VRBAS Media

Autor: INFO

  • NSRS usvojila budžet i Program ekonomskih reformi

    NSRS usvojila budžet i Program ekonomskih reformi

    Narodna skupština večeras je na 17. redovnoj sjednici usvojila budžet Republike Srpske za 2026. godinu – po hitnom postupku u iznosu od 7,409 milijardi KM.

    Usvojen je i Program ekonomskih reformi Republike Srpske za period 2026-2028. godina.

    Po hitnom postupku usvojeni su i Zakon o izvršenju budžeta za 2026. godine, odluke o dugoročnom i o kratkoročnom zaduživanju Republike Srpske emisijom trezorskih zapisa za 2026. godinu, kao i odluku o iznosu garancija koje može izdati Republika Srpska u 2026. godini.

    Usvojene su i izmjene i dopune Zakona o doprinosima, kao i izmjene i dopune Zakona o porezu na dohodak i Zakona o porezu na dobit, sve po hitnom postupku.

    Poslanici su usvojili po hitnom postupku i Zakon o računovodstvu i reviziji Republike Srpske.

    Po hitnom postupku, usvojeni su i zakon o izmjeni Zakona o platama zaposlenih u oblasti kulture, izmjene Zakona o platama zaposlenih u osnovnim i srednjim školama i đačkim domovima u Republici Srpskoj, te izmjene Zakona o platama zaposlenih u oblasti visokog obrazovanja i studentskog standarda Srpske.

    Poslanici su po hitnom postupku usvojili zakon o izmjeni i dopuni Krivičnog zakonika Republike Srpske.

    Narodna skupština usvojila je i Zakon o radnom angažovanju na sezonskim i drugim poslovima privremenog karaktera – po hitnom postupku, te izmjene i dopune Zakona o posredovanju u zapošljavanju i pravima za vrijeme nezaposlenosti – po hitnom postupku.

    Poslanici su glasali i za izmjene Zakona o lokalnoj samoupravi – po hitnom postupku, kao i za zakon o dopuni Zakona o komunalnim djelatnostima – po hitnom postupku.

    Usvojen je zaključak Kluba poslanika SNSD kojim se zadužuje odbor Vlade za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova da organizuje obilježavanje Dana Republike i otkrije centralno spomen-obilježje poginulim borcima u Odbrambeno-otadžbinskom ratu u Banjaluci.

    Sandra Erkić izabrana je za predsjednika Komisije za bezbjednost.

    Sjednica će biti nastavljena sutra razmatranjem Prijedloga Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o registraciji poslovnih subjekata u Republici Srpskoj – po hitnom postupku.

  • Član 5 – slijepa ulica za Ukrajinu

    Član 5 – slijepa ulica za Ukrajinu

    Dok američka administracija razmatra mogućnost da Ukrajini ponudi nejasne bezbednosne garancije slične članu 5 NATO-a u zamenu za pregovarački kraj rata sa Rusijom, novi izveštaj američkog vojnog “think-tanka” upozorava da ovakva rešenja nisu dugoročna.

    Umesto toga, predlaže se model “naoružane neodlučnosti” koji bi mogao da preživi protivljenje Moskve i politička ograničenja Zapada.

    Prema navodima administracije SAD, testna ideja podrazumeva garancije koje nisu članstvo u NATO-u, ali bi trebalo da uvere Kijev u njegovu sigurnost nakon postizanja mirovnog sporazuma. Analitičari, međutim, upozoravaju da takve garancije nemaju pravnu snagu kolektivne odbrane, nailaze na dubok skepticizam u Evropi i gotovo sigurno bi bile odbijene od strane Rusije.Rusija će, prema procenama, u bilo kom mirovnom sporazumu insistirati na dve crvene linije: bez članstva Ukrajine u NATO-u i bez stranih trupa na njenoj teritoriji.

    Direktorka vojne analize u “think-tanku” Defense Priorities iz Vašingtona Dženifer Kavanah navodi da Zapad verovatno neće dugo osporavati ove zahteve, posebno bez šire javne podrške ili pravnog ugovornog okvira.

    “Naoružana neodlučnost je najizvodljiviji pristup posleratnoj bezbednosti Ukrajine, jer omogućava Kijevu da se samo brani i odvraća agresiju, dok istovremeno uzima u obzir ruske bezbednosne interese i politička i resursna ograničenja SAD i Evrope”, piše u izveštaju.

    “Neodlučnost, ali ne izolacija”

    Cilj je da svaki budući ruski pokušaj zauzimanja teritorije bude spor, skup i malo verovatan da uspe.

    Višeslojna obećanja SAD i Evrope

    Umesto formalnih garancija bezbednosti, Kavanah predlaže višeslojna obećanja SAD i Evrope, idealno kodifikovana u zakonima da bi bila teže promenljiva. Četiri glavna stuba modela su sledeća:

    vojna pomoć i finansiranje u mirovnim uslovima,
    unapred dogovoreni talasi vojne i ekonomske pomoći u slučaju ponovne agresije, uključujući unapređenu razmenu obaveštajnih podataka,
    zapadom podržani skladišta strateškog oružja van Ukrajine,
    automatske “snapback” sankcije ako Rusija prekrši sporazum

    U predloženom modelu Ukrajina formalno ostaje van NATO-a, ali nije izolovana. Vojske bi nastavile zajedničke vežbe sa zapadnim partnerima van ukrajinske teritorije, uz saradnju u odbrambenoj industriji i obuku, sve bez pravnih obaveza koje dolaze s članstvom.

    “Namerno sam odabrala termin ‘neodlučnost’ umesto ‘neutralnosti'”, rekla je Kavanah u intervjuu za Kyiv Post, naglašavajući da Ukrajina zadržava odbrambena partnerstva, posebno s evropskim državama, izvan formalne strukture saveza.

    “Jež” odbrana

    Srž modela je strategija samoodbrane zasnovana na konceptu teritorijalnog odvraćanja, poznatijem kao “jež” odbrana.

  • Egić: Vlada Srpske započinje organizaciju Dana Republike

    Narodna skupština Republike Srpske je zadužila Odbor za njegovanje tradicija Vlade Republike Srpske da krene u organizaciju Dana Republike, kazao je ministar rada i boračko invalidske zaštite Danijel Egić.

    „Odbor je danas imao sastanak i mi ćemo vrlo rado krenuti u organizaciju Dana Republike“, dodao je Egić, piše Capital.

  • Kompanija koja je bila u središtu Trampovih optužbi želi posao u BiH

    Kompanija koja je bila u središtu Trampovih optužbi želi posao u BiH

    Dok Bosna i Hercegovina ulazi u priču o uvođenju novih tehnologija na izborima, među kompanijama koje su se javile Centralnoj izbornoj komisiji za ovaj posao našlo se i ime koje je već imalo svoju ulogu u jednoj mnogo većoj izbornoj drami – američkoj.

    Riječ je o Dominion Voting System, firmi koju je aktuelni predsjednik SAD Donald Tramp svojevremeno optuživao da je učestvovala u, kako je tvrdio, namještanju predsjedničkih izbora u korist Džoa Bajdena.

    Upravo ta kompanija, Dominion Voting System (Dallas Newby), jedna je od pet koje su CIK BiH dostavile informativne ponude za nabavku specifičnih izbornih tehnologija.

    Zanimljivo je i da ova firma, osim poslovanja u Sjevernoj Americi, ima svoje sjedište i predstavništvo u Beogradu, koje pokriva evropsko tržište.

    Proces je formalno započeo još krajem februara, kada je Centralna izborna komisija BiH usvojila završni izvještaj o pilot-projektima uvođenja novih tehnologija u izborni proces u Bosni i Hercegovini, zajedno sa studijom izvodljivosti.

    Nekoliko mjeseci kasnije, u julu, usvojene su i izmjene Zakona o finansiranju institucija BiH, čime je CIK-u dodijeljeno 112,5 miliona KM za modernizaciju izbornog procesa.

    Novac je postao operativan 21. avgusta, a ubrzo nakon toga uslijedio je i javni poziv za dostavljanje informativnih ponuda za nabavku specifičnih izbornih tehnologija.

    Poziv za dostavljanje informativnih ponuda objavljen je 2. oktobra, a do sredine mjeseca na adresu CIK BiH stiglo je ukupno pet ponuda – od domaćih i stranih kompanija.

    Osim Dominiona, interes su pokazali i Hipernova iz Sarajeva, INFOSCAN Sinsheim (PITCH), MIRU Systems CO., LTD, kao i konzorcij u kojem su Artco Group, Comtrade BiH, BH Telecom, Cloud IT i Middle Point E.

    Tramp je na tviteru optužio kompaniju da je obrisala 2,7 miliona glasova koji su navodno išli njemu u korist i da su te glasove pripisale njegovom protivkandidatu Džozefu Bajdenu.

    Te tvrdnje godinama su bile dio političkih rasprava i teorija o izbornoj krađi.

    Ipak, američki mediji i organizacije za provjeru činjenica kasnije su zaključili da za takve optužbe nema dokaza.

    Dominionove tehnologije bile su korištene u ograničenom broju okruga u saveznim državama poput Džordžije i Mičigena, gdje su zabilježeni određeni problemi u prebrojavanju, ali bez potvrde da je došlo do sistemske manipulacije izbornim rezultatima.

    Da li će i na koji način Dominion imati dalju ulogu u modernizaciji izbornog procesa u BiH tek će se vidjeti.

    Za sada je sigurno tek to da se jedna od najkontroverznijih kompanija iz američke izborne priče našla i u bosanskohercegovačkoj.

    Podsjećamo, aktuelni predsjednik SAD Donald Tramp optužio je ranije firmu Dominion Voting System da je pomogla u “izbornoj krađi”, te da je tako na izborima 2020. pobijedio njegov rival Džo Bajden.

  • Putin: “Evropski prasići” žele da profitiraju od kolapsa Rusije

    Putin: “Evropski prasići” žele da profitiraju od kolapsa Rusije

    Ruski predsjednik Vladimir Putin nazvao je danas, 17.decembra, evropske lidere “prasićima” i optužio ih da su se pridružili prethodnoj američkoj administraciji koja je, kako je rekao, namjerno usmjerila situaciju ka oružanom sukobu.

    Putin je rekao da su se “ulizice iz Evropske unije” pridružile radu prethodne američke administracije zbog profita i da su zapadne zemlje vjerovale da će moći da unište Rusiju za kratko vrijeme, prenose RIA Novosti.

    “Evropski prasići su se odmah pridružili radu prethodne američke administracije, nadajući se da će profitirati od kolapsa naše zemlje”, rekao je Putin na proširenom sastanku kolegijuma ruskog Ministarstva odbrane.

    Putin je rekao i da će Rusija ostvariti svoje teritorijalne ciljeve u Ukrajini ili diplomatijom ili vojnom silom, prenosi Gardijan.

    Ruski predsjednik je naveo da će ciljevi onoga što Moskva naziva svojom “specijalnom vojnom operacijom” biti ispunjeni “bezuslovno”.

    “Ako ne žele suštinsku diskusiju, onda će Rusija osloboditi svoje istorijske zemlje na bojnom polju”, rekao je Putin.

    Putin je negirao da Moskva planira invaziju na teritoriju zemalja članica NATO, tvrdeći umjesto toga da je alijansa počela da se priprema za mogući vojni sukob sa Rusijom, prenosi Tanjug.

  • Rusija tuži Evropu za 193 milijarde evra

    Rusija tuži Evropu za 193 milijarde evra

    Odluka Rusije da na sudu traži odštetu od Evrope u iznosu od oko 193 milijarde evra zbog pokušaja Evropske unije da ukrade zamrznutu rusku imovinu predstavlja promišljenu pravnu strategiju kojom Moskva štiti svoje interese i stvara osnovu za moguće kontramjere.

    Ruski stručnjaci preciziraju da bi Rusija mogla da pokrene konfiskaciju evropske imovine na svojoj teritoriji, ali i u trećim – prijateljskim zemljama.

    Eskperti napominju da se podnošenje tužbe smatra logičnim i promišljenim korakom – to nije politički gest, već način da se ruska pozicija fiksira u pravnom polju i stvori zakonita osnova za dalje zahtjeve. Za pravnu državu, to je jedini mogući format reakcije.

    – Prije svega, mi smo ih nekoliko puta upozoravali i postojala je nada da će se ljudi urazumiti i da neće plijeniti našu imovinu, ali su oni donijeli drugačiju odluku. Pres-služba njemačkog Bundestaga je, nakon završetka pregovora koji su vođeni između Ukrajine, Amerike i Evropske unije, isticala potrebu za kompenzacijom štete koju je Rusija nanijela Ukrajini. Na taj način su suverena sredstva Rusije u Evropskoj uniji bila zamrznuta. Dakle, oni su zamrzli rusku imovinu, a mi na to sada odgovaramo. Oni su uvjereni da im se ništa neće dogoditi. Postoji čuvena izjava Kaje Kalas koja je upitala kojem sudu bi se Rusija žalila i koji sudija bi uopšte presudio u korist Rusije? Dobila je odgovor – podnijeli smo tužbu – kaže ruski ekspert Јurij Svetov.

    Svetov napominje da se Belgija za sada odupire pritisku EU po pitanju zamrznutih ruskih aktiva za Kijev, jer se plaši da bi mogla da postane meta pravnih i finansijskih odmazdi Moskve, pa zato belgijska vlada zahtijeva pravno obavezujuće garancije od svih zemalja EU da će u potpunosti preuzeti finansijski i pravni rizik Brisela koji bi nastao kao posljedica odgovora Rusije.

    On ocjenjuje da je reakcija Moskve snažan signal upozorenja Zapadu i to “ne više riječima, već sudskom tužbom”.

    – Pozicija belgijske vlade je nepromijenjena – oni traže opšte garancije da sva odgovornost neće pasti samo na Belgiju. Upravo zbog toga je i podnijeta tužba. Mi sve prebacujemo u pravnu ravan. Za sada je to samo naša tužba, ali ako se sve nastavi, onda ćemo kao kompenzaciju početi da oduzimamo onu imovinu koja se nalazi u Rusiji – kaže Svetov.

    Ruski stručnjaci napominju da Rusija ima sporazume sa nizom zemalja o međusobnom priznavanju odluka arbitražnih sudova. Samim tim, ako presuda bude u korist Moskve, Centralna banka Rusije može zatražiti konfiskaciju državne imovine EU u Rusiji i na teritoriji drugih država.

    Prema navodima eksperata, Rusija ima mogućnost da se osloni na mehanizme priznavanja i izvršenja sudskih odluka u drugim zemljama, kao i da koristi nacionalne sudove trećih država radi zaštite svojih imovinskih prava.

    Ocjene su i da će za “Јuroklir” ova situacija predstavljati “ozbiljan stres-test”. Kompanija se trenutno nalazi između političkih očekivanja evropskih vlasti i rizika od obimnih pravnih zahtjeva jednog od najvećih suverenih klijenata u svojoj istoriji. Klining infrastruktura po svojoj prirodi počiva na reputaciji neutralnog i predvidivog posrednika, a narušavanje tog principa neizbježno se odražava na cijeli sistem.

    Ukoliko bi ruska sredstva bila predata trećoj strani, to bi smanjilo povjerenje u Evropsku uniju i izazvalo ogroman odliv kapitala iz evrozone, kao i ekonomske potrese u Evropi.

    Na pitanje kakva je sudbina zamrznute ruske imovine u inostranstvu Svetov kaže – različita.

    – Amerikanci, na primjer, računaju da će ta sredstva, pod njihovom kontrolom, biti upotrebljena za projekte obnove Ukrajine. Evropljani bi željeli da taj novac uzmu kako bi u naredne dvije godine snabdijevali Ukrajinu oružjem, ili da ga kasnije koriste kao reparacije. Trenutno je tu previše nagađanja i pretpostavki. Mislim da ne treba žuriti, tim pitanjima se bave stručnjaci. Postoji jedna lijepa izreka, koja kaže da ‘novac voli tišinu’, i upravo se te tišine naše rukovodstvo do sada držalo. Bilo je tiho, a onda je iznenada pripremljena tužba za sud. I slijedeći koraci se takođe pripremaju, pa zato ne želim da iznosim pretpostavke. Ponavljam, to je posao stručnjaka – zaključio je ekspert.

    Za razliku od neprijateljskih zemalja koje djeluju van pravnih okvira, Centralna banka Rusije odlučila je da djeluje preko sudova, a ruski stručnjaci su uvjereni da će u okviru ruskog pravnog sistema po pitanju tužbe biti donesena pozitivna odluka.

    Centralna banka Rusije je podnijela tužbu protiv depozitara “Јuroklir” u iznosu od 18 biliona rubalja, odnosno oko 193 milijarde evra, saopštila je pres-služba Moskovskog arbitražnog suda.

    Nakon početka ruske Specijalne vojne operacije, zemlje EU i G7 zamrzle su skoro polovinu ruskih zlatnih i deviznih rezervi, oko 300 milijardi evra.

    Od toga se više oko 210 milijardi evra nalazi u EU, uključujući 185 milijardi evra na računima belgijskog “Јuroklira”, jednog od najvećih svjetskih sistema za kliring. Plan EU predviđa korišćenje zamrznutih ruskih sredstava za finansiranje Ukrajine, iako se pojedine države Unije protive ovoj inicijativi.

    Centralna banka je saopštila da je donijela ovu odluku u vezi sa nezakonitim radnjama depozitara “Јuroklir”, kao i zbog mehanizama koje zvanično razmatra Evropska komisija za direktno ili indirektno korišćenje imovine Banke Rusije bez njene saglasnosti.

  • Orban: Srbija je ključna zemlja regiona, tretman prema njoj je sramotan

    Orban: Srbija je ključna zemlja regiona, tretman prema njoj je sramotan

    Premijer Mađarske Viktor Orban izjavio je večeras da je Srbija ključna zemlja regiona i da su tretman i ponašanje EU prema Srbiji sramotni.

    On je uoči početka samita EU-Zapadni Balkan u Briselu, a na pitanje šta misli o nedolasku Srbije na samit, rekao da je Zapadni Balkan ekonomski zlatna rezerva za Evropsku uniju, a da je Srbija ključna zemlja za odbranu Evrope od migracija.

    – Dakle, bez Srbije ne možemo ništa da uradimo. A ono što se ovdje dešava, mislim na tretman i ponašanje prema Srbiji je sramotno. Dakle, potpuno je nepravedno. Ponašamo se na neprihvatljiv način. Srbija je više od jedne trećine stanovništva Balkana, regiona Zapadnog Balkana. Ekonomija Zapadnog Balkana je barem polovina srpska. Izvoz ovog regiona je vjerovatno dvije trećine srpski. Dakle, bez Srbije je nemoguće bilo šta učiniti na Zapadnom Balkanu – rekao je on.

    Zato, naglasio je, EU mora prvo da primi Srbiju da bi pronašla rešenja za teškoće, a zatim da napreduje sa ostalim zemljama, a ne suprotno.

    – Radimo upravo suprotno. To nije dobro. To je loše. To je nepravedno i sramotno. Zato mi Mađari moramo da ih podržimo da krenu naprijed – zaključio je Orban.

    Premijer Slovačke, Robert Fico je ocijenio da ono što što EU radi Srbiji nema veze sa zdravim razumom i da je kažnjavaju zbog njenih suverenih stavova, istovremeno joj stvarajući nove uslove i obaveze.

    On je rekao da je EU u dubokoj krizi, čak i u osnovnim stvarima kao što je njeno proširenje, prenose slovački mediji.

    Srbija neće imati predstavnika na samitu EU-zapadni Balkan, koji je počeo u Briselu.

  • Trivić: Najpoštenije je da Blanuša opet ide za predsjednika

    Trivić: Najpoštenije je da Blanuša opet ide za predsjednika

    Jelena Trivić, predsjednik Narodnog fronta poručila je da bi najpoštenije bilo da Branko Blanuša bude kandidat opozicije za predsjednika Republike Srpske na opštim izborima 2026. godine.

    Ona je komentarišući ovu tematiku istakla da rezultati izbora za predsjednika Republike još nisu zvanično potvrđeni, ali da se neki drugi već (samo)kandiduju za tu poziciju,  ne želeći sami sebi da priznaju da je Branko Blanuša i moralno, i suštinski, i matematički pobijedio na tim izborima.

    Naglasila je da bi svako drugo rješenje bilo poigravanje sa raspoloženjem naroda i poigravanje sa principima na kojima je Blanuša u nikad gorim okolnostima ostvario rezultat vrijedan pažnje, nevjerovatno vrijedan rezultat.

    “Iako o ovom još uvijek nismo razgovarali na stranačkim organima, slobodna sam da kažem i vjerujem da je ovo konsenzualno rješenje i mišljenje u Narodnom frontu i kao predsjednik stranke čvrsto stojim iza gore napisanog.  Ako neko smatra da je naša podrška nebitna, neka vrati film i sjeti se koliko je bila bitna naša podrška na prethodno održanim izborima jer smo bili prvi koji smo rekli ‘da bjanko podrška promjenama’. Ne želim ni da zamišljam scenario da smo i mi tada, kao neki drugi, oklijevali i vagali. Nakon toga, i oni su bili ‘prisiljeni’ da podrže Blanušu”, poručila je liderka Narodnog fronta.

    Pozvala je da pojedini prestanu sa prenemaganjem.

     

     

    “Govoreći u ime Narodnog fronta, jer sam svaki dan sa našim članstvom, simpatizerima, ali i svim ljudima koji su nezadovoljni radom aktuelne vlasti, najpoštenije i najrealnije bi bilo da Blanuša, bez obzira kakvi budu formalno konačni rezultati prijevremenih izbora, ponovo bude kandidat za predsjednika Republike na izborima 2026. godine. Time bi se opozicija na neki način odužila i Blanuši, ali i narodu koji mu je poklonio povjerenje na izborima koji su održani u vrlo kritičnim i teškim uslovima”, kazala je Trivićeva putem Facebooka.

  • Đokić: Ispunjeni uslovi za prenos koncesije u Ugljeviku

    Đokić: Ispunjeni uslovi za prenos koncesije u Ugljeviku

    Stečeni su uslovi da se vlasništvo nad koncesijom u Ugljeviku, na eksploatacionom polju “Istok 2” prenese na Rudnik i Termoelektranu Ugljevik, istakao je ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić na konferenciji za novinare o 100 dana rada Vlade Srpske.Time bi se obezbijedilo nesmetano funkcionisanje elektrane u narednom periodu. Vlada Srpske je obezbijedila sredstva za preuzimanje značajnog udjela u `Komsar enerdžiju`. Do sada je preuzeto 74 odsto vlasništva”, rekao je Đokić.

    On je dodao da je sada preduzeće “Gas-Res” vlasnik 74 odsto udjela u kompaniji “Komsar enerdži”.

    – Sada “Gas-Res” može donijeti odluku da se prenese koncesija na RiTE Ugljevik. To će omogućiti nesmetano korišćenje uglja i stvoriće se uslovi da se osiguraju dovoljne količine uglja da bi mogli nesmetano raditi u narednom periodu – poručio je Đokić.

    On je istakao da se sada samo mora Vladi uputiti zahtjev za prenos koncesije.

  • Detalji novog plana za Ukrajinu: “Tomahavk” spreman ako Putin prekrši sporazum

    Detalji novog plana za Ukrajinu: “Tomahavk” spreman ako Putin prekrši sporazum

    Gotovo četiri godine nakon početka sukoba Rusije i Ukrajine, Sjedinjene Američke Države, Evropa i Ukrajina postigle su dogovor o bezbjednosnim garancijama čiji je cilj sprečavanje budućih sukoba.

    Detalji sporazuma, koje su američki zvaničnici opisali kao “platinasti standard”, predstavljeni su nakon uspješnih dvodnevnih pregovora u Berlinu.

    SAD planira da Senat ratifikuje sporazum, čime bi on postao pravno obavezujući, po uzoru na bilateralne odbrambene paktove sa Japanom i Južnom Korejom. Međutim, za razliku od tih aranžmana, plan ne predviđa slanje američkih vojnika na ukrajinsku teritoriju, potvrdili su ukrajinski i evropski zvaničnici.

    Umjesto toga, u početnoj fazi biće uspostavljena misija pod vođstvom SAD, zadužena za nadzor prekida vatre i posredovanje u sporovima, sa ciljem da se bilo kakve tenzije riješe prije nego što eskaliraju u nasilje, piše britanski “Telegraf”.

    Vazdušna sila kao odgovor na agresiju
    Ako diplomatski napori ne uspiju i dođe do ruske invazije, Vašington će morati da odluči o upotrebi smrtonosne sile. Diplomatski izvori navode da bi najvjerovatniji odgovor uključivao vazdušne snage.

    Prema tom planu, američki borbeni avioni F-35, projektili Tomahavk ili slični sistemi stacionirani na teritoriji NATO-a mogli bi biti korišćeni za protivnapade u slučaju da Moskva prekrši primirje. Teoretski, američke snage mogle bi da pomognu Ukrajini izvođenjem prekograničnih udara protiv ruske vojne opreme.

    Ipak, preventivni udari smatraju se malo vjerovatnim zbog rizika od eskalacije, a američka vojna akcija uslijedila bi tek nakon što se odgovornost za sukob jasno pripiše Rusiji.

    Uloga evropskih saveznika
    Američko teško naoružanje nadopunilo bi obaveze koje su već ponudili evropski partneri. Koalicija voljnih, predvođena Velikom Britanijom i Francuskom, predložila je preuzimanje značajnog dijela tereta raspoređivanjem multinacionalnih snaga za “uvjeravanje”.

    Njihova primarna uloga bila bi obuka poslijeratne ukrajinske vojske, nadzor vazdušnog prostora i obezbjeđivanje ključnih pomorskih ruta u Crnom moru. U izjavi koju je potpisalo više od deset evropskih lidera navodi se da će snage “pomoći u regeneraciji ukrajinskih snaga, obezbjeđivanju ukrajinskog neba i podršci bezbjednijim morima, uključujući djelovanje unutar Ukrajine”, prenosi Index.hr.

    Evropski izvori priznaju da bi te kopnene snage mogle poslužiti i kao “okidač” za usporavanje eventualne ruske invazije do dolaska pojačanja, ali još uvijek nije donijeta odluka o “pravilima angažovanja” u slučaju direktnog kontakta sa ruskim snagama.

    Stvaranje “čeličnog ježa”
    Kijev je mjesecima insistirao na ključnoj ulozi SAD u bezbjednosnim garancijama, što im je Donald Tramp u najnovijoj ponudi i omogućio. Garancije obećavaju obnovu i razvoj ukrajinskih oružanih snaga u ono što je postalo poznato kao “čelični jež”, vojsku koju bi budući osvajači teško mogli da savladaju.

    Generalni sekretar NATO-a Mark Rute opisao je Ukrajinu kao “prvu liniju odbrane”.

    “Još uvijek moramo da obezbjedimo da ukrajinske oružane snage imaju snagu da se odupru bilo kakvoj ruskoj agresiji sada, naravno, ali i u budućnosti”, izjavio je Rute.

    Razrađeni mirovni plan od 20 tačaka predlaže ograničavanje ukrajinske vojske na 800.000 pripadnika, što je kompromis prema ruskim zahtijevima. Međutim, ne bi bilo ograničenja kada je riječ o sistemima naoružanja koje bi Ukrajina mogla da koristi za odbranu.

    Hoće li Putin pristati?
    Iako su bezbjednosne garancije koje nudi SAD pozdravljene u Kijevu i evropskim prijestonicama, posao još nije završen, a dalji razgovori nastavljaju se ovog vikenda u Majamiju.

    S obzirom na to da su ponuđene garancije slične članu 5 NATO-a, evropski izvori izražavaju sve veću sumnju da će Vladimir Putin pristati na takve prijedloge. Iako se Ukrajina neće uskoro pridružiti NATO-u, ove garancije predstavljaju značajnu stratešku prepreku Putinovim ambicijama.

    Pitanje koje ostaje za Evropu jeste: “Kako će Tramp reagovati ako Putin odbije mirovni sporazum zasnovan na ovim garancijama?”

    Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski je jasan.

    “Vjerujem da će SAD primijeniti sankcioni pritisak i obezbijediti nam više oružja ako [Putin] sve odbije. Mislim da bi to bio pošten zahtjev sa naše strane prema Amerikancima”, kazao je on.

    “Po mom mišljenju, logika je sljedeća: ako su SAD spremne da pruže bezbjednosne garancije Ukrajini i primijeni snažne mjere ako Putin prekrši sporazum, onda mi iskreno recite, po čemu se to razlikuje od situacije u kojoj Putin ne želi da okonča rat?“, dodao je Zelenski.