Plebiscit srpskog naroda u BiH, održan 9. i 10. novembra 1991. godine, predstavlja istorijsko svjedočanstvo o opredjeljenju srpskog naroda da sam odlučuje o svojoj državnopravnoj budućnosti, istakao je predsjednik Republike Srpske Siniša Karan.
Povodom 35 godina od održavanja plebiscita, Karan je naglasio da je srpski narod tada neposredno i nedvosmisleno potvrdio odluku Skupštine srpskog naroda u BiH o ostanku u zajedničkoj državi Jugoslaviji.
Prema njegovim riječima, pitanje državnopravnog položaja srpskog naroda nije ostalo isključivo u rukama političkih predstavnika, već je odluku potvrdio i sam narod, čime je dodatno osnažen njen legitimitet.
Karan je ocijenio da 9. i 10. novembar 1991. godine predstavljaju trajno svjedočanstvo volje srpskog naroda da sam odlučuje o svojoj sudbini, te da se njegova konstitutivnost, ravnopravnost i pravo na samoopredjeljenje moraju dosljedno poštovati.
Istakao je da plebiscit predstavlja jedan od najstarijih oblika neposredne demokratije, koji se primjenjuje prilikom odlučivanja o pitanjima od najvećeg značaja, poput državnog uređenja i teritorijalnog položaja.
Govoreći o istorijskom kontekstu, Karan je naveo da je za srpski narod, suočen sa mogućnošću ugrožavanja svog političkog, nacionalnog i identitetskog položaja, pravo na samoopredjeljenje predstavljalo osnov opstanka, ravnopravnosti i nacionalne budućnosti.
On je podsjetio da je proces formiranja Republike Srpske tekao paralelno sa procesom rješavanja statusa BiH, pri čemu se Republika Srpska konstituisala 1992. godine, dok je BiH svoj državnopravni okvir dobila 1995. godine.
Osnivanjem Skupštine srpskog naroda u BiH 24. oktobra 1991. godine započeto je posebno institucionalno organizovanje, nakon čega je donesena odluka o ostanku srpskog naroda u zajedničkoj državi Jugoslaviji, koju je potom potvrdio plebiscit.
Uslijedili su proglašenje Republike srpskog naroda BiH 9. januara 1992. godine, donošenje Ustava 28. februara i utvrđivanje naziva Republika Srpska 12. avgusta iste godine.
Kako prenosi RTRS, Karan je istakao da je plebiscit u tom procesu imao posebno značajnu ulogu jer je neposrednom saglasnošću naroda dodatno osnažen legitimitet odluke Skupštine srpskog naroda u BiH.
U nastavku osvrta na značaj konstitutivnosti, predsjednik Srpske naveo je da se ravnopravnost naroda zasniva na njihovom istorijskom kontinuitetu, autohtonosti i posebnim nacionalnim, kulturnim i vjerskim obilježjima.
Prema njegovim riječima, pravo na samoopredjeljenje potvrđeno je brojnim međunarodnim dokumentima, uključujući Povelju Ujedinjenih nacija, a bilo je sadržano i u osnovnim načelima Ustava SFRJ iz 1974. godine.
Karan je zaključio da događaji iz novembra 1991. godine predstavljaju važan dio istorijskog i političkog kontinuiteta Republike Srpske, naglašavajući da neposredno izražena volja naroda o temeljnim pitanjima njegove budućnosti ne može biti zanemarena.
Komentariši