Zvaničnici Pentagona zatražili su od više članica NATO-a, među kojima su Litvanija, Letonija i Estonija, da ublaže javnu retoriku o prijetnji koju predstavlja Rusija, uz obrazloženje da pojedine izjave evropskih lidera mogu narušiti bezbjednost kontinenta, pišu Nezavisne.
Prema navodima četiri osobe upoznate sa razgovorima, američki zvaničnici prenijeli su ove poruke tokom bilateralnih sastanaka. Nije poznato da li su slični zahtjevi upućeni i drugim evropskim vladama.
Među američkim zvaničnicima koji su učestvovali u prenošenju poruka bio je Elbridž Kolbi, zadužen za politička pitanja u Pentagonu i jedan od ključnih ljudi uključenih u preispitivanje američkog vojnog prisustva u Evropi.
Zahtjevi Vašingtona dolaze u trenutku kada administracija američkog predsjednika Donalda Trampa ponovo pokušava da podstakne pregovore o okončanju rata u Ukrajini.
U NATO-u postoje različita mišljenja o tome kako govoriti o ruskoj prijetnji. Dok dio zapadnih zvaničnika smatra da oštra retorika ide naruku Kremlju i doprinosi širenju straha, drugi upozoravaju da evropske vlade moraju otvoreno govoriti o bezbjednosnim rizicima kako bi građanima objasnile potrebu za većim izdvajanjima za odbranu.
Jedan od izvora naveo je da je Kolbi nedavno upozorio baltičkog zvaničnika da ne treba provocirati Rusiju. Kao primjer nepoželjne retorike pomenuo je izjave prema kojima je Rusija satjerana u ćošak poput pacova.
Premijer Estonije Kristen Mihal krajem septembra opisao je ruskog predsjednika Vladimira Putina kao pacova satjeranog u ćošak, sugerišući da Moskva pribjegava sabotažama u Evropi jer njena vojna kampanja u Ukrajini sve više stagnira.
Jedan evropski zvaničnik, opisujući poruke američke strane, prenio je da je suština američkog stava da Vašington pruža podršku saveznicima, ali da oni treba da budu uzdržaniji u javnim istupima.
U odvojenom razgovoru, Pentagon je pozvao estonsku delegaciju da bude odmjerena u komunikaciji, navodi izvor upoznat sa sastankom. Nije precizirano da li su američki zvaničnici tom prilikom prigovorili nekoj konkretnoj izjavi.
Ministarstva odbrane Litvanije, Letonije i Estonije nisu odgovorila na zahtjeve za komentar, dok se ni NATO nije oglasio. Iz Pentagona su, upitani o navodima, poručili da ne komentarišu privatne razgovore među saveznicima.
Zabrinutost zbog bezbjednosti Evrope
Pojedini evropski zvaničnici ocijenili su da su savjeti Pentagona iznenađujući, s obzirom na to da obavještajne službe baltičkih zemalja posljednjih mjeseci umanjuju vjerovatnoću da bi Rusija mogla da testira odredbe NATO-a o kolektivnoj odbrani.
Nasuprot tome, obavještajne službe drugih članica Alijanse upozoravaju da bi Moskva u bliskoj budućnosti mogla značajno da intenzivira kampanju sabotaža širom Evrope. Rusija negira da sprovodi takve aktivnosti.
Zapadni obavještajni zvaničnici tvrde da su nedavno pojačani napadi za koje je teško neposredno utvrditi odgovornost u zemljama NATO-a. Njemačko tužilaštvo saopštilo je u srijedu da su uhapšena dva državljanina Bjelorusije zbog sumnje da su planirala podmetanje požara u objektu ili infrastrukturi od kritičnog značaja na području Nirnberga.
Njemačka je u septembru optužila Rusiju za pokušaj napada dronom na aerodrom Lajpcig/Hale, što je Moskva negirala.
Istovremeno, američki zvaničnici razmatraju moguće poslovne aranžmane sa Rusijom u okviru nastojanja Trampove administracije da postigne mir u Ukrajini. Takav pristup izaziva podijeljene reakcije u Evropi, gdje dio zvaničnika insistira na nastavku ekonomske izolacije Moskve.
Pentagon u međuvremenu preispituje raspored američkih snaga u Evropi, a taj proces mogao bi dovesti do značajnog smanjenja američkog vojnog prisustva na kontinentu.
Vašington već duže vrijeme poručuje evropskim članicama NATO-a da moraju preuzeti veći dio odgovornosti za sopstvenu odbranu, posebno dok se Sjedinjene Američke Države više usmjeravaju na bezbjednosne izazove na Bliskom istoku, u Latinskoj Americi i istočnoj Aziji.
Komentariši