KM više, na povećanje penzija više od 90 miliona KM, a na jednokratne pomoći penzionerima 30 miliona KM.
– Kada su u pitanju boračke kategorije, takođe su bila velika povećanja primanja. Ta primanja su povećana za 20 miliona i imali smo jednokratne pomoći za borce koje iznose 43 miliona KM – rekla je Vidovićeva.
Ona je podsjetila da je pomoć upućena i nezaposlenoj djeci poginulih boraca Vojske Republike Srpske za šta je izdvojeno tri miliona i 788 hiljada KM.
Vidovićeva je rekla da je za jednokratnu pomoć za mlade utrošeno više od 39 miliona KM.
– Imamo novo stečeno pravo. Mi smo od septembra počeli isplaćivati 750 KM za roditelje koji su nezaposleni, u porodici koja ima četvoro i više djece. Procjena je da do kraja godine za te isplate treba 12 miliona i 70.000 KM – rekla je Vidovićeva i dodala da je plan da se do kraja godine u tu svrhu donese zakonsko rješenje prema kojem bi ta lica imala uplaćivan penzioni staž.
Ona je dodala da su i investicije povećane u čitavoj Republici Srpskoj u iznosu od 81 milion KM. Davanja privredi i poljoprivredi povećana su u ukupnom iznosu od 57 miliona KM.
– Povećali smo i davanja za sport za osam miliona, jer je u ovoj godini u Republici Srpskoj bilo veoma značajnih rezultata naših sportista, a imali smo i mnogo organizovanih takmičenja evropskog nivoa – rekla je Vidovićeva.
Ona smatra da je trebalo da poslanici opozicije na sjednici Narodne skupštine Republike Srpske glasaju za rebalans budžeta za ovu godinu jer je njime čitavo povećanje prihoda usmjereno stanovništvu.
Narodna skupština Republike Srpske usvojila je juče, po hitnom postupku, drugi rebalans budžeta Srpske za ovu godinu od četiri milijarde i 510 miliona KM, kojim je stanovništvu usmjereno 477 miliona KM.
Ovaj okvir predstavlja uvećanje od 128 miliona KM, odnosno 2,9 odsto u odnosu na prvi rebalans budžeta za ovu godinu.
Vlada Republike Srpske usvojila je danas informaciju o stanju u privredi u Srpskoj za 2021. godinu u kojoj se navodi da je ostvarena stopa realnog rasta bruto domaćeg proizvoda (BDP) od 6,9 odsto u odnosu na 2020. godinu.
“Ostvaren je rast indeksa industrijske proizvodnje od 12,1 odsto u odnosu na prethodnu godinu. Rast je nastavljen i u prvom polugodištu ove godine, te je iznosio 5,1 odsto u odnosu na isti period prethodne godine”, saopšteno je iz Biroa za odnose s javnošću Vlade Republike Srpske.
Prosječna neto plata, nakon oporezivanja, je viša za pet odsto u odnosu na 2020. godinu i iznosila je 1.004 KM.
Rast plate je nastavljen i u ovoj godini, te je u prvom polugodištu iznosila 1.157 KM i viša je za 3,6 odsto u odnosu na isti period prethodne godine.
Ostvaren je rast finansijskih pokazatelja poslovanja privrednih subjekata iz realnog sektora, tako da su ostvareni ukupni prihodi u 2021. godini viši za 15,2 odsto u odnosu na prethodnu godinu.
Rast izvoza viši je za 31 odsto u odnosu na prethodnu godinu, a ostvareni izvoz u 2021. godini prevazišao je onaj iz 2018. godine.
Broj zaposlenih u Republici Srpskoj u 2021. godini je najveći od kada se ovaj pokazatelj prati – 279.030 zaposlenih lica, što je više za 4.803 zaposlena ili 1,75 odsto u odnosu na 2020. godinu, navodi se u saopštenju.
Dionice Mete pale su u srijedu nakon što je kompanija objavila mješovite rezultate u svom izvještaju o zaradi u trećem tromjesečju, zajedno s gubicima od milijardu dolara u odjeljenju posvećenom ambicioznom projektu “metaverse”.
Kompanija koja kontroliše Facebook nadmašila je predviđanja analitičara za prihod, ali je ponudila slabu prognozu za nadolazeće tromjesečje. Meta je ostvarila je 27,7 milijardi dolara prihoda za treće tromjesečje, više od predviđenih 27,4 milijarde dolara, ali 4 posto manje nego u istom razdoblju prošle godine. Zarada po dionici, koja uključuje troškove, iznosila je 1,64 dolara. što je niže od predviđenih 1,89 dolara
Izvještaj o zaradi od srijede označava najnovije u nizu teških izvještaja o zaradi za Metu, koja je uložila velika sredstva u nove proizvode koje je teško unovčila tijekom prošle godine.
U februaru kompanija izgubila 230 milijardi dolara tržišne vrijednosti što je bio najveći jednodnevni gubitak u povijesti SAD-a, a dionice su joj pale 26 osto. U srijedu su dionice firme pale 18 posto u trgovanju nakon radnog vremena jer raste zabrinutost ulagača zbog trošenja resursa kompanije na nove proizvode.
Troškovi i rashodi Mete porasli su 19 posto u odnosu na prethodnu godinu u trećem tromjesečju.Uložena je velika količina novca u metaverzum, projekt virtualne stvarnosti, koji do sada nije imao mnogo povrata. Reality Labs, njegov metaverse segment, zabilježio je 3,7 milijardi dolara gubitaka u ovom tromjesečju, a kompanija je rekla da predviđa da će ti gubici “značajno porasti iz godine u godinu” 2023. godine.
Boreći se natjecati se s rastućom snagom TikToka, Meta je također uložila velika sredstva u svoj proizvod kratkih videosadržaja Reels, ali ima problema s monetizacijom. Gubici prijavljeni u srijedu pokazuju da se Meta možda previše usredotočila na svoje nove pothvate, rekla je Debra Aho Williamson, glavna analitičarka Insider Intelligencea, piše Guardian.
“Elektroprivreda RS” tokom septembra i oktobra ostvaruje dnevne gubitke po 800.000 KM zbog kupovine nedostajuće električne energije u vlastitom sistemu.
Direktor ERS Luka Petrović kaže da su u ovom periodu morali da kupe 40 miliona KM električne energije zato što je Termoelektrana “Ugljevik” u remontu, odnosno van pogona. I zato što je hidrologija tako loša da smo došli na minimalnu kotu akumulacije Bileća i maltene nemamo toka reka Drine i Vrbasa – rekao je Petrović.
Remont u TE “Ugljevik” trebalo bi da bude okončan do 3. novembra.
Petrović je ponovio da nedostaje električne energije u ERS, te da se u posljednjih mjesec i po dana stabilizuje sistem kupujući električnu energiju po znatno višim cijenama od onih koje postoje u domaćem sistemu.
– Minimalno su od 10 do 15 puta skuplje cijene električne energije koje sada kupujemo i prodajemo našim građanima. Kupimo električnu energiju u iznosu od milion KM, da bi održali stabilnost privrede i domaćinstava, a to isto fakturišemo privredi i domaćinstvima u Srpskoj i naplatimo 200.000 KM. Dakle, ostvaren je gubitak na dnevnim nivoima po 800.000 KM –poručuje Petrović.
On tvrdi da ERS može to da iznese, jer su u prethodnom periodu imali viškove prihoda i usmjeravali ih u investicije i stabilnost rada proizvodnih preduzeća.
U novembru će OPEC+ smanjiti svoju globalnu proizvodnju nafte za dva miliona barela dnevno u vrijeme kada međunarodne zalihe sirove nafte ostaju male.
OPEC+, međuvladina organizacija zemalja izvoznica nafte, saopštila je 5. oktobra da su planirana smanjenja učinjena kako bi se podržalo opadanje cijena nafte.
Naftom se trgovalo znatno ispod svojih ljetnih vrhova zbog straha da će velika svjetske privrede poput SAD-a ili Evrope potonuti u recesiju zbog visoke inflacije, rastućih kamata i energetske neizvjesnosti zbog ruske specijalne vojne akcije na tlu Ukrajine.
Saudijski ministar energetike Abdulaziz bin Salman naglasio je prošlog mjeseca deklarisanu ulogu OPEC+ kao čuvara stabilnih energetskih tržišta.
“Ovdje smo da ostanemo kao moderirajuća sila, da donesemo stabilnost”, rekao je novinarima.
Kalendarski prilagođena industrijska proizvodnja u Republici Srpskoj u proteklih devet mjeseci veća je za 3,6 odsto u odnosu na isti period prošle godine, podaci su Zavoda za statistiku Srpske.
Kalendarski prilagođena industrijska proizvodnja u Srpskoj u septembru bila je manja za 1,6 odsto nego u istom mjesecu lani.
Desezonirana industrijska proizvodnja u Srpskoj u septembru manja je za tri odsto u odnosu na avgust.
Broj zaposlenih u industriji Srpske u proteklih devet mjeseci veći je za jedan odsto nego u istom periodu prošle godine.
Broj zaposlenih u septembru veći je za 0,1 odsto nego u istom mjesecu lani.
Ministri energetike Evropske unije nisu danas na sastanku u Luksemburgu uspjeli da se dogovore o ograničenju cijene gasa u Uniji i odložili raspravu o tom pitanju za mjesec dana.
Cilj današnjeg sastanka je bio da se kroz pregovore olakša postizanje kompromisa kako bi se cijene gasa povukle sa nedavnih maksimalnih nivoa.
Cijene gasa su pale posljednjih dana, zbog blagog vremena i jer su zemlje napunile skladišta.
Neke diplomate EU smatraju da bi to moglo da smanji potrebu za ograničenjem cijena energije, ali drugi kažu da je ograničenje i dalje potrebno kako bi se zaštitili od potencijalnih skokova cijena s obzirom na to da stiže zima.
Evropska komisija je uoči sastanka u Luksemburgu, preko non-pejpera, upozorila zemlje da bi ograničenje cijene gasa koji se koristi za proizvodnju električne energije u cijeloj EU moglo da izazove povećanje upotrebe gasa i izvoza električne energije.
“Ministri su generalno pozdravili glavne principe prijedloga (Evropske komisije) i naglasili potrebu za brzim i koordinisanim naporima na evropskom nivou u duhu solidarnosti”, saopštio je Savjet EU.
Ministri su se složili da sve preduzete mjere moraju dati doprinos obezbjeđivanju sigurnosti snabdjevanja, dovesti do nižih cijena energije za domaćinstva i preduzeća širom EU, uz istovremeno podsticanje smanjenja potražnje i očuvanja integriteta jedinstvenog tržišta i rada ka cilju EU o klimatskoj neutralnosti do 2050, navodi se u saopštenju.
U dokumentu Komisije se dodaje da je ova institucija podijelila sa zemljama analizu gornje granice cijene gasa koji se koristi za proizvodnju električne energije, šemu koju su Španija i Portugal pokrenule ovog ljeta nakon ruske invazije na Ukrajinu i naknadnih rezova u isporuci gasa u EU.
Uvođenje ovog modela širom EU, kako je tražila Francuska, moglo bi da dovede do povećanja potražnje za gasom u EU i do devet milijardi kubnih metara, navodi se u dokumentu.