VRBAS Media

Autor: INFO

  • “Depot” ima zahtjev za Skupštinu grada Banjaluka

    “Depot” ima zahtjev za Skupštinu grada Banjaluka

    Otpad iz Banjaluke, ali i drugih lokalnih zajednica koji se odlaže na deponiju u Ramićima zasigurno će se moći tu odlagati do 14. oktobra, potvrdio je za “Nezavisne novine” Ratko Jokić, direktor “Depota”, dodajući da za Skupštinu grada Banjaluka imaju zahtjev za rješavanje ovog problema.

    “Juče je održana komisija koju je imenovala Skupština grada Banjaluka i donesen je zaključak da se ide prema Skupštini grada da donese inicijativu, odnosno da proglase Ramiće od opšteg interesa i da se ide prema eksproprijaciji. Iz tog razloga, mi i dalje nastavljamo sa primanjem otpada do 14. oktobra kada je zakazana deložacija”, istakao je Jokić.

    Kako je dodao, oni su po zakonu dužni da obavijeste lokalnu zajednicu da ne mogu vršiti djelatnost, što su i učinili.

    “Takođe, obavijestili smo danas ‘Čistoću’ Banjaluka pisanim putem da do 14. oktobra pripreme svu potrebnu mehanizaciju, svu opremu, tehnički obučene ljude, ekološku dozvolu, dozvolu za upravljanje otpadom, sanitarnu dozvolu i sve potrebne dozvole za nesmetano obavljanje djelatnosti, a sve u cilju da ne bi došlo do ekološke katastrofe i sve u cilju zaštite građana”, naveo je Jokić za “Nezavisne novine”.

  • Plenković: Pitanje vlasništva u Naftnoj industriji Srbije uskoro će biti riješeno

    Plenković: Pitanje vlasništva u Naftnoj industriji Srbije uskoro će biti riješeno

    Pitanje vlasništva u Naftnoj industriji Srbije uskoro će biti riješeno, vjeruje predsjednik hrvatske Vlade Andrej Plenković.

    Za danas je najavio razgovor predstavnika hrvatskog ЈANAF-a i mađarskog MOL-a o cijeni transporta nafte, što je posljednjih sedmica bila tema žestokih rasprava između Zagreba i Budimpešte.

    Plenković je istakao da su cijene ЈANAF-a uporedive s cijenama drugih naftovoda u Evropi i da je sposoban da dopremi svu potrebnu naftu za MOL-ove rafinerije u Mađarskoj i Slovačkoj.

    Kaže i da je ЈANAF spreman da pregovara o cijeni.

  • Dodik: Narod traži da na nepravdu koja je učinjena Srpskoj odgovorimo institucionalno i da pokažemo odgovornost

    Dodik: Narod traži da na nepravdu koja je učinjena Srpskoj odgovorimo institucionalno i da pokažemo odgovornost

    Suština politike nije znati samo pričati, to je manifestacija. Suština je znati slušati. Uvijek sam slušao ljude, i one koji su za mene i one koji nisu, svjestan da je to jedan narod koji ima ista nadanja, očekivanja i strahove, rekao je predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik.

    – A, narod je od mene očekivao da udar na Republiku Srpsku primim na svoja pleća, da sačuvam njene institucije i sačuvam sigurnost, bezbjednost, stabilnost. Da ne dozvolim ni najmanji incident, da ne dozvolim haos i destabilizaciju – istakao je Dodik na Iksu.

    Naglasio je da narod traži da na nepravdu koja je učinjena Srpskoj odgovorimo institucionalno, da pokažemo odgovornost i mudrost.

    – Narod je očekivao da taj odgovor bude jedinstven. Drugi su odbili jedinstvo i pruženu ruku. Sada narod od nas traži da sačuvamo ono što nam je on dao. A, kada slušate narod, nikada nećete pogriješiti – naveo je Dodik.

  • Minić: Nećemo dozvoliti da predsjednika Srpske bira manjina iz Federacije BiH

    Minić: Nećemo dozvoliti da predsjednika Srpske bira manjina iz Federacije BiH

    Predsjednik Vlade Republike Srpske Savo Minić izjavio je da se Republika Srpska nalazi u finišu borbe za očuvanje svojih institucija, naglasivši da je odluka vladajuće koalicije da ima svog kandidata za predsjednika na prijevremenim izborima najbolja moguća.

    Minić je ocijenio da je riječ o odgovornom potezu, kojim se nastoje zaustaviti političke aktivnosti usmjerene na rušenje Republike Srpske.

    „To je najbolja odluka u ovom momentu, kako bismo zaštitili interese i kapacitete Republike Srpske“, rekao je Minić, dodajući da mandat za predsjednika pripada SNSD-u i dijelu koalicije, te da su prijevremeni izbori iznuđen potez.

    „Moramo biti dio te priče, jer u suprotnom bismo izdali narod, generacije, kao i one koji su život dali za Republiku Srpsku. Zar treba da budemo toliko neodgovorni i da pustimo da nam se desi predsjednik kojeg nije izabrao većinski narod, nego mali broj glasača, putem pošte ili na glasačkim mjestima u Federaciji BiH?“ upitao je Minić.

    On je ukazao i na učestale napade na institucije Srpske.
    „Stalno se vrti narativ o nelegalnosti i nelegitimnosti Vlade, a zatim napadi na predsjednika Republike i Narodnu skupštinu. Nalazimo se u finišu borbe za očuvanje institucija Republike Srpske“, poručio je Minić.

    Predsjednik Vlade je takođe izrazio nezadovoljstvo stanjem u preduzeću „Elektroprivreda Republike Srpske“, navodeći da je riječ o velikom gigantu koji je posrnuo.

    Minić je podsjetio da će uskoro biti održana tematska sjednica Narodne skupštine o stanju u „Elektroprivredi Republike Srpske“, na kojoj će biti razmatrano poslovanje svakog preduzeća u okviru holdinga, s posebnim akcentom na dvije termoelektrane.

    Kada je riječ o kupovini preduzeća „Comsar Energy Republika Srpska“, Minić je rekao da će sredstva za kupovinu biti obezbijeđena nakon pravne analize.

    „Ukoliko sve bude u redu, Ministarstvo finansija će obezbijediti sredstva, a biće poznato i iz kojih izvora“, rekao je Minić.

    Podsjetimo, „Comsar RS“ je nosilac koncesije za izgradnju i korištenje Termoelektrane „Ugljevik tri“, kao i koncesija za eksploataciju uglja i krečnjaka na više ležišta na području Ugljevika.

  • Stevandić: Važnost zajedničkog djelovanja svih srpskih organizacija

    Stevandić: Važnost zajedničkog djelovanja svih srpskih organizacija

    Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić ukazao je na važnost zajedničkog djelovanja svih srpskih organizacija s ciljem očuvanja nacionalnog identiteta i jačanja institucionalne saradnje.

    Stevandić je tokom sastanka sa predsjednikom Udruženja Srba iz BiH Duškom Belovićem razgovarao o položaju srpskog naroda i značaju očuvanja jedinstva i saradnje između institucija i organizacijama Srba u BiH.

    Belović je pružio podršku borbi srpskog naroda za zaštitu svojih prava i interesa u BiH, te izrazio punu podršku institucijama Republike Srpske u naporima za očuvanje ustavnih nadležnosti i političke stabilnosti, saopšteno je iz Narodne skupštine Srpske.

  • Stevandić sa Holcaplom: Institucije Republike Srpske se dosljedno zalažu za poštovanje i očuvanje Dejtonskog sporazuma

    Stevandić sa Holcaplom: Institucije Republike Srpske se dosljedno zalažu za poštovanje i očuvanje Dejtonskog sporazuma

    Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić istakao je na sastanku sa novoimenovanim šefom Misije OEBS-a u BiH Rikom Holcaplom da će institucije Republike Srpske nastaviti da se dosljedno zalažu za poštovanje i očuvanje Dejtonskog sporazuma i njegovih osnovnih principa, prema kojima se odluke u BiH donose dogovorom tri konstitutivna naroda i dva entiteta.
    Stevandić je Holcapela upoznao o stavovima institucija Republike Srpske, naglasivši da se ustavni mehanizmi u BiH često zloupotrebljavaju na štetu Srpske.

    Na sastanku u Banjaluci razgovarano je o aktivnostima i prioritetima Misije OEBS-a u BiH, kao i o aktuelnoj političkoj situaciji u Republici Srpskoj i na nivou BiH, saopšteno je iz Narodne skupštine Srpske.

    Tokom razgovora je naglašeno da je važno održavati otvorenu i nepristrasnu komunikaciju sa svim stranama u BiH, jer zauzimanje jednostranih pozicija doprinosi eskalaciji, dok uravnotežen i odgovoran pristup doprinosi očuvanju stabilnosti i smirivanju političkih prilika u zemlji, navodi se u saopštenju.

    Sastanku su prisustvovali i novi šef Terenske kancelarije OEBS-a u Banjaluci Kristof Fortije-Gi, te službenik za podršku parlamentima u Kancelariji OEBS-a Banjaluka Milenko Buzadžija.

  • BiH i region će se suočiti sa manjkom više od 190.000 radnika

    BiH i region će se suočiti sa manjkom više od 190.000 radnika

    Zemalje Zapadnog Balkana, među kojima i BiH očekuje prosječni rast bruto domaćeg proizvoda (BDP) od 3,1 posto u 2026. godini. Ovo je nešto više u odnosu na ovu godinu, ali i dalje nedovoljno da zadovolji potrebe građana, navodi se u novom izvještaju Svjetske banke za Zapadni Balkan objavljenom u utorak 7. oktobra.

    Dodaju da je radno sposobno stanovništvo već značajno smanjeno, a prema projekcijama, očekuje se njegov pad za skoro 20 odsto do 2050.

    “Ako se nastave trenutna kretanja u pogledu broja stanovnika, ekonomskog rasta i tržišta rada, region bi mogao da se suoči sa manjkom od više 190.000 radnika u toku narednih pet godina”, navodi se u uzvještaju.

    Ekonomski rast na Zapadnom Balkanu usporio je tokom 2025, budući da je inflacija dovela do smanjenja potrošnje, dok je pojačana neizvjesnost ograničavala trgovinu i ulaganja, i to uprkos solidnom rastu zarada i kredita. Fiskalna politika, i pored blage relaksacije, ostaje disciplinovana, tako da je deficit bio ispod 3 odsto, a javni dug je nastavio kretanje silaznom putanjom.

    Prema prognozama Redovnog ekonomskog izvještaja za Zapadni Balkan, kombinovani ekonomski rast Bosne i Hercegovine, Albanije, Crne Gore, Srbije, Sjeverne Makedonije i samoproglašenog Kosova dostići će 3 odsto  u 2025, što je za 0,2 procentna poena niže od prethodnih projekcija. Predviđa se i ubrzanje rasta na 3,1 odsto  u 2026, a zatim na 3,6% u 2027.

    “Zapadni Balkan ostvaruje napredak i smanjuje razliku u razvoju u odnosu na naprednije ekonomije Evropske unije, ali ekonomski rast je i dalje nedovoljan da ispuni očekivanja građana”, kaže Xiaoqing Yu, direktorica Svjetske banke za Zapadni Balkan.

    “Kako bi se regionu pomoglo da postane moderna ekonomija, važno je razmotriti promjene strategije zapošljavanja,  kao što su podsticanje većeg učešća na tržištu rada, unapređenje vještina građana i jačanje firmi kroz digitalna poboljšanja”, zaključila je ona.

    Prema nalazima iz ovog izvještaja, Zapadni Balkan suočen je sa paradoksom na tržištu rada u pojedinim sektorima prisutan je trajan manjak radnika, ali uporedo sa time i stope nezaposlenosti su visoke preko 10 odsto  a učešće u radnoj snazi je nisko, ispod 55 odsto, naročito među ženama, mladima i starijim odraslima.

  • Banke u RS između politike i profita: Brojke otkrivaju trendove

    Banke u RS između politike i profita: Brojke otkrivaju trendove

    Banke sa sjedištem u Republici Srpskoj uložile su u hartije od vrijednosti (HOV) 122,4 miliona maraka u prvoj polovini ove godine, čime je iznos koji drže u HOV povećan za devet odsto u odnosu na kraj 2024. godine. Krediti i depoziti veći su za po tri odsto.

    Koliko je od pomenutog ulaganja u HOV investirano u domaće, a koliko u strane hartije, kakva je struktura kredita i depozita i jesu li banke poklekle pod političkim pritiskom predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika?

    Odgovore nalazimo u podacima o poslovanju bankarskog sektora, navodi Bloomberg Adria.

    Podsjećamo, Dodik je krajem januara ove godine na konferenciji u Banjaluci zaprijetio da će RS povući depozite i zatvoriti banke, ako ne sarađuju s Vladom Republike Srpske i ne plasiraju novac u investicije.

    Njegova reakcija uslijedila je nakon što su banke zatvorile račune fizičkim i pravnim licima iz RS sankcionisanim od strane Kancelarije za kontrolu strane imovine (OFAC) pri Ministarstvu finansija Sjedinjenih Američkih Država (SAD).

    Dodik je tada tvrdio da su banke iz Republike Srpske iznijele u inostranstvo oko milijardu maraka depozita institucija i građana i da vlast više neće imati razumijevanja za njih te da imaju rok od tri mjeseca da vrate novac u RS.

    “Ako to ne uradite, zatvorićemo vas”, poručio je Dodik.

    Od tada je povremeno ponavljao kako banke izvlače dobit iz RS, a jedini konkretan potez vlasti prema bankarskom sektoru bio je u maju kada su usvojene izmjene i dopune Zakona o bankama kojima se bankama zabranjuje naplata više različitih naknada. Efekte ovih izmjena biće moguće sagledati tek kad budu dostupni podaci o poslovanju banaka u drugoj polovini ove godine.

    Koliko su banke ozbiljno shvatile prijetnje Dodika
    Izvještaj o stanju u bankarskom sistemu Republike Srpske na kraju prvog polugodišta ove godine otkriva da su banke u hartijama od vrijednosti na kraju juna držale ukupno 1,5 milijardi maraka, od čega je 1,2 milijardi KM u HOV koje je emitovala Vlada Republike Srpske i još 33,7 miliona maraka u dužničkim hartijama drugih emitenata iz RS.

    Ulaganje u hartije od vrijednosti Republike Srpske veće je za osam odsto na kraju juna ove godine u odnosu na kraj 2024. godine ili za 89,6 miliona KM.

    Iako su banke povećale ulaganje u obveznice i trezorske zapise Republike Srpske, nisu smanjile investiranje u dužničke hartije koje emituju države članice Evropske unije u kojima drže 143,6 miliona KM. Iako je taj iznos značajno manji od iznosa koji drže u HOV RS, on ipak bilježi veći rast (19 odsto) nego što je rast ulaganja u HOV RS (osam odsto).

    Najveći rast (46 odsto) imaju ulaganja banaka u dužničke HOV ostalih država, koje ne pripadaju EU, i gdje su banke povećale iznos sa 14,2 miliona na kraju 2024. godine na 20,8 miliona na kraju juna 2025. godine. To je ipak zanemarivo učešće od 1,4 odsto u ukupnim dužničkim HOV u koje su banke investirale.

    Šta je s kreditiranjem
    Osim prijetnji da banke moraju da sarađuju s Vladom, Dodik je u januaru istakao i da banke imaju dovoljno novca, ali da su restriktivne po pitanju kreditiranja i da moraju da “počnu da žive život ovog društva”.

    Poručio je da banke ne mogu da imaju novac van obaveznih rezervi na računima Centralne banke BiH, a da ga ne plasiraju.

    “To ne želimo da vidimo. Uprkos tome što su banke restriktivne, naša privreda je pokazala vitalnost, a posebno ćemo se baviti politikama koje se odnose na banke”, poručio je Dodik tada.

    Podaci pokazuju da su ukupni bruto krediti banaka veći za 213,9 miliona KM ili tri odsto na kraju juna ove godine, u odnosu na kraj 2024. godine.

    Najveće učešće u ukupnim kreditima od 50,8 odsto i dalje imaju krediti dati stanovništvu, te krediti dati privatnim preduzećima i društvima koji čine 33,6 odsto ukupnih kredita.

    Rast kredita zabilježen je kod kredita datih stanovništvu za 209,4 miliona KM ili šest odsto, kredita datih privatnim preduzećima i društvima za 52,2 miliona KM ili dva odsto, kredita datih nebankarskim finansijskim institucijama za 5,8 miliona KM ili osam odsto i kredita datih neprofitnim organizacijama za 1,5 miliona KM ili 16 odsto, u odnosu na kraj 2024. godine.

    S druge strane, u prvom polugodištu pad bilježe krediti dati Vladi i vladinim institucijama za 42,1 milion KM ili osam odsto, krediti dati javnim i državnim preduzećima manji su za 8,1 milion KM ili dva odsto, dok su ostali krediti pali za 4,9 miliona KM ili 44 odsto, u odnosu na kraj 2024. godine.

    Neto krediti iznose 6,6 milijardi KM i veći su za 205,6 miliona KM ili tri odsto u odnosu na kraj 2024. godine.

    Depoziti Vlade i javnih preduzeća povećani
    Kakvo je stanje sa depozitima? Da li je RS povukla sredstva koja drži u bankama? Nije. Čak ih je i povećala u prvoj polovini ove godine u odnosu na kraj prošle godine.

    Depoziti su na kraju juna iznosili 8,6 milijardi KM i bilježe rast od 230 miliona KM ili tri odsto u odnosu na kraj 2024. godine. Rast depozita zabilježen je kod sektora stanovništva, Vlade i vladinih institucija, javnih i državnih preduzeća, sektora neprofitnih organizacija, sektora nebankarskih finansijskih institucija i ostalih depozita.

    Nasuprot ovima, depoziti privatnih preduzeća i društava i banaka i bankarskih institucija bilježe pad.

    Konkretnije, depoziti Vlade i vladinih institucija čine 8,4 odsto ukupnih depozita (rasli su za 52 miliona KM ili osam odsto), a depoziti javnih i državnih preduzeća čine 3,5 odsto ukupnih depozita (rasli su za 40,6 miliona KM ili 16 odsto).

    Rast profita banaka za skoro 12 odsto
    Ukupni prihodi banaka sa 30. junom ove godine iznose 386,3 miliona KM i veći su za 24,2 miliona KM ili sedam odsto u odnosu na isti period 2024. godine, dok su ukupni rashodi 233,3 miliona KM i veći su za devet miliona ili četiri odsto.

    Sve banke su iskazale neto dobit u ukupnom iznosu od 142,1 milion KM koja je veća za 15,1 milion KM ili 11,9 odsto, u odnosu na isti period 2024. godine.

    U RS sjedište ima osam banaka sa 279 organizacionih jedinica, dok je sedam banaka sa sjedištem u FBiH poslovalo u RS putem 50 organizacionih jedinica.

    Vlasničku strukturu karakteriše većinsko privatno vlasništvo u svim bankama, gdje su u četiri banke većinski vlasnici stranci, dok su četiri banke većinski u domaćem vlasništvu.

    Domaći kapital ima najveće učešće od 47,2 odsto u strukturi akcionarskog kapitala, zatim slijedi Austrija sa 21,6 odsto, Italija sa 13,7 odsto, Slovenija sa 8,7 odsto, Srbija sa 8,5 odsto i ostale zemlje sa 0,3 odsto.

    Banke dobit u većini slučajeva isplaćuju kroz dividendu koja u RS nije oporezovana, a novi premijer Savo Minić je u ekspozeu naveo oporezivanje dividende kao jedan od narednih koraka u poreskoj politici.

    Četiri banke sa većinskim domaćim kapitalom imaju 51,5 odsto učešća u ukupnoj aktivi (povećanje učešća za 0,8 procentnih poena u odnosu na kraj 2024. godine), 49,3 odsto u ukupnom kapitalu (povećanje učešća za 1,5 procentnih poena u odnosu na kraj 2024. godine) i 50,8 odsto u ukupnim depozitima (povećanje učešća za 1,1 procentni poen u odnosu na kraj 2024. godine).

    Četiri banke sa većinskim stranim kapitalom imaju 48,5 odsto učešća u ukupnoj aktivi, 50,7 odsto u ukupnom kapitalu i 49,2 odsto u ukupnim depozitima.

  • U Banjaluci kvarovi na distributivnoj mreži

    U Banjaluci kvarovi na distributivnoj mreži

    Za razliku od Prijedora, gradsko grijanje u Banjaluci ni ove jeseni ne funkcioniše kako bi potrošači željeli. Iako su Eko toplane početkom oktobra počele s isporukom toplotne energije, većina radijatora u gradu i dalje je hladna. Iz ovog preduzeća tvrde da su razlog kvarovi na dotrajaloj distributivnoj mreži i da su sve ekipe na terenu, ali pred kamere nisu htjeli.

    U više banjalučkih naselja radijatori i dalje hladni. Јutarnje temperature spuštaju se i ispod 10 stepeni, pa se građani najvećeg grada Srpske pokušavaju ugrijati kako znaju.

    U naselju Starčevica radovi su u toku. Iz “Eko toplana” tvrde da su kvarovi posljedica dotrajale mreže, ali niko iz Uprave ovog preduzeća nije želio da objasni kada će svi potrošači dobiti grijanje, prenosi RTRS.

    Vanredni radovi, tvrde iz “Eko toplana” u saopštenju na internet stranici, razlog su što više naselja nema grijanje.

    – Kvarovi su uzrokovani izuzetno lošim stanjem toplifikacione mreže i, bez obzira na godišnji remont tokom međusezonskog perioda, ovakvi kvarovi su najčešći na samom početku sezone, kada se sistem pokreće i kada je mreža pod pritiskom, ne mogu se predvidjeti niti spriječiti. Јedini način da se to prebrodi jesu kapitalna ulaganja nadležnih u distributivnu mrežu – navedeno je iz “Eko toplane”.

    A nadležni sjede u Gradskoj upravi. Kada će riješiti višegodišnji problem sa dotrajalim toplovodima, bez odgovora iz Gradske uprave.

    Kvarovi su uzrokovani izuzetno lošim stanjem toplifikacione mreže i, bez obzira na godišnji remont tokom međusezonskog perioda, ovakvi kvarovi su najčešći na samom početku sezone, kada se sistem pokreće i kada je mreža pod pritiskom, ne mogu se predvidjeti niti spriječiti.

    Zbog dotrajalosti mreže, iz sezone u sezonu, dostizanje pune funkcionalnost sistema daljinskog grijanja sve je izazovnije, a jedini način da se to prebrodi jesu kapitalna ulaganja u distributivnu mrežu od strane nadležnih”, navodi se u obavještenju Eko toplana .Za sada, jedini izvor toplote u većini stanova ostaju klime i grijalice – skupo, ali, kako kažu građani, drugo rješenje nemaju.

    Kvarovi u više naselja

    Eko toplane na svom sajtu navode da su započele isporuku toplotne energije tokom noći, u četvrtak, 2. oktobra, međutim, zbog vanrednih radova, bez grijanja su i dalje ostala naselja Obilićevo, Kočićev vijenac, Starčevica, naselje pod Starčevicom i Filipovića polje.

    “Isporuku toplotne energije zbog kvarova na distributivnoj mreži, nastalih na samom početku sezone grijanja, nemaju ni potrošači u dijelovima ulica Grčka, Jovana Dučića, Federika Garsije Lorke, Petra Preradovića, Petra Rađenovića, Ranka Šipke, Svetozara Markovića, Milana Karanovića, Jevrejska, Kralja Petra I, Petra Kočića, Prvog krajiškog korpusa, Aleja Svetog Save, Živojina Mišića, Gundulićeva i Voždovačka.

  • Šta sve Ukrajinci mogu gađati ako dobiju Tomahawk

    Šta sve Ukrajinci mogu gađati ako dobiju Tomahawk

    Američki Institut za proučavanje rata (ISW) objavio je kartu na kojoj su označeni ruski vojni i bezbednosni objekti koji bi bili u dometu različitih verzija projektila Tomahawk ako Ukrajina dobije taj sistem.

    Prema ISW-ovoj karti, na meti varijante Tomahawka koja ima domet oko 2.500 km našlo bi se oko 1.945 ruskih vojnih objekata, uključujući 76 vazdušnih baza; za varijantu dometa približno 1.600 km ISW navodi najmanje 1.655 poznatih vojnih objekata, među kojima 67 vazdušnih baza.

    Karta jasno razdvaja više tipova objekata koji bi mogli postati mete: stalne vojne baze, komandni centri, skladišta municije i goriva, arsenali, radio-instalacije, protivvazdušne lokacije, remontne baze, proizvodni pogoni i postrojenja za proizvodnju dronova.

    Na karti je tako označena, na primjer, fabrika dronova Shahed u Jelabugi u Tatarstanu. ISW posebno ističe ključnu vazdušnu bazu Engels-2 i niz drugih aerodroma čije uništenje bi ozbiljno narušilo ruske operativne kapacitete.


     

     

    T

    akođe su na karti prikazane i zone ruskih teritorija unutar Ukrajine, kao i granice dometa kraćih raketnih sistema (npr. ATACMS dometa oko 300 km) i dvije varijante Tomahawka (oko 1.600 km i oko 2.500 km) — što vizuelno pokazuje koliko duboko u ruski prostor bi Ukrajina mogla djelovati tim oružjem, prenosi Index.

    Tehničke i operativne implikacije dometa

    Razlike u dometu nisu samo brojke na papiru: varijanta od 1.600 km već bi omogućila udare po značajnim logističkim čvorištima i zapovijednim centrima u zapadnim i centralnim dijelovima Rusije, dok bi varijanta od oko 2.500 km obuhvatila i infrastrukturne tačke mnogo dalje, uključujući važne baze i industrijske komplekse u istočnijim dijelovima zemlje. Ukratko — što veći domet, to širi spisak mogućih meta, a ISW-ova brojka od gotovo 2.000 objekata upravo to ilustruje.

    Šta je to Tomahawk?

     

    Tomahawk je, podsjetimo, krstareći projektil velikog dometa. Precizan je i konvencionalno navođen te pogodan za udare na fiksne ciljeve kao što su skladišta goriva, zalihe municije, tehnički centri i fabrike.

    U kombinaciji sa obaviještajnim podacima i preciznim navođenjem, to je oružje koje bi moglo dugoročno i sistematski degradirati ruske logističke i lance snabdijevanja.

    Politički i bezbjednosni rizici

    Međutim, posjedovanje spiska od gotovo 2.000 meta i sposobnost udara po njima nisu isto što i politička odluka da se to i učini. U Vašingtonu postoje velike dileme oko kontrole upotrebe raketa ako budu poslane preko NATO-kanala, o čemu je sinoć govorio i američki predsjednik Donald Tramp.

    On je, naime, rekao da je „donekle donio odluku“ o slanju Tomahawka, ali da želi znati kamo bi Ukrajinci slali projektile i naglasio da ne želi eskalaciju. Tramp je poručio da bi postavio ta pitanja prije isporuke Tomahawka.

    Trampova administracija, koja bi trebalo da isporuči to moćno oružje, nastoji da zadrži kontrolu nad tim kako bi se ono koristilo. Prenos Tomahawka Ukrajini preko NATO-partnera otvara pitanja o mehanizmima kontrole, o mogućem preusmjeravanju ili o tome ko će konačno odlučivati o izboru ciljeva.

    Šta bi Ukrajina mogla gađati i zašto to pogađa Rusiju?

    ISW-ova karta sugeriše da su najlogičnije mete one koje direktno podržavaju rusku vojsku: skladišta goriva i municije koja održavaju tempo borbi, remontne baze koje popravljaju oštećenu tehniku, aerodromi odakle kreću napadi i proizvodni pogoni (npr. za proizvodnju dronova). Sistematski napadi na takve objekte mogu smanjiti operativnu fleksibilnost ruske vojske i usporiti njenu sposobnost vođenja širokih ofanziva.

    ISW dodatno ističe ranjivost komunikacionih i logističkih koridora. Prekidi u snabdijevanju gorivom i popravkama brzo se prenose na ratište — manje goriva i resursa znači sporije kretanje, manje patrola i manju vatrenu moć.

    Zaključni bilans – koliko daleko idu posljedice?

    Ako bi SAD i NATO dozvolili Ukrajini da dobije Tomahawke i ako bi Kijev, uz odgovarajuće obavještajne podatke, počeo gađati dio tih gotovo 2.000 ciljeva, rat bi se mogao preseliti dublje u rusku stratešku pozadinu.

    To bi otežalo Moskvi vođenje operacija. Ali takav potez nosi i veliku političku cijenu: povećava rizik od direktne konfrontacije, postavlja pitanje kontrole nad oružjem i otvara debatu o tome gdje leži granica koja se ne smije preći.