Evropska komisija već godinama upozorava na izostanak konkretnih reformi u Bosni i Hercegovini, a najnoviji izvještaj pokazuje da se problemi koji usporavaju evropski put zemlje ponavljaju iz godine u godinu. Iako su domaći političari javno isticali opredijeljenost za članstvo u Evropskoj uniji, rezultati u ispunjavanju preuzetih obaveza uglavnom su izostajali.
Analiza šest prethodnih izvještaja Evropske komisije pokazuje da su sumnje u iskrenost političke opredijeljenosti domaćih vlasti prisutne još od 2020. godine. Tada je Brisel konstatovao da su evropske integracije uglavnom ostale na nivou deklarativnih izjava, bez konkretnih koraka, dok su politički lideri vrijeme trošili na stranačke interese i međusobne sporove.
Slične ocjene ponovljene su i u izvještaju za 2021. godinu, kada je Evropska komisija upozorila da retorika podjela i politički sukobi ometaju napredak u ispunjavanju 14 ključnih prioriteta. Godinu kasnije, kritike su se odnosile i na izostanak političke volje za jačanje vladavine prava, nakon što su odbijene izmjene zakona koje su trebale omogućiti provjeru imovinskih prijava nosilaca pravosudnih funkcija.
Nešto drugačija atmosfera zabilježena je 2023. godine, nakon što je BiH dobila kandidatski status za članstvo u EU. U Briselu se tada pojavio optimizam da bi nova perspektiva mogla podstaći domaće političare na ozbiljnije provođenje reformi.
Određeni pomaci zabilježeni su između novembra 2023. i marta 2024. godine, kada su usvojeni pojedini zakoni iz oblasti pravosuđa, sprečavanja pranja novca i sukoba interesa. Evropski savjet je u martu 2024. godine donio odluku o otvaranju pristupnih pregovora s BiH, što je predstavljalo značajan korak u procesu evropskih integracija.
Međutim, već naredni izvještaj ukazao je na pogoršanje političke atmosfere, dok je 2025. godine Evropska komisija posebno upozorila na institucionalnu paralizu, političke sukobe i slabljenje funkcionisanja vlasti.
Kako pišu Nezavisne, najnoviji izvještaj za 2026. godinu donosi još direktnije upozorenje, uz ocjenu da se BiH sve više udaljava od evropskog puta uprkos javnom iskazivanju privrženosti članstvu u EU.
Evropska komisija navela je da je rad izvršne i zakonodavne vlasti otežavalo odsustvo funkcionalne vladajuće koalicije, dok ključne reforme povezane s evropskim integracijama još nisu usvojene.
Posebno je naglašeno da su nezavisne institucije slabe, da je upravljanje sve nezadovoljavajuće i da su na svim nivoima vlasti vidljivi znaci političke zarobljenosti.
U takvim okolnostima postavlja se pitanje da li Brisel počinje gubiti povjerenje u spremnost domaćih političara da sprovedu reforme koje javno podržavaju.
Ukoliko Evropska komisija zaključi da domaći politički akteri svjesno opstruišu evropski put, moguće je smanjenje političkog angažmana Brisela na najvišem nivou. To bi značilo manje sadržajnih razgovora o reformama i evropskim integracijama, a više formalnih i protokolarnih susreta.
Takav razvoj događaja mogao bi dodatno udaljiti BiH iz šireg evropskog političkog konteksta i uticati na ekonomsku, kulturnu i druge oblike saradnje.
Komentariši