VRBAS Media

Autor: INFO

  • Ruski raketni napad na Kijev: Požari širom grada

    Ruski raketni napad na Kijev: Požari širom grada

    Najmanje sedam osoba je povrijeđeno u današnjem ruskom raketnom napadu na Kijev, glavni grad Ukrajine, saopštio je gradonačelnik Vitalij Kličko.

    U napadu su oštećene brojne zgrade, saopštili su lokalni zvaničnici. Napad je izazvao požare širom grada, rekao je načelnik kijevske vojne administracije Sergej Popko.

    Ukrajinska protivvazdušna odbrana dejstvuje zbog raketnog napada na Kijev, saopštili su ranije lokalni zvaničnici i vazduhoplovstvo.

    Kako je saopšteno, na celoj teritoriji Ukrajine proglašena je vazdušna uzbuna zbog raketne prijetnje, navodi ukrajinska agencija.

  • Ana Brnabić o incidentu sa Đilasom i aktivistima SNS

    Ana Brnabić o incidentu sa Đilasom i aktivistima SNS

    Ana Brnabić, predsjednica Narodne skupštine Republike Srbije sazvala je konferenciju za medije povodom incidenta koji se dogodio noćas.

    Dakle, juče popodne sam na društvenoj mreži napisala da su predstavnici opozicije posebno nervozni. Da su mislili da će Aleksandar Vučić, predsjednik Republike Srbije, legitimno izabran predsjednik Republike Srbije, u drugom mandatu, da se uplaši svih njihovih pretnji. Rumunskog scenarija, sirijskog scenarija, svih ostalih scenarija, hapšenja, jurenja po ulicama, pretnje ubistvom, streljanjem, progonstvom obračunatom sa njegovom porodicom i svega ostalog što smo mogli da čujemo od predstavnika opozicije, parlamentarne opozicije, u posljednjih nedjelja – rekla je Brnabić i dodala.

    – Mislili su da će se povući pred njima, da će se sakriti. On to nije uradio. Nije se uplašio, nije se sakrio, nastavio je da radi i nastavio je da se bori za ovu Srbiju i sve građane u Srbiji, a rekla bih posebno penzionere i mlade ljude. Na njih poseban akcenat stavlja – ističe.

    “Đilas napao mlade ljude koji su tek napunili 18 godina”

    Ona navodi dalje u svom obraćanju da su tu nervozu, tu nemoć, sav njihov besmisao, su pokazali samo par sati nakon te moje objave na društvenim mrežama, piše Blic.

    – Evo, pozivamo vas sve da ponovo pogledate. Napisala sam, opozicija mi danas djeluje posebno nervozno, zato što pretnje Aleksandru Vučiću nisu urodile plodom, zato što on nastavlja da se bori i ne znaju šta će s njim. Samo par sati nakon toga, u ranim jutarnjim časovima danas, su pokazali koliko su nervozni, pokazali kakvi su nasilnici, kakvu Srbiju žele i pokazali, a prije svih i na čelu te kolone, Dragan Đilas, da je najveći nasilnik i najveći batinaš u našoj Srbiji. Đilas je u ranim jutarnjim časovima sa svojim telohraniteljem stao svojim skupocjenim džipom i napao mlade ljude koji su tek napunili 18 godina, aktiviste Srpske napredne stranke – navela je Brnabić.

    Naime, noćas je došlo do koškanja između Dragana Đilasa, dvoje njegovih saradnika i grupe mladića koji su lijepili plakate sa natpisom “Đilas lopov”.

     

  • Rusi stežu obruč: Okupirani ključni gradovi

    Rusi stežu obruč: Okupirani ključni gradovi

    Ruske jedinice poslednjih dana nastavljaju da napreduju gotovo duž cele linije fronta u Ukrajini. Osvojili su teritorije kod Harkova i Kupjanska i gotovo da u potpunosti zauzeli Toreck, što im otvara put za napad na Kramatorsk i Slavjansk.

    Takođe, oni nastavljaju napredovanje prema Pokrovsku.

    Ukrajinskim vojnicima u mestu Lozova, u Harkovskoj oblasti, oko 30 kilometara jugoistočno od Harkova, preti opkoljavanje. Ruske snage napreduju severno i južno od naselja, pritiskajući ukrajinske jedinice prema reci. Prema informacijama agencije TASS, pozivajući se na svog eksperta.

    “Tokom poslednja 24 sata našim jedinicama uspelo je da poboljšaju taktičku situaciju na severu i istoku mesta Lozova. Napredovanje ruskih snaga u ovom području stvara rizik da će ukrajinske jedinice biti opkoljene”.

    Ekspert je dodao da će, ukoliko komanda ukrajinskog bataljona ne reaguje pravovremeno, ove jedinice biti potisnute prema reci i ostati bez puteva za povlačenje.

    U Harkovskoj oblasti, prema rečima eksperta agencije TASS, ukrajinske snage su potisnute i do pet kilometara od Tabajevke. Nakon artiljerijske pripreme, ruskoj pešadiji uspelo je da probiju liniju fronta i zauzmu dio šume, što im poboljšava poziciju za napad na Kupjansk, navodi TASS. Napredovanje Rusa kod Kupjanska potvrđuje i Institut za proučavanje rata.

    Ruske snage probile su liniju kod Zahrijzova, oko 10 kilometara južno od Kupjanska, prema reci Oskil, koju pokušavaju da pređu. Takođe, napreduju prema zapadnoj obali reke Oskil, severno od Kupjanska, do važnog puta R79 koji povezuje Kupjansk sa severnije smeštenim Dvoričima. Ukrajinski generalni štab potvrdio je da Rusi napadaju duž celog fronta kod Kupjanska.

    Američki Institut za proučavanje rata dodaje da Rusi napadaju i severno od Harkova, kod Lipcija i Vovčanska.

    Pravac prema Kramatorsku
    Osim Kupjanska, ruske snage pokušavaju da zauzmu i poslednja dva velika grada u Donjeckoj oblasti, Kramatorsk i Slavjansk. Prema rečima borca ruske dobrovoljačke brigade “Española”, Ukrajinci se pripremaju i za odbranu Kostjantinivke, koja se nalazi na putu prema Kramatorsku, prenosi TASS.

    Rusi napreduju prema gradu iz pravca jugoistočno smeštenog Torecka, gde su prošli kroz središte grada i stigli do zapadnog ruba, što im otvara put prema Kostjantinivki, navodi Institut. Kostjantinivka bi mogla biti ugrožena i sa severoistoka, ukoliko padne Časiv Jar. Prema Institutu, Rusi nastavljaju napade na Časiv Jar i pokušavaju da očiste okolinu grada.

    Pohod na Pokrovsk
    Rusima uspeva napredovanje i na glavnom jesenjem pravcu napada prema Pokrovsku, gde su se pomerili jugozapadno od grada, prema Novovasilivki i kod Ševčenka.

    Na jugu Donjecke oblasti, prema navodima agencije TASS, Ukrajinci su pokušali da se povuku iz Uspenivke južnije, prema Kurahovu. Međutim, pretrpeli su gubitke tokom manevra, navodi TASS, citirajući vojni izvor:

    “U Uspenivki je neprijatelj izgubio većinu svoje jedinice. Pokušali su se izvući iz klešta, ali je odluka donesena prekasno”, rekao je izvor.

    Prema njegovim riječima, Ukrajinci su u poslednje dve nedelje izgubili desetine vojnika u Uspenivki. Rusi su takođe osvojili tri kvadratna kilometra kod susedne Zelenivke. Međutim, Institut za proučavanje rata nije potvrdio rusko napredovanje u ovom području. Prema njihovim informacijama, Ukrajinci su uspeli da odbiju napade.

    Agencija TASS navodi da su Ukrajinci prebacili deo svojih jedinica iz Harkovske oblasti prema Pokrovsku, što ruska komanda objašnjava kao razlog zbog kojeg napredovanje prema ovom gradu traje mesecima.

    Ruske snage su takođe ponovo zauzele pozicije s kojih su prošlog leta Ukrajinci napredovali duž reke Mokri Jali prema Azovskom moru.

    “Ruski vojnici su prešli reku Mokri Jali kod Storožovog. Borbe za ovo mesto se nastavljaju”, izjavio je za TASS Vladimir Rogov, predsednik komisije za suverenitet i veterane. Storožove se nalazi istočno od Velike Novosilke, odakle su prošle godine Ukrajinci krenuli u ofanzivu.

    Rusi tokom cele jeseni primenjuju istu taktiku napada duž cele linije fronta, ne fokusirajući se na jednu tačku, već pokušavajući da iskoriste to što ukrajinska preopterećena odbrana ne može da drži celi front. Napredovanje ruskih snaga, iako praćeno velikim gubicima, je malo, ali neprekidno.

  • Evropa u problemu

    Evropa u problemu

    Sporazum koji omogućava zemljama Centralne Evrope da kupuju ruski gas preko Ukrajine uskoro će se okončati, izjavio je danas ruski predsednik Vladimir Putin, uprkos tome što se lideri Evropske unije naklonjeni Kremlju bore da na taj način obezbede stalni pristup jeftinom ruskom energentu.

    Govoreći na godišnjoj konferenciji za novinare, Putin je rekao da će ugovor o tranzitu kroz Ukrajinu isteći krajem godine i da neće biti produžen, bez obzira što nema jasne alternative.

    „Taj ugovor više neće postojati, to je jasno, ali to je u redu, mi ćemo preživeti, Gasprom će preživeti“, rekao je Putin.

    Gotovo istovremeno je ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski na konferenciji za novinare u Briselu rekao da Kijev neće produžiti tranzit ruskog gasa kada istekne ugovor. Prema njegovim rečima, „sramota“ je da neke zemlje brinu zbog toga što će ubuduće gas plaćati malo skuplje, kada Ukrajinci gube živote braneći se od invazije, preneo je Politiko.

    Rusija je prekinula snabdevanje gasom Nemačke i Poljske nakon napada na Ukrajinu, ali je nekoliko članica EU, uključujući Slovačku, Mađarsku i Austriju, nastavilo da dobija ruski gas preko Ukrajine.

    Slovački premijer Robert Fico pozvao je da se postigne dogovor o nastavku snabdevanja gasom preko Ukrajine i najavio da će pokrenuti to pitanje sa predsednicom Evropske komisije Ursulom fon der Lajen na sastanku Evropskog saveta.

  • Srbi najviše vole Rusiju, a najmanje NATO – za ulazak u EU 45 odsto

    Srbi najviše vole Rusiju, a najmanje NATO – za ulazak u EU 45 odsto

    Da građani Srbije ove nedjelje odlučuju da li treba ući u Evropsku uniju ili ne – 45 odsto bi glasalo “Za”, a “Protiv” 30 odsto, pokazuju istraživanja Ipsosa koje je ekskluzivno uradio za Јutarnji program RTS-a. Generalni direktor Ipsosa Predrag Kurčubić predstavio je i rezultat istraživanja o tome koga građani Srbije smatraju većim, a koga manjim prijateljem.

    – Ne postoje naši stalni prijatelji i naši stalni neprijatelji, postoje samo naši stalni interesi – čuvena je rečenica britanskog premijera Vinstona Čerčila.

    Mnogim političarima je to i maksima, a sve kako bi zaštitili interese sopstvene države.

    Ipak, običan čovjek, lišen visoke politike i potrebe za pregovorima, često pribjegne emocijama u odgovorima koju državu smatra prijateljem Srbije.

    Mišljenje o međunarodnim institucijama i državama

    Građani Srbije imaju najpovoljnije mišljenje o Rusiji, dok je najnepovoljnije mišljenje o NATO, pokazuju ekskluzivna istraživanja Ipsosa.

    Skala ocjena koju je Ipsos koristio je petostepena pa su se tako građani opredЈeljivali između povoljnog i nepovoljnog.

    Mišljenje građana je osim prema Rusiji, povoljno i prema Kini i Mađarskoj. Više pozitivnih poena imaju Austrija i Italija, prema Ipsosovoj skali.

    Sa druge strane skale, osim o Nato građani nepovoljno mišljenje imaju i prema Velikoj Britaniji, Sjedinjenim Državama, Francuskoj, Evropskoj uniji i Njemačkoj.

    – Sigurno postoji određena doza emocija ali vjerovatno postoji i neka vrsta percepcija koja se zasniva na informacijama koje građani dobijaju putem medija, društvenih mreža. U igri su malo i istorijski odnosi – objašnjava Kurčubić za RTS.

    Rusija i Kina su najpovoljnije ocijenjene već duže vreme, ističe generalni direktor Ipsosa.

    Ipak, ni o jednoj državi ne postoji tako nepovoljan stav kao prema Nato – 74 odsto ispitanih građana.

    – Uglavnom je nepromjenjiv odnos prema ovoj organizaciji. Procenat povoljnih ocjena je rijetko kad bio dvocifren – objašnjava Kurčubić.

    Mišljenje o međunarodnim institucijama i velikim državama

    Od 2008. godine naklonost je u posljednjih 16 godina porasla prema Rusiji i Kini.

    Mišljenje o međunarodnim institucijama i velikim državama

    Trendovi rasta krivulje se prepoznaju u događajima koji utiču na javno mnjenje, objašnjava generalni direktor Ipsosa.

    – Kada vidite crvenu liniju koja označava broj povoljnih ocjena prema Rusiji, svaki od ovih vrhunaca predstavlja neki značajan bilateralni događaj između dvije zemlje. Bilo da su to posjete Putina ili Medvedeva ili da je to vojna parada – kaže Kurčubić.

    Zelena oštrica na skali pokazuje isporuku vakcina za vrijeme Kovida, objašnjava stručni sagovornik.

    – U isto vrijeme kada je Kina isporučila “Sinofarm” vakcinu mišljenje o EU i zemljama Zapada je palo – navodi za Јutarnji program.

    Pozitivan trend rasta prema EU se pokazuje od januara 2023. godine.

    Tokom 2022. godine pretpostavka je da su srpski građani bili nezadovoljani zbog dešavanja povodom rata u Ukrajini, objašnjava Kurčubić posljednje trendove.

    EU integracije – referendumska podrška

    Da građani ove nedjelje moraju da se izjasne o članstvu u Evropskoj uniji – za ulazak u EU bi bilo 45 odsto građana, a protiv ulaska 30 odsto.

    EU integracije – referendumska podrška

    – Uvijek imamo više ljudi koji bi glasali za ulazak u EU nego onih koji imaju povoljno mišljenje o EU. To govori da ljudi imaju neki racionalan pristup i vide benefite odlaska u Evropsku uniju – objašnjava Kurčubić.

    Broj neodlučnih, odnosno onih koji odbijaju da se izjasne ili je neodlučno čini 12 odsto.

    Krivulja podrške za članstvo u Evropskoj uniji pokazuje konstantan pad, uz manje skokove podrške.

    EU integracije – referendumska podrška 2

    Јedini put kada je bio izrazito negativan stav prema EU bio je kada je počeo sukob u Ukrajini.

    – To je jedini trenutak od 2008. godine kada je bio veći broj građana koji bi na potencijalnom referendumu glasali protiv ulaska u EU – predstavlja istraživanje generalni direktor Ipsosa.

    Sadašnji pokazatelji su da obje krivulje bilježe pad.

    – Podrška, čini se da dugoročno gledano ima potencijal rasta. Oscilacije su brojne i zavise od mnogih događaja koji se dešavaju u Briselu – objašnjava Kurčubić.

    Predstavljene podatake su analizirali Marko Todorović iz Centra za evropske politike i Predrag Kurčubić, generalni direktor IPSOS-a…

  • Orban: Odluka o produženju sankcija Moskvi nakon Trampove inauguracije

    Orban: Odluka o produženju sankcija Moskvi nakon Trampove inauguracije

    Mađarski premijer Viktor Orban rekao je liderima EU da namjerava da sačeka inauguraciju predsjednika SAD Donalda Trampa 20. januara i da nakon toga donese odluku o produžetku sankcija EU Rusiji, javila je novinska agencija “Blumberg”, pozivajući se na neimenovane izvore.

    Agencija podsjeća da je EU do sada usvojila ukupno 15 paketa sankcija Rusiji koje se moraju produžavati svakih šest mjeseci.

    Sljedeće produženje planirano je 31. januara, 11 dana nakon Trampove inauguracije, a “Blumberg” napominje da odluka mora biti jednoglasna i da Orban može da stavi veto.

    “Blumberg” piše da je Orban pred kraj posljednjeg samita lidera EU “iznenadio svoje kolege rekavši da nije spreman da produži sankcije”, prenio je TASS.

    Orban je ranije izjavio za magazin “Mandiner” da Mađarska računa na Trampa, koji je obećao da će se pozabaviti pitanjem ukrajinske krize kada preuzme dužnost.

    Mađarski premijer vjeruje da će se nove vlasti SAD suprotstaviti proratnoj briselskoj eliti kada je u pitanju rat u Ukrajini.

  • Minić: Nisam zadovoljan trenutnom situacijom u Šumama Srpske

    Od većih subvenicija za gorivo, premija za mlijeko, ali i drugih mjera koje smo uvodili tokom ove godine, vidjeli smo pozitivne rezultate, zbog kojih ja mogu reći da je ova godina za poljoprivredne proizvođače bila jako dobra, rekao je ministar poljoprivrede šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske Savo Minić.

    “Moram da pomenem da su od svih ovih mjera koje smo donosili, najmanje efekta je dalo povećanje učešće premije osiguranja. Vidimo da naši poljoprivredni proizvođači još uvijek nemaju naviku da se osiguraju, iako smo tokom godine imali niz situacija, kada smo se uvjerili da je to bilo neophodno”, navodi Minić, koji je i ovog puta apelovao na poljoprivredne proizvođače da se osiguraju.

    Kako Minić dodaje, može slobodno da kaže da je ova godina bila dobra.

  • Tramp zaprijetio Еvropskoj uniji

    Tramp zaprijetio Еvropskoj uniji

    Izabrani predsjednik SAD Donald Tramp zaprijetio je uvođenjem carina ЕU ukoliko Еvropa ne nadoknadi “ogroman deficit” u odnosima sa Vašingtonom kroz veliku kupovinu nafte i gasa.

    “Rekao sam ЕU da moraju da nadoknade svoj ogroman deficit sa SAD velikom kupovinom naše nafte i gasa. Inače ćemo uvesti carine!”, napisao je Tramp na svojoj društvenoj mreži “Trut soušl”.

    Tramp je u novembru pobijedio na predsjedničkim izborima u SAD. Inauguracija novog predsjednika zakazana je za 20. januar.

  • Kako suđenje Dodiku otkriva krizu pravosuđa BiH

    Kako suđenje Dodiku otkriva krizu pravosuđa BiH

    Odluka Suda Bosne i Hercegovine da nastavi krivični postupak protiv predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika, uprkos njegovom postoperativnom stanju, izazvala je lavinu reakcija iz različitih sfera javnosti — od političara, pravnih stručnjaka, do akademske zajednice. Dok sudski procesi protiv Dodika dobijaju na intenzitetu, kritike na račun institucija BiH ne jenjavaju, što ovaj slučaj postavlja u širi politički i društveni kontekst.

    Zdravstveno stanje i kontroverzno vještačenje

    Prema mišljenju dr Vlade Đajića, generalnog direktora Univerzitetsko-kliničkog centra Republike Srpske, postupak suda koji se oslanja na mišljenje jednog sudskog vještaka, bez konzilijarnog izvještaja i pregleda pacijenta, predstavlja presedan. „Nikada nisam vidio da se u javnosti objavljuju sudsko-medicinski nalazi na ovakav način,“ naveo je Đajić, aludirajući na moguće zloupotrebe u cilju diskreditacije predsjednika Srpske. Slične stavove iznio je i ombudsman za ljudska prava BiH, Nevenko Vranješ, koji je ovakvo postupanje suda okarakterisao kao mogući oblik torture i nehumanog tretmana.

    Reakcije političkih aktera

    Savjetnik predsjednika Srpske, Marko Romić, u svojoj izjavi posebno je ukazao na izbor sudskog vještaka, navodeći da se radi o ličnosti bliskoj opozicionim partijama u Federaciji BiH. On je podsjetio da je Dodik nedavno prošao kroz komplikovanu hiruršku intervenciju i da je preporučeno mirovanje u trajanju od 60 do 90 dana. „Sud BiH je time pokazao da ne poštuje medicinske preporuke, već političke naloge,“ zaključio je Romić.

    Slično je reagovao i predsjednik Skupštine grada Bijeljina, Aleksandar Đurđević, koji je odluku suda nazvao apsurdnom. „Dok srpske žrtve ratnih zločina čekaju pravdu više od 30 godina, Sud BiH žuri da sa operacionog stola u sudnicu dovede predsjednika Srpske,“ rekao je Đurđević, ističući da su dvostruki aršini u radu ove institucije postali očigledni.

    Širi politički i geopolitički kontekst

    Politički filozof Bogdana Koljević istakla je da se radi o kraju jedne ere liberalnog globalizma, koja u BiH dobija svoj najdrastičniji oblik kroz institucionalnu represiju. Ona je nove sankcije odlazeće američke administracije protiv Republike Srpske ocijenila kao „beskonačnost banalnosti zla“, naglašavajući da se radi o pokušaju diskreditacije političkog rukovodstva Srpske uoči promjena na globalnom nivou.

    Kancelarija za kontrolu imovine stranaca pri Ministarstvu finansija SAD nedavno je uvela sankcije protiv nekoliko pojedinaca i firmi iz Republike Srpske, što su mnogi tumačili kao nastavak pritisaka na Dodika i njegove bliske saradnike. Koljevićeva je izrazila nadu da će se sa eventualnim povratkom Donalda Trampa na vlast u SAD vratiti i politika koja će više uvažavati principijelnost i pragmatizam, za razliku od, kako je navela, „razvratne politike gole sile“ aktuelne administracije.

    Pravni izazovi i institucionalna kriza

    Sud BiH se našao pod kritikama ne samo zbog postupanja u ovom slučaju, već i zbog opšteg pristupa radu. Dok je suđenje Dodiku dobilo prioritet, postupci protiv osumnjičenih za ratne zločine, poput Atifa Dudakovića, traju decenijama bez presude. Ovakvi dvostruki standardi izazivaju nepovjerenje u pravosudne institucije BiH, što je jasno ukazano i u izjavama Đurđevića i drugih aktera.

     

    Slučaj Milorada Dodika je mnogo više od individualnog pravnog procesa. On predstavlja odraz duboke institucionalne, političke i društvene krize u BiH. Reakcije javnosti i institucija iz Republike Srpske ukazuju na nepovjerenje u rad Suda BiH i percepciju da se radi o politički motivisanom procesu. Istovremeno, kontroverze oko zdravstvenog stanja i mišljenja sudskog vještaka dodatno potkrepljuju argumente o selektivnoj pravdi.

    Dok slučaj nastavlja da se odvija, ostaje otvoreno pitanje da li će institucije BiH uspjeti da vrate povjerenje javnosti u svoj rad ili će ovaj proces postati još jedan primjer produbljivanja podjela u već duboko podijeljenom društvu.

  • Odsustvo sindikata u privatnom sektoru Srpske

    Odsustvo sindikata u privatnom sektoru Srpske

    Neuspjeli pokušaj štrajka radnika Drvne industrije Šipovo (DIŠ) ponovo je skrenuo pažnju na težak položaj radnika u Republici Srpskoj, naročito onih zaposlenih u privatnom sektoru, koji su često lišeni osnovnih prava jer nisu sindikalno organizovani. Ovo otvara ključno pitanje: zašto radnici privatnog sektora nisu dio sindikata i djeluju li sindikati u Srpskoj kao zatvoreni krug, dostupan samo članovima?

    Radnici DIŠ-a odlučili su se na štrajk zbog neisplaćenih plata i neuplaćenih doprinosa, što ih je lišilo zdravstvene zaštite osim ako je sami ne plate. Iako je njihov bunt bio opravdan, izostanak poštovanja zakonskih procedura omogućio je vlasniku i načelniku opštine Šipovo, Milanu Kovaču, da obustavu rada okarakteriše kao „neopravdano odsustvo“ ili „odbijanje izvršenja radnih zadataka“, što predstavlja osnov za otkaz. Pod prijetnjom otkaza, radnici su se izjasnili da žele nastaviti rad, no Kovač tvrdi da nema posla za sve, već samo za one koji su tokom štrajka radili.

    U Šipovu, gdje Kovač kao vlasnik nekoliko preduzeća i lider lokalnog SNSD-a ima odlučujuću riječ, otkaz u njegovim firmama praktično znači nemogućnost pronalaska novog posla. A gdje su u cijeloj priči sindikati? Prema radnicima DIŠ-a, sindikalno organizovanje u njihovom preduzeću nije dozvoljeno.

    Danko Ružičić, potpredsjednik Saveza sindikata Republike Srpske za privredu, objašnjava da bez sindikata radnici teško mogu organizovati štrajk na zakonit način.

    – Da su nam se obratili, savjetovali bismo ih i pomogli, jer je to naša obaveza zbog sindikalne solidarnosti – kaže Ružičić za Srpskainfo, dodajući da Savez sindikata ne može zastupati interese radnika DIŠ-a jer nisu članovi sindikata.

    Ružičić priznaje da je sindikalno organizovanje znatno slabije u privatnom sektoru nego u javnim preduzećima.

    – Iako su pravo na sindikalno organizovanje i kolektivno pregovaranje zagarantovani Ustavom RS i Zakonom o radu RS, u praksi to često nije ostvarivo. Razlog za to treba tražiti kod onih koji su zaduženi za provođenje zakona – ističe Ružičić.

    U stvarnosti, vlasnici firmi, naročito oni bliski vlastima, često pronalaze načine da „eliminišu“ sindikate. Radnici, sa druge strane, nerijetko izbjegavaju sindikalno organizovanje kako bi sačuvali „dobre odnose s gazdom“.

    – Čak i kada se osnuje sindikalna organizacija, često ne zaživi zbog straha radnika. Ovo nije problem samo u udaljenim mjestima poput Šipova, već i u gradovima poput Dervente i Gradiške – dodaje Ružičić.

    Podaci pokazuju poražavajuću sliku: od preko 15.000 registrovanih privrednih društava u Srpskoj, kolektivni ugovori na nivou kompanije potpisani su u samo 30 preduzeća. Generalnog kolektivnog ugovora nema, a u sektorima dominiranim privatnim firmama nisu zaključeni ni granski kolektivni ugovori.

    Profesor Zoran Stojiljković sa Fakulteta političkih nauka u Beogradu, jedan od vodećih regionalnih stručnjaka za sindikalno organizovanje, godinama upozorava na neravnotežu moći između radnika i poslodavaca.

    – Sindikalno organizovanje i kolektivno pregovaranje ključne su poluge u borbi za očuvanje vrijednosti rada i smanjenje socijalne nejednakosti – istakao je ranije Stojiljković za Srpskainfo.

    Dok se u Evropskoj uniji svake godine pregovara o ključnim radničkim pravima, poput dostojanstvenog rada i životne plate, u Republici Srpskoj se radnici i dalje bore za osnovna prava. Bez ozbiljne reforme i podrške vlasti, sindikata i društva, teško je očekivati promjene u korist obespravljenih radnika.