VRBAS Media

Kategorija: Društvo

  • Vlasti u Srpskoj: Imamo dovoljno hrane, ali i mjere za poremećaje na tržištu

    Vlasti u Srpskoj: Imamo dovoljno hrane, ali i mjere za poremećaje na tržištu

    Vlasti u Republici Srpskoj, bar prema izjavama koje plasiraju u javnosti, svjesne su poteškoća s kojima se suočavaju građani kada su u pitanju poskupljenja osnovnih životnih namirnica, a za “Nezavisne novine” poručuju da Srpskoj ne prijeti nestašica hrane, niti drugi poremećaju na prehrambenom tržištu.

    Takođe, iz Ministarstva trgovine i turizma Republike Srpske poručuju i da, ukoliko dođe do određenih problema, Vlada ima spremne mehanizme da ih riješi, te da nepostojanje robnih rezervi ni u kom slučaju ne može ugroziti građane, jer je to pitanje regulisano hitnim interventnim nabavkama.

    Dok se čeka na formiranje izvršne vlasti u Republici Srpskoj, jedinstveni zaključak tokom pregovora kod mandatara Radovana Viškovića je da će buduća vlada uložiti neophodne kapacitete da pomogne ugroženim građanima, prije svega kada su u pitanju nabavke osnovnih životnih namirnica.

    Zbog činjenice da je od 1. decembra hljeb u Srpskoj skuplji za 10 feninga, te bojazni da će se to prenijeti i na druge proizvode, nadležni obećavaju reakciju.

    “Nova vlada imaće zadatak da izuči sve modalitete zamrzavanja cijena osnovnih životnih namirnica. Ali, u tom slučaju, budžet će morati imati sredstva za subvencionisanje eventualnog povećanja troškova proizvodnje”, naveo je nedavno predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik.

    On je dodao i da će s pekarima razgovarati i da se ograniči cijena hljeba, uz uslov iste ili slične cijene struje za privrednike koji se bave ovom proizvodnjom.

    Ako izađemo nakratko iz okvira Republike Srpske, pa se preselimo do Mađarske, vidjećemo da je i tamošnja vlada propisala ograničenje cijena najvažnijih životnih namirnica u nastojanju da obuzda inflaciju. Ali, stručnjaci u Mađarskoj, uprkos činjenici da je ovo donijelo uštede u budžetima građana, kažu da je ovo donijelo probleme na tržištu hrane. Ide se do toga da oni čak predviđaju da će, ukoliko ova mjera ostane na snazi duže vrijeme, vlada morati propisati maksimalne količine proizvoda koje jedan potrošač može da kupi.

    “U protivnom, postoji mogućnost ozbiljnog manjka osnovnih životnih artikala”, upozorava tamošnja struka.

    S druge strane, Organizacija za hranu i poljoprivredu UN (FAO) poručuje da su globalne cijene prehrambenih proizvoda ostale uglavnom stabilne u novembru, i to čak s padom cijena žitarica, mesa i mliječnih proizvoda.

    U Republici Srpskoj se, bar u ovom trenutku, ne razmišlja o mogućem scenariju nestašice hrane ili eventualnom ograničenju na kupljenu količinu proizvoda.

    “Trenutno nema poremećaja u snabdjevenosti tržišta i lancima snabdijevanja tržišta Republike Srpske”, kažu za “Nezavisne” iz Ministarstva trgovine i turizma.

    Naglašavaju da je krajem novembra usvojen Plan interventnih nabavki proizvoda, robe i sredstava za 2023. godinu, te da nikakva mjera ne smije biti donesena dok se prvo ne analizira da li bi ona dovela do vještačkih nestašica na tržištu.

    Iz Ministarstva podsjećaju da su od novembra 2021. godine na snazi uredbe o ograničavanju marži u prometu robe.

    “S ciljem obezbjeđenja zaliha za slučaj da dođe do poremećaja u snabdijevanju, Vlada RS donijela je početkom marta 2022. zaključke o pokretanju interventnih nabavki osnovnih životnih namirnica ukupne vrijednosti veće od 16 miliona KM.

    U proteklim mjesecima dio ovih namirnica doniran je javnim kuhinjama, centrima za socijalni rad, te korisnicima Crvenog krsta RS, a u narednim danima javne kuhinje preuzeće količine brašna dovoljne za šestomjesečnu potrebu rada ovih ustanova”, istakli su iz Ministarstva trgovine i turizma RS.

    Na naše pitanje da li bi u ovom slučaju pomoglo da Srpska ima robne rezerve, te da hranu skladišti, a ne interventno nabavlja, iz resornog ministarstva odgovaraju da je Zakon o interventnim nabavkama proistekao iz potrebe da se unaprijedi sistem robnih rezervi, te da se eliminišu slabosti prethodnih zakonskih rješenja.

    Podsjetimo, Vlada RS je kao ozbiljne poremećaje na tržištu definisala stanja tokom prirodnih nepogoda, tehničko-tehnološke i ekološke katastrofe, ratno stanje i druge vanredne prilike koje dovode do nestašice dobara za potrebe privrede i snabdijevanja stanovništva.

  • Nezaposlenim roditeljima četvoro i više djece uplaćivati i doprinose

    Nezaposlenim roditeljima četvoro i više djece uplaćivati i doprinose

    Vlada Republike Srpske utvrdila je Prijedlog Zakona o dopunama Zakona o doprinosima kojim se kao posebna vrsta obveznika doprinosa uvodi korisnik prava na novčano primanje utvrđeno Zakonom o podršci nezaposlenom roditelju četvoro i više djece u Republici Srpskoj.
    Posebna osnovica doprinosa za korisnike prava prema predloženom zakonu će iznositi bruto novčano primanje, s obzirom na to da se na planirano novčano primanje plaćaju doprinosi za penzijsko i invalidsko osiguranje.

    Za ove potrebe u Budžetu Republike Srpske je obezbijeđen iznos od oko 20,1 milion KM.

    Iz Vlade navode da je usvojen Zakon kojim se na mjesečnom nivou isplaćuje 750 KM i na to se plaća doprinos za zdravstveno i penzijsko i invalidsko osiguranje, čime će ova lica ostvarivati pravo na zdravstvenu zaštitu i u konačnici na penziju.

    Takođe, Vlada je na sjednici utvrdila Prijedlog Zakona o dopuni Zakona o penzijskom i invlidskom osiguranju po hitnom postupku.

    Prijedlogom Zakona o dopuni Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju izvršena je dopuna u članu 15. Zakona, kojim se uvodi nova kategorija osiguranika u obaveznom osiguranju.

    Zakonom o podršci nezaposlenom roditelju četvoro i više djece predviđeno je ostvarivanje prava na novčano primanje nezaposlenom roditelju četvoro i više djece, na koja se plaćaju svi doprinosi.

    “Kako bi se ostvarila prava po osnovu uplate doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje neophodno je za korisnike tog novčanog primanja utvrditi status osiguranika u obaveznom osiguranju, zbog čega je i predložen ovaj zakon. Ovim dopunama stvara se pravni osnov u sistemu obaveznog osiguranja za uplatu doprinosa i ostvarivanje prava za penzijsko i invalidsko osiguranje”, saopšteno je iz Vlade.

  • Kapital Lidla u BiH povećan na skoro 100 miliona KM

    Kapital Lidla u BiH povećan na skoro 100 miliona KM

    Kompanija Lidl BiH d.o.o. povećala je svoj kapital na skoro 100 miliona KM, tačnije na 98.769.415,00 KM, saznaje Akta.ba.

    Ovo je gotovo dvostruko povećanje kapitala njemačkog investitora u BiH, jer je prethodno stanje iznosilo 49.873.665,00 KM. Podsjetimo, prvo povećanje kapitala desilo se u februaru ove godine kada je osnivač Lidla, njemački WE-International Zweite GmbH povećao kapital firme sa 10.757.065 KM na gotovo 50 miliona KM.

    Njemačka kompanija Lidl, koja je prošle godine registrovala svoju firmu u BiH, za sada gradi jedan objekat u Bijeljini i skladišno-distribucijski centar u Kiseljaku.

    Prema ranijim medijskim najavama, Lidl u Bosni i Hercegovini je planirao otvaranje najmanje šest prodajnih centara.

  • U 2023. najveća potražnja za ovim zanimanjima

    U 2023. najveća potražnja za ovim zanimanjima

    U FBiH u 2023. godini najviše će trebati, između ostalih, trgovaca, konobara, građevinaca i vozača kamiona, pokazuje anketa koju su među poslodavcima sproveli federalni Zavod i kantonalne službe za zapošljavanje.

    Prema rezultatima ove ankete, u FBiH će u 2023. trebati i šivača, bravara, varilaca, kol-centar operatera, kuvara, zidara, CNC operatera, stolara, tesara, krojača, armirača, elektrotehničara i mašinskih tehničara.

    Prema stručnoj spremi, poslodavci su iskazali najveće potrebe za radnicima sa srednjom stručnom spremom trećeg stepena i to 62 odsto, slijedi tražnja za radnicima srednje stručne spreme četvrtog stepena – 23 odsto, te za radnicima visoke stručne spreme osam odsto, saopšteno je iz federalnog Zavoda za zapošljavanje.

    Za zanimanja sa fakultetskim obrazovanjem, najveća potražnja prema prognozama poslodavaca biće iskazana za radnicima iz IT sektora (inženjeri elektrotehnike, sistem inženjeri, programeri), zatim ekonomistima, magistrima farmacije, te mašinskim i građevinskim inženjerima.

    Od specifičnih kategorija, većina poslodavaca iskazala je spremnost za zapošljavanje mladih bez radnog iskustva, demobilisanih boraca, nekvalifikovanih radnika i žena iz ruralnih područja, a najmanje su spremni da zaposle migrante kao potencijalnu novu radnu snagu na tržištu rada u FBiH.

    U okviru istraživanja tržišta rada 2022/2023, koje na godišnjem nivou sprovode federalni Zavod i kantonalne službe za zapošljavanje, tokom septembra i oktobra organizovano je anketiranje reprezentativnog uzorka poslodavaca iz FBiH koji imaju pet i više zaposlenih.

    Prema obliku vlasništva, istraživanjem je najviše obuhvaćeno subjekata iz privatnog sektora – 94 odsto, a prema veličini, najviše je mikro (45 odsto), zatim malih (37 odsto), srednjih (12 odsto) i velikih firmi (šest odsto), što odgovara privrednoj situaciji u FBiH.

    Od ukupno 1.380 anketiranih poslodavaca, njih 790 ili 57,2 odsto iskazalo je potrebu za zapošljavanjem novih radnika u narednoj godini, a njih 5.630, uglavnom zbog očekivanog povećanja obima poslovanja.

  • Jedinstvena tarifa: Ista cijena struje i ljeti i zimi

    Jedinstvena tarifa: Ista cijena struje i ljeti i zimi

    Republička komisija za energetiku (RERS) iduće sedmice odlučuje o cijeni struje za domaćinstva u Srpskoj, a za sada je plan da bude uvedena jedinstvena tarifa, odnosno da ne bude više zimskog i ljetnog obračuna potrošnje električne energije, saznaje “Glas Srpske”.
    Komisija je prošle sedmice usvojila Prijedlog tarifnog sistema za prodaju električne energije i korišćenje distributivne mreže, koji je u petak objavljen i u “Službenom glasniku” i istog dana stupio je na snagu. Tim dokumentom definisano je da do 500 potrošenih kilovata prilikom obračuna struje domaćinstva plaćaju po jednoj cijeni, odnosno od 501 do 1.500 kilovata po drugoj, a od 1.501 po trećoj. Idući korak je, navode u RERS-u, odlučivanje o mrežarini i cijeni javnog snabdijevanja. Taj dokument, kako saznajemo, trebalo bi da se nađe pred članovima RERS-a 15. decembra. Nakon toga i taj dokument trebalo bi da bude objavljen u “Službenom glasniku” i plan je da bude u primjeni od početka iduće godine.
    Pojedini članovi RERS-a navode da je već sada izvjesno da će biti usvojena jedna tarifa na sjednici u četvrtak te da će ona biti na snazi tokom čitave godine.

    – Ta tarifa važiće kako za januar i februar, tako i za jun i jul, kao i za sve ostale mjesece u godini. To će sigurno uticati na to da će tokom ljeta domaćinstva imati veće račune, jer je prethodnih godina struja bila jeftinija od aprila do oktobra. Možda bude i nekih promjena, ali čisto sumnjamo. Svi su trenutno za ovu varijantu – navode u RERS-u.

    Predsjednik RERS-a Vladislav Vladičić potvrdio je “Glasu” da bi iduće sedmice trebalo da zasjeda komisija, jer je nakon usvajanja blok tarifa potrebno donijeti i odluku o cijena mrežarine i struje.

    – Još razmatramo šta i kako. Zanoćimo sa jednim brojem, a ujutru se probudimo sa drugim. Uprkos tom vijećanju neće doći do većih promjena na računima. Pojedini će platiti četiri, pet maraka više, odnosno isto toliko pojedina domaćinstva manje. Oni koji troše više od 1.500 osjetiće najveće promjene na računima – navodi Vladičić i dodaje da do 500 kilovat-sati struje troši nešto više od 70 domaćinstava u RS.

    Prema računici iz RERS-a onim domaćinstvima koja potroše 500 kilovata struje računi bi od Nove godine trebalo da budu 67,57 maraka bez PDV-a, a ona domaćinstva koja troše oko 700 kiklovata imaće isti i decembarski i januarski račun. Najveće promjene na računima osjetiće ona domaćinstva koja troše više od 1.500 kilovata struje.

    Odustajanje od peleta

    Veliki broj građana Srpske je zbog poskupljenja peleta i drveta za ogrev prešao na grijanje na struju i oni bi zbog toga mogli da troše najviše struje i samim tim plaćaju i najveće račune od iduće godine.

    U banjalučkoj “Elektrokrajini” ranije su naveli da je od 7.000 stambenih jedinica do oktobra više od 3.500 prešlo na struju, a taj trend biće nastavljen.

  • Oko 275.000 penzionera u Srpskoj u prosjeku dobija 40% od prosječne plate

    Oko 275.000 penzionera u Srpskoj u prosjeku dobija 40% od prosječne plate

    Žene u Republici Srpskoj oko 19 godina primaju ličnu penziju iz Fonda PIO, od dana kada ostvare pravo do dana prestanka. Muškarci ovo pravo ostvaruju u prosjeku nešto manje od 17 godina.

    Ovo je podatak koji je objavio Zavod za statistiku RS, a koji pokazuje da su penzioneri Republike Srpske na teretu Fonda PIO oko pola svog radnog vijeka. Penziju primaju na osnovu solidarnosti zaposlenih, koji od bruto plata izdvajaju i doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje.

    Penziju iz sredstava Fonda PIO Republike Srpske trenutno prima 274.955 penzionera, a prosječna penzija iznosi 475,56 KM ili 40 odsto prosječne plate u Srpskoj.

    Za puni staž osiguranja prosječna penzija iznosi 703,9 KM, što je oko 60 odsto od prosječne plate u Republici Srpskoj.

    Prihod po osnovu doprinosa PIO u oktobru je bio nešto veći od 99 miliona KM koji su uplatili zaposleni u Srpskoj.

    Imajući u vidu trendove, odnosno činjenice da se povećava životni vijek građana u Srpskoj, a da su svi ostali demografski pokazatelji u padu, postoji potreba za dodatnom štednjom. Taj problem je prepoznat i u Vladi RS, koja je još ranije stvorila zakonske pretpostavke za formiranje trećeg penzijskog stuba u Republici Srpskoj.

    Tako je Vlada RS posredstvom Penzijskog rezervnog fonda zajedno sa partnerima iz EBRD i Triglav pokojninska družba d.d. osnovala Evropski penzijski fond, prvi dobrovoljni fond u Srpskoj.

    Upravo je Evropski penzijski fond prošle sedmice obilježio pet godina postojanja i rada, a dobrovoljnu penziju uplaćuje više od 40.000 članova. Oni će ovaj novac moći da koriste kad se penzionišu, a dodatan motiv je to što je svaka pojedinačna uplata do 100 KM oslobođena plaćanja poreza.

  • Studenti posjetili Narodnu skupštinu Republike Srpske

    Studenti posjetili Narodnu skupštinu Republike Srpske

    U okviru programa “Dani otvorenih vrata” danas su Narodnu skupštinu RS posjetili studenti Fakulteta političkih nauka i Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci.

    Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske, dr Nenad Stevandić, tom prilikom izjavio je da će studentima ova posjeta biti od koristi, jer imaju jedinstvenu priliku da se upoznaju sa organizacijom i radom najviše zakonodavne institucije Republike Srpske.

    “Studenti su uvijek rado viđeni gosti u Narodnoj skupštini Republike Srpske i vrata Parlamenta RS su uvijek otvorena za mlade ljude.

    Želim vam da nastavite da se usavršavate, da stičete nova znanja i vještine i da se, po završetku studija, aktivno uključite u političke i društvene procese i na taj način doprinesete izgradnji savremenog demokratskog društva” izjavio je tom prilikom Stevandić.

  • Fond zdravstvenog osiguranja RS: Polovina prijava riješena u korist građana

    Fond zdravstvenog osiguranja RS: Polovina prijava riješena u korist građana

    U ovoj godini bilo je oko 100 prijava povreda prava osiguranih lica, od kojih je polovina bila osnovana i riješena u korist građana, potvrđeno je za “Nezavisne novine” iz Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske.

    Kako ističu, neosnovane prijave se odnose uglavnom na pojave koje nisu u nadležnosti Fonda, poput neljubaznosti osoblja, nejavljavljanja na telefon u zdravstvenim ustanovama i slično.

    “To je organizacija rada zdravstvene ustanove na koju Fond ne može da utiče. Iako ovakve situacije građani mogu da prijave rukovodstvu zdravstvenih ustanova, i u ovim slučajevima nastojimo da sugerišemo zdravstvenim ustanovama da su osiguranici imali ovakve ili slične primjedbe i da bi trebalo da rade na unapređenju odnosa prema pacijentima”, navode iz Fonda.

    Takođe, neke od neosnovanih prijava se odnose i na to da je osiguraniku naplaćena usluga, a radilo se o zdravstvenoj ustanovi koja nema ugovor sa FZO RS ili se radilo o usluzi koja ne spada u obavezno zdravstveno osiguranje i drugo.

    Kako ističu, kada je riječ o zdravstvenom osiguranju, građani se informišu uglavnom tek onda kada im zatreba zdravstvena zaštita pa često ne poznaju određene procedure i svoja prava.

    “Upravo kako bismo poboljšali informisanost, naročito mlađe populacije, Fond već nekoliko godina sa građanima komunicira i putem društvenih mreža, odnosno naloga na Facebooku i Twitteru. Putem društvenih mreža obavještavamo javnost o svim bitnim aktivnostima Fonda, kao i novinama u osiguranju, a i putem njih građani mogu da postave pitanje Fondu”, navode iz ove ustanove, dodajući da postoji više kanala i mogućnosti kako da osiguranici dođu do informacija o svojim pravima i procedurama ostvarivanja prava.

    “Ukoliko osiguranici smatraju da je prekršeno neko njihovo pravo iz zdravstvenog osiguranja, u svim poslovnicama Fonda mogu da popune obrazac prijave povrede prava iz zdravstvenog osiguranja”, navode iz Fonda.

    Navode iz prijava provjeravaju kontrolori Fonda i pismeno osiguraniku dostavljaju šta je prilikom kontrole utvrđeno, koje aktivnosti su preduzete i da li je zaista došlo do povrede prava.

    “U slučaju da se utvrdi da je prekršeno neko pravo osiguranika, a to se najčešće odnosi na to da je neka usluga naplaćena, a nije trebalo da bude, osiguraniku troškovi budu nadoknađeni”, navode iz Fonda, dodajući da je prethodnih godina uočeno da osiguranici manje prijavljuju povrede prava.

    “Jedan od razloga je i činjenica da postoje zaštitnici prava koji su tu da informišu osiguranike, kao i zdravstvene radnike, pa se na ovaj način sprečavaju eventualne zloupotrebe prava u praksi. Zaštitnici prava su ti koji usmjere osiguranika ili posreduju u slučaju nesporazuma sa zdravstvenim radnicima pa se mnoga pitanja i nedoumice riješe, odnosno spriječi se kršenje prava osiguranika”, ističu iz Fonda.

    Dodaju da je ovo prilika da se uputi apel svim osiguranicima da koriste sve predviđene mehanizme, budući da je prijava povrede prava jedna od načina da se ispita šta se konkretno u zdravstvenoj ustanovi desilo.

  • “Sarajevo nam daje jer mora, a Banjaluka i Beograd jer žele”

    “Sarajevo nam daje jer mora, a Banjaluka i Beograd jer žele”

    Livno i Sarajevo nam daju ono što moraju, a Banjaluka i Beograd zato što žele, ističe Dušica Runić, načelnica opštine Drvar, osvrćući se na podršku koju ima ova lokalna zajednica u FBiH.

    Rukovodioci u opštinama u Federaciji BiH s većinskim srpskim stanovništvom naglašavaju, ipak, da su u posljednje vrijeme kantonalna i federalna vlast nešto izdašnije nego ranijih godina, ali to im je, ističu, i obaveza.

    Runićeva, načelnica male opštine smještene u kantonu čije je sjedište u Livnu, ističe da se, u odnosu na prethodne godine, bilježi pomak, ali je to posljedica, kako pojašnjava, toga što imaju uslove da apliciraju na javne pozive, te mogu povlačiti dio sredstava koje viši nivoi dodjeljuju jedinicama lokalne samouprave.

    “Kada su u pitanju transferi ka nižim nivoima vlasti, za ovu godinu imali smo jednokratnu pomoć FBiH od 125.000 KM, koliko je dodjeljivano svim opštinama u FBiH, bez obzira na to da li su razvijene ili nerazvijene. Što se tiče kantona, za ovu godinu još nema ništa po pitanju jednokratnih transfera kao pomoć jedinicama lokalne samouprave”, rekla je Runićeva za “Nezavisne novine”.

    Učestvovali su, dodaje, u javnim pozivima i nešto su sitno sredstava povukli, projektno.

    “Kada je u pitanju odnos Vlade FBiH za ovu godinu, a to prenosimo na sljedeću, prijavili smo se na javni poziv i sve tri povratničke opštine – Drvar, Glamoč i Grahovo, dobile su po 310.000 KM za infrastrukturne projekte. Konkretno, u Drvaru je to išlo namjenski za pijacu i to će biti dovoljno da počnemo ili da uradimo jednu fazu rekonstrukcije pijace”, pojasnila je Runićeva.

    Uroš Đuran, načelnik opštine Bosansko Grahovo, kaže da se, kada je riječ o ovoj godini, ne bi mogao požaliti na kantonalnu vlast, odnosno njen odnos prema ovoj lokalnoj zajednici, jer su uspjeli dobiti poprilična sredstva po projektima.

    “Zamjerka je to što su nas kantonalne ‘Šume’ izostavile iz socijalne pomoći za ogrev našim ugroženim ljudima, te za školu. U prethodnih 25 godina stalno su davali tri do četiri metra ogreva za 15 do 20 ljudi i za školu, ali kako se promijenila kantonalna Vlada, iz toga su nas isključili”, rekao je Đuran za “Nezavisne novine”.

    I od Vlade FBiH, dodaje, takođe su dobili pozamašnu sumu po projektima, ali…

    “Vidim problem u pitanju obnove kuća. Federalno ministarstvo za izbjegla i raseljena lica raspiše javni poziv, ljudi se pojave, oni objave preliminarnu pa konačnu rang-listu i onda se godinu dana ništa ne dešava. Po njihovom javnom pozivu nije obnovljena nijedna kuća u 2019, 2020. i 2021. godini”, kaže Đuran.

    I Nebojša Radivojša, načelnik opštine Glamoč, kaže da se situacija u posljednje vrijeme djelimično popravila.

    “Mi gradimo sportsku dvoranu, te novu zgradu opštine. Pomogla je federalna vlada i jedan i drugi projekat. Pomogli su asfaltiranje određenih putnih pravaca. Kantonalna vlada je takođe pomogla asfaltiranje jednog putnog pravca. Ima pomaka, ne možemo reći da nema, ali da bi moglo biti više, moglo bi”, rekao je Radivojša za “Nezavisne novine”.

    Na neke od problema ukazao je i Đorđe Radanović, predsjednik Odbora za zaštitu prava Srba u FBiH, koji je, primjera radi, istakao da su Drvar i Glamoč jedine dvije opštine u Federaciji BiH koje su spojene makadamskim putem dužine dvadesetak kilometara, a, kako je naglasio, asfaltiranje ove dionice je od izuzetnog značaja jer se tu nalaze srpska povratnička sela. Ističe da ovaj putni pravac nije asfaltiran baš zbog toga što su tu srpska sela, odnosno Srbi nisu tretirani na adekvatan način ni u Livanjskom kantonu niti u FBiH.

  • Građani u BiH su prezaduženi, sve više igraju igre na sreću

    Građani u BiH su prezaduženi, sve više igraju igre na sreću

    Građani u BiH u vremenu inflacije najviše uzimaju nenamjenske kredite da bi održali životni standard, međutim ekonomska kriza povećava i druge pošasti. Jedna od njih su igre na sreću na koje su građani FBiH u prvih 8 mjeseci ove godine izdvojili više od milijarde maraka.

    Ukupan kreditni portfolio bankarskog sektora FBiH u prvih devet mjeseci iznosi 16,2 milijarde KM, od čega su 7,6 milijardi uzeli građani, što je oko 49 kredita, i više za 4,4 posto u odnosu na prethodnu godinu. Ubrzani rast potrošačkih cijena u odnosu na rast plata i ostalih primanja otvorio je jaz u kućnim budžetima i odrazio se na potražnju za potrošačkim kreditima.

    “Činjenica da se održava potražnja za kreditima je vjerovatno uvjetovana inflacijom i padom životnog standarda potrošača, odnosno građana BiH. Tako da tu nije tolika fascinacija za rastom kredita, već za održavanjem kreditne aktivnosti razumijevajući da je došlo do pada investicija i potrošnje”, kaže Admir Čavalić,ekonomista.

    U strukturi kreditnog portfolija dominiraju namjenski krediti za potrošna dobra i nenamjenski krediti u iznosu od 5,8 milijardi KM. Nenamjenski krediti su porasli za 228 miliona KM ili za 4,1% u odnosu na kraj prethodne godine.

    “Mi kao agencija više puta smo upozoravali da građani budu veoma oprezni i odmjereni pogotovo kod nenamjenskog zaduživanja. Po prirodi ti krediti su najosjetljiviji i najveći je njihov udar na budžete građana jer se stvori navika potošnje koja nije realna i koja je rezultat uzimanja kredita i nakon toga vrlo teško se vratiti u normalne okvire potrošnje”, kaže Jasmin Mahmuzić, direktor FBA.

    Ekonomska kriza i inflacija uz želju da se nerealno održi životni standard donose i želju da se zaradi preko noći, zbog čega od trenutne situcije uz banke profitiraju i priređivači igara na sreću.

    Samo u prvih osam mjeseci 2022. godine priređivači igara na sreću klađenjem ostvarili su promet u iznosu od 1.094.017.556 KM.

    “Svi oni koji su ranije morali otići negdje u kladionicu kockarnicu ili slično i radi toga bili izloženi opasnosti da ih vide neko njima blizak. Sada mogu mirno iz svoje spavaće sobe ili sa bilo kojeg mjesta preko svog mobitela da potroše taj novac koji imaju ili bolje rečeno nemaju”, dodaje Marko Romić, psiholog .

    Što znači da je pošast ovisnosti o kockanju, sa epidemijom i ekonomskom krizom dobila nove oblike, zbog kojih niko u ovom trenutku ne zna koliko građani kućnog budžeta izdvajaju kladeći se online, niti koliko se zadužuju da bi podmirili kockarske troškove.