Kategorija: Društvo

Dragan Korać, vanredni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjaluci, svojim izvrsnim istraživačkim rezultatima ostvario je izuzetan naučni doprinos i riješio decenijsku enigmu pomjerajući granice inženjerskih i informacionih nauka.

U fokusu njegovog istraživanja, kako je saopšteno sa banjalučkog Univerziteta, nalazi se jedan od najizazovnijih i najdugovječnijih problema savremene nauke, precizno definisanje granica između fenomena sigurnosti i bezbjednosti.

“Ovaj kompleksni, interdisciplinarni izazov dodatno dobija na značaju u eri ubrzanog razvoja vještačke inteligencije i sve intenzivnijeg povezivanja digitalnog i realnog svijeta”, naveli su sa UNIBL.

Kako dodaju, nakon decenijskih teorijskih neslaganja i razvoja osam opštih evolutivnih modela, profesor Korać pravi istorijski iskorak, predlaže inovativni, jedinstven inženjerski eCoSS model, prvo numerički zasnovano rješenje koje omogućava jasno, matematički podržano razgraničenje ova dva fenomena.

Prema njihovim riječima, model kombinuje napredne računarske i matematičke metodologije, omogućavajući empirijsku validaciju i vizualizaciju granica kroz realne industrijske IT studije.

“Rezultati su nedvosmisleni i naučno revolucionarni jer jasno dokazuju da sigurnost i bezbjednost nisu sinonimi već jasno razdvojena područja definisana preciznom linijom razgraničenja. Ove jedinstvene činjenice predstavlja osnovu za rješavanje brojnih otvorenih pitanja, ne samo u IT sektoru već i u područjima poput bezbjednosti, biologije, politike, medicine i drugih naučnih disciplina”, stoji u saopštenju.

Kako se navodi, razvijeni model ne samo da razbija dugogodišnje dileme već snažno utire put novoj generaciji istraživanja i praktičnih rješenja, uključujući razvoj naprednih alata za sinhronizaciju u sajber području.

Naime, najnoviji naučno-istraživački rezultati profesora Koraća, prezentovani u radu Computational Engineering Approach-Based Modeling of Safety and Security Boundaries: A Review, Novel Model, and Comparison, objavljeni su u jednom od najistaknutijih Springerovih časopisa Archives of Computational Methods in Engineering.

Iz banjalučkog Univerziteta dodaju da je riječ o najprestižnijem naučnom časopisu iz ove oblasti na SCI listi (Q1 WoS), sa izuzetno visokim impakt faktorom 12.1.

“U ovom značajnom istraživanju, pored profesora Koraća, učestvovali i koautori: docent na Prirodno-matematičkom fakultetu u Banjaluci dr Dimitrije Čvokić i redovni profesor Fakulteta organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu dr Dejan Simić”, navode oni.

Zemljotres 2.7 stepena po Rihterovoj skali zabilježen je danas, 25. marta blizu Tešnja.

Prema podacima Evropsko-mediteranskog seizmološkog centra (EMSC), on je evidentiran oko 10.03.

Epicentar je na bio na oko pet kilometara od Tešnja, na dubini od 10 km.

Građani komentarišu da je kratko trajalo podrhtavanje tla.

“Kratko vribriranje samo dvije-tri sekunde”, jedan je od komentara.

Drugi, koji su locirani na području Maglaja, Doboja i Teslića, komentarišu da se čulo kao udar, a da je zatim tlo počelo podrhtavati.

Republički hidrometeorološki zavod izdao je upozorenje na naglu promjenu vremena, obilne padavine, zahlađenje, snijeg i jak do olujni vjetar.

Јače padavine će početi u četvrtak na zapadu gdje će biti i pljuskova uz obilnije padavine u kratkom periodu, a u petak i subotu će se proširiti ka istoku.

– Najmanje padavina se očekuje na jugu i jugoistoku. Ukupna količina padavina od 50 mm na istoku do 130 mm na zapadu – ističi se u saoppštenju.

Zbog zahlađenja kiša će preći u snijeg u brdsko-planinskim predelima uz formiranje i brzi porast snežnog pokrivača do petka od 10 do 40 cm, a u subotu od 20 do 60 cm.

Na višim planinama na zapadu ponegdje i više. Јak vetar će na planinama stvarati snježne mećave i nanose snijega.

– U nižim predjelima na zapadu i jugoistoku se očekuje 5-20 cm. Na krajnjem jugu kao i na sjeveroistoku (Semebrija i Posavina) padaće uglavnom kiša, bez formiranja snježnog pokrivača – naglašava se.

Većina padavina će se pretvoriti u snježni pokrivač, dok u nižim predjelima, pogotovo u četvrtak na zapadu, može doći do problema sa oborinskim vodama i oticanjem vode u urbanim zonama zbog intenzivnih padavina u kratkom periodu.

U Republici Srpskoj i FBiH danas se očekuje pretežno sunčano i toplo vrijeme, a uveče naoblačenje koje će u donijeti promjenu vremena u narednim danima.

Naoblačenje sa zapada očekuje se poslije podne i uveče, uz jačanje južnog vjetra, a tokom noći na krajnjem zapadu počeće i padavine, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

U prvom dijelu dana duvaće slab i promjenljiv vjetar, zatim umjeren jugozapadni, a uveče i naredne noći na zapadu jak.

Dnevna temperatura vazduha od 15 do 21, a u višim predjelima od 10 Stepeni Celzijusovih.

Prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, jutros preovladava sunčano vrijeme.

Temperatura vazduha u 7.00 časova: Bjelašnica i Sokolac minus četiri, Drvar minus tri, Kalinovik, Han Pijesak i Šipovo minus dva, Gacko, Drinić, Čemerno minus jedan, Rudo, Ribnik, Sanski Most i Zenica nula, Novi Grad, Srebrenica, Višegrad, Kneževo, Mrkonjić Grad, Sarajevo, Bihać i Livno jedan, Prijedor, Bileća i Tuzla dva, Doboj tri, Banjaluka, Bijeljina pet, Srbac šest, Mrakovica sedam, Trebinje osam i Mostar devet stepeni Celzijusovih.

Univerzitet u Banjaluci, u saradnji sa studentskim organizacijama, priprema Dane studenata u okviru kojih će tokom aprila ugostiti više od 2.000 srednjoškolaca, pripremiti brojne manifestacije i organizovati sportske igre, rekla je za Srnu predsjednik Studentskog parlamenta Ana Sibinčić.

Sibinčićeva je navela da od 14. do 24. aprila studente očekuju brojne aktivnosti u organizaciji Studentskog parlamenta i Unije studenata Republike Srpske.

“Najveća manifestacija je Dan otvorenih vrata gdje očekujemo oko 2.000 maturanata koje ćemo upoznati sa radom Univerziteta i fakultetima”, rekla je Sibinčićeva.

Ona je istakla da će maturanti imati priliku da se upoznaju sa radom fakulteta za koje iskažu interesovanje, što će im biti od pomoći prilikom odluke i upisa.

“Tokom tih deset dana organizujemo brojne aktivnosti. Imaćemo sportske događaje i brojna predavanja”, navela je Sibinčićeva.

Organizatori najavljuju i niz kreativnih i interaktivnih aktivnosti, među kojima su dva kviza znanja, likovna kolonija, Eko-dan posvećen zaštiti životne sredine, kao i “Lov na knjige”, koji promoviše čitanje i razmjenu znanja.

Kako je ranije saopšteno, poseban akcenat stavljen je i na humanitarni aspekt, pa će biti realizovane brojne akcije, uključujući dobrovoljno davanje krvi i druge aktivnosti usmjerene na pomoć zajednici.

LJubitelji umjetnosti imaće priliku da uživaju u studentskim predstavama, kao i u radionicama zmijanjskog veza, koje čuvaju i promovišu tradicionalnu kulturnu baštinu ovog podneblja.

Manifestaciju organizuju Studentski parlament Univerziteta u Banjaluci i Unija studenata Republike Srpske, uz podršku Univerziteta u Banjaluci i Ministarstva za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske.

Republiku Srpsku od četvrtka, 26. marta, očekuje zahlađenje sa snijegom u višim predjelima Krajine, a u nižim sa kišom, susnježicom i povremeno snijegom, rekla je Srni meteorolog Republičkog hidrometeorološkog zavoda Milica Đorđević.

Đorđevićeva je navela da se snijeg očekuje u četvrtak, petak i subotu, a da će ga najviše biti u višim predjelima u Krajini, gdje će duvati jak vjetar, koji će stvarati smetove i nanose, dok ga na planinama na istoku neće biti puno.

Najmanje šanse za snježne padavine, dodala je, biće u Semberiji, Posavini i na krajnjem jugu Hercegovine.

Đorđevićeva je rekla da će snijega biti i u višim krajevima oko Banjaluke, a značajniji snježni pokrivač očekuje se na platou Manjače.

Prema njenim riječima, u nižim predjelima snijega će biti povremeno i ne očekuje se formiranje snježnog pokrivača.

“U gradu Banjaluci najvjerovatnije će biti na granici između kiše, susnježice i snijega”, dodala je Đorđevićeva.

Nakon četvrtka će zahladiti u svim krajevima, a u petak i subotu uglavnom će temperatura vazduha biti od dva do sedam ili osam stepeni Celzijusovih, na krajnjem jugu oko 10, a na plananinama uglavnom ispod nule.

 U Doboju su potpisani ugovori o stipendijama od po 200 KM mjesečno iz budžeta grada za ukupno 117 studenata, a oni koji to danas učinili mogu se do kraja mjeseca javiti u Gradsku upravu.

Zamjenik gradonačelnika Doboja Dijana Kalenić rekla je da je na konkurs stigla 131 prijava, a da je šest aplikanata odustalo jer su dobili stipendije po drugom osnovu, dok osam nije ispunilo uslove, odnosno prijavili su se sa nižim prosjekom od traženog, odnosno osam.

Kalenićeva je istakla da je među stipendistima najviše studenata medicinskog fakulteta, njih 33, i dodala da se korisnici stipendija školuju na fakultetima u Republici Srpskoj, Federaciji BiH, Srbiji, kao i Sloveniji i NJemačkoj.

Student šeste godine Medicinskog fakulteta u Banjaluci i korisnik stipendije Nedeljko Jevtić rekao je da po završetku školovanja planira da se vrati u Doboj i zaposli u Bolnici “Sveti apostol Luka”, gdje je volontirao.

Jevtić je naglasio da je tokom volontiranja naišao na topao prijem i odnos ljekara, kao i da je oduševljen opremom i uslovima rada u dobojskoj zdravstvenoj ustanovi.

Institutu za javno zdravstvo Republike Srpske prošle godine je prijavljeno 113 novooboljelih od tuberkuloze, od kojih je šest preminulo, rečeno je Srni u Institutu, povodom Svjetskog dana borbe protiv tuberkuloze.

Epidemiolog Branka Subotić Radivojac istakla je da ovi podaci govore da tuberkuloza nije iskorijenjena, već se prilagođava savremenim zdravstvenim izazovima i često se javlja u kombinaciji sa drugim oboljenjima.

Radivojčeva je napomenula da je tuberkuloza zarazna bakterijska bolest uzrokovana bacilom tuberkuloze, koji najčešće zahvata pluća, a prenosi se kapljičnim putem iz grla ili pluća osoba.

Od tuberkuloze najčešće obolijevaju osobe u direktnom kontaktu sa oboljelim, oni koji žive u kolektivnim smještajima sa lošim higijenskim uslovima, socijalno ugrožene kategorije stanovništva, djeca i starije osobe.

“Rizik za razbolijevanje je mnogo veći kod starijih osoba i onih sa oslabljenim imunim sistemom”, pojasnila je Radivojčeva i dodala da su simptomi kašalj, rjeđe sa ispljuvkom ili krvlju, bol u grudima, slabost, gubitak tjelesne težine, povišena temperatura i noćno znojenje.

Ona je navela da se za liječenje tuberkuloze koriste kombinacije antibiotika /tuberkulostatika/, istakavši da je ova bolest izlječiva pod uslovom da se liječi dovoljno dugo, uz odgovarajuću kombinaciju lijekova i redovnu kontrolu.

Ocijenila je da obilježavanje Svjetskog dana borbe protiv tuberkuloze predstavlja priliku da se još jednom istakne značaj kontinuiranog ulaganja u prevenciju, rano otkrivanje i efikasno liječenje tuberkuloze.

Prema podacima Svjetske zdravstene organizacije, ukupno 1,23 miliona ljudi umrlo je od tuberkuloze, a 10,7 miliona je oboljelo u 2024. godini. Širom svijeta, tuberkuloza je drugi vodeći infektivni ubica nakon virusa korona.

Uprkos tome što je tuberkuloza izlječiva i može se spriječiti, ova bolest je i dalje prisutna u svim zemljama i starosnim grupama.

U Republici Srpskoj i FBiH danas će biti promjenljivo oblačno i malo toplije vrijeme uz sunčane periode, ali i povremenu slabu kišu.

Padavine će češće biti od zapada ka istoku, dok će na krajnjem sjeveru i jugu biti uglavnom suvo, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Maksimalna temperatura vazduha od 13 do 18, u višim predjelima od šest stepeni Celzijusovih.

Duvaće slab do umjeren, tokom dana povremeno pojačan sjeveroistočni vjetar, a u Hercegovini umjerena do jaka bura.

Prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, jutro je pretežno oblačno, ponegdje sa slabom kišom, osim u Hercegovini gdje je sunčano, dok na planinama pada slab snijeg.

Temperatura vazduha u 7.00 časova: Bjelašnica minus četiri, Drvar jedan, Mrknjoić Grad, Drinić, Kneževo i Kalinovik dva, Sokolac, Ribnik i Bihać tri, Gacko i Bileća četiri, Prijedor, Višegrad, Foča, Rudo, Sarajevo i Zenica pet, Doboj, Novi Grad, Srbac, Tuzla i Srebrenica šest, Banjaluka, Bijeljina i Trebinje sedam, Zvornik osam, Gradačac devet i Mostar 12 stepeni Celzijusovih.

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra se očekuje pretežno oblačno vrijeme, uz sunčane periode, samo su ponegdje moguće prolazne padavine.

Ujutro će biti promjenljivo oblačno uz sunčane periode, na sjeveru pretežno vedro. Slično će se zadržati i u nastavku dana, ali će biti malo toplije, samo je ponegdje moguća prolazna slaba kiša ili pljusak.

Uveče sve vedrije. U Hercegovini tokom dana biće vjetrovito uz jaku buru, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Na jugu i jugozapadu duvaće umjerena do pojačana bura, a u ostatku zemlje slab do umjeren sjeverni i sjeveroistočni vjetar.

Dnevna temperatura vazduha od 13 do 18, u višim predjelima od šest stepeni, a
jutarnja od jedan do sedam, u višim predjelima od minus dva stepena Celzijusova.

U Republici Srpskoj i FBiH danas preovladava umjereno do pretežno oblačno vrijeme sa lokalnim pljuskovima, dok je na vrhovima planina zabilježen snijeg, podaci su Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Temperatura vazduha u 13.00 časova: Bjelašnica minus tri, Han Pijesak i Čemerno sedam, Kalinovik i Sokolac osam, Gacko i Kneževo devet, Drinić, Livno i Sarajevo 10, Mrkonjić Grad, Srebrenica i Bihać 12, Ribnik, Šipovo, Bugojno i Drvar 13, Bileća, Višegrad, Zvornik, Rudo i Tuzla 14, Banjaluka, Novi Grad, Prijedor, Foča i Sanski Most 15, Bijeljina, Doboj, Srbac, Trebinje i Zenica 16, te Mostar 17 stepeni Celzijusovih.