Kategorija: Vijesti

Suđenje Hašimu Tačiju i trojici bivših vođa OVK – Kadriju Veseljiju, Redžepu Seljimiju i Јakupu Krasnićiju pred Specijalnim sudom u Hagu, a koji se terete da su individualno krivično odgovorni za zločine koje su širom Kosova, ali i na sjeveru Albanije, počinili pripadnici OVK, predstavlja iznuđen potez, istakao je ovo u intervjuu za Glas Srpske nekadašnji haški advokat i predsjednik Centra za odbranu međunarodnog prava iz Beograda Goran Petronijević, navodeći kako vašingtonski stratezi na ovaj način žele da kazne njihovu neposlušnost, a pod izgovorom uspostavljanja nekakve zemaljske i sudske pravde.

Kaže da su nekadašnji američki poslušnici u jednoj fazi počeli da ne uvažavaju američke interese na Balkanu, što ih je onda dovelo i do haške optuženičke klupe.

• Od pravde nema ništa. Ako pogledamo optužnicu i za šta se oni terete, možemo vidjeti da je to uglavnom zbog zatvaranja i ubijanja Albanaca. OVK je “sklanjala” svoje političke protivnike, sljedbenike Ibrahima Rugove, ali i one za koje su smatrali da su sarađivali s vlastima u Srbiji. I ova optužnica se bavi samo tim stvarima. Ono što još treba pomenuti jeste način optuženja. Četvorka se tereti za udruženi zločinački poduhvat koji je imao za cilj političko ovladavanje Kosovom. Nigdje se ne spominje nacionalno i etničko čišćenje. Znači nema suštine, koja bi otkrila pravu terorističku i zločinačku ulogu Oslobodilačke vojske kosova (OVK) na Kosovu i Metohiji, a što se prije svega odnosi na etničko čišćenje i ubijanje Srba – istakao je Petronijević.

Smatra da je to svojevrsna sudska farsa.

• Ono što jedino može biti značajno za Srbiju jeste da se sa njene grbače konačno skine taj nametnuti teret odgovornosti zbog navodne umiješanosti u pomenutim ubistvima. Znači, samo iz tog aspekta je ovo suđenje za Srbiju značajno – dodao je Petronijević u intervju za Glas Srpske.

Naglašava da se zakozvana Žuta kuća u optužnici pominje samo kao mjesto na koje su prebacivani ljudi koji su hapšeni po Kosovu i Metohiji.

• Nigdje se ne pominje trgovina organima, iako o tome postoje razna svjedočenja i međunarodni izvještaji. Da zaključim, u optužnici nigdje ne stoji da je glavni cilj udruženog zločinačkog poduhvata etničko čišćenje Kosova od Srba i “nealbanaca”. To jedna stvar. Druga da su ubistva Srba bila etnički motivisana, a ne politički, kako je optužnici navedeno. I na kraju, da se nigde ne pominje trgovina organima – kaže Petronijević.

Smatra da se ove tri stvari se ne pominju, jer bi to onda razotkrilo i ulogu pojedinih zapadnih zemalja u stvaranju “kosovske državnosti” i prikrivanju zločina.

• Da je to učinjeno, ruka pravda bi se onda produžila i ka njima te bi se pokazalo i dokazalo kako su oni obučavali i naoružavali tu istu OVK, koja je činila mnogobrojne stravične zločine širom KiM. Sve to bi, naravno, rasvijetlilo i umiješanost tajnih albanskih službi, ali i kriminalnih organizacija u ovoj trgovini ljudskim organima. Ovo su razlozi zbog koji je na ovaj način montirana optužnica. Pojedine zapadne zemlje ne smiju sebi dozvoliti da bude izmijenjena nametnuta slika o OVK. Ukoliko bi ova četvorka i bila osuđena na maksimalne kazne zatvora, tu pravde nema, jer se prikriva prava priroda OVK – smatra on.

Dodaje da je Tači priznao da je bilo “određenih” i “sporadičnih” zločina, ali i da on u to vrijeme navodno nije imao potpunu kontrolu nad OVK, ali ni nad lokalnim komandantima.

• Rekao je da su ti zločini bili periodični, ne sistematski te da su ih počinili razne militante grupe i pojedinci na terenu, što naravno ne odgovara istini. Komandanti OVK su tačno znali šta se dešava i sprovodili otvoreno etničko čišćenje – rekao je Petronijević.

Smatra da može biti ponovljen slučaj Ramuša Haradinaja jer su svjedoci naprasno nestajali ili mijenjali iskaze.

• Ovaj nazovi sud ima čitav spektar mera kako da zaštiti svjedoke, koje nisu preduzete, a ako i jesu, nisu na adekvatan način. Da jesu, ne bi se moglo desiti da prije početka suđenja budu objavljeni spiskovi zaštićenih svjedoka. Prisjetimo se, to je svojevremeno uradio Nasim Haradinaj, koji je zbog toga kasnije ekspresno osuđen, da bi bilo prikriveno ko u stvari stoji iza toga, a to su pojedini ljudi koji se nalaze u tribunalu i tužilaštvu. Јer samo su oni imali te podatke o zaštićenim svjedocima. O tome nikada nije otvorena istraga. Mislim da su i ovog puta svjedoci u opasnosti. O tome je prvi put javno progovorio i tužilac u ovom slučaju protiv Tačija. I umjesto da ti ljudima bude pružena zaštita, ponavlja se scenario sa suđenja Ramušu Haradinaju. On je pušten u trenutku kada se oko 80 odsto svjedoka nalazilo na Kosovu. To je isto kao kada biste pustili mačku u pušnicu. To je nevjerovatno – dodaje Petronijević.

Smatra da su Ričard Holbruk, a pogotovo Medlin Olbrajt, imali sveliku ulogu u stvaranju “nezavisnog Kosova”.

• Što se tiče Tačijeve poruke, na nju možda treba gledati i kao na jednu vrstu upozorenja i oštre poruke nekadašnjim zapadnim saveznicima, mentorima i sponzorima – “nemojte da ja progovorim o vašoj ulozi” – kaže Petronijević.

Kao svjedoci obrane pozvani su i Vesli Klark i Bernar Kušner.

• Planirano je da svjedoči i Kušner, koji je i donio trgovinu organima na Kosovo. On je bio glavni čovjek za to. Nakon što su ga smijenili sa mjesta ministra inostranih poslova Francuske on je netragom nestao – istakao je Šetronijević.

Na pitanje kako gleda na to što Tačija i ekipu brani advokatski tim za koji je iz budžeta prištinske vlade izdojeno čak 16 miliona evra, Petronijević kaže da je izabran je pravi advokatski drim-tim.

• Ne treba zaboraviti ni da je Haradinaja branila advokatska kancelarija u vlasništvu Čeri Bler, supruge nekadašnjeg britanskog premijera Tonija Blera. Očigledno albanska strana ne štedi na tome da zaštiti “svoje”, ali taj novac se prikupljala i širom svijeta od albanske emigracije, a postoje ozbiljne indicije da dobar dio tog novca potiče i od raznih kriminalnih aktivnosti, prodaje droge i oružja. Prisjetimo se i slučaja Ante Gotovine, kada su organizovani razni koncerti na kojima je pjevao Tompson, da bi bio prikupljen novac za njegovu odbranu. Postoje ozbiljne indicije kako je dio tog novca korišćen i za razne koruptivne aktivnosti unutar samog suda, ali i tužilaštva. S druge strane prisjetimo se samo nekih ranijih vremena, kada je, primiera radi, Srbima bilo zabranjivano da prikupljaju novac za odbranu haških optuženika. Čak su i proganjani oni koji su to radili. Sada je sve postalo dozvoljeno. Toliko o pravdi – rekao je Petronijević za Glas Srpske.

U BiH bi, ukoliko budu prihvaćene ideje tužilaca, mogla da budu promijenjena pravila prilikom kupovine pripejd kartica sa ciljem jačanja borbe protiv terorizma i sankcionisanja lažnih dojava o bombama koje su sve češće.

ATV
Tužilaštvo BiH se, kako piše u njihovom najnovijem izvještaju o radu za 2022, susreće s različitim pojavnim oblicima terorističkog djelovanja na području BiH, a koja su propisana Krivičnim zakonom.

Odsjek za terorizam je lani okončao ukupno 25 predmeta koji se odnose na krivična djela terorizma, a borbi protiv terorizma, kako navode, značajno doprinosi i udarna grupa kojom rukovodi glavni tužilac Tužilaštva, a na tom mjestu je Milanko Kajganić, dok su članovi rukovodioci bezbjednosnih, policijskih i drugih agencija na nivou BiH.

Udarna grupa je, naime, prema navodima iz tog izvještaja, podnijela više inicijativa za izmjene Krivičnog zakona, a prema centrima za edukaciju sudija i tužilaca u Republici Srpskoj i FBiH za dodatnim obukama u vezi s procesuiranjem krivičnih djela terorizma.

Uz to, upućena je inicijativa prema Savjetu ministara za obezbjeđivanjem materijalnih sredstava za rad Agencije za istrage i zaštitu BiH prilikom sprovođenja posebnih istražnih radnji, a zatražene su i izmjene i dopune zakonskih propisa prilikom kupovine pripejd kartica kako bi se mogao utvrditi identitet lica koja ih kupuju.

U Tužilaštvu BiH potvrđeno je za “Glas Srpske” da je mnogo toga već urađeno sa ciljem izmjene važećih pravila prilikom kupovine kartica. Naime, još krajem 2022. godine na sastanku udarne grupe za borbu protiv terorizma, jedan od zaključaka bio je da se prema Savjetu ministara uputi inicijativa o pojačanju regulative pri prodaji pripejd telefonskih kartica, radi lakše identifikacije korisnika. Nakon toga, održan je sastanak na kojem su bili predstavnici Tužilaštva, policijskih i bezbjednosnih agencija i Regulatorne agencije za komunikacije (RAK), a početkom 2023. godine je u Ministarstvu bezbjednosti uspostavljena radna grupa za izradu prijedloga odluke o posebnim obavezama pravnih i fizičkih osoba, koje pružaju telekomunikacijske usluge, administriraju telekomunikacijske mreže i vrše telekomunikacijske djelatnosti.

• Radna grupa je do sada održala nekoliko sastanaka pod pokroviteljstvom Ministarstva bezbjednosti i radi se na izradi navedene odluke – rečeno je u Tužilaštvu BiH.

Definisanjem toga bi se, kako navode, značajno pomoglo u aktivnostima u borbi protiv terorizma i opasnosti od terorističkih aktivnosti, ali i sprečavanju i sankcionisanju lažnih dojava o bombama, koje su, kako su podvukli, u proteklom periodu nanijele veliku štetu u radu obrazovnih, pravosudnih i drugih institucija.

• Aktivnosti su i pokrenute nakon što je više puta praksa ukazala da navedena situacija otežava rad agencijama za sprovođenje zakona u ovoj oblasti – zaključili su u Tužilaštvu BiH.

U svom izvještaju o radu su, s druge strane, priznali i da je smanjen priliv spisa u Odsjek za terorizam s prestankom sukoba na području Sirije i Iraka te poraza takozvane države ISIL.

• Još su aktivni predmeti “stranih boraca” s obzirom na to da su u istim predmetima raspisane potjernice i u saradnji s međunarodnim partnerima očekujemo deportaciju tih lica na teritoriju BiH, ali se ne može precizirati rok – zaključeno je u dokumentu Tužilaštva.

U BiH od 2016. nije izvršeno nijedno krivično djelo koje se može svrstati u terorizam, ali nadležni upozoravaju da stalno treba biti na oprezu. Do sada su evidentirana četiri napada, a prvi je bio onaj Harisa Čauševića na policijsku stanicu u Bugojnu 2010. godine. Sljedeći se desio dvije godine kasnije kada je Mevlid Jašarević pucao na Ambasadu SAD u Sarajevu, a 2015. se desio napad na policijsku stanicu u Zvorniku (Nerdin Ibrić) te na kladionicu u Rajlovcu (Enes Omeragić).

Strategija
Savjet ministara je tek u novembru prošle godine usvojio Strategiju BiH za prevenciju i borbu protiv terorizma od 2021-2026. godine. Riječ je o, kako je saopšteno poslije te sjednice, važnom strateškom dokumentu kojim se potvrđuje posvećenost institucija na svim nivoima u prevenciji i borbi protiv terorizma te nasilnog ekstremizma i radikalizacije koji vode ka terorizmu.

Suše i toplotni talasi uzrokuju veliku promenu na evropskim šumama.

Naučnici zbog oskudnog snega na Alpima, visoke temperature za ovo doba godine i rasprostranjenog nedostatka kiše brinu da bi drugo leto zaredom moglo da bude sušno širom Evrope.

Evropske šume zadobijaju braon boju tokom letnjih meseci zbog suša i toplotnih talasa, piše “Juronjuz”.

Prošle godine je bilo pogođeno 37 odsto mediteranskih i centralnoevropskih šuma, pokazala je nova studija.

Istraživači Univerziteta ETH Cirih i švajcarskog Federalnog instituta za istraživanje šuma, snega i pejsaža (WSL) ispitivali su ovaj fenomen tokom protekle 21 godine.

Rezultati, objavljeni u žurnalu “Biogeonauke”, pokazuju da se “letnje braon šume” šire Evropom.

Problemi sve veći
Iako je suša igrala centralnu ulogu u tome, njene posledice nisu bile neposredne. Česti periodi visokih temperature tokom najmanje dve godine u umerenim zonama takođe su imali značajan uticaj.

Mediteran pati od letnjeg potamnjivanja šuma od ranih 2000-ih, a poslednjih godina problem se proširio na šume umerenog pojasa u centralnoj Evropi. Nakon najtoplijeg zabeleženog leta 2022. Evropa je iskusila najopsežnije tamnjenje do sada, sa više od trećine šuma pogođenih u tim regionima.

Smanjeno zelenilo znak je smanjene vitalnosti i povećanog stresa u šumama. Takođe ukazuje na njihovo odumiranje, navodi “Juronjuz”.

Nova suša?

A Evropi preti još jedno, ekstremno sušno leto. Naučnici upozoravaju da bi Evropa mogla da se suoči sa sušama kakve su pogodile kontinent prošlog leta, prenosi RTS.

U posebnom izveštaju o suši u Evropi u martu, Evropska opservatorija za sušu (EDO) upozorila je da su uslovi pri kraju zime bili slični onim iz istog perioda prošle godine.

Prošlog leta ekstremna suša pogodila je područja širom kontinenta, reke u Nemačkoj smanjile su se zbog suvog vremena, žestoki požari opustošili su delove Španije, italijanski hidroenergetski rezervoari su oslabljeni, a usevi u Francuskoj sprženi.

Posle siromašne zimske sezone na Alpima, zbog koje su pojedini hoteli zatvarani, a mašine za pravljenje snega radile gotovo bez prekida, telo Evropske unije za sušu saopštilo je da sada postoji “visok rizik” od nestašice vode ovog proleća.

“Proleće će biti toplije od proseka”
Sušno vreme nije bilo ograničeno samo na planine, već je ove zime zahvatilo veći deo kontinenta, sa znacima suše koja se već širi u oblastima Francuske, Španije i severne Italije, navodi Evropska opservatorija za sušu (EDO).

“Neki delovi Evrope se nisu u potpunosti oporavili od prošlogodišnje suše, a ponovni ulazak u takve uslove ili njihov nastavak može pojačati udar i imati kaskadni efekat”, upozorio je Andrea Toreti, viši naučnik u EDO, koji je zadužen za podatke o suši.

Kombinovani indikator suše, koji koristi Evropska opservatorija za sušu, pokazao je da su uslovi za sušu rasprostranjeni čak u zemljama za koje sušno vreme uopšte nije karakteristično kao što su Velika Britanija, Irska i Švajcarska.

Prema prognozama, proleće u Evropi biće toplije od proseka, što znači da su potrebni odgovarajući planovi za korišćenje vode da bi se kontinent nosio sa godišnjim dobom sa visokim rizikom da bude kritično za vodne resurse, navodi se.

Sneg na Alpima daleko ispod proseka
Količina smrznute vode u Alpima sada je čak niža nego u ovo doba prošle godine, saopštili su iz EDO, što znači “ozbiljan” pad količine vode koja će se sliti u obližnje reke kada se sneg otopi.

Količina snega ove godine najmanja je od 2011. u Italiji, a u Švajcarskoj čak od 1998. i naučnici su zabrinuti da suša izazvana klimatskom krizom pogađa jače i brže nego što su predviđali.

“Pre samo nekoliko godina procenili smo da bi ekstremna suša koja se ponavlja, poput one koju smo videli prošle godine, postala uobičajena pojava sredinom veka po najpesimističnijim scenarijima”, rekao je Toreti, dodajući da deluje da smo se tome već primakli jer su sušne bile 2018. pa 2022, a ponovo nas to čeka i ove godine.

Iako je većina republičkih institucija u prethodnom periodu bila gluva na preporuke revizora, najnoviji izvještaj finansijskih kontrolora pokazuje da su konačno počele da uvažavaju njihove savjete.
Da je tako, potvrđeno je i u izvještaju republičke Glavne službe za reviziju javnog sektora koja je prekontrolisala nadležne institucije kada je u pitanju sprovođenje preporuka iz izvještaja revizije učinka “Organizacija i funkcionisanje interne revizije u javnom sektoru Republike Srpske”.

– Naknadnim pregledom utvrđeno je da su institucije javnog sektora donijele akcione planove te preduzimale mjere i aktivnosti i obezbijedile efikasnije organizovanje i funkcionisanje interne revizije. Od osam datih preporuka, pet je potpuno, dok su tri djelimično sprovedene – naveli su revizori, prenosi “Glas Srpske“.

Podvukli su i da je Centralna jedinica za harmonizaciju finansijskog upravljanja stvorila neophodne pretpostavke za organizovanje, funkcionisanje i razvoj interne revizije u javnom sektoru Republike.

Takođe, dodali su i da su institucije javnog sektora svoja interna akta uskladile sa zakonskim rješenjem.

– To usklađivanje omogućava odgovarajuće organizaciono pozicioniranje jedinica interne revizije, njihovu organizacionu nezavisnost i funkcionalnost. Jedinice interne revizije su unaprijedile postupke i procedure interne revizije u pogledu planiranja, sprovođenja i izvještavanja – naveli su revizori.

Podvukli su da Centralna jedinica za harmonizaciju finansijskog upravljanja, koja postoji u okviru Ministarstva finansija RS, treba da u skladu sa raspoloživim kapacitetima nastavi sa preispitivanjem i inoviranjem propisa.

– Potrebno je nastaviti sa praksama profesionalnog razvoja internih revizora. Jedinice interne revizije treba da se dodatno angažuju na obezbjeđenju kvaliteta aktivnosti kao što su procjena rizika, planiranje interne revizije, izvještavanje, praćenje preporuka, formiranje baze podataka i registara – naglašeno je u zaključcima revizora.

U Ministarstvu finansija RS navode da je godišnji izvještaj o internoj reviziji za 2022. godinu obuhvatio 63 subjekta u kojima je uspostavljeno odjeljenje za internu reviziju, sa ukupno 134 interna revizora.

– Uspostavljanje te revizije sa najmanje dva zaposlena revizora, od kojih je jedan rukovodilac, omogućava izvršavanje minimalnih zahtjeva u pogledu upravljačkih, organizacionih i operativnih poslova interne revizije – navode u Ministarstvu finansija.

Izvještaj

I Vlada RS je na posljednjoj sjednici usvojila konsolidovani godišnji izvještaj o uspostavljanju i razvoju interne finansijske kontrole u javnom sektoru RS za 2022. godinu.

– U Srpskoj ima više od 1.000 subjekata javnog sektora obaveznih da uspostave sistem finansijskog upravljanja i kontrole. Do sada je u 627 subjekata imenovano lice odgovorno za finansijsko upravljanje i kontrolu. Broj imenovanih lica veći je za 50 odsto. I u ostalim subjektima koji to nisu uradili potrebno je što prije ispuniti minimum uslova za početak uvođenja finansijskog upravljanja i kontrole na način da imenuju lica ili radne grupe za finansijsko upravljanje i kontrolu – naveli su u Vladi.

Advokatske komore Federacije BiH i Republike Srpske uputili su zajedničko saopštenje povodom posljednjih dešavanja koja se vezuju sa presudu u predmetu “Fadil Novalić i drugi” i zbog informacije koje su se pojavile u javnosti i prije same presude.

Uime očuvanja advokature Advokatska komora Federacije BiH i Advokotske komora Republike Srpske, kao nezavisne i samostalne profesionalne djelatnosti, izražavaju ozbiljnu zabrinutost posljednjim dešavanjima vezano za Sud BiH.

Pratili informacije
Kako navode sa nevjericom su čitali i pratili informacije o ishodu presude u predmetu “Respiratori”, koje su se pojavile u medijima pet, šest dana prije zakazanog ročišta za zvanično objavljivanje presude.

– Nevjerica se pretvorila u ozbiljnu zabrinutost i uzdrmala povjerenje u ovu pravosudnu instituciju, danom objave presude i činjenicom da je izreka presude bila identična sa onom kojom je javnost bila upoznata putem medija, pet, šest dana prije objave – navodi i nastavljaju:

– Nemamo namjeru komentarisati presudu, niti se upuštati u materijalno pravne i procesne aspekte ovog procesa, ali, ne možemo, kao dio pravosudnog sistema BiH, da ne izrazimo svoj stav da ovakve situacije unose dodatno i duboko nepovjerenje u reformu pravosuđa i pravosuđe u cjelini, ali i u integritet sudaca, te ozbiljno narušava pravo na pravično suđenje – kažu advokati.

Izvršiti provjere
Smatraju i očekuju da će ovlaštene osobe u Sudu BiH izvršiti provjere, kako su pojedini mediji saznali za ishod procesa i kakva će presuda biti donesena, prije zakazanog dana objavljivanja iste.

Istovremeno, skrenuli su pažnju na nedavni incident koji se, kako kažu, ticao sramoćenja sudije Osnovnog suda u Banjaluci.

On se, dalje navode, na najgrublji i najnecivilizovaniji način obraćao sudiji tog Suda.

Bez ikakvog opravdanja, u ovom slučaju, izvršeno je objavljivanje u javnost kompletnog dokumenta koji je sadržavao izraze vrijeđanja i omalovažavanja sudije, prenosi Avaz.

Ministar energetike i rudarstva Petar Đokić razgovarao je danas u Banjaluci sa predstavnicima kineske kompanije Gedžuba o nastavku realizacije projekta izgradnje HE Dabar, instalisane snage 159,15 MW.

Nakon usaglašavanja svih pitanja i realizacije svih zaduženja učesnika u ovom projektu, došli smo do nove faze projekta, početka izgradnje koju možemo najaviti u drugoj polovini maja – rekao je ministar Đokić.

Na sastanku je potvrđena spremnost svih strana da ulože maksimalan napor da se ovaj projekat uspješno realizuje, u skladu sa postignutim dogovorom i rokovima iz ugovora.

Procjenjena vrijednost ove investicije za jedan od najvećih hidroenergetskih projekata u regionu iznosi 661.070.540 KM, od čega je do sada realizovana investicija od oko 118 miliona KM.