Narodna skupština Republike Srpske usvojila je Deklaraciju o zaštiti vitalnih nacionalnih interesa srpskog naroda u BiH, koju su predložili Boračka organizacija Republike Srpske i Asocijacija “Stvaraoci Republike Srpske”. Dokument definiše ključne političke, ustavne, ekonomske i nacionalne prioritete Republike Srpske, među kojima su vraćanje dejtonskih nadležnosti, zatvaranje OHR-a, zaštita imovine Republike Srpske, borba protiv kriminala i korupcije, te unapređenje saradnje sa Srbijom.
Deklaracijom se naglašava važnost zaštite demokratski izabranih institucija Republike Srpske od pokušaja prenosa njihovih nadležnosti na nivo zajedničkih institucija BiH, uz ocjenu da bi takvi procesi vodili unitarizaciji zemlje, suprotno Ustavu Republike Srpske, Ustavu BiH i Dejtonskom mirovnom sporazumu.
Jedan od ključnih zahtjeva odnosi se na pokretanje postupaka za poništenje odluka visokih predstavnika donesenih na osnovu bonskih ovlašćenja, za koja se navodi da nikada nisu formalno prihvaćena od strana potpisnica Dejtonskog sporazuma. U Deklaraciji se ističe da je potrebno vratiti dejtonske nadležnosti Republici Srpskoj, okončati mandat OHR-a i visokog predstavnika, te budućnost BiH zasnivati na dijalogu i dogovoru predstavnika tri konstitutivna naroda.
Predsjednik Predsjedništva Boračke organizacije Republike Srpske Milovan Gagić rekao je da je cilj očuvati postojeće pozicije Republike Srpske i postepeno vratiti ono što je izgubljeno.
- Ja želim da gledamo u sutra, da pokušamo ovo što sada imamo sačuvati, i ako Bog da vraćati polako našom slogom, odlučnošću i svim onim što možemo, ono što smo izgubili u međuvremenu – rekao je Gagić.
Predsjednik Asocijacije “Stvaraoci Republike Srpske” Stevan Medić poručio je da Dejtonski mirovni sporazum mora biti dosljedno primjenjivan.
- Dejtonski mirovni sporazum ne smije biti u fiokama nego na stolovima. Mora se primjenjivati. Ako se primjenjuje onda neće biti ugroženi nacionalni interesi ni jednog ni drugog naroda – istakao je Medić.
Poseban dio Deklaracije odnosi se na zaštitu imovine Republike Srpske. Navodi se da je potrebno spriječiti svaki pokušaj prenosa vlasništva nad imovinom na nivo BiH, pooštriti zakonske propise i sankcionisati sve zloupotrebe koje se odnose na ovo pitanje, uz pozivanje na međunarodne dokumente koji regulišu pravo naroda na samoopredjeljenje.
Dokument ističe i značaj zaštite kulturno-istorijskog nasljeđa, jezika, pisma, pravoslavnih hramova, srpskih grobalja i drugih obilježja nacionalnog identiteta od negiranja, prisvajanja i revizije istorijskih činjenica.
Jedan od ciljeva Deklaracije jeste stvaranje demografski i ekonomski održive, te socijalno stabilne Republike Srpske u kojoj će svi njeni dijelovi imati ravnomjerne uslove razvoja. Posebno se naglašava da stabilan ekonomski razvoj podrazumijeva najoštriji obračun sa kriminalom i korupcijom, naročito u javnim preduzećima i institucijama.
Poslanik SNSD-a Ranka Perić Romić istakla je da očuvanje institucija i vraćanje odlučivanja na nivo entiteta predstavlja osnov za stvaranje boljih uslova života budućih generacija.
- Očuvanje institucija isto kao i vraćanje nivoa odlučivanja na entitet i ono što entitetima pripada, stvara dobru podlogu za kreiranje optimalnih uslova života za buduće generacije i mlade naraštaje u Republici Srpskoj – rekla je Perić Romić.
Predstavnici opozicije podržali su usvajanje Deklaracije, ali su upozorili da ona ne smije ostati samo politička poruka.
- Koristim ovu priliku da podržimo Deklaraciju, ali da to ne bude samo ceremonijalno, nego nešto što nas obavezuje – izjavio je poslanik PSS-a Milanko Mihajlica.
Istovremeno, dio opozicije optužio je vlast da kroz usvajanje Deklaracije zloupotrebljava boračke organizacije u predizborne svrhe, što je premijer Savo Minić odbacio.
- U ovoj Deklaraciji je navedeno sve ono što Republici Srpskoj treba. Ona želi da to uradi preko Narodne skupštine, kao što je to radila Skupština 9. januara – rekao je Minić.
Srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović ocijenila je da je cilj Deklaracije podizanje svijesti o pravima i ustavnoj poziciji srpskog naroda u BiH.
- Šta je normalnije nego da imate poziciju u kojoj nemate preglasavanje? Šta je normalnije nego da imate puni kapacitet ustavni da ga možete primjenjivati na način kako to treba da primjenjujete? Šta je to da imate ista prava kao svi drugi, šta je to da sjedite, dogovarate, pravite aranžmane sa drugima koji bi bili dobri za sve? – poručila je Cvijanovićeva.
Deklaracija poziva i na dalje produbljivanje saradnje Republike Srpske i Srbije na osnovu Sporazuma o uspostavljanju specijalnih paralelnih odnosa u ekonomiji, kulturi, obrazovanju, infrastrukturi, bezbjednosti i drugim oblastima. U dokumentu se navodi da takva saradnja nije usmjerena protiv druga dva konstitutivna naroda niti susjednih država, već da doprinosi miru i stabilnosti, uz cilj jačanja srpskog nacionalnog identiteta i očuvanja opstanka srpskog naroda.
Komentariši