VRBAS Media

Autor: INFO

  • Lajen: Mišljenje o kandidaturi UKR do kraja sledeće nedelje

    Lajen: Mišljenje o kandidaturi UKR do kraja sledeće nedelje

    Predsednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen izjavila je danas u Kijevu da će to telo do kraja sledeće nedelje dati mišljenje o tome da li Ukrajini treba dati status kandidata za pridruživanje EU.

    “Današnji razgovori pomoći će nam da završimo procenu do kraja sledeće nedelje” rekla je fon der Lajen na konferenciji za novinare posle razgovora sa predsednikom Ukrajine Volodimirom Zelenskim.

    Ona je ocenila da su ukrajinske vlasti “uradile mnogo u pravcu kandidature”, ali da postoji potreba da se primene reforem, na primer u borbi protiv korupcije”, prenosi Gardijan.

    Ona je istakla da je u toj oblasti neophodno ojačati ukrajinsko zakonodavstvo u borbi protiv korupcije.

    “Uradili ste mnogo da obezbedite vladavinu prava, ali morate dodatno da ojačate antikorupcijsko zakonodavstvo i obezbedite bolje funkcionisanje administracije da biste stvorili neophodne uslove za borbu protiv korupcije i da obezbedite nesmetano funkcionisanje biznisa”, rekla je Fon der Lajen.

    Ukazala je na potrebu da se platforma za rekonstrukciju Ukrajine iskoristi za stvaranje zajedničkog pravca, za jasnu mapu puta prema kojoj bi se sinhronizovao zajednički rad na rekonstrukciji Ukrajine da bi se zemlja “podigla iz ruševina”, prenosi Interfaks Ukrajina.

    „Ovo mora biti proces koji Ukrajina mora u potpunosti da uradi. Evropska komisija ima veliko iskustvo u upravljanju takvim situacijama i ulaganjima u reforme“, dodala je ona.

    Naglasila je da EU želi da usmeri investicije i obezbedi sprovođenje reformi kako bi se poboljšao život Ukrajinaca, da bi uspela da obnovi Ukrajinu, učini je privlačn

  • “Bajdenov pokušaj je neubjedljiv i uzaludan…”

    “Bajdenov pokušaj je neubjedljiv i uzaludan…”

    “Pokušaj predsednika SAD Džozefa Bajdena da okrivi Moskvu za visoku stopu inflacije u Sjedinjenim Američkim Državama je neubedljiv i uzaludan.”

    To je na Tviteru napisao prvi zamenik stalnog predstavnika Rusije pri Ujedinjenim nacijama Dmitrij Poljanski.

    “Izgleda da predsednik Putin, takođe, vlada Sjedinjenim Državama, jer može da nametne poreze na hranu i gas. Neubedljiv i uzaludan pokušaj predsednika SAD da prebaci krivicu i izbegne svoje odgovornosti”, naveo je Poljanski, preneo je TAS S.

    Bajden je ranije izjavio da je inflacija pravi izazov za američke porodice.

    “Nikada nismo videli ništa poput Putinovog poreza na hranu i na gas”, dodao je on, prema navodima ruske agencije.

    Ministarstvo rada SAD ranije je saopštilo da potrošački indeks cena povećan za 8,6 odsto u odnosu na prethodnu godinu.

  • Ukrajina odgovorila Bajdenu: “Niste htjeli”

    Ukrajina odgovorila Bajdenu: “Niste htjeli”

    Posle Bajdenove optužbe na račun Zelenskog, stigo je i odgovor iz Ukrajine.Portparol ukrajinskog predsednika Sergej Nikiforov izjavio je danas da nisu tačne tvrdnje američkog predsednika Džozefa Bajdena da Volodimiri Zelenski “nije hteo da sluša” kada su američke obaveštajne službe prikupile informacije da Rusija priprema invaziju na Ukrajinu.

    Nikiforov kaže da su se američki i ukrajinski lideri više puta čuli pre zaoštravanja situacije i da je Kijev tražio uvođenje preventivnih mera protiv Moskve, preneo je portal Izvestija.

    “Stoga, frazu ‘nije hteo da sluša’ treba razjasniti. Osim toga, ako se sećate, predsednik Ukrajine je pozvao partnere da uvedu paket preventivnih sankcija kako bi podstakli Rusiju da povuče svoje trupe i deeskalira situaciju. I tu već možemo da kažemo da naši partneri ‘nisu hteli da čuju nas'“, rekao je Nikiforov, prenela je Liga.net.

    Bajden je ranije danas izjavio da ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski “nije hteo da sluša” kada su američke obaveštajne službe prikupile informacije da Rusija priprema invaziju na Ukrajinu.

    “Ništa slično nije se dogodilo od Drugog svetskog rata. Znam da je mnogo ljudi mislilo da možda preterujem”, rekao je Bajden obraćajući se donatorima u Los Andjelesu na prikupljanju sredstava za Demokratsku partiju.

    On je dodao da je znao da SAD imaju informacije da će ruski predsednik Vladimir Putin preći granicu, preneo je AP. “Nije bilo sumnje, ali Zelenski nije hteo da čuje”, rekao je Bajden.

  • Umjesto kraha Rusije, sankcije Zapada omogućile stvaranje nove „velike osmorke“

    Umjesto kraha Rusije, sankcije Zapada omogućile stvaranje nove „velike osmorke“

    Sjedinjene Američke Države i njeni saveznici svojom politikom sankcija ruše ekonomske veze, formirajući nove tačke rasta u drugim zemljama, koje su zajedno sa Rusijom faktički formirale novu „veliku osmorku“, napisao je na Telegramu predsjednik Državne dume Rusije Vjačeslav Volodin.
    „Rušenje postojećih ekonomskih odnosa, koje sprovode Vašington i njegovi saveznici, dovelo je do formiranja novih tačaka za rast u svijetu“, napisao je političar. On je podsjetio da je grupa od osam zemalja, koje ne učestvuje u sankcionom ratu, a koju čine Kina, Indija, Rusija, Indonezija, Brazil, Meksiko, Iran i Turska, po pokazatelju BDP-a i po paritetu kupovne moći nadmašuje za 24,4 odsto staru grupu industrijski razvijenih zemalja G7.

    U isto vrijeme, smatra predsjednik ruske Dume, ekonomije SAD, Japana, Njemačke, Britanije, Francuske, Italije i Kanade i dalje trpe velike potrese. Tako je za prvi kvartal 2022. godine u SAD zabilježen pad BDP-a za 1,5 odsto, a inflacija je dostigla maksimum od decembra 1981. godine i iznosi 8,6 odsto.
    Volodin smatra da su SAD same napravile uslove, kako bi zemlje, koje žele da grade ravnopravni dijalog i obostrano korisne odnose, faktički formirale sa Rusijom „novu veliku osmorku“.

  • Evroposlanici pozivaju Srbiju da preispita odnose sa Rusijom

    Evroposlanici pozivaju Srbiju da preispita odnose sa Rusijom

    Srbija kao kandidat za prijem u članstvo, treba da pokaže privrženost politikama i standardima EU, pored ostalog u odnosu na Rusiju, gdje Beograd treba da se uskladi sa restriktivnim mjerama Unije, preispita odnose u ekonomskoj sferi i odbrambenoj politici i da vodi borbu protiv dezinformacija iz Kremlja, navodi se u dokumentu Spoljnopolitičkog odbora Evropskog parlamenta (AFET).
    U nacrtu dokumenta o kojem će AFET glasati 13-14. juna, a Evropski parlament u julu, podvlači se da će tempo pristupnja Srbije EU zavisiti od napretka u poglavljima o vladavini prava i osnovnim pravima, od punog uskladjivanja sa spoljnom, bezbjednosnom i odbrambenom politikom EU, uključujući sankcije Rusiji, kao i od napretka u normalizaciji odnosa s Kosovom.

    Prijedlog rezolucije na osnovu Izvještaja Evropske komisije za 2021, dopunjen je brojnim amandmanima kojima su konkretizovane i pojačane neke ocijene.

    Kod najaktuelnijeg pitanja – ruske invazije na Ukrajinu, uz žaljenje što se Srbija nije uskladila sa sankcijama EU, navodi se da je Srbija jedna od samo nekoliko evropskih zemalja koje to nisu uradile i novoizabrane vlasti se pozivaju da pokažu „stvarnu nedvosmislenu privrženost vrijednostima, standardima i pravilima EU“.

    Vlasti Srbije pozivaju se da se hitno usklade sa pozicijama i odlukama EU u spoljnoj i bezbjednosnoj politici, uključujući primjenu restriktivnih mjera protiv Rusije i Bjelorusije i uključujući sankcije pojedincima, grupama i entitetima.

    Navodi se da je Srbija podržala teritorijalni integritet i suverenitet Ukrajine, i u Generalnioj skupštini UN glasala za osudu ruske invazije, kao i da je podržala isključenje Rusije iz Savjeta za ljudska prava UN, ali i da su predstavnici Srbije izbjegli glasanje o isključenju Rusije iz Savjeta Evrope.

    Ističe se značaj uskladjivanja sa Zajednčkom spoljnom i bezbjednosnom politikom EU, navodi da Srbija ima najmanju stopu uskladjenosti u regionu, žali se zbog povremenih izjava političkih lidera koji dovode u pitanje spoljnopolitičku orijentaciju Srbije i pozivaju se političke snage u Srbiji da prekinu saradnju sa autoritarnim političkim partijama u Rusiji.

    Evroposlanici se zalažu da se Srbiji otvore nova pregovaračka poglavlja tek kada preduzeme sve neophodne mjere u tom pogledu, uključujući i u oblasti vladavine prava.

    Srbija se u usaglašenom nacrtu rezolucije takodje poziva da preispita ekonomsku saradnju s Rusijom i navodi da EU žali što se, dok je njen vazušni prostor zatvoren za letove u i iz Rusije, nastavljaju letovi izmedju Beograda i Moskve.

    Ukazuje se i da je izmedju 2015. i 2021. vojna potrošnja Srbije porasla za 70 odsto, uglavnom zahvaljujući kupovinama iz Bjelorusije, Rusije i Kine.

    U tekstu amandamana se izražava zabrinutost zbog bliske saradnje sa Rusijom u vojnoj sferi i traži od Srbije da preispita odnose sa Rusijom u odbrambenoj politici i okonča vojnu saradnju sa tom zemljom, poput one kroz “regionalni humanitarni centar” u Nišu.

    Zabrinutost se izražava i zbog rastuće saradnje Srbije s Kinom, uključujući kupovinu sistema za masovni video-nadzor u Beogradu, kupovinu kineskog oružja i vojne opreme i zajedničke vježbe s kineskim bezbjednosnim snagama na teritoriji Srbije.

    U jednom od amandmana se izražava zabrinutost zbog navoda o tome da su srpske vlasti prisluškivale ruske opozicionare u Beogradu i navodno materijal o tome dostavile ;ruskim službama bezebednosti i ističe da bi svaka saradnja koja doprinosi autoritarnim i antidemokratskim praksama u Rusiji i Srbiji bila štetna za buduće odnose EU i Srbije.

    Bojazni se izražavaju i zbog uspostavljanja Radne grupe za borbu srpske i ruske vlade ;protiv “obojenih revolucija”, a ciljevi te saradnje su nejasni.

    U amandmanima se ukazuje i na veoma ograničenu vidljivost procesa evrointegracija Srbije i pozivaju se Srbija, Evropska komisija i Spoljnopolitička služba EU da vode mnogo aktivniju i efikasniju strategiju komunikacije o koristima proširenja EU.

    Istovremeno se iskazuje zabrinutost zbog ograničenog napretka u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala i zbog nekoliko korupcijskih afera “visokog profila” koje ukazuju na vjerovatne veze državnih službenika i organizovanog kriminala.

    Dalje se navodi da Instrument za pretpristupnu pomoć EU (IPA III) predvidja mogućnost izmjene ili čak suspenzije fondova u slučaju znatnog nazadovanja ili stalnog nedostatka napretka u oblasti osnovnih prava, uključujući borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala, i u oblasti medijskih sloboda.

    U vezi s medijima napominje se da se zloupotreba javnog novca za siticanje vlasništva u medijima smatra jednim od glavnih mehanizama zarobljavanja medija u Srbiji i poziva da se obezebdi da informacije o vlasništvu nad medijima budu dostupne javnosti.

    Takođe se poziva ne veću transparentnost finansiranja medija, kao i na stvaranje uslova koji nezavisnim i istraživačkim medijima omogućavaju pristup finansijama i bezbjednom radu.

    Kako se navodi, duboko se žali zbog širenja dezinformacija o ruskoj agresiji na Ukrajinu, uključujući i u medijima bliskim vladi, i pozivaju se vlasti Srbije da preduzmu odlučne korake u borbi protiv dezinformacija.

    Poseban razlog za zabrinutost, kako se navodi, jesu dezinformacije iz Kremlja koje se šire ;preko Sputnjika Srbija i drugih domaćih aktera i zato se srpske vlasti pozivaju da se usklade sa sankcijama EU i preduzmu mjere da spriječe Raša tudej i Sputnjik Srbija da šire lažne vijesti i dezinformacije.

    Ukazuje se i na veliku zabrinutost zbog činjenice da su medju glavnim izvorima dezinformacije od strane vlade podržani ili finansirani tabloidi i neki TV kanali s nacionalnom pokrivenošću.

    Takođe se žali što javni servis od početka ruske invazije na Ukrajinu koristi jezik ruske propagande, kao što je “ograničena vojna operacija”.

    Dalje se upozorava da su zemlje u procesu pristupanja EU na Zapadnom Balkanu posebno teško pogodjene stranim miješanjem i kampanjama dezinformacije od strane Rusije i Kine, i izražava se zabrinutost što Srbija i Madjarska pomažu Rusiji i Kini u njihovim geopolitičkim ciljevima.

  • Šta sve fali turističkoj Banjaluci

    Šta sve fali turističkoj Banjaluci

    Prije nekoliko dana, imali smo grupu turista i nismo mogli da ih smjestimo u hotel Palas, jer nije bilo dovoljno mjesta, pa je šofer morao da ih vozi u hotel Moskvu. Ta crtica koju je za BL portal ispričao Mladen Šukalo iz Turističke organizacije Banjaluka, vjerovatno dovoljno govori o tome da Banjaluci fale ozbiljniji hotelski kapaciteti.
    Priča sa turistima koji su umjesto u Palasu odsjeli u Moskvi, dogodila se kad se u gradu nije održavala neka velika manifestacija ili sportsko takmičenje, što je, kaže, Šukalo, dodatni argument za razmišljanje o novim kapacitetima.

    „Tokom novogodišnjih praznika, kao i većih događaja kao što su nedavno održani Moto fest i Svjetsko prvenstvo u raftingu, sve bude popunjeno, svi kreveti u gradu zauzeti“, objašnjava Šukalo i navodi malo statistike:

    U turističkoj ponudi grada postoje 2.053 ležaja prema podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, dok je u 2020. godini broj ležajeva bio 1.897. Takođe, treba imati u vidu da smještajne jedinice u objektima privatnog smještaja – apartmanima i sobama za iznajmljivanje i kućama za odmor, nisu u sistemu Zavoda za statistiku.

    “Pretpostavka je da ovi registrovani smještajni kapaciteti, na području Grada Banja Luka, raspolažu sa dodatnih 700 ležajeva“, ističe naš sagovornik.

    Statistika pokazuje i da je u Bnjaluku u prva tri mjeseca ove godine došlo duplo više turista u odnosu na prethodne dvije godine. Tako je i turistički promet u Gradu, u prva četiri mjeseca 2022. godine dostigao 92% dolazaka i 86,15% noćenja u odnosu na isti period u pretpandemijskoj 2019. godini.

    Da su turisti pohrlili, svjedoče i banjalučki hotelijeri.

    „U periodu kada su mjere zabrane bile aktivne popunjenost je bila mala, oko 30 odsto, međutim, poslednjih mjeseci prelazimo prag od 60 odsto popunjenosti“, ističe u razgovoru za BL portal Gorana Babić, menadžer hotela Jelena.

    Objašnjava i da je u maju popunjenost bila maksimalna, zbog brojnih dešavanja u gradu kao i želje ljudi za putovanjima.

    U maju su profitirali i u hotelu Bosna koji, takođe, prepoznaju tendenciju povećanja broja noćenja i povremenih “čepova” zbog gužvi.

    „Tačno se osjeti kada su neka dešavanja u gradu, tipa festivali ili sportski događaji, kao i druge manifestacije. Tada su ne samo u našem hotelu, već i u svim ostalim gotovo svi smještajni kapaciteti popunjeni“, objašnjava za BL portal Marko Grabovac iz hotela Bosna.

    Povećan obim posla za otprilike 20 odsto od početka ove godine, kao i maksimlanu popunjenost tokom velikih dešavanja u Gradu, bilježe i u banjalučkom hotelu Courtyard by Marriot.

    Ipak, oni daju i malo drugačiju analizu – problem je, kažu, što nema usklađenosti turističkog kalendara, jer vrlo često u gradu poklapaju velika dešavanja.

    „Nedavno smo imali svjetsko prvensto u raftingu i Moto fest isti vikend, to se dešava često, tako da je jednog vikenda sve puno, a drugog je potpuno drugačija situacija“, tvrdi Jelena Marković, menadžer prodaje i marketinga u Marriotu.

    Kad se podvuče crta, u Turističkoj organiziciji nemaju dilemu da Banjaluci treba proširenje kapaciteta i izgradnja novih objekata sa posebnim sadržajima.

    Jedan od njih bio bi hotel visoke kategorije koji bi imao i veliku, kongresnu salu, plus hotel sa velikim kapacitetom i nižim cijenama, za potrebe organizatora događaja i školskih ekskurzija.

    Kao konkretan primjer za rješavanje bar dijela problema, iz TOBL-a navode potencijalnu izgradnju kongresne dvorane u blizini zgrade Vlade Republike Srpske, čiji je projekat završen za vrijeme bivše gradske administracije.

    Kažu i da postoje inicijative nekih investitora za otvaranjem novih hotela poput Samačkog hotela na Starčevici i smještajnih kapaciteta u sklopu BRC „Šeher“.

    Prošle godine, u Banjaluci je otvoren hotel Integra sa 67 soba i 147 kreveta.

    Prilika za kongresni turizam
    Banjaluka je odličan primjer povećanja dolazaka i noćenja, posebno u periodu novogodišnjih i božićnih praznika, ali i u periodu kulturnih, sportskih i drugih manifestacija i taj trend je primjetan i u proteklim sedmicama, kažu u Ministarstvu trgovine i turizma koji sve to vide kao priliku za razvoj kongresnog turizma.

    „Kao administrativni centar Republike Srpske, Banja Luka ima prostora da se razvije kao centar kongresnog turizma, što je prilika za privlačenje investitora na ovom polju, ali i na polju izgradnje smještajnih kapaciteta visoke kategorije koji ispunjavaju zahtjeve poslovnih ljudi koji dolaze iz zemlje i inostranstva“, objašnjavaju iz Ministarstva, ne navodeći da li za sve to i oni imaju neki konkretan plan.

  • Hapšenje u Gambiji zbog slanja prijetećih poruka Srbiji

    Hapšenje u Gambiji zbog slanja prijetećih poruka Srbiji

    Ministarstvo unutrašnjih poslova obaviješteno je od strane Interpola Gambije da su izvršene provjere u vezi broja telefona i IP adrese povezanih sa mejl adresama sa kojih su upućene prijetnje o postavljenim eksplozivnim napravama na teritoriji Republike Srbije i da je tom prilikom u Gambiji uhapšen K.B. iz Gambije koji je priznao da je slao prijeteće poruke Republici Srbiji sa svoje mejl adrese, navodi MUP u saopštenju.
    Kako se osnovano sumnja u tome je imao pomoć jednog studenta iz Poljske, a u narednom periodu Ministarstvo unutrašnjih poslova i Tužilaštvo za organizovani kriminal iniciraće međunarodnu pravnu pomoć u cilju identifikacije i procesuiranja osumnjičenog iz Poljske, navodi MUP u saopštenju.

    „Ističemo da su identifikovane lokacije više mejl adresa sa kojih su stizale prijeteće poruke o postavljenim bombama sa servisa Gmail, ProtonMail, Eunet mail, Yandex i da su o svemu obaviješteni naši inostrani partneri od kojih očekujemo i adekvatnu reakciju“, navodi MUP.

    Ministarstvo unutrašnjih poslova, navodi se, utvrdilo je ranije da su prijetnje o postavljenim eksplozivnim napravama stizale pretežno iz Poljske, Gambije, Irana, Nigerije, Ukrajine, Slovenije i Rusije.

    Pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova, takođe, rasvijetlili su svaku dojavu o postavljenoj bombi koja je došla iz Srbije, brzo pronašli izvršioce i procesuirali ih.

    “Republika Srbija je meta specijalnog rata, ali će izdržati sve pritiske i hakerske napade, baš kao i druge države koje se suočavaju sa identičnim slučajevima prijetnji o postavljenim bombama”, navodi MUP.

  • Bajden: Znali smo za invaziju, ali Zelenski nije htio da sluša

    Bajden: Znali smo za invaziju, ali Zelenski nije htio da sluša

    Američki predsjednik Džozef Bajden izjavio je da ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski “nije htio da sluša” kada su američke obavještajne službe prikupile informacije da Rusija priprema invaziju na Ukrajinu.

    “Ništa slično nije se dogodilo od Drugog svjetskog rata. Znam da je mnogo ljudi mislilo da možda pretjerujem”, rekao je Bajden obraćajući se donatorima u Los Anđelesu na prikupljanju sredstava za Demokratsku partiju.

    On je dodao da je znao da SAD imaju informacije da će ruski predsjednik Vladimir Putin preći granicu, prenosi AP.

    “Nije bilo sumnje, ali Zelenski nije htio da čuje”, rekao je Bajden.

  • Ukrajina nema oružja: Da li se nazire kraj rata?

    Ukrajina nema oružja: Da li se nazire kraj rata?

    Rat u Ukrajini je odavno u poodmakloj fazi i iz trenutne perspektive se nazire njen kraj. Dok traju žestoke bitke na istoku države, Kijev moli za dodatne i brže isporuke oružja.

    Ukrajina je zamolila zapadne zemlje za bržu isporuku oružja dok su bolje naoružane ruske snage udarale po istoku zemlje, kao i za humanitarnu podršku u borbi protiv izbijanja smrtonosnih bolesti.

    Ukrajinski zvaničnici ističu da se Rusija već neko vrijeme fokusira na istok i artiljerijsku borbu u kojoj je Kijev ozbiljno nadjačan.

    Činjenica je da obje strane gube – i ljude i teritorij. Zbog toga je situacija sa moralom vojske na sve lošijem nivou.

    U Sjeverodonjecku, malom gradu koji je postao žarište ruskog napredovanja na istoku Ukrajine i jedno od najkrvavijih žarišta u ratu koji traje već četiri mjeseca, zabilježene su teške borbe. Čini se da bi Rusija uskoro mogla i ovaj grad dodati na popis onih koje kontrolišu. To bi značilo da im u regionu Luhanska ostane samo još jedan grad za osvajanje.

    Taktika kojom se koriste ukrajinski branitelji je uvlačenje Rusa u ulične borbe kako bi neutralizovali artiljerijsku nadmoć koju imaju.

    Zapovjednik bojne Svobode Petro Kusik ističe kako Ukrajina nema dovoljno oružja, a pogotovo ono koje je potrebno za uništavanje protivničke artiljerije.

    Ukrajinski vojno-obavještajni zvaničnik Vadim Skibici je kazao kako Ukrajina sada već gubi “artiljerijski rat” i ističe kako su potrošili sve zalihe topničkog streljiva.

    Ono gdje odbrani pak dobro ide je Herson gdje su ruske snage natjerane na defanzivu.Institut za ratne studije objavio je nove karte koje pokazuju trenutnu situaciju u Ukrajini. Navodi se kako Rusi pregrupišu svoje snage u Hersonsku oblast, kao i to da bi mogli ubrzo osvojiti Sjeverodonjeck.

  • Kalabuhov: Rusija – zemlja pobjeda

    Kalabuhov: Rusija – zemlja pobjeda

    Dana 12. juna Ruska Federacija obilježava državni praznik – Dan Rusije. Prvobitno zamišljen kao Dan nezavisnosti, direktno vezan za usvajanje odgovarajuće deklaracije 1990. godine, ovaj praznik je vremenom dobio malo drugačiji, bogatiji značaj, napisao je ambasador Ruske Federacije u BiH Igor Kalabuhov u kolumni za Glas Srpske.

    Njegovu kolumnu prenosimo u cijelosti:

    Dana 12. juna Ruska Federacija obilježava državni praznik – Dan Rusije. Prvobitno zamišljen kao Dan nezavisnosti, direktno vezan za usvajanje odgovarajuće deklaracije 1990. godine, ovaj praznik je vremenom dobio malo drugačiji, bogatiji značaj.

    Svake godine 12. jun se sve manje vezuje za politički događaj u životu države, a sve više za njenu istoriju, tradiciju i dostignuća naroda koji je naseljavaju.

    Dan Rusije je odličan povod za sve Ruse, kao i za njihove prijatelje u inostranstvu, da se okupe na osnovu prave ljubavi prema našoj zemlji.

    Ovo je dan patriotizma i vjere u bezgranične mogućnosti i blistave perspektive Rusije. Ovo je dan sjećanja i ponosa na pobjede koje smo izvojevali kroz našu vjekovnu istoriju.

    Danas vas pozivamo da ponovo prelistate stranice prošlosti i prisjetite se najupečatljivijih uspjeha Rusije, koji i dan-danas služe kao čvrsta osnova za rast i razvoj naše zemlje.

    Dana 5. aprila 1242. godine Novgorodski knez Aleksandar Nevski je u bici na Čudskom jezeru pobijedio njemačke vitezove Livonskog reda, koji su krenuli u pohod na Rusiju.

    Ova pobjeda je bila od velikog značaja za dalji razvoj ruskih zemalja – spriječen je gubitak pristupa Finskom zalivu i osvajanje Rusije od strane krstaša.

    Danas je Bitka na ledu jedna od najpoznatijih bitaka u istoriji Rusije. U našoj zemlji se do današnjeg dana poštuje uspomena na velikog komandanta i pamti njegov podvig.

    Godine 1725. ustanovljen je Orden svetog Aleksandra Nevskog, koji je kasnije dodijeljen poznatim ruskim komandantima vojske i mornarice.

    Upravo Aleksandar Nevski je formulisao maksimu ruskog pogleda na svijet, koja je i danas aktuelna: “Nije Bog u snazi, već u istini”.

    Dana 4. maja 1738. godine osnovana je “Sopstvena plesna škola Njenog Veličanstva Ane Јoanovne” – danas Akademija ruskog baleta “A. Ј. Vaganova”. Te 1738. godine ruski balet je bio još daleko od trijumfa i svjetske slave, ali su se tada stekli preduslovi za dalji razvoj i procvat ove vrste plesne umjetnosti u Rusiji.

    Sto sedamdeset godina kasnije, “Ruske sezone” su grmjele u cijeloj Evropi i šire – najpoznatija pozorišna turneja do sada, koja je, pod rukovodstvom ruskog baletskog impresarija Sergeja Djagiljeva, trajala sa velikim uspjehom od 1908. do 1921. godine.

    Puškin kao spona

    Ruska baletska tradicija nije prošla nezapaženo ni u BiH, a posebno se ukorijenila u vrijeme tzv. “bijele emigracije” početkom 20. vijeka, kada je na Balkan stigao značajan broj predstavnika ruske aristokratije, među kojima su bili istaknuti koreografi i baletski pozorišni umjetnici.

    Dana 6. juna 1799. godine u Moskvi je rođen Aleksandar Sergejevič Puškin – čovjek čije je ime proslavilo ruski jezik i književnost u cijelom svijetu. Upravo je on postao osnivač modernog ruskog književnog jezika.

    On je uklonio stilski sistem koji je tada već bio zastario te je učvrstio književnu normu, u skladu sa kojom su kasnije počeli da pišu i drugi ruski pisci i pjesnici.

    Puškin je jedan od najpoznatijih ruskih stvaralaca, čiji je doprinos razvoju univerzalne kulture priznat širom svijeta. Njegovo književno nasljeđe objedinjuje ljude različitih uzrasta, vjera i nacionalnosti.

    Njegove pjesme i proza vole se ne samo u Rusiji već i u inostranstvu. Puškinova djela su počela da se prevode još za njegovog života, a danas se, prema nekim stručnjacima, njegova djela mogu čitati na skoro dvije stotine jezika.

    Zanimljivo je da je Puškin spona između ruskog i srpskog naroda. Prema nekim izvorima, trgovac, a kasnije i diplomata u službi ruskog cara Petra Velikog, Sava Vladislavić Raguzinski, tokom jednog od svojih putovanja doveo je u Rusiju Arapa Ibragima, pretka Puškina.

    Ko zna – možda je upravo tako jedan diplomata srpskog porijekla zadužio civilizaciju.

    Dana 25. decembra 1812. godine objavljen je manifest cara Aleksandra Prvog kojim je najavljen pobjedonosni završetak Otadžbinskog rata 1812. godine i protjerivanje Napoleonove vojske iz Ruske imperije.

    Snage sa kojima se Moskva suočila bile su ogromne po standardima tog vremena – na strani francuskog imperatora je bilo više od 600.000 vojnika iz raznih evropskih zemalja i oko 1.300 jedinica vojne tehnike. Rat je završen gotovo potpunim uništenjem Napoleonove vojske i oslobođenjem ruske teritorije.

    Inače, istog dana – 25. decembra 1812. godine – potpisan je još jedan značajan manifest. Njime je odobren početak izgradnje Saborne crkve Hrista Spasitelja u Moskvi u čast pobjedi u Otadžbinskom ratu 1812. godine nad Napoleonom. Uprkos složenoj istoriji, posebno tokom sovjetskog perioda, ovaj arhitektonski spomenik je i dalje jedna od glavnih atrakcija Moskve, još jedan simbol veličine naše zemlje.

    Dana 9. maja 1945. godine (8. maja po evropskom vremenu) u Berlinu potpisan je akt o bezuslovnoj kapitulaciji Njemačke i njenih oružanih snaga. Ceremoniju potpisivanja, na kojoj je insistirao Јosif Staljin, otvorio je maršal Sovjetskog Saveza Georgij Žukov.

    Time je najteže vrijeme Velikog otadžbinskog rata 1941 -1945. godine završeno – stavljena je tačka na glad, patnju, razaranje, između ostalog, i evropskih naroda. Doprinos Sovjetske armije porazu fašizma je neprocjenjiv, žrtve među stanovništvom SSSR-a i nevolje podnesene radi oslobođenja svih zemalja Evrope nemaju presedana.

    Na sreću, u BiH nikada nisu dovodili u pitanje ulogu Sovjetskog Saveza u pobjedi nad nacizmom, i dalje se sa pažnjom i poštovanjem odnose prema podvigu naših vojnika.

    I danas se ovdje – zajedno sa savremenom Rusijom – bore protiv falsifikovanja istorije, sjećaju se naše zajedničke borbe protiv fašističke prijetnje. Na taj način naša saradnja raste i razvija se, što nas i te kako raduje.

    Gagarinov let

    Dana 12. aprila 1961. godine izvršen je let čovjeka u svemir – prvi u istoriji civilizacije. Ovaj široki topli osmijeh danas je poznat širom svijeta – Јurij Gagarin osvojio je orbitu oko Zemlje.

    Јoš 1954. godine, na konferenciji za štampu Kongresa Međunarodne astronautičke federacije u Kopenhagenu, šefu sovjetske delegacije je postavljeno pitanje: “Možete li poslati čovjeka u svemir bar za sto godina?” Odgovor na ovo pitanje dat je samo sedam godina kasnije.

    Let oko orbite, koji je trajao jedan sat i 48 minuta, promijenio je uobičajeni način života cijele planete. On je označio početak nove ere u istoriji ljudskog istraživanja svemira.

    Iako je činjenica da je upravo sovjetski čovjek postao pionir u ovom pravcu i svjedočio o superiornosti nauke i tehnologije Sovjetskog Saveza, to je prije percipirano kao dostignuće svjetskih razmera koje je važno za čitavo čovječanstvo.

    Dana 11. avgusta 2020. godine ruski naučnici su registrovali prvu u svijetu vakcinu protiv virusa korona koji izaziva bolest kovid 19 – sputnjik V (od engleskog V – victordžo, pobjeda).

    Lijek, na već dokazanoj i provjerenoj platformi, na kojoj je ranije kreiran niz drugih uspješnih vakcina, razvijen je u najkraćem mogućem roku – prva grupa volontera vakcinisana je 30. marta, samo 19 dana nakon što je Svjetska zdravstvena organizacija proglasila pandemiju.

    Poklapanje naziva sa prvim vještačkim satelitom Zemlje nije slučajno – na ovaj način su tvorci vakcine željeli da istaknu neprevaziđenost ruske nauke.

    Izvoz sputnjika V u druge zemlje počeo je krajem 2020. godine. Tokom pandemije vakcina je isporučena u više od 50 zemalja, uključujući i BiH. Već u januaru 2021. godine prva serija ruskog lijeka stigla je u Republiku Srpsku.

    Sva navedena dostignuća naroda koji naseljavaju Rusiju leže na površini, sva su dobro poznata i Rusima i svjetskoj zajednici. Ali, naravno, iza jake Rusije kakvu danas poznajemo stoji mnogo više manje očiglednih, ali ništa manje značajnih pobjeda.

    Ovo je naša istorija i naša sudbina – da pobjeđujemo. Siguran sam da će nam budućnost pružiti još mnogo prilika da to ponovo vidimo.

    Poštovanim sunarodnicima i dragim prijateljima koji vole našu zemlju od srca čestitam ovaj praznik. Srećan Dan Rusije!