VRBAS Media

Kategorija: Društvo

  • Vreme je za šoping u Turskoj? Erdoganova monetarna politika skupo košta Turke, a raduje turiste

    Vreme je za šoping u Turskoj? Erdoganova monetarna politika skupo košta Turke, a raduje turiste

    Po ko zna koji put ove godine, turska nacionalna valuta je dotakla novo dno.

    Novembar će ostati upamćen u istoriji kao mesec velike rasprodaje ove valute, koja je i prethodno ulazila u ring sa krizama 2018, 2001, i 1994. godine.

    Lira je u toku ove godine izgubila neverovatnih 45 odsto svoje vrednosti, a samo u novembru 28,3 odsto. Prema srednjem kursu ECB juče se za jedan evro dobijalo 14,93 lire, a pre samo tri godine dobijalo se 5,3.

    Strahovitom padu vrednosti turske lire već godinama kumuje sam predsednik Turske, Redžep Tajip Erdogan, piše Blic. Valutna tržišta širom sveta redovno negativno reaguju na njegove odluke, bilo da se radi o redovnim hirovitim smenama guvernera centralne banke Turske, bilo da se radi o njegovom konstantnom odbijanju da prestane sa labavom monetarnom politikom i obaranjem kamatnih stopa. Jučerašnji pad, pored još jednog Erdoganovog oštrog “ne“ podizanju kamata, dodatno je podstakao i komentar iz američkog FED-a o rizicima za tursku ekonomiju i sa tim povezanu budućnost njegove politike.

    Sve je ovo drastično uticalo na tamošnje stanovništvo kome su se za mesec dana srozala i primanja i ušteđevine i kućni budžeti.

    S druge strane, koliko god da je domaće stanovništvo stavljeno u nezavidnu poziciju, turisti odnosno svi koji u Tursku dolaze sa džepovima punim stranih valuta, sa svakim padom vrednosti lire, imaju sve veću kupovnu moć. Njima će, u prevodu, sve biti jeftinije.

    Ipak, da se ne bi stekao pogrešan utisak, cene nisu “zakucane”, te i Turci i na tom polju muče muku. Prema poslednjim podacima inflacija se u novembru popela, kako piše CNBC, na skoro 20 odsto.

    Dakle, omiljena turska roba (zlato, koža, začini, garderoba itd.) i sve ostale potrošačke cene su za toliko veće u odnosu na prošlu godinu. Na primer, gram četrnaestokaratnog zlata je, prema cenama na sajtu goldprice, trenutno oko 51 evro (50,9 evra). Poređenja radi, prošle godine je gram zlata bio 29,8 evra. Ipak, kako je stopa slabljenja lire veća od stope inflacije, turisti su za tu razliku ekonomski moćniji.

    Obaranje kursa kao stabilizacija privrede

    Pored situacije u kojoj ova situacija ide “niz dlaku” turistima širom sveta, da bolje prođu tokom obilaska Turske, stručnjaci ističu da destabilizacija kursa tj. njegovo kontinuirano obaranje može i da se posmatra kao Erdoganovo manipulisanje ne bi li se stabilizovala čitava privreda.

    “Sa jedne strane možete da povećate devizni priliv, ali tako utičete na inflatorna kretanja. Kako dolazi zima, njima opadaju prihodi. Takođe sada imamo i problem spoljašnjih uticaja, kriza lanaca snabdevanja i kriza u energetici. Turska će opet pokušati korišćenjem kursa da održi inflaciju“, kaže za Blic konsultant u okviru Mreže za poslovnu podršku Dragoljub Rajić.

    On dodaje da je njihova monetarna politika okrenuta ka maksimalnom korišćenju izvoznih potencijala.

    “Zbog svih spoljnih turbulencija, i s obzirom da imaju jako veliki broj industrijskih parkova iz kojih roba ide i na azijsko i na afričko tržište, verujem da se politika kursa voditi u smeru ka izvoznim firmama, tako da one imaju mogućnost da povećaju prihode od izvoza i da unesu na taj način još deviza u zemlju“, kaže Rajić i dodaje da pokušavaju da se na taj način stabilizuje ekonomija i prebrodi period pred njima.

    Intervencijom centralne banke, lira se blago oporavila

    Turska lira se snažno oporavila sa rekordnog minimuma, pošto je centralna banka intervenisala zbog, kako kaže, “nezdravih“ tržišnih cena.

    Centralna banka je u saopštenju navela da je “direktno” intervenisala na tržištu “prodajnim transakcijama zbog nezdravog formiranja deviznih kurseva”, prenosi Rojters.

    Lira, koja je ranije pala za čak 3,3 posto na 13,87 lira prema američkoj valuti, oporavila se na 12,76 lira za dolar na trgovanju u 09:36 časova po GMT, ojačavši za više od 5,0 posto na dnevnom nivou, prenosi Tanjug.

    Prethdno je Edogan tražio da se pokrene istraga pada lire, aludirajući na to da manipulacija dolazi od strane velikih kompanija.

  • Bez posla u BiH skoro 400.000 osoba

    Bez posla u BiH skoro 400.000 osoba

    U Bosni i Hercegovini je trenutno 382.348 osoba na evidencijama zavoda i službi zapošljavanja, što je za skoro osam odsto manje nego u istom periodu prethodne godine, podaci su Agencije za rad i zapošljavanje BiH.

    Poređenjem sa brojem stanovnika lokalnih zajednica u BiH, to znači da su bez posla stanovnici četiri grada veličine Prijedora, koji ima blizu 100.000 građana.

    U ovim podacima se ističe da je u odnosu na prethodni mjesec broj nezaposlenih manji za 1.861 osobu ili 0,48 odsto.

    “Od ukupnog broja osoba koje traže zaposlenje, 220.031 ili 57,55 odsto su žene”, kažu u Agenciji.

    Podaci ove agencije govore da je u odnosu na isti period prošle godine nezaposlenost u BiH manja za 32.054 osobe ili 7,74 odsto.

    “U odnosu na početak pandemije virusa korona, nezaposlenost se smanjila za 20.540 osoba ili 4,10 odsto. Nezaposlenost se smanjila u Federaciji BiH za 803 osobe, u Republici Srpskoj za 763 osobe i u Brčko distriktu BiH za 295 osoba”, stoji u podacima Agencije za rad i zapošljavanje BiH.

    Dodaje se da je u oktobru brisano ukupno 19.805 osoba sa evidencija službi zapošljavanja, od čega je 9.467 žena.

    “Od ovog broja zaposleno je 8.909 osoba, od čega 4.641 žena. Istovremeno je za 9.167 osoba prestao radni odnos, od čega 4.450 žena. Poslodavci su u ovom periodu prijavili potrebe za zapošljavanjem 4.349 novih radnika”, ističu u Agenciji za rad i zapošljavanje BiH.

    Prema podacima Agencije za statistiku BiH, u septembru ove godine broj zaposlenih osoba u BiH iznosio je 826.526, a od ovog broja je 361.077 žena.

    “U odnosu na avgust 2021. godine broj zaposlenih osoba je povećan za jedan odsto, a broj zaposlenih žena je povećan za 1,9 odsto. Stopa registrovane nezaposlenosti za septembar 2021. godine iznosila je 31,7 odsto i u odnosu na avgust 2021. godine smanjena je za 0,7 postotnih poena”, navodi se u podacima Agencije za statistiku BiH.

    Igor Gavran, ekonomski analitičar, kazao je za “Nezavisne” da je ovo pozitivan podatak ako je ovaj broj novozaposlenih osoba ostao raditi u BiH.

    “Teoretski, možda je u prethodnom periodu bilo više zaposlenih koji su imali prihod, ali veći dio njih je bio u sivoj ekonomiji nego što je to slučaj danas. Ipak, uz sve ove ograde, ovo je pozitivan statistički podatak”, navodi Gavran.

    Na pitanje šta bi trebalo učiniti da se stanje još više popravi, on odgovara da je potrebno da se posvetimo ekonomiji umjesto dominacije tema politike, prepucavanja, blokada i ostalog što odbija investitore i odvraća bilo kakvu ekonomsku aktivnost.

    “Takođe, trebalo bi učiniti da se dođe do prave slike zaposlenosti i nezaposlenosti u smislu da se umanji siva ekonomija i potakne na prijavljivanje radnika. Tada bismo imali realnu sliku da li se stanje poboljšava”, objašnjava Gavran.

    Iako smo pokušali kontaktirati neka udruženja nezaposlenih na području BiH, svi brojevi telefona su bili isključeni ili se nisu javljali na pozive.

  • Trivić: Izgradnja dvije škole u narednoj godini

    Trivić: Izgradnja dvije škole u narednoj godini

    Vlada Republike Srpske prihvatila je danas inicijativu o izgradnji područne osnovne škole u banjalučkom naselju Paprikovac i objekta osnovne škole u Istočnom Novom Sarajevu čija realizacija je planirana za narednu godinu, izjavila je ministar prosvjete i kulture Republike Srpske Natalija Trivić.

    Trivićeva je rekla novinarima da su izgradnju područnog odjeljenja Osnovne škole “Ivo Andrić” inicirali stanovnici banjalučke mjesne zajednice Paprikovac, te da je takva inicijativa proistekla pošto se veliki broj djece sa tog područja izlaže riziku prelazeći veći broj frekventnih saobraćajnica.

    Ona kaže da je riječ o područnom odjeljenju od prvog do petog razreda i da tom području gravitira više stotina djece, koja pohađaju četiri osnovne škole, a neke nisu ni blizu njihovog naselja.

    Trivićeva je navela da je u Istočnom Novom Sarajevu predviđena izgradnja osnovne škole, s obzirom na to da bi tu osnovnu školu pohađalo 800 djece, a što je inicirala ta lokalna zajednica.

    “Dobili smo elaborat o opravdanosti izgradnje te škole u skladu sa zakonom”, naglasila je Trivićeva.

    Ona kaže da u vezi sa inicijativom za izgradnju područne odnovne škole u banjalučkom naselju Ada, od grada, koji je inicijator, još nije dostavljen potreban elaborat i tehnička specifikacija uslova za izgradnju.

    Trivićeva je povodom vršnjačkog nasilja u školi u Nevesinju rekla da je za svaku osudu takvo postupanje učenika i da je Ministarstvo naložilo prosvetnoj i predagoškoj inspekciji da posjete školu i sagledaju uzroke zašto je do toga došlo.

    “Nedopustivo je da se vršnjačko nasilje sve češće dešava u samim školama i poražavajuće, te su potrebni dodatni napori da se zajednički radi na umanjivanju te pojave koja je u porastu i kod nas i u zemljama regiona”, naglasila je Trivićeva.

  • Grad vas poziva da budete dio čarolije: “Banjalučka zima 2021/2022” večeras otvara vrata

    Grad vas poziva da budete dio čarolije: “Banjalučka zima 2021/2022” večeras otvara vrata

    Pridružite se u Parku “Petar Kočić” i uz svečano paljenje novogodišnjih lampica i puštanje lampiona uživajte u čaroliji manifestacije “Banjalučka zima 2021/2022“, koja počinje – večeras, 2. decembra od 19.00 časova”, saopšteno je iz Gradske uprave.

    Zabavite se uz koncert sjajne Vanje Mišić i uživajte u brojnim sadržajima, koji vas očekuju kako u Parku “Petar Kočić”, tako i na Trgu Krajine.

    Svi sugrađani koji žele imaće priliku da na štandu Gradske razvojne agencije Banja Luka preuzmu lampione i da ih puste zajedno sa svojim najdražima.

    Mnoštvo lampica, novogodišnje jelke, prekrasne dekoracije i posebno uređena kućica Djeda Mraza u Parku “Petar Kočić” su takođe dio čarolije, koja će upotpuniti i uljepšati predstojeće praznike u našem gradu. Banju Luku očekuje i jedna specijalna dekoracija, pa će tako po prvi put u centru grada biti postavljena digitalna jelka.

    Prekrasan ambijent, klizalište, luna-park i sjajna gastro ponuda je samo dio onog što vas očekuje tokom “Banjalučke zime”, koja će trajati do 31. januara 2022. godine.

    Obustava saobraćaja
    Podsjećamo, da će zbog otvaranja manifestacije „Banjalučka zima 2021/2022“, večeras 2. decembra, od 18.00 do 22.00 časa, biti obustavljen saobraćaj u Ulici kralja Petra I Karađorđevića, na dijelu od Ulice Marije Bursać do Aleje Svetog Save.

    Za vrijeme trajanja obustave saobraćaja na linijama javnog prevoza putnika, koje saobraćaju Ulicom kralja Petra I Karađorđevića, dio od Bulevara cara Dušana do Aleje Svetog Save, biće preusmjereni autobusi u Bulevar cara Dušana, Kninska, Vidovdanska, Vuka Karadžića i dalje postojećom trasom.

    Takođe, saobraćaj će na ovom potezu biti obustavljen i u dane vikenda. Obustava počinje u subotu 4. decembra od 9.00 časova i trajaće do ponedjeljka 6. decembra do 5.30 časova.

    Za vrijeme trajanja obustave saobraćaja na linijama javnog prevoza putnika koje saobraćaju Ulicom kralja Petra I Karađorđevića, dio od Bulevara cara Dušana do Ulice aleja Svetog Save, izvršiće se preusmjeravanje autobusa u ulice Bulevar cara Dušana, Kninska, Vidovdanska, Vuka Karadžića i dalje postojećom trasom.

    Za vrijeme trajanja obustava, saobraćaj će biti regulisan i preusmjeravan na propisan način od strane pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske.

  • BiH na čelu evropskih ruta smrti

    BiH na čelu evropskih ruta smrti

    Putevi u Bosni i Hercegovini su među najsmrtonosnijim u Evropi, rezultat je istraživanja Bosanskohercegovačkog auto-moto kluba (BIHAMK).

    U ovom istraživanju se ističe da, iako je smanjen broj saobraćajnih udesa, kao i broj poginulih, ipak se može zaključiti da je stanje u BiH i dalje nezadovoljavajuće i da se nalazimo pri samom vrhu ljestvice po smrtnosti u saobraćaju.

    “Tokom protekle godine stopa smrtnosti u Bosni i Hercegovini iznosila je 69 poginulih osoba na milion stanovnika, što je daleko od prosjeka u EU, u kojoj je 51 poginuli na milion stanovnika”, naveli su u BIHAMK-u.

    Istakli su da su prošle godine na cestama u BiH zabilježena ukupno 29.703 saobraćajna udesa, od kojih je 6.260 saobraćajnih nesreća s poginulim i povrijeđenim licima, te 23.443 saobraćajne nezgode s materijalnom štetom.

    Među najrizičnijim putevima u BiH smatraju se magistralni put M17 koji povezuje granični prelaz Bosanski Šamac i granični prelaz Doljani, zatim dionice Zenica – Maglaj, Doboj – Lukavac, Jablanica – Mostar, Bugojno – Gornji Vakuf, Krupa – Otoka i dionica puta Banjaluka – Jajce, u Tijesnom.

    Dodali su da je prošle godine nastavljen trend smanjenja ukupnog broja udesa koji je započeo 2017. godine, što je pored ostalog posljedica i značajanog smanjenja saobraćaja na cestama u Bosni i Hercegovini usljed proglašenja stanja nesreće u FBiH, odnosno vanrednog stanja na teritoriji RS zbog pojave virusa korona.

    “Prema navedenim podacima, možemo zaključiti da se na području BiH dnevno tokom 2020. godine događalo u prosjeku nešto više od 81 saobraćajnog udesa, od toga oko 17 saobraćajnih nesreća s poginulim i povrijeđenim licima”, navodi se u ovom istraživanju.

    Milenko Jaćimović, predsjednik Udruženja za unapređenje bezjednosti saobraćaja RS, istakao je u razgovoru za “Nezavisne” da je prije nekoliko godina sličnu analizu uradio EuroRAP, koji radi istraživanje na području Evropske unije.

    “Tada je istraživanje pokazalo da su na području BiH visokorizični putevi. Međutim, od tada imamo određene pomake zato što je došlo do izgradnje auto-puteva, kako u FBiH, tako i u Republici Srpskoj. Puštanjem dionica auto-puteva došlo je do značajnog smanjenja smrtnosti”, naveo je Jaćimović.

    Naglasio je da su auto-putevi putna mreža koja obezbjeđuje potpun i najveći stepen bezbjednosti učesnika u saobraćaju, te da smatra da je ovo istraživanje možda malo visoko ocijenjeno od strane BIHAMK-a.

    “Izgradnjom auto-puteva u BiH, a vidimo da se mnoge dionice rade, dolazi do još većeg i bezbjednijeg učestvovanja u saobraćaju”, kazao je Jaćimović.

    Milija Radović, zamjenik direktora Agencije za bezbjednost saobraćaja RS, kazao je da je, kada je broj poginulih na 100.000 stanovnika, BiH u rangu sa okolnim zemljama Balkana.

    “Mislim da u Evropskoj uniji postoje neke zemlje koje imaju veću stopu smrtnosti na putevima od nas. Mi smo tu negdje u rangu sa ostalim zemljama Balkana, malo lošiji, ali su podaci slični”, rekao je Radović.

  • Onkološki pacijenti iz USK žele da se liječe u Banjaluci

    Onkološki pacijenti iz USK žele da se liječe u Banjaluci

    Onkološki pacijenti s područja Unsko-sanskog kantona već godinama se susreću sa brojnim problemima u svom liječenju, jer su prisiljeni putovati u udaljene kliničke centre u Tuzli i Sarajevu, s obzirom na limitiranost zdravstvenih usluga koje im se mogu pružiti u Kantonalnoj bolnici u Bihaću.

    U udruženjima koja okupljaju takve pacijente ističu kako sve to često rezultira zakasnjelim medicinskim procedurama, pa često i najgorim ishodom.

    Jedno od mogućih rješenja, kako smatraju u tim udruženjima, moglo bi biti da se onkološkim pacijentima omogući liječenje u Centru za radioterapiju koji djeluje u sklopu Univerzitetskog kliničkog centra u Banjaluci, s obzirom na njegovu blizinu gradovima i općinama u Unsko-sanskom kantonu.

    Zbog toga su u posjeti banjalučkom centru nedavno boravile predstavnice udruženja “Behar” i “Una” iz Bihaća, kao i udruženja “Sutra je novi dan” iz Velike Kladuše, a sva ona okupljaju osobe oboljele od tumora.

    “Ovo što smo vidjeli u Banjaluci je predivno, stručnost, ljubaznost, profesionalnost na zavidnom nivou, higijena, komunikacija za svaku pohvalu. Divan je osjećaj kada za nekoliko sati osjetite dobrodošlicu koja već liječi, mada niste došli na pregled ili terapiju”, kaže Mileva Zulić, predsjednica udruženja “Behar”.

    Dodaje kako su ih u Centru za radioterapiju upoznali sa metodama liječenja onkoloških pacijenata zračnom terapijom.

    “Cilj nam je da se omogući što lakše liječenje naših pacijenata, tako da se oformi onkološki konzilijum u bolnici u Bihaću, gdje bi učestvovali i onkolozi iz Banjaluke. Po odluci konzilijuma, pacijenti bi mogli sami izabrati da se liječe radioterapijom u Banjaluci ukoliko su u pitanju složene tehnike zračenja zbog kojih su naši pacijenti ranije odlazili na liječenje u inostranstvo, najčešće u Istanbul.

    Ovo bi značilo blizinu i kvalitet liječenja, čak bi mogli svakodnevno dolaziti na zračenje i time biti sa svojim porodicama”, navode pomenuta udruženja u zajedničkom saopćenju.

    Zbog ograničenosti zdravstvenih kapaciteta u Unsko-sanskom kantonu brojni pacijenti su prinuđeni da putuju u druge kliničke centre u Federaciji BiH, što proizvodi velike troškove koji se na godišnjem nivou kreću oko četiri miliona maraka.

    U Kantonalnoj bolnici u Bihaću navode kako je mogućnost da se onkološki pacijenti iz USK liječe u Banjaluci jedna od opcija o kojoj se razmišlja te da saradnja s Univerzitetskim kliničkim centrom iz Banjaluke već postoji.

    Navode kako bi to moglo biti prelazno rješenje s obzirom na to da su nedavno aktuelizirani razgovori o izgradnji onkološkog centra u Bihaću, a spremnost da pomogne u ovome projektu izrazila je Ambasada Francuske u BiH, dok se grad Bihać obavezao da će osigurati zemljište i sve potrebne dozvole za gradnju.

  • Najskuplji grad za život na svetu – Pariz više nije na prvom mestu

    Najskuplji grad za život na svetu – Pariz više nije na prvom mestu

    Najveći izraelski grad Tel Aviv najskuplji je na svetu, pokazala je analiza koja je objavljena u sredu u britanskom magazinu “The Economist”.

    Tel Aviv je preuzeo vodeću poziciju od francuskog glavnog grada Pariza, koji se sada nalazi na deobi drugog mesta sa Singapurom.

    Iza spomenuta tri grada slede Cirih, Hong Kong i Njujork.

    Anketa troškova života koja je napravljena za ovu analizu obuhvatila je 173 države, a upoređivane su cene više od 200 proizvoda i usluga.

    Najveći pad na listi najskupljih gradova beleži Rim. Glavni grad Italije pao je s 32. na 48. mesto.

    Najjeftiniji je Damask
    Najjeftinijim gradom za život proglašen je sirijski glavni grad Damask.

    Analizom je utvrđeno da su problemi u lancima nabavke i protivepidemijske mere koje su ograničile proizvodnju i trgovanje doprinele porastu troškova života u mnogim gradovima.

    Troškovi transporta su narasli zbog rasta cene goriva, a zabeležen je značajan porast cena duvana, proizvoda za ličnu higijenu i zabavnih sadržaja.

    Lista deset najskupljih gradova glasi ovako: Tel Aviv, Paris, Singapur, Cirih, Hong Kong, Njujork, Ženeva, Kopenhagen, Los Anđeles i Osaka.

    Slede Oslo, Seul, Tokio, Beč, Sindnej, Melburn, Helsinki, London, Dablin, Frankfurt i Šangaj.

  • Višković: Veća izdvajanja iz budžeta za boračke kategorije

    Višković: Veća izdvajanja iz budžeta za boračke kategorije

    Premijer Republike Srpske Radovan Višković istakao je da Vlada Srpske ostaje čvrsto opredijeljena da kontinuirano radi na daljem unapređenju statusa i materijalnog položaja boračkih kategorija, te najavio da su u budžetu za 2022. godinu planirana veća izdvajanja po različitim osnovama radi poboljšanja položaja ove populacije.

    Višković je na današnjem sastanku u Banjaluci sa predstavnicima boračkih udruženja i organizacija najavio veća budžetska izdvajanja za isplatu mjesečnog boračkog dodatka, ličnih i porodičnih invalidnina, te banjsko liječenje i rehabilitaciju.

    Na sastanku je razgovarano i o nastavku aktivnosti na rješavanju pitanja stambenog zbrinjavanja, zapošljavanju djece poginulih boraca, kao i o drugim pitanjima od značaja za boračke kategorije, saopšteno je iz Biroa Vlade Srpske za odnose s javnošću.

    O izradi budžeta Republike Srpske za narednu godinu, te planiranim izdvajanjima iz budžeta za potrebe boračkih kategorija građana Višković je razgovarao sa predstavnicima Boračke organizacije, Republičke organizacije porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila, Saveza ratnih vojnih invalida, Organizacije starješina Vojske Republike Srpske, Udruženja građana “Veterani Republike Srpske” i Organizacije amputiraca “UDAS”.

    Istaknuto je da ća Vlada Republike Srpske i predstavnici ovih udruženja, kao i do sada, na partnerskoj osnovi, nastaviti da rade na rješavanju svih otvorenih pitanja.

    Sastanku su prisustvovali ministar rada i boračko invalidske zaštite Srpske Duško Milunović i ministar finansija Zora Vidović.

  • Danas se obilježava Svjetski dan borbe protiv HIV/AIDS-a

    Danas se obilježava Svjetski dan borbe protiv HIV/AIDS-a

    Svjetski dan borbe protiv HIV/AIDS-a obilježava se svake godine 1. decembra. Cilj obilježavanja ovog dana je podizanje svijesti i skretanje pažnje javnosti na važnost i problematiku o HIV/AIDS-a kao globalnom problemu i sjećanje na osobe koje su umrle od posljedica ove bolesti, čemu najviše doprinijela prisutnost stigme i diskriminacije.

    Prema istraživanjima, do sada je od ove bolesti preminulo oko 35 miliona ljudi, dok trenutno sa HIV virusom živi 38 miliona osoba.

    Preko 2 miliona ljudi u svijetu se godišnje zarazi virusom HIV-a, a više od milion njih umire od ove bolesti, procjenjuje Svjetska zdravstvena organizacija.

    Navode da 0,8 odsto odraslih osoba u dobi od 15-49 godina u svijetu živi s HIV-om, iako teret epidemije i dalje znatno varira među državama i regijama.

    HIV je skraćenica od engleskog human immunodeficiency virus, što bi se okarakterisalo kao uzrok opadanja sposobnosti imunološkog sistema organizma. HIV virus napada samo čovjeka, a ovaj virus je preduslov da se oboli od SIDE ili AIDS-a. Bolest je zarazna i zasad neizlječiva.

    Međutim, sa ovim virusom, zahvaljujući lijekovima danas se može živjeti, te je u svijetu, prema podacima UN-a, krajem 2012. s HIV-om živjelo 35,3 miliona osoba, što je za 18 posto više u odnosu na 2001. godinu.

    Virus se najčešće prenosi seksualnim putem, a nešto rjeđe zaraženom krvlju, sa zaražene majke na dijete tokom trudnoće, porođaja ili dojenja. Virus se ne može prenijeti uobičajenim socijalnim kontaktima niti putem životinja.

    U Srpskoj 151 osoba oboljela od HIV/AIDS-a

    Prema podacima Instituta za javno zdravstvo, u Srpskoj je do sada registrovano 151 oboljela osoba od HIV/AIDS-a, a od posljedica ove bolesti do sada je umrlo 28 oboljelih osoba.

    Tokom ove godine, prijavljeno je ukupno 18 novih slučajeva oboljelih, od čega 14 HIV+ i četiri oboljela od AIDS-a.

    U 2021. godini registrovan je veći broj oboljelih slučajeva od HIV pozitivnih u odnosu na prethodni period, a kao jedan od glavnih razloga, može biti pojava pandemije COVID 19 u 2020. godini, navode iz Instituta za javno zdravstvo RS.

    Povodom 1. decembra – Svjetskog dana borbe protiv HIV/AIDS-a, u „Centaru za dobrovoljno, povjerljivo i anonimno savjetovanje i testiranje“ Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske (Ul: „Jovana Dučića“ br. 1, Banjaluka) biće organizovano testiranje na HIV+.

    Testiranje će se organizovati danas u terminu od 15,00 do 20,00 časova. Za testiranje će se koristiti brzi testovi.

  • Srpska bilježi nagli skok broja zaraženih HIV-om

    Srpska bilježi nagli skok broja zaraženih HIV-om

    • U periodu pandemije virusa korona u Srpskoj došlo je do značajnog rasta broja oboljelih od AIDS-a, odnosno zaraženih HIV-om, te je tako prošle godine registrovano 18 novih slučajeva, što je najveći broj slučajeva evidentiran tokom jedne godine, a kao razlog se navodi neblagovremeno javljanje potencijalnih pacijenata ljekarima.

    Kazala je ovo za “Nezavisne novine” Snežana Ritan, infektolog na Klinici za infektivne bolesti Univerzitetskog kliničkog centra RS (UKC RS), povodom Međunarodnog dana borbe protiv HIV-a/AIDS-a, koji se svake godine obilježava 1. decembra.

    Premа pоdаcimа Svјеtskе zdrаvstvеnе оrgаnizаciје, u sviјеtu trеnutnо sа HIV-оm živi оkо 37,7 miliоnа оsоbа, а do sаdа је umrlо 36,3 miliоnа. Nažalost, ove osobe su često stigmatizovane i diskriminisane, što je i dalje prisutno širom svijeta.

    Ritanova je u razgovoru za “Nezavisne novine” navela da je na Klinici za infektivne bolesti UKC RS pod nadzorom 69 pacijenata te da je do sada ukupno, od prvog detektovanog slučaja, registrovan 151 pacijent u RS.

    “Od 1. decembra 2020. godine do danas registrovano je 18 novih slučajeva i to je najveći broj detektovanih slučajeva tokom jedne godine”, navela je Ritanova.

    Dodala je da je od ovog broja njih četvoro u stadijumu AIDS-a.

    “Razlog ovako velikog broja pacijenata je možda to što je prošle godine zbog kovida-19 bila manja dostupnost dijagnostike”, rekla je Ritanova, dodajući da je godinu dana ranije bio samo jedan novodijagnosticirani pacijent, dok su tada zabilježena tri smrtna ishoda, a ove godine zabilježen je jedan smrtni ishod.

    Na pitanje da li su oboljeli od ove bolesti podložniji zarazi virusom korona, Ritanova je pojasnila da oni redovno primaju terapiju te da imaju bolest pod kontrolom.

    “Oni su isto ugroženi kao i ostala populacija. Naravno da nekome ko je HIV pozitivan, ako je u fazi manifestne bolesti, još i kovid ne treba”, kazala je Ritanova.

    Istakla je da su tokom perioda pandemije redovno pregledali pacijente te da su oni dobijali svoje terapije.

    “Pacijenti nisu bili uskraćeni, ali se, nažalost, nisu javljali i radili dijagnostiku”, navela je Ritanova dodajući da je možda i strah od zaraze virusom korona doprinio tome da pacijenti rjeđe dolaze na preglede.

    U Institutu za javno zdravstvo RS juče su saopštili da je dо sаdа u Srpskoj rеgistrоvаna 151 оbоljеlа оsоbа, а оd pоsljеdicа оvе bоlеsti dо sаdа је umrlо 28 оbоljеlih оsоbа.

    I u Institutu su naveli da je ove godine registrovan najveći broj zaraženih HIV-om u RS, a kao jedan od razlog navode to da je pojava pandemije kovida-19 u 2020. gоdini vјеrоvаtnо dоpriniјеla nеblаgоvrеmеnоm јаvljаnju pоtеnciјаlnо inficirаnih HIV-оm.

    Da su osobe oboljele od HIV-a/AIDS-a i dalje diskriminisane, za “Nezavisne novine” potvrdio je Aleksandar Milić, psiholog, koji navodi da je, nažalost, još prisutna stigma koja se veže za ovo oboljenje.

    “Stigmatizacija postoji i dalje, ljudi imaju različite predrasude o tome, različita saznanja. Koriste sistem distance i udaljavanja od tih osoba. Ne samo da je to stigmatizacija, već je i u praksi prisutna umanjena komunikacija i distanca od ovih ljudi”, rekao je Milić.

    Pоvоdоm 1. dеcеmbrа, Svјеtskоg dаnа bоrbе prоtiv HIV-a/АIDS-а, u “Cеntru zа dоbrоvоljnо, pоvјеrljivо i аnоnimnо sаvјеtоvаnjе i tеstirаnjе” Institutа zа јаvnо zdrаvstvо RS danas će biti organizovano besplatno testiranje na HIV.

    FZO RS finansira novi lijek

    Fond zdravstvenog osiguranja RS (FZO RS) nedavno je na poseban program nabavke uvrstio novi antivirusni lijek emtricitabin, rilvipirin, tenofovir, disoproksil, film tablete za liječenje odraslih pacijenata sa HIV infekcijom, kojima se postiže efikasnost u liječenju, saopštili su u FZO RS.