Bivši savjetnik za nacionalnu bezbjednost američkog predsjednika Donalda Trampa Džon Bolton ne očekuje značajnije promjene u politici Vašingtona prema BiH, što ukazuje na mogućnost nastavka dosadašnjeg pristupa američke administracije prema regionu i političkom rukovodstvu Republike Srpske.
Bolton je u razgovoru za Fenu ocijenio da je kontinuitet američke politike prema BiH najizgledniji scenario, ali je istovremeno izrazio nezadovoljstvo dosadašnjim odnosom Trampove administracije prema Balkanu.
Prema njegovoj ocjeni, Vašington nije posvetio dovoljno pažnje stabilnosti ovog prostora, uprkos neriješenim pitanjima koja su ostala nakon raspada bivše Jugoslavije, ruskom uticaju i bezbjednosnim izazovima u regionu.
Govoreći o mogućem odnosu američke administracije prema rukovodstvu Republike Srpske i eventualnom uvođenju novih sankcija, Bolton je podsjetio da se američka politika još od devedesetih godina zasniva na stavu da je stabilnost BiH važna za ukupnu stabilnost Balkana.
Takva ocjena, kako se može zaključiti iz njegovih riječi, ne upućuje na značajniji zaokret u pristupu Vašingtona prema Miloradu Dodiku. Ukidanje sankcija bilo je praćeno očekivanjem američke administracije da neće biti poteza koji bi doveli do nestabilnosti ili ugrozili teritorijalni integritet BiH.
Bolton, koji je tokom prvog Trampovog mandata obavljao funkciju savjetnika za nacionalnu bezbjednost, napustio je administraciju zbog neslaganja sa predsjednikovom politikom. Danas pripada konzervativnom republikanskom krilu koje je kritički nastrojeno prema Trampu, ali čiji je uticaj na kreiranje aktuelne američke spoljne politike ograničen.
Njegovi politički stavovi tradicionalno podrazumijevaju čvršći pristup međunarodnim odnosima, snažnije oslanjanje na američku vojnu moć i odlučniju ulogu SAD u suprotstavljanju geopolitičkim rivalima.
U kontekstu Balkana, Bolton je ranije podržavao ideju teritorijalnog razgraničenja između Srba i Albanaca. Još 2018. godine zagovarao je mogućnost promjene granica u okviru sporazuma Beograda i Prištine, smatrajući da bi rješavanje kosovskog pitanja moglo doprinijeti smanjenju ruskog uticaja u Srbiji.
Ipak, njegove stavove ne treba poistovjećivati sa podrškom političkim ciljevima Republike Srpske, s obzirom na to da je njegov pristup prvenstveno bio usmjeren na ostvarivanje američkih geopolitičkih interesa.
Dodatni razlog zbog kojeg se ne očekuje značajnija promjena američke politike jeste činjenica da Tramp i dalje raspolaže širokim izvršnim ovlašćenjima u oblasti spoljne politike, uprkos izbornim gubicima republikanaca u oba doma Kongresa.
Kako je navedeno u analizi koju su objavile Nezavisne, posljedice izbornog rezultata mogle bi se više osjetiti kroz otežano imenovanje ambasadora i drugih spoljnopolitičkih predstavnika, kao i kroz ograničavanje finansiranja pojedinih inicijativa američke administracije.
Upravo bi unutrašnja politička pitanja u SAD, uključujući ekonomsku situaciju i rast životnih troškova, mogla zauzeti veći dio pažnje Kongresa i administracije, dok bi spoljna politika bila predmet političkih neslaganja oko Irana, Gaze i drugih međunarodnih pitanja.
Za Republiku Srpsku ovakve procjene znače da u narednom periodu ne bi trebalo očekivati velike promjene američkog pristupa koje bi donijele značajnije političke ustupke njenom rukovodstvu.
Kontakti sa američkom administracijom mogli bi biti nastavljeni, posebno u oblastima ekonomije i projekata od zajedničkog interesa, ali bez jasnih naznaka da će Vašington odstupiti od svojih dugogodišnjih stavova o teritorijalnom integritetu BiH i stabilnosti regiona.
Komentariši