VRBAS Media

Autor: INFO

  • Nevidljivo oružje iz dubine: Iranski “zmaj” koji brine Pentagon

    Nevidljivo oružje iz dubine: Iranski “zmaj” koji brine Pentagon

    Iran nastavlja da jača svoje vojne sposobnosti u Persijskom zalivu oslanjajući se ne samo na klasičnu pomorsku flotu, već i na nove tehnologije koje bi mogle značajno da utiču na bezbjednosnu ravnotežu u regionu.

    Ovo u analizi piše novinar “Politike” Vladimir Vuković navodeći kako se u centru pažnje vojnih analitičara našao novi bespilotni podvodni sistem pod nazivom “Aždar” (persijski zmaj), koji su iranski inženjeri nedavno predstavili kao dio razvoja asimetričnih pomorskih kapaciteta.

    Šta je podvodni dron “Aždar”
    Riječ je o podvodnom dronu oblika torpeda, ali sa znatno složenijom unutrašnjom konstrukcijom od klasične municije.

    Osnovu sistema čine litijumske baterije koje omogućavaju tihi električni pogon. Za razliku od dizel-električnih podmornica, čiji rad motora i propelera stvara prepoznatljiv akustični potpis, ovaj uređaj se kreće gotovo nečujno, što značajno otežava njegovo otkrivanje pomoću standardnih brodskih sonarnih sistema.

    Upravo ta karakteristika, kako ukazuju vojni stručnjaci, čini “Aždar” potencijalno opasnim iznenađenjem za posade ratnih brodova i komercijalnih tankera koji se oslanjaju na elektronske sisteme za rano upozoravanje.

    Domet od 600 kilometara i višednevno djelovanje
    Prema dostupnim podacima, ovaj bespilotni sistem može pri maloj brzini da ostane u vodi i do četiri dana, praktično “lebdeći” i prateći aktivnosti na površini. U režimu napada, dron može dostići brzinu od oko 25 čvorova, što je uporedivo sa brzinom brzih patrolnih čamaca. Njegov operativni domet prelazi 600 kilometara.

    “Za bespilotni podvodni sistem ove klase to su prilično impresivne brojke, naročito ako se uzme u obzir njegova potencijalna upotreba u uskim morskim prolazima”, navode analitičari specijalizovanog kanala “Vojna hronika”.

    Značaj takvog sistema posebno dolazi do izražaja u Ormuskom moreuzu, jednom od najvažnijih pomorskih prolaza na svijetu.

    U pojedinim dijelovima ovaj moreuz širok je tek nekoliko kilometara, dok njime prolazi značajan dio svjetske trgovine naftom. Tankerima koji prevoze energente iz Katara, Kuvajta, Saudijske Arabije i samog Irana to je glavna ruta ka svjetskim tržištima.

    Upravo zbog toga Teheran posljednjih godina razvija strategiju asimetrične pomorske odbrane. Umjesto izgradnje velikih i skupih nosača aviona, što bi za iransku ekonomiju predstavljalo ogromno opterećenje, fokus je stavljen na sisteme koji su manji, jeftiniji i tehnološki fleksibilniji.

    Vojni analitičari smatraju da projekat “Aždar” najvjerovatnije nadgleda Islamska revolucionarna garda, elitna vojna formacija koja je već poznata po razvoju bespilotnih letjelica i brzih udarnih čamaca.

    Jednostavno lansiranje i potencijalna prijetnja brodovima
    Jedna od prednosti novog sistema je i njegova jednostavna logistika. Dron se može lansirati sa obale, manjeg vojnog čamca, pa čak i sa civilnog plovila. U gustom saobraćaju Persijskog zaliva takve lansirne platforme lako je prikriti, što potencijalnom napadaču daje značajnu taktičku prednost.

    Ukoliko je opremljen bojevom glavom težine do pola tone eksploziva, “Aždar” bi mogao da predstavlja ozbiljnu prijetnju velikim brodovima. Za razliku od klasičnih torpeda, koja su projektovana za napad na veće ciljeve, ovakvi mali i manevarski sistemi mogli bi biti znatno teži za presretanje.

    Pojava masovno proizvedenih podvodnih dronova mogla bi dodatno da zakomplikuje bezbjednosnu situaciju u regionu, koji je već opterećen brojnim političkim i vojnim tenzijama. Svaki ozbiljniji incident u Ormuskom moreuzu imao bi potencijal da izazove globalne posljedice, prije svega na tržištu energenata.

    Zbog toga razvoj novih iranskih pomorskih tehnologija pažljivo prate vojni i bezbjednosni centri širom svijeta. Bezbjednost ovog uskog morskog prolaza direktno utiče na globalne tokove energenata, a samim tim i na stabilnost svjetskih cijena nafte i gasa.

    Savremena vojna tehnologija, pokazuje primjer “Aždara”, sve više se oslanja na kompaktne i autonomne sisteme koji uz relativno ograničene resurse mogu da stvore značajan strategijski efekat. Ono što je do juče ličilo na scenario iz naučne fantastike, danas postaje realnost modernog pomorskog ratovanja.

  • Održana promocija kompakt-diska „Republici Srpskoj“ Mješovitog hora SPD „Jedinstvo“ pod pokroviteljstvom predsjednika Narodne skupštine Srpske Nenada Stevandića

    Održana promocija kompakt-diska „Republici Srpskoj“ Mješovitog hora SPD „Jedinstvo“ pod pokroviteljstvom predsjednika Narodne skupštine Srpske Nenada Stevandića

    U prostorijama Narodne skupštine Republike Srpske u Banjaluci danas je promovisan kompakt disk “Republici Srpskoj” banjalučkog Mješovitog hora Srpskog pjevačkog društva “Jedinstvo”.

    Kompakt disk promovisan je pod pokroviteljstvom predsjednika Narodne skupštine Srpske Nenada Stevandića, koji je istakao da kultura svakog naroda počiva na umjetnosti i da parlament Srpske sa zadovoljstvom podržava umjetničke projekte.

    “Ono što su uradili do sada je vrijedno divljenja i podrške i ja mogu da im čestitam na tome. Hor `Jedinstvo` donosi brojne nagrade i to je dokaz da je riječ o svjetskoj kulturi”, rekao je Stevandić novinarima prije početka promocije.

    Dirigent hora Nemanja Savić rekao je da ovaj kompakt disk predstavlja dar Republici Srpskoj i da mu je posebna čast što je promovisan u Narodnoj skupštini.

    “Logično je i da u našoj najvažnijoj instituciji održimo promociju. Imaćemo priliku večeras da predstavimo kompozicije koje su nastale još u Odbrambeno-otadžbinskom ratu pa sve do prošle godine, kada je urađena posljednja”, dodao je Savić.

    Srpsko pjevačko društvo “Jedinstvo” Banjaluka jedno je od najstarijih društava u Republici Srpskoj. Osnovano je 1893. godine i djelovalo je, sa prekidom za vrijeme Prvog svjetskog rata, sve do 1941. godine, kada mu je zabranjen rad.

    Društvo je imalo veoma značajnu ulogu u očuvanju narodne tradicije, duhovnog, kulturnog i nacionalnog identiteta srpskog naroda Banjaluke i Krajine.

    Na inicijativu protojereja stavrofora Ratka Radujkovića i Nemanje Savića, 1992. godine obnovljen je rad ovog društva, čiji se Mješoviti hor ubrzo svrstao u red najboljih horova Republike Srpske i Savezne Republike Jugoslavije.

  • Petković poručio Evropskoj uniji: Riješite problem prelaska granice za građane i prevoznike

    Petković poručio Evropskoj uniji: Riješite problem prelaska granice za građane i prevoznike

    Milan Petković, poslanik Ujedinjene Srpske u Predstavničkom domu BiH, učestvovao je u Strazburu na zasjedanju Parlamentarnog odbora za stabilizaciju i pridruživanje (POSP) između EU i BiH.

    Kao član parlamentarne delegacije BiH, Petković je poručio da BiH može da postane članica Unije tek kada bude zatvoren OHR i kada ode tzv. visoki predstavnik. Takođe, Petković je u Evropskom parlamentu govorio i o blokadi otaranja novog mosta na Savi između BiH i Hrvatske i pozvao EU da izvrši pritisak na odgovorne u FBiH.

    Takođe je pozvao na rješavanje aktuelnog problema koji imaju prevoznici, vozači iz BiH koji rade na teritoriji EU.

    “Vlast u Republici Srpskoj želi članstvo BiH u EU, ali tražimo poštovanje onih prava koja su nam data Dejtonskim mirovnim sporazumom i ono što propisuje Ustav BiH. U prethodnih 30 godina Republici Srpskoj su samo oduzimane nadležnosti najviše djelovanjem visokog predstavnika, a onda i Ustavnog suda BiH. EU nikada zvanično nije rekla da jedan pojedinac ne može da donosi zakone. Radostan sam jer je nedavno Predstavnički dom BiH putem  Ustavnopravne komisije poslao izjašnjenje Ustavnom sudu BiH da visoki predstavnik nema ustavnu nadležnost za donošenje zakona. Nadam se da će on shvatiti tu svoju ulogu i da ćemo mi političari preuzeti odgovornost”, rekao je Petković.

    On je dodao da je do blokada u BiH došlo onda kada je neko odlučio da smijeni predsjednika Republike Srpske, te da izbaci SNSD i koalicione partnere iz vlasti na nivou BiH.

    “Ni vlast ni opozicija u Srpskoj nisu krive za nenapredovanje BiH ka EU, kriv je onaj ko ne shvata specifičnisti BiH. Pomozite nam da otvorimo postojeće mostove i da gradimo nove. Očekujemo da nam EU pomogne na EU putu, a to se može pokazati tako što će za početak dozvoliti lakši prelazak granica za naše građane, ali i prevoz i boravak našim prevoznika. Koliko je BiH apsurdna i koliko jedna osoba može nanijeti zla građanima govori i primjer Zijada Krnjića koji je onemogućio otvaranje mosta na granici sa Hrvatskom, tj. EU”, zaključio je Petković.

    Na 8. sastanku POSP-a raspravljalo se o stanju odnosa između EU i Bosne i Hercegovine, trenutnom stanju finalizacije zakona o sudovima i zakona o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu BiH te imenovanju glavnog pregovarača sa EU.

    Parlamentarnu delegaciju, osim Petkovića, čine Saša Magazinović (SDP BiH), Branislav Borenović (PDP), Zdenko Ćosić (HDZ BiH) i Dženan Đonlagić (DF).

     

  • IEA razmatra puštanje 400 miliona barela nafte iz rezervi

    IEA razmatra puštanje 400 miliona barela nafte iz rezervi

    Međunarodna agencija za energiju (IEA) planira da preporuči oslobađanje čak 400 miliona barela nafte iz strateških rezervi kako bi pokušala da obuzda nagli rast cijena na svjetskom tržištu usljed rata između SAD-a i Izraela s Iranom.

    Prema informacijama izvora upućenih u razgovore, riječ je o najvećem planiranom oslobađanju nafte u istoriji ove organizacije.

    Plan predviđa da se nafta iz rezervi na tržište pušta postepeno tokom najmanje dva mjeseca. Španska ministarka energetike Sara Aagesen izjavila je da bi zemlje mogle imati do 90 dana da realizuju oslobađanje predviđenih količina.

    Njemačka ministarka privrede Katherina Reiche potvrdila je da je riječ o 400 miliona barela i naglasila da će i Njemačka učestvovati u ovom potezu, iako detalji raspodjele među državama još nisu precizirani. Dodala je da će najveći doprinos oslobađanju rezervi dati Sjedinjene Američke Države i Japan.

    Analitičari upozoravaju da će tempo oslobađanja nafte biti jednako važan kao i ukupna količina. Ako bi, na primjer, 100 miliona barela bilo pušteno tokom narednog mjeseca, dnevna količina iznosila bi oko 3,3 miliona barela. To je znatno manje od trenutnog poremećaja u snabdijevanju, koji se procjenjuje na oko 20 miliona barela dnevno, nakon što je Hormuški moreuz između Irana i Omana praktično blokiran.

    Uprkos planu IEA, cijene nafte su u srijedu ponovo porasle jer tržišta sumnjaju da bi takva intervencija mogla nadoknaditi potencijalne šokove u snabdijevanju uzrokovane sukobom.

    Istovremeno, sigurnosne pomorske kompanije saopštile su da su još tri broda pogođena nepoznatim projektilima u Hormuškom moreuzu. Time je broj napadnutih plovila u toj regiji od početka sukoba porastao na najmanje 14, što dodatno naglašava opasnost za pomorski saobraćaj.

    Japan je već najavio da će samostalno djelovati i prije formalne koordinacije IEA. Premijerka Sanae Takaichi izjavila je da će Japan osloboditi zalihe koje odgovaraju 15 dana rezervi privatnog sektora, kao i jednomjesečne državne zalihe nafte.

    „Umjesto da čekamo formalno odobrenje koordinisanog međunarodnog oslobađanja rezervi, Japan će djelovati prvi kako bi ublažio neravnotežu između ponude i potražnje na globalnom energetskom tržištu“, rekla je Takaichi.

    Podsjećanja radi, zemlje članice IEA su 2022. godine oslobodile ukupno 182,7 miliona barela nafte u dvije faze nakon ruske invazije na Ukrajinu, što je tada bio najveći takav potez u istoriji organizacije. Najavljena količina od 400 miliona barela bila bi više nego dvostruko veća.

    Zapadne ekonomije koordiniraju svoje strateške naftne rezerve upravo kroz IEA, organizaciju osnovanu nakon naftne krize sedamdesetih godina prošlog vijeka.

    Ministri energetike zemalja G7 već su dali načelnu podršku korištenju strateških rezervi kako bi se stabilizovalo tržište.

    „U principu podržavamo provođenje proaktivnih mjera za rješavanje situacije, uključujući korištenje strateških rezervi“, navodi se u zajedničkom saopštenju ministara.

    Izvor iz G7 rekao je za Reuters da nijedna država trenutno ne osjeća fizički nedostatak sirove nafte, ali da cijene naglo rastu i da pasivnost nije opcija.

    Međutim, konačna odluka o raspodjeli količina po državama i vremenskom okviru oslobađanja rezervi još nije donesena. Sekretarijat IEA trebalo bi da predloži više scenarija na osnovu mogućeg uticaja na tržište, a u razgovore bi mogle biti uključene i velike ekonomije koje nisu članice IEA, poput Kine i Indije.

    Južna Koreja, koja je članica IEA, saopštila je da učestvuje u konsultacijama i razmatra svoju poziciju.

  • Јoš jedan napad na infrastrukturu “Turskog” i “Plavog toka”

    Јoš jedan napad na infrastrukturu “Turskog” i “Plavog toka”

    Ukrajina je danas izvršila vazdušni napad na kompresorsku stanicu za transport gasa na jugu Rusije – “Ruska”, saopšteno je iz kompanije “Gasprom”.

    Kako se navodi u saopštenju, juče su napadi zabilježeni i na kompresorske stanice “Beregova” i “Kazačja”.

    – Za posljednje dvije sedmice objekti “Gasproma” na jugu Rusije napadnuti su ukupno 12 puta – ističe se u saopštenju.

    Ovi objekti spadaju u ključnu energetsku infrastrukturu i obezbjeđuju pouzdanost izvoza gasa putem gasovoda “Turski tok” i “Plavi tok”. Svi napadi su odbijeni, dodaje se u saopštenju.

    Ministarstvo odbrane Rusije saopštilo je da je kijevski režim noćas, u pokušaju da zaustavi snabdijevanje gasom evropskih potrošača, pokrenuo još jedan napad koristeći bespilotne letjelice na infrastrukturu kompresorske stanice “Ruska” u naseljenom mjestu Gaj-Kodzor u Krasnodarskom kraju koja obezbjeđuje isporuke gasa preko gasovoda “Turski tok”.

    U saopštenju se navodi da je kijevski režim noćas uz pomoć 14 bespilotnih letjelica pokušao da napadne i kompresorsku stanicu “Beregova” gasovoda “Plavi tok”.

    Predsjednik Rusije Vladimir Putin ranije je saopštio da postoje informacije o pripremama za dizanje u vazduh “Turskog” i “Plavog toka”.

  • Kabinet predsjednika: Srpska još 2015. usvojila Deklaraciju o genocidu NDH nad Srbima, Јevrejima i Romima

    Kabinet predsjednika: Srpska još 2015. usvojila Deklaraciju o genocidu NDH nad Srbima, Јevrejima i Romima

    Narodna skupština Republike Srpske je još 2015. godine usvojila Deklaraciju o genocidu Nezavisne Države Hrvatske nad Srbima, Јevrejima i Romima tokom Drugog svjetskog rata (Službeni glasnik RS, br. 24/16). U izazovnim vremenima za Republiku Srpsku, svi srpski poslanici stali su iza teksta ove deklaracije, koja jasno i nedvosmisleno govori o tome da je ustaška ideologija zločinačka i da se Republika Srpska najoštrije protivi svakom obliku njenog promovisanja i veličanja, saopšteno je iz Kabineta predsjednika Republike Srpske.

    – Tom deklaracijom utvrđeno je da su zločini ustaša nad Srbima, Јevrejima i Romima smišljen i planiran genocid po Konvenciji UN iz 1948. godine, da je u jasenovačkom sistemu logora stradalo 700.000 Srba, 23.000 Јevreja i 80.000 Roma, da je NDH bila jedina zemlja u Drugom svjetskom ratu sa logorima za istrebljenje djece i da je ovaj zločin po razmjerama ravan holokaustu. Istom deklaracijom zatraženo je da Republika Hrvatska prihvati istorijsku odgovornost za genocid NDH, obilježi mjesta zločina i isplati odštetu žrtvama i potomcima – navedeno je u saopštenju.

    Pozivaju sve da se upoznaju sa ovom deklaracijom, da je poštuju i da u skladu sa njom usmjere svoje djelovanje.

    – Pojedini politički akteri ovu temu pokušavaju pretvoriti u predizborni alat. Republika Srpska nije danas otkrila da osuđuje ustaštvo. To je urađeno prije deset godina, institucionalno, na najvišem nivou. Oni koji danas traže nove deklaracije o nečemu što je već utvrđeno – ne bavi se osudom ustaštva, nego predizbornom kampanjom, te se time umanjuje težina zločina i nanosi šteta strateškim interesima i opredjeljenjima Republike Srpske – navedeno je u saopštenju.

    Strateško, istorijsko, političko opredjeljenje Republike Srpske po ovim pitanjima već je snažno iskazano u Deklaraciji o genocidu Nezavisne Države Hrvatske nad Srbima, Јevrejima i Romima tokom Drugog svjetskog rata.

  • Kovačević: Јako smo zadovoljni pozicijom Srpske na međunarodnoj sceni

    Kovačević: Јako smo zadovoljni pozicijom Srpske na međunarodnoj sceni

    Srpski delegat u Domu naroda Parlamentrane skupštine BiH Radovan Kovačević saopštio je da je poslije uspješne posjete i velikog broja važnih sastanaka u Vašingtonu i Budimpešti prvo razgovarao sa predsjednikom Mioradom Dodikom, te da su jako zadovoljni pozicijom Srpske na međunarodnoj sceni.

     Kao i poslije svake međunarodne aktivnosti, tako sam i poslije uspješne posjete i velikog broja važnih sastanaka u Vašingtonu i Budimpešti, prvo razgovarao sa predsjednikom Dodikom. Јako smo zadovoljni pozicijom Srpske na međunarodnoj sceni! – napisao je Kovačević na “Iksu”.

  • Nikšić: Podržavamo privremeno smanjivanje akciza

    Nikšić: Podržavamo privremeno smanjivanje akciza

    Premijer Federacije BiH Nermin Nikšić izjavio je da federalna Vlada podržava inicijativu za privremeno smanjenje akciza na gorivo, kao moguću mjeru za ublažavanje poskupljenja zbog poremećaja na svjetskom tržištu izazvanih ratom u Iranu i strahom od mogućih nestašica.

    Nikšić je napomenuo da vlasti u FBiH ne mogu uticati na kretanje cijena na svjetskom tržištu, ali i ukazao da to što građani iz susjednih zemalja dolaze u BiH da toče gorivo govori da su cijene ovdje trenutno niže.

    On je ukazao da je došlo i do povećane potrošnje goriva, ali da ga ima dovoljno na tržištu u ovom entitetu, zahvaljujući dobro organizovanom lancu distribucije.

    – Ono što je evidentno jeste da je zbog poremećaja na tržištu i bojazni od nestašica potrošnja goriva porasla na oko 3,1 milion litara – rekao je Nikšić.

    Federalni premijer je upozorio i na moguće dodatne izazove u snabdijevanju.

    – Za 23. mart najavljena je nova blokada graničnih prelaza, a već sada imamo nešto manju dopremu naftnih tankera. Takva blokada bi mogla dodatno izazvati probleme u snabdijevanju – ocijenio je Nikšić.

  • Zbog poskupljenja goriva prevoznici ponovo traže skuplje karte u Banjaluci

    Zbog poskupljenja goriva prevoznici ponovo traže skuplje karte u Banjaluci

    Dešavanja na Bliskom istoku i poskupljenje goriva zabrinula su Banjalučane, ali i poslodavce. Dok jedni najavljuju poskupljenja, drugi uvjeravaju da se cijene neće mijenjati.

    Prevoznici iz Banjaluke predali su zahtjev za poskupljenje gradskog prevoza još u novembru prošle godine, o čemu Grad Banjaluka još nije donio odluku.

    “Mi smo i ranije imali razlog za poskupljenje zbog povećanja cijene rada, reporomaterijala, rezervnih dijelova, struje. Sad kad je i gorivo poskupjelo, mislim da više nema dileme da se cijena karte treba korigovati. Mi ne nabavaljamo gorivo na benzinskim pumpama, pa smo već sad suočeni sa većim cijenama nego građani, za nekih 30 feninga. Pri tome, ne mogu reći da je nestašica goriva, ali da ga je teško nabaviti – jeste”, kaže Mijić za BL portal.-Mijić ističe da Grad Banjaluka ima pravo da preuzme ovaj trošak, kako ne bi pao na teret građana Banjaluke, ali isto tako upozorava da se prevoznici ponovo suočavaju sa kašnjenjem isplata subvencija.

    “Nepopularan je potez bilo kakvog poskupljenja, i sami smo tražili način da do toga ne dođe. Međutim, ako bismo tako nastavili, ugrozili bismo smo ionako teško poslovanje, posebno sad kada je ovakva situacija u svijetu, koja se najviše odražava na prevoznike”, navodi Mijić.

    Mijić dodaje da su prije poskupljenja goriva imali sastanak u Gradskoj upravi gdje im je zatraženo da dodatno objasne zbog čega je potrebno korigovati cijenu.Podsjetimo, prilikom poslednjeg poskupljenja, u avgustu 2022, cijena karte je sa dvije došla do 2,30 KM.

  • Janjanin obradovao Dodika: Miro uvijek sve radi prije vremena

    Janjanin obradovao Dodika: Miro uvijek sve radi prije vremena

    Lider SNSD-a Milorad Dodik istakao je da ga je prijatelj i veliki umjetnik Miroslav Janjanin danas obradovao rođendanskom čestitkom.

    “Miro uvijek sve radi prije vremena, ali su mu želje najljepše, kao i ova čokolada”, objavio je Dodik na “Iksu”.

     

    Dodik će sutra proslaviti 67. rođendan.