Svako ko se ubuduće usudi da prefarba (precrta) ili na neki drugi način prekrije ćirilicu ili latinicu na saobraćajnim znakovima u BiH biće novčano kažnjen od 400 KM, pa čak do 1.000 KM.
To predviđa Prijedlog zakona o dopuni Zakona o osnovama bezbjednosti saobraćaja, koji je u prvom čitanju usvojio Dom naroda BiH, a kojim se takođe predviđa i da će informacija o učinjenom prekršaju ubuduće biti dostavljena nadležnom tužiocu.
Pooštravanje kaznene politike za “šaranje” po ćirilici i latinici dolazi jer, kako kažu predlagači, postojeće kazne od 100 do 300 KM nisu urodile plodom, i zbog toga što je u svim dijelovima BiH primjetno oštećenje na saobraćajnim znakovima, te da to zbog prirode djela može dovesti do uznemirenosti svih građana.
“U članu 235. Zakona o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u BiH dodaje se novi stav (5) koji glasi: ‘(5) Za prekršaje iz tačke 22. stav (1) ovog člana kojim je prefarban ili na drugi način prekriven natpis na jednom od dva prisutna pisma (latiničnom, odnosno ćiriličnom), učinilac će se kazniti novčanom kaznom u iznosu od 400,00 do 1.000,00 KM, a informacija će se dostaviti i nadležnom tužilaštvu'”, glasi usvojeni prijedlog dopuna zakona, koji je u proceduru uputio poslanik iz prethodnog saziva Damir Arnaut.
Delegat Kluba hrvatskog naroda Zlatko Miletić rekao je tokom rasprave da se uvođenjem ovakve sankcije može postići efekat.
S druge strane, Snježana Novaković Bursać, delegat u Klubu srpskog naroda, kazala je za “Nezavisne novine” da su izmjene i dopune Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima u BiH usvojene u prvom čitanju u Domu naroda i da sada teče rok od 15 dana za podnošenje amandmana, kojih će sigurno biti, jer je, kako tvrdi, usvojeni tekst u jednom dijelu nesprovodiv, pa samim tim i neprihvatljiv.
“Ne možemo polaziti od pretpostavke da počinioci nekog prekršaja ili krivičnog dijela neće biti pronađeni, nego moramo preduzeti moguće mjere. Svrha svih zakona ima svoju preventivnu, ali i kaznenu komponentu, a mi se nadamo da će se smanjiti, ako ne i potpuno obustaviti pojava prefarbavanja dijelova ili čitavog saobraćajnog znaka, posebno imajući na umu da se to jako često dešava kada su u pitanju nazivi naseljenih mjesta napisani ćirilicom”, poručila je Novaković Bursać.
Da ova priča, nažalost, ima mnogo osnova, za “Nezavisne novine” svjedoči i Đorđe Radanović, predsjednik Odbora za zaštitu prava Srba u FBiH.
On kaže da se nebrojeno puta na teritoriji Federacije BiH suočio sa prešaranim natpisima na saobraćajnim znakovima, a da počinioci tih djela nikada nisu pronađeni, odnosno da se sve završavalo sa NN počiniocem/ima.
“U svim kantonima, bez obzira na to da li su većinski bošnjački ili hrvatski, primjetno je da su ćirilični natpisi prefarbani ili obrisani. To je izraženo u svim naseljima, čak i u onima gdje su Srbi većinski narod. Policija nikada nije uspijevala da pronađe počinioce, iako se radi o lokalcima, koji su poznati po vršenju krivičnih djela. Zato se nadam da će policija jače postupati po pitanju pronalaska tih ljudi, jer ovdje nije u pitanju samo prekršaj iz oblasti ugrožavanja bezbjednosti saobraćaja, već krivično djelo iz oblasti vjerske mržnje prema pravoslavcima, jer su Srbi najviše korisnici ćiriličnog pisma”, kategoričan je Radanović.
On tvrdi da Odbor nema informacije da su u Republici Srpskoj zabilježeni slučajevi precrtavanja latinice, dok je ćirilica prebrisana čak i na ulazu u Sarajevo.
Isto tako, Radanović tvrdi da ni novčane kazne od 1.000 KM neće riješiti problem.
“Kazne u novcu nisu problem, već je problem u nepostupanju policije i tužilaštava u FBiH. Vi možete propisati kaznu i 10.000 i 20.000 KM, ali šta imamo od toga kad nema počinioca, i sve se završi na NN licu. Želimo počinioce”, jasan je Radanović.
Da počinioci ostaju nekažnjeni, za “Nezavisne novine” svjedoče i iz JP “Ceste Federacije BiH”. Ističu da apsolutno podržavaju dopune zakona i pooštravanje kazni, jer je dosadašnja praksa bila takva da na određenim područjima u FBiH imaju konstantan problem uništavanja saobraćajnih znakova.
“Odnosno farbanja ćiriličnih, a u manjoj mjeri i latiničnih naziva naseljenih mjesta, ali i putokaznih tabli. Osim farbanja naziva naseljenih mjesta, saobraćajni znakovi su česta meta raznih vrsta uništavanja”, navode iz JP “Ceste FBiH”, te dodaju:
“U okviru redovnog održavanja vrše se zamjene dijelova znakova ili se oni čiste određenim hemikalijama. Želimo napomenuti da prilikom čišćenja hemikalijama dolazi do smanjenja retrorefleksije saobraćajne signalizacije, koja nakon više čišćenja bude skroz uništena, a samim tim i prometni znak neupotrebljiv. Nažalost, čak i nakon čišćenja, vrlo brzo dolazi do ponovnog farbanja natpisa.”
