VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Manjak radnika ugrožava strane investicije teške stotine miliona maraka

    Manjak radnika ugrožava strane investicije teške stotine miliona maraka

    Direktna strana ulaganja u Republiku Srpsku variraju iz godine u godinu, a rekord je zabilježen 2018, kada su iznosila 399,1 milion maraka.

    Skoro svake godine ovakve investicije teške su stotine miliona KM, ali se nameću problemi pa tako, kako ističu upućeni, nedostatak radne snage i te kako može ugroziti ovakve trendove.

    U 2015. ova ulaganja su iznosila 146,5 miliona, a u 2016. 84,5 miliona, dok je 2017. zabilježena cifra od 284 miliona KM.

    Tokom pretpandemijske, 2019. godine ulaganja su iznosila 397,7 miliona, a godinu kasnije, kada je korona potresla i ekonomska kretanja, cifra se spustila na 285,1 milion KM, dok se podaci za 2021. tek očekuju.

    Te informacije je narodni poslanik Jelena Trivić zatražila od resornog ministra te ih je ministarstvo i objelodanilo, pozivajući se na podatke Centralne banke BiH.

    U poslovnoj zajednici ističu da interesovanje za ulaganje u Srpsku postoji, te navode primjer jedne njemačke kompanije koja je nedavno na našim prostorima zatražila proizvođača paleta. Ova kompanija, navodi se, spremna je i podržati ovdašnjeg partnera svojim znanjem i iskustvom.

    Međutim, kada strane kompanije planiraju da svoj novac investiraju u Srpskoj nailaze i na neke prepreke.

    “Važno je da vidimo kako možemo odgovoriti zahtjevima stranih kompanija. Ozbiljan veliki investitor želi riješenu infrastrukturu. Dio naših lokalnih zajednica ima poslovne ili industrijske zone, ali više samo na papiru. I dalje su neriješeni imovinsko-pravni odnosi, nije riješena putna ili komunalna infrastruktura itd”, pojašnjava Vladimir Blagojević, portparol Privredne komore Republike Srpske.

    Pritom, tu je još jedan izazov, koji se odnosi na to da velika investicija podrazumijeva i zapošljavanje velikog broja radnika.

    “Nažalost, mi u ovom momentu imamo problem da podmirimo i zahtjeve domaće privrede jer više nema privredne grane kojoj ne nedostaje adekvatna radna snaga, a kamoli da odgovorimo na potrebu zapošljavanja nekoliko hiljada novih radnika koji imaju adekvatna znanja i dolaze iz iste branše”, rekao je za “Nezavisne novine” Blagojević te dodao da je jako važno i da obrazovni sistem bude prilagođen novijim tehnologijama i da prati trendove u privredi.

    Da problemi koji se odnose na nedostatak radne snage zaista postoje slaže se i Željko Tepavčević, predsjednik Konfederacije sindikata Republike Srpske, koji naglašava da je to prisutno unazad nekoliko godina.

    “Mislim da će dolazak novih kompanija donijeti još jedan problem po pitanju radne snage jer postojeća radna snaga, koja radi za male plate, možda će preći u te kompanije pa će onda doći do gušenja manjih proizvodnih pogona”, rekao je Tepavčević za “Nezavisne novine”.

    Vjekoslav Petričević, ministar privrede i preduzetništva RS, kaže da Srpska ima značajne potencijale za investicije polazeći od toga da se nalazi na povoljnoj geo-strateškoj lokaciji, na samoj granice s EU, a završetkom nove putne infrastrukture i mosta u Gradišci ova komunikacija, kako ističe, biće dodatno olakšana.

    “Važno je istaći da privreda Srpske trenutno ima najkonkurentniju cijenu električne energije u regionu, što je mnogo povoljnije u odnosu na Federaciju BiH, ali i zemlje regiona: Srbiju, Crnu Goru i Hrvatsku”, naveo je Petričević.

    Među prednostima za ulaganje su, dodaje, i konkurentni troškovi poslovanja.

    “Imamo stimulativnu poresku politiku, odnosno nemamo porez za dividendu. Parafiskalna davanja u kontinuitetu se umanjuju ili ukidaju, a privreda se rasterećuje kroz smanjenje zbirne stope doprinosa i povećanja neoporezivog dijela plate itd”, rekao je Petričević.

    I on se osvrnuo na problem koji se odnosi na radnu snagu.

    “Što se tiče problema radne snage, treba imati u vidu da su ti trendovi prisutni ne samo kod nas, nego i u većini zemalja u bližem i daljem okruženju i mi te procese ne možemo zaustaviti, ali ih možemo ublažiti. Ministarstvo upravo kroz svoje aktivnosti, podsticaje na povećanje plata, nastoji da zadrži radnike, odnosno da omogući poslodavcima da uvećaju platu svojim radnicima”, naglasio je Petričević za “Nezavisne novine”.

  • Javni prihodi Srpske povećani 12 odsto

    Javni prihodi Srpske povećani 12 odsto

    Poreska uprava Republike Srpske je u sedam mjeseci ove godine na račun javnih prihoda RS prikupila ukupno 1,788 milijardi maraka, što je za 195,1 miliona КM ili 12 odsto više u odnosu na isti period prošle godine, pri čemu je naplata doprinosa već premašila milijardu maraka.

    Prema ovim pokazateljima, naplata javnih prihoda je u ovoj godini nastavila stabilan rast u apsolutno svim segmentima, pa je naplata direktnih poreza veća za 36 odsto, doprinosa za osam odsto, a ostalih javnih prihoda za dva odsto – saopšteno je iz Poreske uprave RS.Doprinosi su u prvih sedam mjeseci ove godine iznose 1,094 milijardi maraka, što je za 79,6 miliona КM više nego u istom periodu 2021. godine, iako je došlo do smanjenja stope doprinosa za Fond zdravstvenog osiguranja sa 12 na 10,2 odsto.

    Direktni porezi su u periodu januar-jul ove godine naplaćeni u iznosu od oko 413,6 miliona КM, što je za 108,9 miliona maraka više nego u istom periodu prehodne godine.

    Ad
    – Najveći rast se i dalje bilježi kod poreza na dobit koji je naplaćen u iznosu od 239,7 miliona maraka, što je za 85,4 miliona КM ili 55 odsto više nego u prvih sedam mjeseci prošle godine. Pored toga, rast naplate kod direktnih poreza bilježi i porez na dohodak, koji je naplaćen u iznosu od 146,5 miliona maraka, što je za 18 odsto više u odnosu na period januar-jul prethodne godine. Takođe, veća naplata je ostvarena i kod poreza na nepokretnosti i poreza na upotrebu, držanje i nošenje dobara, i to za tri, odnosno osam odsto – navode u Poreskoj upravi.

    Кod ostalih javnih prihoda, naplata je iznosila 279,6 miliona maraka, što je za 6,6 miliona КM više u odnosu na prvih sedam mjeseci prethodne godine, uz rast naplate prihoda od kazni i naknada za priređivanje igara na sreću od 23, odnosno 37 procenata, dok je nešto manja naplata zabilježena kod taksi i naknada upravo zbog toga što je došlo do umanjenja ili ukidanja naplate određenih taksi.

    Što se tiče samo jula ove godine, naplata je iznosila 247,3 miliona КM, što je za 8,8 miliona maraka više nego u istom mjesecu prošle godine, te je takođe zabilježen značajan rast naplate i kod direktnih poreza i doprinosa.

  • Cijene goriva u Srpskoj još će padati

    Cijene goriva u Srpskoj još će padati

    Očekuje se da će cijene na benzinskim pumpama u Srpskoj još padati, potvrđeno je iz Grupacije za promet naftom i naftnim derivatima Privredne komore Republike Srpske.

    Dragan Trišić, predsjedavajući Grupacije, ističe da su cijene na svim pumpama u Republici Srpkoj u padu i to već zadnjih dvadesetak dana u kontinuitetu.

    “Trenutne cijene BMB 95 iznose 2,99-3,19, a dizel ED5 košta 3,19-3,29 KM po litru, zavisno od regije. U narednom periodu možemo očekivati stabilizaciju i blagi pad i dalje”, rekao je Trišić za “Nezavisne novine”.

  • Promocija potencijala Srpske u Rusiji

    Promocija potencijala Srpske u Rusiji

    Delegacija Investiciono-razvojne banke /IRB/ Republike Srpske otputovala je u Rusiju, gdje će tokom narednih nekoliko dana održati nekoliko sastanaka u Moskvi i Nižnjem Novgorodu sa predstavnicima Privredne komore Rusije, Privredne komore Nižnjeg Novgoroda i brojnim ruskim privrednicima.

    Delegacija IRB-a Srpske, na čelu sa vršiocem dužnosti direktora Draženom Vrhovcem, ovim aktivnostima nastavlja sa intenzivnom promocijom investicionih profila Republike Srpske i njenih opština i gradova, saopšteno je iz IRB-a Srpske.

    Tokom posjete, planirani su i zvanični sastanci sa rukovodstvom oblasti Nižnjeg Novgoroda.

    Ruskim privrednicima i investitorima biće predstavljene investicione mogućnosti, potencijali i kapitalni projekti Republike Srpske, opština i gradova, kao i aktivnosti koje IRB Srpske sprovodi na snažnoj promociji potencijala Republike Srpske.

    “Cilj tih aktivnosti je veći priliv kvalitetnih direktnih stranih ulaganja u Republiku Srpsku, nova zapošljavanja i jačanje privrednog ambijenta”, navodi se u saopštenju.

    U saopštenju se podsjeća da su u okviru ovih aktivnosti predstavnici IRB-a u junu boravili u Beču, gdje su investicione mogućnosti predstavljene uglednim austrijskim privrednicima i predstavnicima poslovne dijaspore.

    “Nakon posjete Beču, Republiku Srpsku su već posjetile dvije grupe zainteresovanih austrijskih investitora”, navodi se u saopštenju.

    Ključni događaj u promociji investicionih profila Republike Srpske biće održan početkom septembra na Drugoj investicionoj konferenciji “Invest Srpska 2022”, koja će okupiti domaće i strane investitore, poslovnu i naučnu zajednicu, te donosioce odluka na različitim nivoima vlasti Srpske i regiona.

    Konferencija će u potpunosti biti posvećena direktnim investicijama u Republiku Srpsku.

    IRB Srpske će učestvovati i na Međunarodnom sajmu u Solunu, od 10. do 18. septembra, s ciljem predstavljanja potencijala Republike Srpske, njenih opština i gradova privrednicima i organizacijama iz Grčke, kao i potencijalnim investitorima iz drugih zemalja.

    “Namjera kojom smo se vodili prilikom kreiranja investicionih profila Republike Srpske, kao i naših opština i gradova, bila je da na jednom mjestu kompletiramo sve privredne potencijale Republike i olakšamo pristup informacijama zainteresovanim investitorima”, navodi se u saopštenju.

    U saopštenju se ističe da će investicioni profili, koji će biti predstavljeni na sajmovima, kongresima, konferencijama, u predstavništvima, ambasadama i na svakom mjestu gdje postoji šansa za kvalitetnu promociju Republike Srpske, biti dostupni i na engleskom jeziku, te da je u planu prevod i na druge strane jezike.

  • Na pojedinim pumpama benzin pao ispod 3 KM

    Na pojedinim pumpama benzin pao ispod 3 KM

    U Republici Srpskoj cijene goriva i dalje su u padu, pa se na pojedinim benzinskim pumpama benzin prodaje i po 2,99, a dizel 3,24 KM po litru.

    Uodnosu na prije par dana, benzin je jeftiniji za šest feninga, dok je cijena dizela ostala približno ista.

    Na nekim drugim pumpama, gdje su cijene više, litar dizela košta 3,33, a benzina 3,15 KM, tako da ova goriva, u prosjeku, koštaju 3,27, odnosno 3,05 KM.

    U poređenju sa periodom prije dvije sedmice, litar dizela je pojeftinio za 22, a litar benzina za 34 feninga. Naime, tada su ova goriva u prosjeku koštala 3,49, odnosno 3,39 KM.

    Ad
    Gorivo je u Srpskoj počelo da pojeftinjuje negdje u drugoj polovini jula, kao reakcija na pad cijena sirove nafte u svijetu.

    Prema zvaničnoj statistici, u ovom periodu prošle godine dizel je na benzinskim pumpama u Srpskoj u prosjeku koštao 2,1, a benzin 2,13 KM po litru.

  • Njemačka privreda stagnira, Evrozoni prijeti recesija

    Njemačka privreda stagnira, Evrozoni prijeti recesija

    Njemačka privreda ne bilježi rast, bruto društveni proizvod između aprila i juna je stagnirao, sada se javlja jasna opasnost od recesije, u kojoj se SAD već tehnički nalaze, a koja prijeti i Evrozoni u drugom polugodištu, pišu njemački mediji.

    Privredni rast Njemačke tokom proleća zamro, a da je u dugom kvartalu bruto društveni proizvod (BDP) u poređenju sa prva tri mjeseca ove godine ostao nepromijenjen, podsjeća Deutsche Welle (DW).

    Riječ je o procjeni Saveznog zavoda za statistiku prema kojoj su privredni razvoj zaustavili eksterni faktori.

    “Teški okvirni uslovi za svjetsku privredu sa dugotrajnom pandemijom korone, poremećenim lancima snabdijevanja, rastućim cijenama i ratom u Ukrajini – sve se to negativno odrazilo na razvoj konjunkture”, citira javni servis ARD statističare iz Vizbadena, prenosi Tanjug.

    ARD navodi i da su ekonomisti računali sa malim plusom od 0,1 procenta.

    Sam početak godine je prošao “bolje nego što se mislilo”, navodi ARD.

    “Statističari su korigovali poboljšanje BDP sa 0,2 na 0,8 odsto. Osim toga, u poređenju sa istim periodom prošle godine, BDP je bolji za 1,5 odsto. Prošle godine je domaća privreda mnogo jasnije osjetila dejstvo trećeg talasa korone”, prenosi javni servis.

    Međunarodni monetarni fond (MMF) je korigovao naniže svoje prognoze njemačkog privrednog rasta za čitavu 2022. godinu i sada očekuje plus od 1,2 procenta.

    To je 0,8 odsto manje nego što je predviđano u martu.

    Rat u Ukrajini, navodi ARD, pogoršava probleme koje je Njemačka privreda imala i pre toga, rast cijena energije i stalne smetnje u snabdijevanju opterećuju industriju.

    Za razliku od njemačke, španska i francuska ekonomija bilježe rast, čak i veći nego što se očekivalo.

    U Španiji je bruto domaći proizvod porastao za 1,1 odsto – zahvaljujući visokom nivou investicija i snažanom porastu potrošnje.

    Francuska je zabeležila blaži rast u istom periodu – za 0,5 odsto, takođe zahvaljući potrošnji, ali i spoljnoj trgovini.

    Ukupno je privreda u evro-zoni je u proljeće i pored rekordne inflacije i rata u Ukrajini “imala bolji rast nego što se očekivalo”.

    Bruto društveni proizvod se u zemljama sa zajedničkom valutom između aprila i juna poboljšao za 0,7 odsto u odnosu na isti period prošle godine, saopštio je Zavod za statistiku Evropske unije Eurostat.

    Javni servis ARD piše da privredu u evro-zoni opterećuje visoka inflacija, koju podstiče rat u Ukrajini, a poslovna klima se pogoršava.

    Inflacija u evro-zoni se u julu popela na rekordnu vrijednost od 8,9 odsto.

    Evropska komisija očekuje za ovu godinu privredni rast od samo 2,6 odsto.

    Ukoliko Rusija kompletno zavrne gasne slavine Evropskoj uniji, u drugoj polovini 2022. preti recesija, upozorio je nedavno evropski komesar Paolo Ðentiloni.

    Ono što su neki ekonomisti i vrhunski bankari nedavno prorekli, sada se dogodilo: ekonomija SAD je u “tehničkoj recesiji”, odnosno BDP opada već drugi kvartal zaredom.

    U periodu od aprila do kraja juna, BDP je opao za 0,9 odsto.

    Ministarstvo trgovine SAD taj pad objašnjava polupraznim stovarištima i smanjenim investicijama preduzeća.

    Izvoz i potrošački izdaci privatnih domaćinstava su se, doduše, povećali, ali nisu mogli da kompenzuju nazadovanje na drugim poljima.

    Negativnom rastu privrede je doprinela i centralna banka Fed sa svojom novčanom politikom.

    Da bi suzbila visoku inflaciju, ona je u martu povisila referentnu kamatnu stopu za 2,25 odsto.

    To je najbrže povećanje kamata za tako kratko vrijeme još nezabilježeno u istoriji SAD.

  • Inflacija u BiH rekordnih 15,8%, prevoz poskupio 34,5%, a hrana 23,4%

    Inflacija u BiH rekordnih 15,8%, prevoz poskupio 34,5%, a hrana 23,4%

    Inflacija u Bosni i Hercegovini, na godišnjem nivou, mjerena indeksom potrošačkih cijena, u junu je dostigla rekordnih 15, 8 odsto.

    Hrana i bezalkoholni napici na godišnjem nivou poskupjeli su za 23,4%, alkoholna pića i duvan za 2,1%, stanovanje i režijski izdaci za

    14,1%, a namještaj, kućanski uređaji i redovno održavanje kuće za 9,1%.

    Zdravstvo je skuplje za 1,4%, prevoz 34,5%, komunikacije za 0,8%, rekreacija i kultura za 8,1%, obrazovanje za 0,8%, restorani i hoteli za 9,8% te ostala dobra i usluge za 5,6%.

    Prosječni godišnji pad cijena odjeće i obuća dostigao je 5,9%.

    Cijene proizvoda i usluga koje se koriste za ličnu potrošnju u BiH u junu su odnosu na prethodni mjesec, u prosjeku zabilježile rast nivoa za 1,4%, pokazuju podaci Agencije za statistiku BiH.

    Na mjesečnom nivou hrana i bezalkoholni napici poskupjeli za 0,5%, a alkoholna pića i duvan za 1,4%, dok su izdaci za stanovanje i režije veći za 2,6%.

    Cijene namještaja i kućanskih uređaja veće su za 1,4%, zdravstvo je poskupjelo za 0,2%, prevoz za 4,2%, rekreacija i kultura za 2%, obrazovanje za 0,1%, restorani i hoteli za 1,3% a ostala dobra i usluge za 0,6%.

    Pad cijena zabilježen je samo u sektoru odjeće i obuće i to za 2,1 odsto.

  • U kase se slio 591 milion KM više nego 2021. godine

    U kase se slio 591 milion KM više nego 2021. godine

    Prihodi od indirektnih poreza u periodu januar – jul iznosili su pet milijardi i 530 miliona KM i za 935 miliona KM su veći u odnosu na isti period 2021. godine kada su iznosili četiri milijarde i 595 miliona KM.

    Samo u julu prikupljeno je 827 miliona KM indirektnih poreza, što je za 87 miliona KM više u odnosu na jul 2021. godine.

    Iz Uprave za indirektno oporezivanje BiH saopštili su da su u periodu januar – jul privredi vratili milijardu i 180 miliona KM, što je za 344 miliona KM više u odnosu na isti period prošle godine.

    “Neto prikupljeni prihodi koji su otišli u raspodjelu korisnicima u periodu januar – jul 2022. godine, a to su država, entiteti i Brčko distrikt iznosili su četiri milijarde i 350 miliona KM i veći su za 591 milion KM u odnosu na prihode koje su sa jedinstvenog računa korisnici dobili za isti period 2021. godine”, saopštili su iz UIO.

    Za finansiranje državnih institucija u periodu januar – jul 2022. godine raspoređen je iznos od 496 miliona KM, dok je višak prihoda završio kod entiteta i Brčko distrikta pa je tako Federaciji BiH raspoređeno dvije milijarde i 371 miliona KM, Republici Srpskoj milijardu i 311 miliona KM i Brčko distriktu 133 miliona KM.

    Osim raspoređenih prihoda od PDV-a, po osnovu posebne putarne za izgradnju auto-puteva i izgradnju i rekonstrukciju drugih puteva, Federacija BiH dobila je dodatnih 119 miliona KM, Republika Srpska 79 miliona KM i distrikt Brčko četiri miliona KM.

  • Rusi optimistični: Oporavak proizvodnog sektora na putu

    Rusi optimistični: Oporavak proizvodnog sektora na putu

    Ruski proizvodni sektor ostao je stabilan u julu.

    Međutim, i dalje se bori s opadanjem izvoza i logističkim problemima usled zapadnih sankcija, pokazuju rezultati poslovne ankete objavljeni danas.

    Indeks menadžera nabavke (PMI) koji izračunava američka analitička kompanija S&P Global zanemarljivo je skliznuo sa 50,9 bodova u junu na 50,3 poena u julu, ostajući i dalje iznad cifre od 50 bodova koja razdvaja rast od pada, izveštava Rojters.

    To je treći uzastopni mesec s pozitivnim pokazateljem stanja u proizvodnom sektoru koji je teško pogođen zapadnim sankcijama prema Moskvi zbog njene akcije u Ukrajini, usled kojih je međunarodno poslovanje ruske privrede presušilo jer strani klijenti zaobilaze tržište Rusije.

    Istraživanje S&P Globala je takođe otkrilo probleme sa kojima se ruske kompanije suočavaju, uključujući smanjenje nivoa proizvodnje, nestašicu sirovina, konkurenciju među radnicima u pogledu plata i slabu potražnju.

    Nove izvozne narudžbine su ponovo opale u julu šesti mesec zaredom, saopštio je S&P Global. Međutim, ruske kompanije su uspele da zamene izgubljene strane poslove domaćim klijentima, pri čemu je nivo novih domaćih narudžbina porastao najbržim tempom u poslednjih više od tri godine, pokazalo je istraživanje.

    Takođe, proizvodne cene su pale po najvišoj stopi od januara 2009.

    Sankcije su zatvorile mnoge tradicionalne ruske lance snabdevanja i mehanizme plaćanja, primoravajući proizvođače u zemlji da nađu alternative za ključne zapadne delove, opremu i materijale.

    Odvojeni podaci ruske federalne službe za statistiku pokazuju da je proizvodnja u mnogim industrijama koje se oslanjaju na uvoznu opremu ili delove pala od februara.

    Proizvodnja automobila je, na primer, u junu pala za 89 posto na godišnjem nivou.

    Uprkos svemu, prisutna je velika vera da je oporavak na putu, pri čemu su preduzeća izrazila najveći optimizam u poslednjih pet meseci i “nadanja u stabilizaciju ekonomskih prilika“, saopštio je S&P Global.

  • Cijena nafte pada dva mjeseca zaredom, prvi put od 2020. godine

    Cijena nafte pada dva mjeseca zaredom, prvi put od 2020. godine

    U ponedjeljak su cijene nafte na svjetskim berzama doživjele novi pad nakon što su podaci o industrijskoj proizvodnji u Kini i Japanu pokazali da nisu na zadovoljavajućem nivou. Investitori se spremaju i za odluke ovosedmičnog sastanka OPEC-a.

    Cijena barela Brent nafte koja se crpi iz Sjevernog mora je u ranim jutarnjim satima u ponedjeljak doživjela pad od 1,1 posto i trgovalo se cijenom od 102,78 dolara za barel. Cijena američke WTI nafte je pala za 1,5 posto i trgovalo se za 97,19 dolara po barelu.

    Nove restrikcije zbog covida-19 poništile su oporavak industrijske proizvodnje koji je Kina ostvarila u junu, dok je japanska industrija ostvarila najmanji rast u proteklih deset mjeseci.

    Po prvi put od 2020. godine, cijena nafte Brent i WTI je u dva mjeseca zaredom padala. Inflacija i visoke kamatne stope probudili su strahove kod investitora da bi recesija mogla umanjiti potražnju sa naftom.

    U srijedu će se održati sastanak OPEC-a i Rusije na kojem će se odlučiti o proizvodnji nafte u septembru.