Kategorija: Region

Predsjednica samoproglašenog Kosova, Vjosa Osmani je kazala da vanredni lokalni izbori na sjeveru Kosova i Metohije mogu da se raspišu, ali da je neophodno da 20 odsto upisanih u birački spisak zatraži tako nešto potpisivanjem peticije.

Ona je stava da je to najdemokratskiji način da se raspišu izbori.

“Na ovaj način mislim da garantujemo učešće Srba, jer bi zahtjev morao da dođe od njih, od građana”, rekla je ona za “Reuters”.

U opštinama na sjeveru Kosova, Zvečan, Leposavić, Zubin Potok i Sjeverna Mitrovica, živi većinsko srpsko stanovništvo koje je bojkotovalo aprilske lokalne izbore i ne priznaje nove gradonačelnike dovedene od strane samoproglašenog Kosova.

Uprkos tome, vlasti samoproglašenog Kosova su preuzele opštinske zgrade u tri opštine (Zvečan, Leposavić i Zubin Potok), gdje su do sada funkcionisali i Privremeni opštinski organi koji rade u sistemu Srbije, a koji su za Kosovo nelegalni.

To je dovelo do svakodnevnih protesta lokalnog stanovništva u ovim opštinama. Jedino je u Sjevernoj Mitrovici fizički odvojena zgrada opštine po kosovskom i srpskom sistemu i zato u njoj nije bilo protesta.

Predsjednica samoproglašenog Kosova, Vjosa Osmani je navela da bi smjena aktuelnih gradonačelnika putem peticije bila “kao referendum”, koji bi otvorio put za novi izborni proces. Prema njenim riječima, cijeli proces bi mogao biti završen za nekoliko mjeseci.

Osmani je podvukla da prije raspisivanja novih izbora samoproglašeno Kosovo mora da dobije garancije međunarodne zajednice da se Beograd neće miješati, prenosi “Klix”.

Mjesec dana je prošlo od početka akcije “Predaj oružje” u Srbiji.

Bojana Otović Pjanović iz Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije rekla je za RTS da građani oružje mogu predati još danas i sutra. Dodala je da su od početka akcije predata 78.103 komada oružja.

Navodi da su od početka akcije predata 78.103 komada cijevi, od čega je 57.651 komad oružja, a 20.451 komad minsko-eksplozivnih sredstava.

Dodala je da je predat i 2.692.641 komad municije.

“Ako sagledamo prosek za ovih mesec dana, rekla bih da je, s obzirom da je dan pre toga, 5. juna, predato 68.301 komad oružja, da smo u ovom pretposlednjem danu dostigli najveći broj komada predatog oružja, a to je 10.000”, rekla je Otović Pjanović.

Podsjetila je da građani oružje mogu predati bez ikakve krivične odgovornosti, bez potrebe da se legitimišu i ostavljanja podataka o sebi i dokazuju porijeklo oružja.

Osim toga, kako je dodala, građani mogu da pozovu policijske službenike na adresu i tako predaju oružje.

Napomenula je da je jedina razlika u vezi sa oružjem koje je ostalo u posedu nakon smrti vlasnika i objasnila da u tom slučaju građani moraju da ostave podatke.

“Zakonski rok je 45 dana da se oružje preda po poslednjoj adresi prebivališta vlasnika tog oružja. To građani nisu učinili, što se pokazalo u ovom postupku legalizacije. Jedino ti građani moraju ostaviti svoje podatke, zato što se oružje ostavlja u najbližoj policijskoj stanici na čuvanje”, objasnila je Otović Pjanovićeva.

Istakla je da građani ne moraju da brinu i da se to oružje čuva u skladu sa svim propisima.

Dodala je da, prema posljednjim informacijama kojima raspolaže, rok za predaju oružja neće biti produžen.

Pripadnici KFOR počeli su da uklanjaju bodljikavu žicu ispred opštine što je znak da se situacija na sjeveru Kosova polako smiruje.Podsjećanja radi, deeskalaciji situacije pokušaće da doprinesu specijalni izaslanik SAD za Zapadni Balkan Gabrijel Eskobar i specijalni izaslanik EU za dijalog Miroslav Lajčak koji su danas stigli u Beograd na razgovor sa predsjednikom Aleksandrom Vučićem dok će večeras imati sastanak sa kosovskim premijerom Aljbinom Kurtijem, prenosi Blic.Najveća kriza na sjeveru Kosova traje 10 dana od kako su nelegitimni albanski gradonačelnici položili zakletvu u četiri srpske opštine.

Direktor Kancelarije za KiM Petar Petković podsjetio je da je danas nedjelju dana kako je Kurtijeva policija otela Radoša Petrovića i Dušana Obrenovića, dok su mirno sjedili ispred opštine Zvečan i od predstavnika međunarodne zajednice zatražio hitnu reakciju i njihovo oslobađanje.

Fotografije i snimci nastali tog dana jasno dokazuju da su Radoš i Dušan uhapšeni prije bilo kakvih nemira u Zvečanu – napisao je Petković na Tviteru, uz fotografije i snimak sa protesta Srba u Zvečanu, tokom kojih je kosovska policija uhapsila Petrovića i Obrenovića.

Očigledno je da Kurti hapsi i progoni nevine Srbe, istakao je Petković.

On je upitao specijalnog predstavnika EU za dijalog Beograda i Prištine Miroslava Lajčaka, šefa Misije OEBS na KiM Majkla Davenporta, šefa Euleksa Lars-Gunara Vigemarka i UNMIK da li su videli te nedvosmislene dokaze i zatražio hitnu reakciju i oslobađanje nevinih Srba Radoša i Dušana.

Srbi se i danas okupljaju u blizini zgrada lokalnih samouprava na sjeveru Kosova i Metohije u kojima im je onemogućen rad otkad su specijalci kosovske policije zauzeli te objekte. Kfor se i dalje nalazi u neposrednoj blizini opštinske zgrade i na svim prilazima Zvečanu.

Potpisima kod bodljikave žice ispred vojnika Kfora zaposleni u Opštini Zvečan su i ovog jutra na početku nove radne sedmice potvrdili da su došli na vrijeme na posao iako im je već drugu sedmicu onemogućeno da dođu do svojih kancelarija u opštinama koje su zauzeli specijalci kosovsle policije.

Noć je protekla mirno u Zvečanu.

Srbi istrajavaju na zahtjevima da albanski predsjednici opština ne ulaze u službene objekte, da ih napuste i specijalci policije i da budu oslobođeni uhapšeni Radoš Petrović i Dušan Obrenović.

Apelom za mir, više od 160 intelektualaca – Srba iz svih krajeva Kosova i Metohija, obratilo se međunarodnoj zajednici da hitnim merama zaustavi dalju eskalaciju nasilja i stvori uslove za mir.

Od prošlog petka traje kriza na sjeveru Kosova i Metohije – od kada su specijalne jedinice kosovske policije zauzele objekte lokalnih samouprava.

Kako bi se smirila situacija, Evropska unija i SAD od Prištine traže održavanje novih izbora, učešće Srba na njima i formiranje Zajednice srpskih opština.

Takođe, Bijela kuća je pozvala Beograd da povuče oružane snage koje su raspoređene u blizini administrativne linije i da spusti nivo borbene gotovosti, a Prištinu da omogući novoizabranim predsednicima opština da obavljaju svoje dužnosti sa alternativnih lokacija i da povuče policijske snage iz opštinskih zgrada, prenosi RTS.

Komandant Kfora Anđelo Mikele Ristuča kritikovao je Aljbina Kurtija zbog postavljanja albanskih gradonačelnika na sjeveru Kosova i Metohije i poručio da se misija NATO-a ne može koristiti kao kišobran za jednostrane akcije, te da bi bez nje sjever KiM bio “još jedno ratno žarište”.

Tursko Ministarstvo odbrane saopštilo je da je prvi konvoj turskih specijalaca stigao na Kosovo i Metohiju.

“Prvi konvoj komandosa našeg bataljona 65. mehanizovane pješadijske brigade, koji će služiti na Kosovu, završio je prebacivanje na Kosovo. Želimo dobre i uspješne misije našim herojskim vojnicima na Kosovu, za očuvanje mira i spokoja”, navedeno je u saopštenju turskog ministarstva na Tviteru.

Komandant KFOR Anđelo Mikele Ristuća kritikovao je danas Aljbina Kurtija zbog postavljanja albanskih gradonačelnika na sjeveru Kosova i Metohije i poručio da se misija NATO ne može koristiti kao kišobran za jednostrane akcije, te da bi bez nje sjever KiM bio “još jedno ratno žarište”.

Misija NATO se ne može i ne smije smatrati kišobranom ispod kojeg možete da se sakrijete nakon jednostranih akcija koje narušavaju veoma nesigurne ravnoteže – rekao je Ristuća.

On je dodao da je Kurtija cijela međunarodna zajednica savjetovala da ne postavlja gradonačelnike albanske nacionalnosti koje srpska većina ne priznaje.

– Druga jednostrana akcija prištinske vlade bila je upotreba sile bez konsultacija sa nama, čime je naša intervencija bila neophodna da bi se izbjegla tragedija – naveo je Ristuća.

Na pitanje novinara da li je to bila legitimna odluka vlade koja djeluje na sopstvenoj teritoriji, komandant KFOR je rekao da se ne treba pretvarati da je riječ o normalnoj situaciji, te da nije prvi put da se dešava da se odluke donose bez prethodne koordinacije sa KFOR i uključenim stranama.

– Ovo je pristup koji svakako ne podstiče međusobno povjerenje. Uvijek treba procjenjivati štetne posljedice koje imaju ovakve akcije. Kada je razgovarao sa mnom, premijer Kurti je uvijek bio saglasan sa ovim pristupom – rekao je Ristuća, a na pitanje zašto Kurti nije djelovao tako, poručio je da to treba pitati Kurtija.

“Nazovimo to kontrolisanom nestabilnošću”
Komentarišući odgovor premijera privremenih institucija da je Kosovo nezavisna država koja ne može da popusti pred ucjenama nasilnika, komandant KFOR je rekao da su pripadnici misije zabrinuti za bezbjednost, stabilnost i slobodu kretanja dvije etničke grupe.

On je naveo da ne sudi o političkim odlukama, ali da ima dužnost da brine o njihovim posljedicama, “koje u ovako delikatnom kontekstu lako mogu dovesti do eskalacije, kao što smo upravo vidjeli”.

– Situacija sa kojom se suočavamo rezultat je niza kriza koje su se nagomilale tokom vremena. Nazovimo to kontrolisanom nestabilnošcu, koja, međutim, postaje sve nestabilnija na terenu, zbog krhkosti odnosa između dvije etničke grupe i onoga ko ih predstavlja. Svaki balans postignut velikim naporom, kriza za krizom, postaje sve nesigurniji – ocijenio je Ristuća.

On je, međutim, naveo da odgovornost nije samo na jednoj strani, već da ni Beograd, ni Priština nisu u mogućnosti da kapitalizuju ciljeve postignute tokom prethodnih godina.

– Onog trenutka kada postoji dogovor, on mora biti sproveden. Ali bez ikakvog dijaloga, to ostaje mrtvo slovo na papiru – rekao je komandant KFOR.

Istakao je da su u posljednjih 20 godina postignuti važni ciljevi, čak i kada je riječ o mirnom suživotu, ali da se, počevši od 2021. godine, krećemo unazad.

“Ekstremističke politike narušile stabilnost”
Ristuća je kazao da su “ekstremističke politike” narušile stabilnost između dvije etničke grupe.

Na pitanje koliki je rizik od dalje eskalacije situacije, Ristuća je naveo da je intervencija KFOR imala samo kratkoročni efekat, te da diplomatskim dJelovanjem Srbija i tzv. Kosovo ponovo počinju da razgovaraju, prenosi Blic.

– Nadamo se da će ovaj vremenski okvir biti iskorišćen za početak pravih pregovora – rekao je komandant KFOR.