Kategorija: Društvo

U prve razrede srednjih škola u školskoj 2026/2027. godini u Republici Srpskoj planiran je upis 9.840 učenika raspoređenih u 456 odjeljenja, a najviše njih u struke ekonomija, pravo i trgovina, mašinstvo i obrada metala, elektrotehnika i zdravstvo.

Planiran upis gotovo 10.000 učenika

Od navedenog broja,  79 odsto učenika se planira upisati u zanimanja četvrtog, a  21 odsto trećeg stepena, rečeno je na sastancima Tripartitnog savjetodavnog vijeća i Komisije za upisnu politiku, održanim u Ministarstvu prosvjete i kulture Republike Srpske, na kojima je razmatran prijedlog plana upisa.

Najviše mjesta za tehnička i stručna zanimanja

“U gimnazije je planiran upis 1.464 učenika ili 19 odsto od ukupnog broja učenika koji upisuju četvrti stepen. Vlada Republike Srpske nastavlja i u narednoj školskoj godini da obezbjeđuje stipendije za učenike koji upisuju deficitarna zanimanja, u skladu sa prijedlogom poslodavaca i jedinica lokalne samouprave, a planom upisa za narednu školsku godinu predviđen je upis u 29 lokalnih zajednica  944 učenika u 21 deficitarno zanimanje”, navode iz Ministarstva.

Jačanje povezanosti obrazovanja sa tržištem rada

Na sastancima je naglašen značaj obuhvata učenika praktičnom nastavom kod poslodavaca, s ciljem jačanja povezanosti obrazovanja sa tržištem rada.

Kako je kazao Borivoje Golubović, ministar prosvjete i kulture RS, cilj je da obrazovni sistem bude u funkciji razvoja Srpske, odnosno da se dodatno osnaže učenici da bi bili spremni za snalaženje i konstantno prilagođavanje tržištu rada.

“Stoga je potrebno srednje stručno obrazovanje što više približiti privredi i aktuelnim potrebama našeg društva. Takođe, obrazovanje učenika u srednjem opštem i srednjem stručnom tehničkom obrazovanju predstavlja osnovu za dalje školovanje pojedinaca, kao budućih akademskih građana koji bi trebalo da doprinesu kvalitetnijem razvoju društva u cjelini”, rekao je Golubović.

Ljuban Bajić, predsjednik Aktiva direktora srednjih škola iz Banjaluke i direktor Građevinske škole, za “Nezavisne novine” ističe da se u Banjaluci, kao i do sada, najveći broj učenika planira upisati u Gimnaziju, Medicinsku, Elektrotehničku te Ekonomsku i Građevinsku školu.

“A takođe i u pojedina zanimanja u Ugostiteljskoj, Mašinskoj te Tehnološkoj školi”, kaže Bajić, te dodaje da se očekuju da će biti ispunjene upisne kvote.

“Banjaluka uvijek ima priliv stanovništva iz drugih, manjih lokalnih zajednica, kao i svugdje u regiji, pa tako i kod nas”, navodi on.

Prema njegovim riječima, uskoro počinju i sajmovi zanimanja, gdje će se učenici moći informisati o budućim zanimanjima za koja će se školovati.

“Bitno je da razmisle o budućim zanimanjima, a pogotovo su deficitarna sada atraktivna, jer su velika primanja, pa su tako zanatska zanimanja primamljiva za učenike koji mogu biti preduzetnici, imati samostalnu zanatsku radnju itd. Ima puno takvih zanimanja, poput pekara, mesara, armirača, konobara i kuvara, i to se sve stipendira, a siguran je posao”, navodi Bajić.

Izvođač radova na saobraćajnicama

Inače, Građevinska škola u ovoj godini planirala upisati deficitarno zanimanje izvođač radova na saobraćajnicama, jer “Putevi Republike Srpske”, kao i “Autoputevi RS”, imaju potrebu za velikim brojem ovih radnika.

“Armirači su isto traženi na tržištu rada te imaju veću platu od inženjera”, dodaje.

Duško Đurić, predsjednik Aktiva direktora srednjih škola regije Semberija, potvrđuje da prave plan upisa za sljedeću godinu, te da se projekcija upisa bazira na realnim parametrima, odnosno na osluškivanju potreba privredne zajednice.

“Većinom se takva zanimanja trenutno obrazuju u Tehničkoj školi ‘Mihajlo Pupin’ i eventualno u Srednjoj stručnoj školi u Janji, a dio tih zanimanja ima i u Poljoprivrednoj i medicinskoj školi u Bijeljini. Napravili smo izbalansiranu upisnu politiku da i učenici koji žele nastaviti dalje školovanje nađu zanimanja koje će upisati, poput Gimnazije, Ekonomske škole itd.”, rekao je Đurić za “Nezavisne”.

Kako kaže, zadovoljavajuće je to što imaju optimalan broj učenika da mogu ostvariti sve projekcije koje škole imaju, u smislu broja odjeljenja. Dodaje da je čak i privredna zajednica izrazila zadovoljstvo ovim planom.

Ministarstvo će do kraja marta donijeti pravilnik o planu upisa učenika u prvi razred srednjih škola za narednu školsku godinu.

Republiku Srpsku i FBiH od sutra očekuje zahlađenje sa snijegom koji će u nižim predjelima napadati od pet do 20, a na planinama više od 30 centimetara.

U prvom dijelu dana se na zapadu i jugu očekuju jača kiša, ponegdje i prolazni pljusak sa grmljavinom, a na istoku će i dalje biti suvo i toplo uz sunačne periode.

Tokom dana padavine će jačati, naročito na jugu i zapadu, a do večeri zahvatiće sve krajeve, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

U brdsko-planinskim, ponegdje i u nižim predjelima na zapadu, kiša će preći u snijeg uz formiranje snježnog pokrivača.

U prvom dijelu dana duvaće umjeren do jak vjetar, u Hercegovini i olujni jugo. Uveče vjetar u skretanju na sjeverne smjerove i u slabljenju. Na sjeverozapadu tokom dana vjetar jak do olujni, sjevernih smjerova.

Maksimalna temperatura vazduha u prvom dijelu dana od devet na zapadu do 20 na sjeveroistoku, u višim predjelima od pet stepeni Celzijusovih. Uveče zahlađenje, te će minimalna temperatura biti od nula do osam, u višim predjelima od minus tri stepena Celzijusova.

U Srpskoj i FBiH danas preovladava sunčano vrijeme, podaci su Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Temperatura vazduha u 13.00 časova: Bjelašnica minus tri stepena, Kalinovik, Han Pijesak i Čemerno 10, Sokolac 11, Gacko 12, Drinić i Kneževo 13, Sarajevo, Mrkonjić Grad, Rudo i Srebrenica 15, Bileća 16, Višegrad 17, Bijeljina, Doboj, Novi Grad, Prijedor, Ribnik i Trebinje 18, Banjaluka i Srbac 19 i Mostar 20 stepeni Celzijusovih.

Dragan Korać, vanredni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjaluci, svojim izvrsnim istraživačkim rezultatima ostvario je izuzetan naučni doprinos i riješio decenijsku enigmu pomjerajući granice inženjerskih i informacionih nauka.

U fokusu njegovog istraživanja, kako je saopšteno sa banjalučkog Univerziteta, nalazi se jedan od najizazovnijih i najdugovječnijih problema savremene nauke, precizno definisanje granica između fenomena sigurnosti i bezbjednosti.

“Ovaj kompleksni, interdisciplinarni izazov dodatno dobija na značaju u eri ubrzanog razvoja vještačke inteligencije i sve intenzivnijeg povezivanja digitalnog i realnog svijeta”, naveli su sa UNIBL.

Kako dodaju, nakon decenijskih teorijskih neslaganja i razvoja osam opštih evolutivnih modela, profesor Korać pravi istorijski iskorak, predlaže inovativni, jedinstven inženjerski eCoSS model, prvo numerički zasnovano rješenje koje omogućava jasno, matematički podržano razgraničenje ova dva fenomena.

Prema njihovim riječima, model kombinuje napredne računarske i matematičke metodologije, omogućavajući empirijsku validaciju i vizualizaciju granica kroz realne industrijske IT studije.

“Rezultati su nedvosmisleni i naučno revolucionarni jer jasno dokazuju da sigurnost i bezbjednost nisu sinonimi već jasno razdvojena područja definisana preciznom linijom razgraničenja. Ove jedinstvene činjenice predstavlja osnovu za rješavanje brojnih otvorenih pitanja, ne samo u IT sektoru već i u područjima poput bezbjednosti, biologije, politike, medicine i drugih naučnih disciplina”, stoji u saopštenju.

Kako se navodi, razvijeni model ne samo da razbija dugogodišnje dileme već snažno utire put novoj generaciji istraživanja i praktičnih rješenja, uključujući razvoj naprednih alata za sinhronizaciju u sajber području.

Naime, najnoviji naučno-istraživački rezultati profesora Koraća, prezentovani u radu Computational Engineering Approach-Based Modeling of Safety and Security Boundaries: A Review, Novel Model, and Comparison, objavljeni su u jednom od najistaknutijih Springerovih časopisa Archives of Computational Methods in Engineering.

Iz banjalučkog Univerziteta dodaju da je riječ o najprestižnijem naučnom časopisu iz ove oblasti na SCI listi (Q1 WoS), sa izuzetno visokim impakt faktorom 12.1.

“U ovom značajnom istraživanju, pored profesora Koraća, učestvovali i koautori: docent na Prirodno-matematičkom fakultetu u Banjaluci dr Dimitrije Čvokić i redovni profesor Fakulteta organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu dr Dejan Simić”, navode oni.

Zemljotres 2.7 stepena po Rihterovoj skali zabilježen je danas, 25. marta blizu Tešnja.

Prema podacima Evropsko-mediteranskog seizmološkog centra (EMSC), on je evidentiran oko 10.03.

Epicentar je na bio na oko pet kilometara od Tešnja, na dubini od 10 km.

Građani komentarišu da je kratko trajalo podrhtavanje tla.

“Kratko vribriranje samo dvije-tri sekunde”, jedan je od komentara.

Drugi, koji su locirani na području Maglaja, Doboja i Teslića, komentarišu da se čulo kao udar, a da je zatim tlo počelo podrhtavati.

Republički hidrometeorološki zavod izdao je upozorenje na naglu promjenu vremena, obilne padavine, zahlađenje, snijeg i jak do olujni vjetar.

Јače padavine će početi u četvrtak na zapadu gdje će biti i pljuskova uz obilnije padavine u kratkom periodu, a u petak i subotu će se proširiti ka istoku.

– Najmanje padavina se očekuje na jugu i jugoistoku. Ukupna količina padavina od 50 mm na istoku do 130 mm na zapadu – ističi se u saoppštenju.

Zbog zahlađenja kiša će preći u snijeg u brdsko-planinskim predelima uz formiranje i brzi porast snežnog pokrivača do petka od 10 do 40 cm, a u subotu od 20 do 60 cm.

Na višim planinama na zapadu ponegdje i više. Јak vetar će na planinama stvarati snježne mećave i nanose snijega.

– U nižim predjelima na zapadu i jugoistoku se očekuje 5-20 cm. Na krajnjem jugu kao i na sjeveroistoku (Semebrija i Posavina) padaće uglavnom kiša, bez formiranja snježnog pokrivača – naglašava se.

Većina padavina će se pretvoriti u snježni pokrivač, dok u nižim predjelima, pogotovo u četvrtak na zapadu, može doći do problema sa oborinskim vodama i oticanjem vode u urbanim zonama zbog intenzivnih padavina u kratkom periodu.

U Republici Srpskoj i FBiH danas se očekuje pretežno sunčano i toplo vrijeme, a uveče naoblačenje koje će u donijeti promjenu vremena u narednim danima.

Naoblačenje sa zapada očekuje se poslije podne i uveče, uz jačanje južnog vjetra, a tokom noći na krajnjem zapadu počeće i padavine, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

U prvom dijelu dana duvaće slab i promjenljiv vjetar, zatim umjeren jugozapadni, a uveče i naredne noći na zapadu jak.

Dnevna temperatura vazduha od 15 do 21, a u višim predjelima od 10 Stepeni Celzijusovih.

Prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, jutros preovladava sunčano vrijeme.

Temperatura vazduha u 7.00 časova: Bjelašnica i Sokolac minus četiri, Drvar minus tri, Kalinovik, Han Pijesak i Šipovo minus dva, Gacko, Drinić, Čemerno minus jedan, Rudo, Ribnik, Sanski Most i Zenica nula, Novi Grad, Srebrenica, Višegrad, Kneževo, Mrkonjić Grad, Sarajevo, Bihać i Livno jedan, Prijedor, Bileća i Tuzla dva, Doboj tri, Banjaluka, Bijeljina pet, Srbac šest, Mrakovica sedam, Trebinje osam i Mostar devet stepeni Celzijusovih.

Univerzitet u Banjaluci, u saradnji sa studentskim organizacijama, priprema Dane studenata u okviru kojih će tokom aprila ugostiti više od 2.000 srednjoškolaca, pripremiti brojne manifestacije i organizovati sportske igre, rekla je za Srnu predsjednik Studentskog parlamenta Ana Sibinčić.

Sibinčićeva je navela da od 14. do 24. aprila studente očekuju brojne aktivnosti u organizaciji Studentskog parlamenta i Unije studenata Republike Srpske.

“Najveća manifestacija je Dan otvorenih vrata gdje očekujemo oko 2.000 maturanata koje ćemo upoznati sa radom Univerziteta i fakultetima”, rekla je Sibinčićeva.

Ona je istakla da će maturanti imati priliku da se upoznaju sa radom fakulteta za koje iskažu interesovanje, što će im biti od pomoći prilikom odluke i upisa.

“Tokom tih deset dana organizujemo brojne aktivnosti. Imaćemo sportske događaje i brojna predavanja”, navela je Sibinčićeva.

Organizatori najavljuju i niz kreativnih i interaktivnih aktivnosti, među kojima su dva kviza znanja, likovna kolonija, Eko-dan posvećen zaštiti životne sredine, kao i “Lov na knjige”, koji promoviše čitanje i razmjenu znanja.

Kako je ranije saopšteno, poseban akcenat stavljen je i na humanitarni aspekt, pa će biti realizovane brojne akcije, uključujući dobrovoljno davanje krvi i druge aktivnosti usmjerene na pomoć zajednici.

LJubitelji umjetnosti imaće priliku da uživaju u studentskim predstavama, kao i u radionicama zmijanjskog veza, koje čuvaju i promovišu tradicionalnu kulturnu baštinu ovog podneblja.

Manifestaciju organizuju Studentski parlament Univerziteta u Banjaluci i Unija studenata Republike Srpske, uz podršku Univerziteta u Banjaluci i Ministarstva za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske.

Republiku Srpsku od četvrtka, 26. marta, očekuje zahlađenje sa snijegom u višim predjelima Krajine, a u nižim sa kišom, susnježicom i povremeno snijegom, rekla je Srni meteorolog Republičkog hidrometeorološkog zavoda Milica Đorđević.

Đorđevićeva je navela da se snijeg očekuje u četvrtak, petak i subotu, a da će ga najviše biti u višim predjelima u Krajini, gdje će duvati jak vjetar, koji će stvarati smetove i nanose, dok ga na planinama na istoku neće biti puno.

Najmanje šanse za snježne padavine, dodala je, biće u Semberiji, Posavini i na krajnjem jugu Hercegovine.

Đorđevićeva je rekla da će snijega biti i u višim krajevima oko Banjaluke, a značajniji snježni pokrivač očekuje se na platou Manjače.

Prema njenim riječima, u nižim predjelima snijega će biti povremeno i ne očekuje se formiranje snježnog pokrivača.

“U gradu Banjaluci najvjerovatnije će biti na granici između kiše, susnježice i snijega”, dodala je Đorđevićeva.

Nakon četvrtka će zahladiti u svim krajevima, a u petak i subotu uglavnom će temperatura vazduha biti od dva do sedam ili osam stepeni Celzijusovih, na krajnjem jugu oko 10, a na plananinama uglavnom ispod nule.

 U Doboju su potpisani ugovori o stipendijama od po 200 KM mjesečno iz budžeta grada za ukupno 117 studenata, a oni koji to danas učinili mogu se do kraja mjeseca javiti u Gradsku upravu.

Zamjenik gradonačelnika Doboja Dijana Kalenić rekla je da je na konkurs stigla 131 prijava, a da je šest aplikanata odustalo jer su dobili stipendije po drugom osnovu, dok osam nije ispunilo uslove, odnosno prijavili su se sa nižim prosjekom od traženog, odnosno osam.

Kalenićeva je istakla da je među stipendistima najviše studenata medicinskog fakulteta, njih 33, i dodala da se korisnici stipendija školuju na fakultetima u Republici Srpskoj, Federaciji BiH, Srbiji, kao i Sloveniji i NJemačkoj.

Student šeste godine Medicinskog fakulteta u Banjaluci i korisnik stipendije Nedeljko Jevtić rekao je da po završetku školovanja planira da se vrati u Doboj i zaposli u Bolnici “Sveti apostol Luka”, gdje je volontirao.

Jevtić je naglasio da je tokom volontiranja naišao na topao prijem i odnos ljekara, kao i da je oduševljen opremom i uslovima rada u dobojskoj zdravstvenoj ustanovi.

Institutu za javno zdravstvo Republike Srpske prošle godine je prijavljeno 113 novooboljelih od tuberkuloze, od kojih je šest preminulo, rečeno je Srni u Institutu, povodom Svjetskog dana borbe protiv tuberkuloze.

Epidemiolog Branka Subotić Radivojac istakla je da ovi podaci govore da tuberkuloza nije iskorijenjena, već se prilagođava savremenim zdravstvenim izazovima i često se javlja u kombinaciji sa drugim oboljenjima.

Radivojčeva je napomenula da je tuberkuloza zarazna bakterijska bolest uzrokovana bacilom tuberkuloze, koji najčešće zahvata pluća, a prenosi se kapljičnim putem iz grla ili pluća osoba.

Od tuberkuloze najčešće obolijevaju osobe u direktnom kontaktu sa oboljelim, oni koji žive u kolektivnim smještajima sa lošim higijenskim uslovima, socijalno ugrožene kategorije stanovništva, djeca i starije osobe.

“Rizik za razbolijevanje je mnogo veći kod starijih osoba i onih sa oslabljenim imunim sistemom”, pojasnila je Radivojčeva i dodala da su simptomi kašalj, rjeđe sa ispljuvkom ili krvlju, bol u grudima, slabost, gubitak tjelesne težine, povišena temperatura i noćno znojenje.

Ona je navela da se za liječenje tuberkuloze koriste kombinacije antibiotika /tuberkulostatika/, istakavši da je ova bolest izlječiva pod uslovom da se liječi dovoljno dugo, uz odgovarajuću kombinaciju lijekova i redovnu kontrolu.

Ocijenila je da obilježavanje Svjetskog dana borbe protiv tuberkuloze predstavlja priliku da se još jednom istakne značaj kontinuiranog ulaganja u prevenciju, rano otkrivanje i efikasno liječenje tuberkuloze.

Prema podacima Svjetske zdravstene organizacije, ukupno 1,23 miliona ljudi umrlo je od tuberkuloze, a 10,7 miliona je oboljelo u 2024. godini. Širom svijeta, tuberkuloza je drugi vodeći infektivni ubica nakon virusa korona.

Uprkos tome što je tuberkuloza izlječiva i može se spriječiti, ova bolest je i dalje prisutna u svim zemljama i starosnim grupama.