VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Kako će izgledati novčanica BRIKS-a

    Kako će izgledati novčanica BRIKS-a

    Pojavila se prva varijanta jedinstvene valute asocijacije BRIKS.

    Ovo je danas saopštila državna televizijska i radio kompanija Irana.

    “Ruski ambasador u Južnoj Africi demonstrirao je novčanicu BRIKS 100 tokom ceremonije u ambasadi UAE u Pretoriji”, napisano je na platformi X.

    Na novčanici su zastave Brazila, Rusije, Indije, Kine i Južne Afrike, kao i simboli država, prikazani u krugu u centru monete.

    Nakon premijerne demonstracije ruski ambasador je predao novčanicu ambasadoru Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE).

    Samit BRIKS-a održan je u Johanesburgu od 22. do 24. avgusta.

    Tokom događaja, južnoafrički predsjednik Siril Ramafosa najavio je da će od 1. januara 2024. još šest zemalja postati punopravne članice asocijacije , uključujući Saudijsku Arabiju, Argentinu, Egipat, Etiopiju, Iran i Ujedinjene Arapske Emirate.

    Istovremeno, brazilski predsjednik Luiz Inasio Lula da Silva podržao je stvaranje jedinstvene računovodstvene valute BRIKS. On je “zeleni neokolonijalizam” razvijenih zemalja nazvao neprihvatljivim.

    U međuvremenu, Maksim Čirkov, vanredni profesor Katedre za političku ekonomiju Ekonomskog fakulteta Ruskog univerziteta prijateljstva naroda, primijetio je u razgovoru za “Izvestiju” da je za zemlje članice BRIKS-a veoma korisno da izdaju sopstvenu valutu i, pošto će im se otvoriti nove mogućnosti za razvoj.

    BRIKS je međudržavno udruženje osnovano u junu 2006. godine. Sada se sastoji od pet država: Brazila, Rusije, Indije, Kine i Južne Afrike.

  • Blinken: Nova pomoć Ukrajini – više od milijardu dolara

    Blinken: Nova pomoć Ukrajini – više od milijardu dolara

    Američki državni sekretar Entoni Blinken najavio je novu pomoć Ukrajini u ukupnom iznosu od više od milijardu dolara tokom današnje posete Kijevu, uključujući preko 665 miliona dolara za novu vojnu i civilnu bezbednosnu pomoć i milione dolara za podršku protivvazdušnoj odbrani Ukrajine i drugim oblastima.

    “Nastavićemo da stojimo na strani Ukrajine”, rekao je Blinken na konferenciji za novinare koju je održao sa ukrajinskim ministrom spoljnih poslova Dmitrom Kulebom, preneo je Rojters.

    Blinken je danas započeo dvodnevnu posetu Kijevu kao znak podrške ukrajinskoj kontraofanzivi.

    Blinken, koji je prvi visoki američki zvaničnik u poseti Kijevu od početka kontraofanzive, trebalo bi da se sastane i sa predsednikom Volodimirom Zelenskim, kao i predstavnicima civilnog društva.

    Vlada SAD je do sada obezbedila vojnu pomoć Ukrajini u iznosu od više od 43 milijarde dolara.

  • SAD će isporučiti municiju sa osiromašenim uranijumom Ukrajini

    SAD će isporučiti municiju sa osiromašenim uranijumom Ukrajini

    Sjedinjene Američke Države će isporučiti municiju sa osiromašenim uranijumom Ukrajini u okviru novog paketa vojne pomoći vrijednog 175 miliona dolara, saopštio je Pentagon.

    Kako se navodi u saopštenju Pentagona, najavljene isporuke iz američkih vojnih skladišta uključuju granate kalibra 120 milimetara za tenkove “abrams” sa jezgrom sa osiromašenim uranijumom.

    Ukrajinci za sada nisu dobili ove tenkove.

    U paketu pomoći takođe se nalazi municija, protitenkovski raketni sistemi, sredstva za navigaciju i vezu.

  • Guteres upozorio na “veliki lom” svjetskog finansijskog sistema

    Guteres upozorio na “veliki lom” svjetskog finansijskog sistema

    Svijet je suočen sa rizikom od “velikog loma” ekonomskog i finansijskog sistema, rekao je danas generalni sekretar Antonio Guteres na samitu bloka zemalja jugoistočne Azije, Kine, SAD i drugih u Indoneziji.

    U govoru u kojem se dotakao geopolitičkih tenzija, multilateralnog finansiranja razvoja i klimatskih promjena, Guteres je pozvao svjetske lidere da pronađu mirna i inkluzivna rješenja za izazove sa kojima se svijet suočava.

    • Postoji stvarni rizik od fragmentacije, velikog loma u svjetskim ekonomskim i finansijskim sistemima, sa različitim strategijama tehnologije i vještačke inteligencije i konfliktnim bezbjednosnim okvirima – istakao je Guteres.

    Guteres je pozvao na uspostavljanje mehanizma koji bi omogućio da zemlje u razvoju lakše vraćaju dugove, uključujući obustave plaćanja, duže uslove kreditiranja i niže kamatne stope.

    On je izrazio podršku za preusmjeravanje dodatnih 100 milijardi dolara iz Međunarodnog monetarnog fonda preko multilateralnih razvojnih banaka da bi se povećala likvidnost i podržale potrebe ekonomija u razvoju.

    Bogate zemlje saglasile su se 2021. godine da preusmjere neiskorišćena sredstva u siromašne zemlje.

  • EU uvela mjere za regulaciju interneta

    EU uvela mjere za regulaciju interneta

    U Evropskoj uniji je na snagu stupio Zakon o digitalnim uslugama, koji će promijeniti način na koji funkcionišu veliki pretraživači i online platforme, a BiH nije spremna za ovu veliku promjenu.

    Kako su “Nezavisnim” rekli u Regulatornoj agenciji za komunikacije BiH, njima “nije poznato” da li bh. institucije, odnosno Parlamentarna skupština, planiraju da sprovode aktivnosti u vezi s ovim procesom, ali ističu da će i BiH biti obavezna da ga primjenjuje. Napomene radi, RAK BiH ima sedam članova koje imenuje Parlamentarna skupština BiH.

    Sav postupak, kako su nam rekli u RAK-u, od usvajanja zakona do imenovanja koordinatora za digitalne usluge, mora biti završen do 17. februara naredne godine. Tada će, kako su pojasnili, stupiti na snagu i odredbe zakona koje je odnose na sve platforme, a ne samo one najveće. Uprkos tome, njegova primjena će imati efekat odmah, jer velike platforme i pretraživači praktično od prošlog petka počinju na korisnicima da primjenjuju sve nove odredbe.

    U RAK-u su nam pojasnili da ovo jeste zakon koji će se primjenjivati u državama članicama EU, ali da obaveze da ga primjenjuju imaju sve zemlje u procesu pridruživanja EU.

    “BiH, koja je u procesu pridruživanja EU, obavezna je da uskladi svoj zakonodavni okvir sa EU okvirom, te će biti potrebno izvršiti transponovanje u domaće zakonodavstvo, kao i odrediti nadležne institucije i koordinatora za digitalne usluge”, naglasili su.

    Kontaktirali smo s Ministarstvom komunikacija i transporta BiH, a nakon njih i sa Savjetom ministara BiH, koji nas je uputio na RAK. Od MKT BiH nismo dobili nikakav odgovor.

    U RAK-u su nam pojasnili da se zakon počeo primjenjivati samo na veoma velike online platforme i online pretraživače, odnosno one koji imaju više od 45 miliona korisnika u EU. U ovu kategoriju spadaju manje-više svi pretraživači i internacionalne online platforme koje funkcionišu u BiH.

    “Nadležnost za primjenu Zakona o digitalnim uslugama u slučaju ovih platformi ima direktno Evropska komisija, a ne pojedinačne države članice”, naglasili su oni za “Nezavisne”.

    Ovaj zakon se sam po sebi ne bavi medijima niti medijskim sadržajima, ali odredbe o suzbijanju lažnih vijesti se indirektno tiču medija, jer mediji putem pretraživača poput Googlea i velikih platformi poput Facebooka plasiraju svoje sadržaje ili čitaoci preko njih dolaze do tih medija. Osim toga, ovaj zakon je dio “paketa” EU programa i zakona koji imaju za cilj smanjenje dezinformacija i misinformacija, što će se direktno odraziti na sve online medije.

    Na primjer, EU je naložila velikim pretraživačima i platformama koje djeluju u EU da se “dobrovoljno” izjasne za poštovanje Kodeksa postupanja koji predviđa mjere borbe protiv dezinformacija i misinformacija.

    Američki milijarder Ilon Mask, vlasnik X platforme, javno je izjavio da se neće obavezati na ovaj kodeks, ali je ubrzo promijenio mišljenje i naglasio da će X preduzeti mjere za borbu protiv dezinformacija i misinformacija.

    Napomene radi, termin “misinformacije” ne postoji u bh. jezicima, a označava formalno tačnu vijest, ali vijest koja vodi pogrešnim zaključcima. Misinformacije su mnogo prisutnije na online platformama jer mogu da se čine tačnim, a u stvari su često dio smišljene kampanje dezinformisanja.

    Na pitanje “Nezavisnih” Evropskoj komisiji na koji način će se Zakon o digitalnim uslugama konkretno odnositi na medije, poslali su nam dokument sa osam osnovnih smjernica i pokazatelja.

    Prema onom što su nam poslali, online platforme i pretraživači će, prema novom zakonu, morati da preduzmu mjere da suzbiju rizike koji su povezani s plasiranjem nelegalnog online sadržaja i negativnih efekata na slobodu izražavanja i informisanja. Osim toga, borba protiv dezinformacija i obmanjujućih vijesti, odnosno misinformacija, takođe je dio odredaba ovog zakona.

    “Platforme treba da analiziraju specifične rizike i uvedu mjere koje će, primjera radi, spriječiti širenje dezinformacija i neautentičnog korištenja njihovih usluga”, naglašeno je. Posebno će biti regulisano pitanje ukazivanja korisniku na pojavu lažnih vijesti i misinformacija, ali, što je posebno bitno, platforme će na transparentan način morati postupati u ovakvim slučajevima, a ne, kao što je sada često bio slučaj, donositi diskrecione odluke koje često prepuštaju trećim licima da ih donose u njihovo ime, a koje se ne mogu provjeravati. Korisnici koji su prijavili sumnjiv sadržaj na platformama će, po sili novog zakona, morati dobiti brz odgovor platformi šta je urađeno s pomenutom prijavom, a onaj ko je prijavljen moraće biti upoznat s jasnim kriterijumima i moraće biti dokazano da je postupano na nediskriminacioni način.

    Ono što je posebno važno, platforme i pretraživači su obavezni da svoje algoritme i odluke učine dostupnim nezavisnim istraživačima radi proučavanja i utvrđivanja poštovanja zakona.

    “Platforme će morati da objavljuju i izvještaje o transparentnosti o tome kako moderiraju sadržajem i kako donose odluku o menadžmentu rizika”, naglašeno je.

    EU će na ovaj način putem nezavisnih revizija biti u stanju da dobije uvid kako se zakon sprovodi u praksi.

  • Poslovna aktivnost u EU snažno pala

    Poslovna aktivnost u EU snažno pala

    Prema procjenama “S&P Globala”, američke korporacije u oblasti poslovanja finansijskih informacija i analitike, poslovna aktivnost u evrozoni u avgustu pala je najsnažnije od kraja 2020. godine, a ekonomisti predviđaju da ovo nikako nije dobro za BiH.

    U ovoj procjeni se navodi da je indeks menadžera nabave (PMI) u privatnom sektoru evrozone pao u avgustu za 1,9 bodova u odnosu na juli i iznosi 46,7 bodova, što je najniži nivo od novembra 2020. godine, te da se to odražava na posustajanje sektora usluga.

    Hamburška komercijalna banka (HCOB) koja sastavlja izvještaje za “S&P Global”, objavila je da vrijednosti niže od 50 bodova pokazuju pad aktivnosti.

    “Kada se izuzme period pandemije, pad je bio najsnažniji od marta 2013. i dužničke krize”, kazali su u HCOB-u.

    Dragan Gligorić, profesor Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci (UNIBL), rekao je za “Nezavisne novine” da BiH i Republika Srpska imaju oko 70 odsto ukupne spoljnotrgovinske razmjene sa zemljama evrozone.

    “Zemlje iz Evropske unije su najveći investitori u BiH i bilo kakve negativne ekonomske tendencije u evrozoni moraju imati svoj odraz i u BiH. Poslovna klima u EU je dobrim dijelom pala iz razloga što se radi o grupi zemalja koje su mnogo više pogođene ratom u Ukrajini nego što su, na primjer, SAD i neke udaljenije zemlje”, kazao je Gligorić.

    Prema njegovim riječima, zemlje u EU koje su sarađivale sa Rusijom su uvozile energente po nižoj cijeni, a sada su prinuđene da ih kupuju po višoj cijeni.

    “Nije samo cijena energije rezultat poslovne klime, nego i neizvjesnost koja prije svega u ovakvim geopolitičkim okolnostima najviše determiniše poslovnu klimu. Još se ništa ne zna, ali sve zavisi od situacije u Ukrajini. Od geopolitičke situacije zavisi poslovna klima u zemljama Evropske unije, a time i u zemljama zapadnog Balkana, i svim drugim koje značajno sarađuju s EU”, objasnio je Gligorić.

    Ekonomista Milenko Stanić istakao je da su i uvoz i izvoz Bosne i Hercegovine veoma zavisni od zemalja Evropske unije.

    “Sve ono što se dešava u ekonomskom smislu u zemljama EU će imati snažan odjek na ekonomiju BiH. Evidentno je da se dosta zemalja EU nalazi u stagnaciji privredne aktivnosti, prije svega Njemačka, koja je imala pad BDP-a. Sve ovo utiče na kretanje uvoza, ali i kretanje izvoza u BiH. Najavljuje se i da će ova zima, s obzirom na rat u Ukrajini, biti problematična za zemlje EU s aspekta energenata, i već vidimo kako se približavamo kraju godine da se situacija pogoršava, te se već vidi skok cijena nafte. Novi rast troškova i cijena koji će nastati zbog poremećaja prije svega na tržištu energenata, ali i tržištu hrane će se odraziti na pogoršanje situacije. Na kraju ove godine i u prvom kvartalu naredne godine možemo očekivati dalje smanjenje spoljnotrgovinske razmjene, posebno pad izvoza, ali i uvoz će stagnirati”, naglasio je Stanić.

  • General “Armagedon” je izbrisan

    General “Armagedon” je izbrisan

    Rusko ministarstvo odbrane je, izgleda izbrisalo stranicu na kojoj su se nalazile informacije o generalu Sergeju Surovikinu.On se pojavio u ponedeljak u Moskvi, nakon što se nedeljama nije znalo gde se nalazi.

    Surovikin nije viđen u javnosti od prekida pobune “vagnerovaca” 24. juna. Mediji prenose da je pritvoren od strane vlasti krajem juna. On je, 22. avgusta razrešen svoje funkcije, načelnika vazduhoplovstva, a Kremlj nije komentarisao to.

    Telegram kanal VChK-OGPU, koji ima bliske veze sa ruskim bezbednosnim snagama prvi je saopštio da je nestala veb stranica na kojoj je Surovikin pomenut kao komandant ruskih vazduhoplovnih snaga.

  • Evropski pravnici zainteresovani za slučajeve u Srpskoj

    Evropski pravnici zainteresovani za slučajeve u Srpskoj

    Italijanski advokat Anđelo Fjore Tartalja koji je dokazao vezu između NATO bombi i obolijevanja od kancera, u slučaju da i građani Srpske odluče da tuže ovaj savez, iskazao je spremnost da bude dio pravnog tima svih onih za koje se može dokazati da su oboljeli zbog bombardovanja osiromašenim uranijumom tokom 1995. godine.
    Istakao je ovo za “Glas Srpske” advokat Srđan Aleksić iz Aleksinca, koji već godinama vodi veliku pravnu bitku zastupajući ljude iz Srbije koji su u proteklom periodu oboljeli od raka. Kako je pojasnio, radi se o italijanskom advokatu koji je zastupao italijanske vojnike koji su svojevremeno boravili na KiM, kao i u BiH, tokom ratnih godina, a koji su u kasnijem periodu oboljeli od raka.

    “Oni su već dobili presude protiv NATO-a. Ukoliko i građani Srpske, a koji su oboleli od raka zbog ovog bombardovanja, odluče da tuže ovaj vojni savez Tartalja i ja bismo pomogli tim ljudima da podignu tužbe pred vašim sudovima. Pre toga je neophodno prikupiti adekvatnu medicinsku dokumentaciju, uraditi biopsiju, a ja bih pomogao da se ti uzorci pošalju na ispitivanje u Torino, kako bi se pokazala i dokazala uzročno-posljedična veza. Navešću vam jedan primer, za pukovnika Dragana Stojčića, koji je u međuvremenu nažalost preminuo, utvrđeno je prisustvo 500 puta više osiromašenog uranijuma u telu nego što je minimum, ali i prisustvo dvadesetak teških metala, koji izazivaju kancer”, naveo je Aleksić, dodajući kako će tim povodom i mogućnošću podizanja optužnica u Srpskoj, odnosno BiH, uskoro ponovo posjetiti Banjaluku.

    Smatra i da bi građani Srpske, koji su oboljeli od raka, a koji su u tokom, ali i nakon NATO akcije 1995. živjeli na područjima bombardovanim osiromašenim uranijumom, kao što su na primjer Hadžići, trebalo da presaviju tabak i tuže ovaj vojni savez za nadoknadu štete.

    “Uz pomoć italijanskih eksperata ja sam još pre par godina pokrenuo tužbe ovde u Beogradu u kojima moji klijenti traže nadoknade štete u iznosu od 100.000 evra. Ravnali smo se sa zakonima zemalja koje su nas bombardovale, a koji se tiču iznosa ovih nadoknada. Tu štetu treba da plati NATO. Imamo presude iz Italije, ali i Bečku konvenciju. Verujem da bi prve presude, bar što se tiče Srbije, mogle biti već do kraja ove godine”, poručio je Aleksić.

    Slično mišljenje dijeli predsjednik NSRS Nenad Stevandić koji je juče istakao da svi oni koji su oboljeli od malignih bolesti na teritorijama koje je bombardovao NATO treba da dobiju odštetu.

    “Stotine italijanskih vojnika, onih koji su umrli i koji su liječeni, dobijali su od 100.000 do 300.000 pa i do 500.000 evra odštete. Ako su ozračeni italijanski vojnici i ako imaju nalazi u italijanskim naučnim institucijama, mi ne treba ništa da dokazujemo, nego da se spremimo za tužbe za odštetu. Treba da plate oni koji su nas kontaminirali osiromašenim uranijumom koji utiče na najteže oblike kancera od kojih obolijevaju naša djeca”, poručio je Stevandić.

    “Namjerna sila”
    Dan sjećanja na žrtve NATO bombardovanja koje su snage Alijanse izvršile od 30. avgusta do 14. septembra 1995. godine na teritoriji BiH bez odobrenja Savjeta bezbjednosti UN, obilježava se 9. septembra. Tokom NATO operacije “Namjerna sila” na Srpsku je bačeno 1.026 bombi, među kojima je 13 krstarećih raketa tipa “tomahavk”, dok je ukupna težina bačenog eksploziva iznosila oko 10.000 tona.

  • Kreće ruska kontraofanziva

    Kreće ruska kontraofanziva

    Oficir Legije časti Dominik Delavar rekao je da bi moguća kontraofanziva Rusije mogla da okonča neprijateljstva i sukob u Ukrajini pod uslovima Rusije.

    Francuski general je ovo saopštio na televiziji “Solovjov uživo”, za kojuje dodao: “Nema nade za Ukrajinu. Stoga, najverovatnije, ono što se očekuje je kontraofanziva Rusije. Mislim da ćemo u jednom trenutku to videti, to će staviti tačku na rat, pod uslovima Rusije”.

    Podsetimo, od kada je krenula ukrajinska kontraofanziva ukrajinskih snaga ni jedna strana nije postigla značajan napredak.

    Očekuje se da ruski predsednik mobiliše još vojnika, a Kijev očekuje podršku američke avijacije. Takođe, prema nekim zapadnim medijima, saveznici Kijeva nezadovoljni su napredovanjem te kontraofanzive.

  • “Vagner su teroristi”

    “Vagner su teroristi”

    Velika Britanija uvrstiće rusku plaćeničku vojnu organizaciju “Vagner” na popis terorističkih organizacija, objavio je BBC.

    “Vagner je nasilnička i destruktivna organizacija koja deluje kao vojni instrument Putinove Rusije u inostranstvu”, rekla je ministarka unutrašnjih poslova Suel Brejverman.

    Ona je ocenila da rad “Vagnera” u Ukrajini i Africi predstavlja pretnju globalnoj bezbednosti.

    Nacrt propisa koji ce biti predstavljen u parlamentu omogucice da se imovina ove organizacije kategoriše kao teroristička imovina i zapleni.

    “Vagner” je odigrao ključnu ulogu u ruskom napadu na Ukrajinu, a deluje u Siriji i zemljama Afrike, uključujuci Libiju i Mali.

    Njegovi borci se sumnjiče za niz zločina, uključujuci ubijanje i mučenje ukrajinskih državljana, navodi BBC.