Kategorija: Društvo

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH danas će biti pretežno sunčano i toplo vrijeme sa temperaturom vazduha do 31 stepen Celzijusov.

U Hercegovini ostaje vjetrovito, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Vjetar umjeren, na udare pojačan sjevernih smjerova, u Hercegovini umjerena i jaka bura.

Prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, jutros preovladava pretežno sunčano vrijeme.

Sukobi na Bliskom istoku već ostavljaju posljedice na turizam u regionu, a očekuje se pad turističkih dolazaka od približno 20 odsto zbog otkazivanja avionskih linija, ali i rastuće nesigurnosti među putnicima.

Profesor komunikologije i stručnjak za brendiranje, prorektor zagrebačkog Sveučilišta Algebra Bernays Božo Skoko, smatra da bi Republika Srpska i BiH aktuelnu situaciju mogle pretvoriti u razvojnu priliku ukoliko brzo prilagode turističku ponudu novim trendovima.

– Rat na Bliskom istoku već ima negativan uticaj na turizam u BiH i Republici Srpskoj. Cijeli Zapadni Balkan osjeća posljedice kroz skuplje letove, smanjen broj tranzitnih putovanja i oprez turista – rekao je Skoko.

Ipak, naglašava da bi upravo bezbjednost i prirodno okruženje mogli postati najveći aduti Republike Srpske na evropskom tržištu.

– Sve više ljudi traži sigurne, mirne i autentične destinacije. Republika Srpska može graditi imidž prostora koji nudi prirodu, wellness, domaću gastronomiju i odmor daleko od velikih rizika – istakao je Skoko.

Prema njegovim riječima, potencijalna tržišta su zemlje Evropske unije, posebno Njemačka, Poljska i skandinavske države, ali i bogate arapske zemlje, Turska te dio azijskog tržišta.

On smatra da savremeni turizam danas zahtijeva mnogo agresivniji pristup promociji.

– Potrebno je snažnije koristiti TikTok, Instagram i influensere, organizovati nove direktne avionske linije i kreirati posebne aranžmane koji bi promovisali bezbjedan i kvalitetan odmor. Reakcija mora biti brza jer će se tržište vrlo brzo stabilizovati – poručio je Skoko.

Govoreći o ukupnom stanju turizma u Republici Srpskoj i BiH, ocijenio je da potencijal postoji, ali da rezultati i dalje zaostaju za zemljama regiona.

Kao najveće prednosti naveo je prirodna bogatstva, nacionalne parkove, rijeke, planine, banjski turizam, kulturno-istorijske destinacije poput Višegrada i Trebinja, kao i rastuću gastro i ruralnu ponudu.

– Uprkos tome, turistički pokazatelji su i dalje znatno slabiji nego u Hrvatskoj, Crnoj Gori ili Srbiji – upozorio je Skoko.

Dodaje da ozbiljan problem predstavljaju infrastruktura i saobraćajna povezanost.

– Nedostaje kvalitetnih puteva, broj međunarodnih letova je ograničen, a van većih gradova nema dovoljno smještajnih kapaciteta visoke kategorije – naveo je on.

Skoko smatra da ni promocija turističkih potencijala nije dovoljno snažna na međunarodnom nivou.

– Budžeti za promociju su ograničeni, dok konkurentske zemlje ulažu mnogo više i imaju jasnije definisane turističke brendove. BiH još nema jedinstvenu priču koja bi objedinjavala njene najveće prednosti – rekao je Skoko.

Podsjetio je i da imidž BiH i Republike Srpske u inostranstvu i dalje opterećuju asocijacije na rat i političke krize, što negativno utiče na interesovanje investitora i turista.

Kao dodatne prepreke naveo je komplikovan administrativni sistem, nedostatak koordinacije, sezonalnost ponude i manjak kvalifikovane radne snage u turizmu.

– Veliki međunarodni investitori uglavnom izbjegavaju ovo tržište zbog birokratije, korupcije i političke nesigurnosti. Nije problem samo u institucijama, već i u nedostatku dugoročne strategije i ozbiljnijeg partnerstva javnog i privatnog sektora – smatra Skoko.

Na kraju je podsjetio da su zemlje poput Hrvatske i Slovenije godinama ulagale u edukaciju stanovništva, razvoj turističkih standarda, infrastrukture i unapređenje kvaliteta usluge, što danas daje vidljive rezultate.

Prosječna aprilska neto plata u Republici Srpskoj iznosila je 1.643 KM i u odnosu na mart nominalno je manja za 0,1 odsto, a realno za 2,1 odsto, dok je u odnosu na lani nominalno veća za 11,5 odsto, a realno za 4,4 odsto.

Prosječna mjesečna bruto plata iznosila je 2.531 KM, saopšteno je iz Republičkog zavoda za statistiku.

U aprilu ove godine najviša prosječna neto plata isplaćena je u oblasti stručne, naučne i tehničke djelatnosti i iznosila je 2.228 KM, a najniža u oblasti djelatnosti pružanja smještaja, pripreme i posluživanja hrane, hotelijerstva i ugostiteljstva 1.232 KM.

U aprilu je u odnosu na isti mjesec prošle godine u svim područjima zabilježen nominalni rast neto plate, od čega najviše u oblastima stručne, naučne i tehničke djelatnosti 19,2 odsto, javne uprave i odbrane 18,3 odsto i obrazovanju 15,7 odsto.

Roditelji u Republici Srpskoj više neće morati da obilaze matične službe, CIPS i Fond zdravstvenog osiguranja nakon rođenja djeteta, jer će se prijava novorođenčeta i izdavanje dokumenata obavljati elektronskim putem, izjavila je Senka Jujić, ministar uprave i lokalne samouprave Republike Srpske.

Prilikom rođenja djeteta, roditelj, najčešće otac, više ne mora da ide u matičnu službu da prijavi rođenje djeteta, zatim u CIPS radi određivanja matičnog broja (kancelarije MUP-a Srpske za izdavanje ličnih dokumenata), kao ni u Fond zdravstvenog osiguranja radi izdavanja zdravstvene knjižice za novorođeno dijete.

 

Na spomen-obilježje “Život” u centru Banjaluke danas su položeni vijenci i cvijeće povodom obilježavanja 34 godine od smrti 12 banjalučkih beba u tadašnjem Kliničkom centru koje su umrle zbog nerazumijevanja svjetskih moćnika koji nisu dozvolili transport kiseonika.

Vijenac su položili predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić i ministri u Vladi Republike Srpske, lider SNSD-a Milorad Dodik, izaslanik srpskog člana Predsjedništva BiH.

Ruže su položile porodice banjalučkih beba, konzul Srbije u Banjaluci, v.d. direktora Univerzitetskog kliničkog centra Republike Srpske Nikola Šobot, ombudsman za djecu Republike Srpske Gordana Rajić, v.d. direktora Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih Viktor Nuždić, direktor Memorijalnog centra Republike Srpske Denis Bojić, predstavnici organizacija proisteklih iz Odbrambeno-otadžbinskog rata i Trećeg pješadijskog puka.

Prethodno je kod spomenika 12 beba na banjalučkom Novog groblju služen parastos, kojem su, osim porodica banjalučkih beba, prisustvovali i ministar prosvjete i kulture Borivoje Golubović i ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Draga Mastilović.

Odlukom Savjeta bezbjednosti UN u maju i junu 1992. godine bili su zabranjeni međunarodni letovi, čak i oni sa bocama kiseonika iz Beograda za Banjaluku, zbog čega je preminulo 12 tek rođenih beba koje su bile u inkubatorima.

Prva beba umrla je 22. maja 1992. godine, nakon čega je uslijedila agonija i smrt ostalih beba.

Do 19. juna iste godine u Banjaluci je umrlo 12 beba koje su postale simbol kršenja ljudskih prava i neljudskosti međunarodne zajednice.

Agonija je prekinuta probojem koridora i spajanjem banjalučke regije sa ostalim dijelovima Republike Srpske i Srbije.

Trinaesta beba Slađana Kobas izgubila je bitku za život sa 14 godina, a četrnaestoj bebi Marku Medakoviću nedostatak kiseonika ostavio je posljedice za cijeli život.

Foto: ZIPAPHOTO/Borislav Zdrinja

Nakon višednevne potrage pronađen je Dario Korićanac iz Banjaluke, potvrđeno je za „Nezavisne novine“.

Kako “Nezavisne” saznaju, pronađen je na području Srednjobosanskog kantona.

Kako je potvrđeno iz MUP-a SBK, on je pronađen jutros u 9.40 u dolini Ugra, a pronašli su ga pripadnici PS Travnik.

Takođe je rečeno da muškarac nije imao vidljive povrede ali mu je ukazana ljekarska pomoć.

Intenzivna potraga

Za njim se intenzivno tragalo nakon što je njegovo vozilo pronađeno kod pravoslavne crkve u mjestu Vitovlje, a u akciju potrage bili su uključeni policija, Gorska služba spasavanja i Služba civilne zaštite.

Nestanak je prijavljen 20. maja u 8.55 časova, a Korićanac je posljednji put viđen 19. maja u 1.19 časova na području Kneževa.

Na terenu su bili angažovani pripadnici Policijske ispostave Babanovac, Policijske stanice Travnik, jedinice Gorske službe spasavanja, kao i Služba civilne zaštite sa Jedinicom opšte namjene i povjerenicima civilne zaštite.

U potragu je bila uključena i Jedinica za specijalističku podršku Travnik, koja je zajedno sa Ministarstvom unutrašnjih poslova Republike Srpske i Žandarmerijom vršila detaljnu pretragu terena.

Kvalitet zdravstvenih usluga u zdravstvenim ustanovama Republike Srpske je zadovoljavajući, ali je riječ o procesu koji se stalno unapređuje, poručeno je danas u Banjaluci na stručnom seminaru “Kvalitet i sigurnost u zdravstvu – od sistema do pacijenta”.

Ministar zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske Alen Šeranić rekao je da oni koji pružaju kvalitet, ali i oni koji ga prate, moraju kontinuirano da uče i rade na tome.

On je dodao da se zdravstvene ustanove, shodno novim tehnologijama, moraju stalno prilagođavati novim procesima.

– Važno je da imamo sertifikacione standarde koji se sprovode da bi bila obezbijeđena sigurna zdravstvena usluga. Zdravstvene ustanove usvajaju te standarde da bi dobile status sertifikovane ustanove – izjavio je Šeranić.

Direktor Agencije za sertifikaciju, akreditaciju i unapređenje kvaliteta zdravstvene zaštite Republike Srpske Dario Dodoš saglasan je da je kvalitet zdravstvenih usluga u Srpskoj zadovoljavajući.

– Agencija prati indikatore kvaliteta, posebno za sekundarni nivo zdravstvene zaštite, gd‌je se pokazuje zadovoljavajući nivo. Kvalitet nije nešto što se uradi i ostavi, već se stalno treba usavršavati – istakao je Dodoš.

On je napomenuo da su kultura i njegovanje kvaliteta kroz znanje, odgovornost, stručnost i povezanost institucija tema današnjeg seminara, na kojem učestvuje oko 100 učesnika iz Republike Srpske, Federacije BiH, Srbije i Hrvatske.

Predavač na seminaru Aleksandar DŽakula sa Medicinskog fakulteta u Zagrebu rekao je da je cilj da se pitanje kvaliteta iz zone kontrole premjesti u zonu kulture, odnosno približi krajnjem korisniku.

– Ideja je da se unutar zdravstvenih ustanova i zdravstvenog sistema kreiraju odnosi sa ljudima koji doživljavaju kulturu kao svoje zajedničko dobro, ne kao nešto nametnuto, a što nastoje prenijeti na svoje saradnike, kasnije i pacijente – naveo je Džakula.

Foto: RTRS

U porodilištima Republike Srpske tokom protekla 24 časa rođene su 22 bebe.

U Gradišci i Banjaluci rođeno je po pet beba.

Tri bebe rođene su u Trebinju. U Bijeljini, Doboju i Istočnom Sarajevu rođene su po dvije bebe.

Po jedna beba rođena je u Zvorniku, Prijedoru i Foči.

Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima (ZOBS) u BiH, koji definiše obijesnu vožnju i donosi stroge kazne za takvu vrstu prekršaja, na snagu stupa 27. maja 2026. godine, saznaju “Nezavisne novine”.

Zakonske izmjene, po kojima će policija, dakle, početi postupati od srijede, donose kazne koje dostižu i do 5.000 maraka.

Prekoračenje brzine

Pod obijesnom vožnjom smatra se kada vozač u razmaku od 20 minuta dva ili više puta prođe kroz crveno, ali i vožnja u naselju brzinom većom za 40 km/h iznad najveće dozvoljene, odnosno van naselja brzinom većom za 60 km/h.

Obijesnom vožnjom, osim toga, smatra se i kad vozač pretekne kolonu vozila, prelazeći ili se krećući po punoj liniji, ali i kad vozi sa koncentracijom alkohola većom od 1,50 g/kg, ili pod uticajem narkotika ili drugih psihoaktivnih supstanci.

“Ovlašteno lice privremeno će oduzeti vozilo od vozača na licu mjesta gdje je zatečen u obijesnoj vožnji, ako se utvrdi da je riječ o vozaču koji je u prethodne dvije godine već jednom kažnjen za obijesnu vožnju”, stoji u usvojenim izmjenama ZOBS-a.

Do donošenja pravosnažnog sudskog rješenja, kako je predviđeno, privremeno oduzeto vozilo čuva se na prostoru koji odredi policija. Propisane su i kazne.

“Od 2.000 KM do 3.000 KM biće kažnjen vozač koji krajnjom nepažnjom ozbiljno narušava bezbjednost drugih učesnika u saobraćaju na način da se njegovo postupanje karakteriše kao obijesna vožnja. Vozaču će se uz novčanu kaznu izreći i zabrana vožnje od šest mjeseci i dva kaznena boda”, piše u izmjenama ZOBS-a.

Najveće novčane kazne

Ali ni to nije sve – ako usljed bahate vožnje dođe do udesa, kazna iznosi od 3.000 KM do 5.000 KM, a vozaču će biti izrečena i zabrana vožnje od devet mjeseci i dobiće četiri kaznena boda.

Definisano je i pooštravanje kazni za korištenje mobilnog telefona i nevezivanje sigurnosnog pojasa, a iznosiće od 200 do 400 maraka. Ako je usljed toga izazvana nezgoda, kazna je od 400 KM do 2.000 KM, a tu je i zabrana vožnje do pola godine, kao i dva kaznena boda. Definisana je još jedna vrsta kazne.

“Vozač koji u saobraćaju na putu koristi uređaj, odnosno sredstvo kojim se može ometati rad uređaja za mjerenje brzine kretanja vozila, odnosno drugih uređaja namijenjenih za dokumentovanje prekršaja, biće kažnjen od 200 KM do 400 KM”, navedeno je u izmjenama ZOBS-a, koje stupaju na snagu 27. maja 2026.

Najteži prekršaji

Semir Šut, stručnjak za bezbjednost saobraćaja i bivši komesar MUP-a Zeničko-dobojskog kantona, ističe da su ovim izmjenama ZOBS-a izdvojeni i kao obijesna vožnja tretirani najteži prekršaji koji oduzimaju živote i ozbiljno ugrožavaju zdravlje građana na našim saobraćajnicama.

“To i jesu najteži prekršaji, poput drastičnog prekoračenja brzine. Ja mislim da ćemo ovaj put u fokusu težeg kažnjavanja zaista imati prekršioce koji se obijesno odnose i prema bezbjednosti saobraćaja i prema drugim učesnicima”, rekao je Šut.

Izmjene zakona donose najstrožu novčanu kaznu do 5.000 maraka, pa se postavlja pitanje da li u BiH, kao u brojnim drugim državama, treba razmišljati o uvođenju kazni koje će biti proporcijalne imovini kažnjenih, jer 5.000 KM nije isto za nekog ko radi za minimalac i onog ko ima milione. Šut kaže da je ideja dobra, ali…

“To se može primijeniti, ali u zemljama koje imaju uređen sistem utvrđivanja imovine. U BiH, imajući u vidu neuređenost sistema te razuđenost sistema poreskih uprava i zemljišno-knjižnih ureda, jako bi mukotrpan posao bio samo da utvrdite nečiju imovinu. To je dobra ideja i dobra praksa, ali mislim da kod nas to realno nije moguće očekivati s obzirom na trenutno stanje”, kaže Šut za “Nezavisne novine”. 

Značajan iskorak

Dino Memić iz Mostara, stalni sudski vještak za oblast drumskog saobraćaja, ocjenjuje da definisanje obijesne vožnje kroz izmjene ZOBS-a predstavlja značajan iskorak u normativnom smislu, jer se prvi put preciznije izdvajaju posebno opasni oblici ponašanja koji imaju visok rizik nastanka saobraćajnih nezgoda sa teškim posljedicama.

“Dosadašnja praksa je pokazivala da određeni prekršaji, poput višestrukog prekoračenja brzine, agresivnog preticanja, prolaska kroz crveno svjetlo ili namjernog ugrožavanja drugih učesnika u saobraćaju, nisu bili dovoljno jasno tretirani kao posebno društveno opasna ponašanja”, ističe Memić u izjavi za “Nezavisne novine”.

Sa aspekta saobraćajne struke, kako ističe, strože sankcionisanje obijesne vožnje može imati pozitivan preventivni efekat, prvenstveno kroz specijalnu i generalnu prevenciju. Posebno je, dodaje on, važno što se šalje jasna poruka da se gruba kršenja saobraćajnih propisa više neće posmatrati kao “uobičajeni prekršaji”, već kao ponašanja koja direktno ugrožavaju ljudske živote i sigurnost saobraćajnog sistema.

“Međutim, iskustva iz zemalja regiona i Evropske unije pokazuju da efekti strožih kaznenih odredbi zavise prije svega od stepena njihove primjene u praksi. Ukoliko ne postoji kontinuiran i efikasan nadzor saobraćaja, uključujući prisustvo policije, savremene sisteme kontrole brzine i dosljedno procesuiranje prekršaja, represivne mjere same po sebi neće dati puni efekat”, naglasio je Memić.

Takođe, kako napominje, bezbjednost saobraćaja ne može se posmatrati isključivo kroz kaznenu politiku.

“Potrebno je paralelno djelovati kroz unapređenje saobraćajne infrastrukture, edukaciju učesnika u saobraćaju, posebno mladih vozača, te razvoj preventivnih kampanja usmjerenih na podizanje saobraćajne kulture i svijesti o posljedicama rizične vožnje. Ukoliko izmjene budu praćene efikasnom implementacijom i sistemskim pristupom bezbjednosti saobraćaja, realno je očekivati određeno smanjenje najtežih oblika saobraćajnih prekršaja, a samim tim i povećanje nivoa bezbjednosti na putevima u BiH”, ističe Memić za “Nezavisne novine”.