VRBAS Media

Kategorija: Društvo

  • Školsko zvono poziva đake u klupe

    Školsko zvono poziva đake u klupe

    Učenici osnovnih i srednjih škola u Republici Srpskoj od danas sjedaju u školske klupe.

    Nastava u novoj školskoj godini 2022/2023. odvijaće se po redovnom režimu, odnosno čas će trajati 45 minuta, a s obzirom na to da je i dalje prisutan korona virus Institut za javno zdravstvo Republike Srpske donio je preporuke kako treba da se ponaša u ovim obrazovnim ustanovama.

    Kako je saopšteno iz ove zdravstvene ustanove, nije preporučeno nošenje maski u zatvorenim prostorima.

    “Maska se preporučuje učenicima i nastavnicima koji imaju bolesti ili stanja zbog kojih mogu biti podložniji težim formama kovida-19”, navode iz Instituta i dodaju da se preporučuje provjetravanje prostorija, oštrije mjere lične i kolektivne higijene i da se fizičko vaspitanje odvija na otvorenom kad god okolnosti i vrijeme to dozvoljavaju.

    “U slučaju pojave simptoma respiratorne infekcije ili potvrđenog testa na kovid-19, učenik ili nastavnik ne može prisustvovati nastavi niti boraviti u školi, o čemu škole moraju striktno voditi računa”, ističu iz Instituta i dodaju da ukoliko se potvrdi kovid kod učenika ili nastavnika preporučuje se domovima zdravlja da nije neophodno da ostali učenici iz istog odjeljenja ili nastavnici prekidaju nastavu. “Potrebno je savjetovati da se smanje kontakti, naročito da se izbjegava kontakt sa starijim osobama i osobama sa hroničnim bolestima. Ukoliko dobiju simptome, tada se isključuju iz nastave s obzirom na to da podliježu izolaciji, uz preporuku da se jave izabranom ljekaru porodične medicine”, ističu iz Instituta.

    Iz MUP-a RS apeluju na sve učesnike u saobraćaju, a posebno na vozače da zaštite djecu u saobraćaju.

    “Potrebno je da se vozači ponašaju odgovorno, da poštuju propise jer na taj način štite djecu koje će od danas biti više na ulicama”, saopšteno je iz MUP-a, iz kojeg podsjećaju da tradicionalno realizuju akciju “Zaštitimo djecu u saobraćaju”, koja se organizuje s ciljem što sigurnijeg učešća djece školskog uzrasta u saobraćaju.

    “Tokom septembra u urbanim zonama i blizini školskih objekata biće pojačano prisustvo policijskih službenika s ciljem regulisanja saobraćaja i s akcentom na smanjenje brzine kretanja motornih vozila i omogućavanja bezbjednog prelaska ulice za najmlađe kategorije učenika u cilju regulisanja saobraćaja”, navode iz MUP-a.

    Kako dodaju, policijski službenici će vršiti pojačanu kontrolu vozila koja vrše organizovani prevoz djece, a ona vozila koja svojim stanjem odaju sumnju da su tehnički neispravna biće upućena na vanredni tehnički pregled.

    “Da bi se najmlađi učesnici upoznali sa pravilima bezbjednog učešća u saobraćaju, u osnovnim školama će biti organizovana predavanja za njih”, navode iz MUP-a.

    Povodom početka nove školske godine Željka Cvijanović, predsjednica RS, obišla je dvije banjalučke osnovne škole “Ivan Goran Kovačić” i “Vuk Stefanović Karadžić” te, kako je kazala, ona očekuje da će u okviru projekta energetske efikasnosti koji sprovodi Vlada Srpske biti poboljšani uslovi za rad u školama.

    Cvijanovićeva je podsjetila da je Vlada u okviru programa energetske efikasnosti realizovala brojne projekte širom Srpske, a da škole uvijek imaju prioritet.

    Zahvalila je svim prosvjetnim radnicima za odgovoran i predan posao, napominjući da svaki početak nove školske godine predstavlja praznik, ali i obavezu da budu na visini zadatka.

    “To su očekivanja učenika i sistema obrazovanja, ali i roditelja koji žele da im djeca idu u škole u kojima imaju dobre uslove”, rekla je Cvijanovićeva.

  • Najavljena podrška porodicama “4+”: 750 KM mjesečno mora biti pronatalitetna mjera

    Najavljena podrška porodicama “4+”: 750 KM mjesečno mora biti pronatalitetna mjera

    Milorad Dodik, srpski član Predsjedništva BiH, izjavio je da je dogovoreno da će za 1.300 porodica koje imaju četvoro i više djece, a nezaposlenog roditelja, biti uplaćivano 750 KM mjesečno sa doprinosima.

    Naime, Dodik je kazao da je na sastanku sa Željkom Cvijanović, predsjednicom Republike Srpske, i Radovanom Viškovićem, premijerom RS, donesena ova odluka.

    “To znači da će moći da ostvare zdravstveno i penziono osiguranje”, rekao je Dodik i dodao da će sada biti uplaćena jednokratna pomoć za dva-tri mjeseca dok ne bude usvojeno potrebno zakonsko rješenje.

    “Aktivni smo u sprovođenju pronatalitetne politike”, istakao je Dodik.

    Prema njegovim riječima, kada društvo dodatno ojača, treba razmišljati o pomoći za porodice koje imaju troje i više djece.

    Cvijanovićeva kaže da je odluka o uplati 750 KM mjesečno za porodice koje imaju četvoro i više djece, a nezaposlenog roditelja, korak više kada je riječ o mjerama institucija Srpske prema porodici i djeci.

    “Vlada Srpske je sposobna da iznese ovaj finansijski teret. Ovo se nije desilo preko noći, bilo je planski dogovarano u prethodnom periodu u okviru svih naših mjera kreiranih za porodicu, djecu, višečlane porodice”, rekla je Cvijanovićeva.

    Dejan Todorović, potpredsjednik Udruženja porodica sa četvoro i više djece Republike Srpske “4+”, za “Nezavisne” kaže da je ova mjera za pohvalu, te da je iznos dobar, ali da je ovo u principu socijalna mjera.

    “Porodicama gdje ne rade jedan ili dva roditelja, siromašnima, te onima koji su u teškim problemima, to će zaista pomoći. Ipak, ova mjera nije pronatalitetna i niko se zbog toga neće odlučiti da ima četvoro i više djece. Čak se šalje pogrešna porukama majkama da je bolje da rade nego da ne rade”, ističe Todorović.

    Ipak, kako kaže, u suštini je dobro što se počelo pričati o ovoj temi.

    “Mi kao Udruženje pozivamo gospodine Dodika da u narednih nekoliko dana sjednemo i izložimo mu kompletan koncept zakona o majci, koji mora da se usvoji i koji je sistemsko rješenje pronatalitetne politike”, rekao je Todorović.

    S tim u vezi, i demograf Aleksandar Čavić za “Nezavisne” ističe da ovo možda nije mjera koja će dovesti do povećanja nataliteta.

    “Mi zanemarujemo činjenicu da jedan broj ljudi uopšte ne učestvuje u reprodukciji, te da značajan broj ima samo jedno ili dvoje djece, kao i da manji postotak ima troje djece, pa samim tim ta mjera nema uticaj na populaciju i nije kreirana u skladu sa preporukama stručne zajednice. Mjera pronatalitetne politike djeluje prema generalnoj populaciji bez uslovljavanja, što ovdje nije slučaj. Dakle, nama je potrebno da što veći broj mladih učestvuje u reprodukciji bez ograničavanja, kako po periodu rođenja djeteta, tako i po socijalnoj strukturi”, rekao je Čavić.

    Dakle, kako kaže, ako se stavi imovinski cenzus, kao što je to sa dječjim dodacima, to više nije mjera pronatalitetne politike, jer ne utiče na sva lica, već je to mjera socijalne politike.

    “S druge strane, slučaj u kojem imate potencijalno najmanje šest članova domaćinstva u kojem samo jedan roditelj radi, ponovo stavljate u fokus da je to mjera socijalne politike i to je mjera za već završen fertilitet”, zaključio je Čavić.

  • Natalija Trivić: “Ohrabrujući broj prvačića u ovoj godini u Srpskoj”

    Natalija Trivić: “Ohrabrujući broj prvačića u ovoj godini u Srpskoj”

    Nastava u školama u Republici Srpskoj počeće 1. septembra, kako je i definisano školskim kalendarima, a broj upisanih prvačića u ovoj godini je ohrabrujući.

    To ističe ministarka prosvjete i kulture Natalija Trivić, koja kaže da na nivou Srpske imamo više prvačića u odnosu na prethodnu školsku godinu.

    – Таčniје, upisаnо је 9.074 učеnikа, štо је zа 125 višе u оdnоsu nа brој učеnikа kојi је pоhаđао prvi rаzrеd u prеthоdnој škоlskој gоdini. Tа brојkа biće i vеćа u sеptеmbru, kаdа оčеkuјеmо dоdаtni brој upisаnih učеnikа – kaže ministarka Trivić u razgovoru za Srpskainfo.

    Kakva je situacija u srednjim školama?
    U prve razrede srednjih škola upisano je oko 9.000 učenika. Tu bilježimo blagi pad broja učenika prvih razreda u odnosu na prošlu školsku godinu.

    Koji su razlozi smanjenje broja upisanih osnovaca ranijih godina?
    Trend smanjenja stanovništva je prisutan u svim zemljama regiona, pa tako i kod nas, a uzrokuju ga stalne migracije i nižа stоpа nаtаlitеtа. Preduzeli smo brojne mjere i mislim da one konačno daju rezultate, s obzirom na povećan broj đaka prvaka. U okviru svoje nadležnosti, MPiK sprovodi niz mjera koje su, sigurno, od velike pomoći porodici.

    Na šta, konkretno, mislite?
    Značajno smo proširili smještajne kapacitete u predškolskim ustanovama i povećali obuhvat djece ovim programom za pet odsto, organizujemo program pripreme djece pred polazak u školu, u većini škola smo obezbijedili jutarnje čuvanje i produženi boravak za djecu mlađeg uzrasta. Finansiramo prevoz učenicima koji su udaljeni četiri i više kilometara od škole, za 45.000 osnovaca nabavili smo besplatne udžbenike, obezbjeđujemo asistente u nastavi za učenike sa smetnjama u razvoju.

    Koji su strateški ciljevi ministarstva kad je riječ o obrazovanju?
    Naglasak je na modernizaciji procesa nastave i opremanju informatičkom opremom škola, te organizovanju stručnog usavršavanja nastavnika. Više od 15.000 zaposlenih u osnovnim i srednjim školama prošli su veliki broj obuka s ciljem poboljšanja digitalnih kompetencija i modernizacije vaspitno-obrazovnog rada. Nastavićemo sa organizovanjem stručnih usavršavanja za vaspitno-obrazovne radnike, jer želimo da osposobimo nastavnike da koriste savremene metode i savremena nastavna sredstva u nastavi, te da njihov fokus bude usmjeren ka učeniku i tome kako se i zašto uči, a ne na sam sadržaj učenja.

    Da li su u ovoj školskoj godini u osnovnim i srednjim školama predviđene neke novine?
    Ove godine će u osnovnim školama biti četiri udžbenika manje, što je nastavak aktivnosti u skladu s našim nastojanjima da se smanji težina đačke torbe. Pored dosadašnjih digitalizovanih sadržaja 19 udžbenika, učenici će imati na raspolaganju i sadržaje udžbenika za četvrti razred osnovnih škola i srpski jezik i jezičku kulturu za šesti razred. Nastavljamo sa investicijama u školske objekte za šta smo u ovoj godini izdvojili 3,5 miliona KM, što za rekonstrukcije primarno područnih škola, što za početak izgradnje nove škole u Istočnom Sarajevu. Opremamo škole i potrebnom računarskom opremom, uveden je e-Dnevnik u sve srednje škole, a od septembra će im biti dostupni i svi digitalni alati koje profesori mogu koristiti prilikom pripreme i izvođenja nastave. Omogućili smo muzičkim školama, koje imaju mogućnosti, da se preregistruju u umjetničke škole i imaju dodatne smjerove, tako da ćemo u septembru dobiti prvu baletsku državnu školu u okviru Umjetničke škole „Vlado Milošević“ Banjaluka.

    Kakav je plan za talentovanu djecu?
    Velika pažnja biće posvećena prepoznavanju darovite djece i radu s njima po posebnim programima, što ćemo da radimo u saradnji s Društvom psihologa RS, s kojima smo potpisali protokol o saradnji. U ovoj godini smo prvi put organizovali „Talent kamp 2022“ na Jahorini za pobjednike republičkih takmičenja, s ciljem da se talentovanim i vrijednim učenicima omogući sticanje novih iskustava i znanja, kao i da ih motivišemo da nastave sopstveno usavršavanje i postizanje odličnih rezultata.

    Koliko je u proteklom periodu unaprijeđena praktična nastava u srednjim školama, odnosno kod poslodavaca?
    U oblasti srednjeg obrazovanja nastavljamo s razvojem dualnog obrazovanja i obezbjeđivanjem praktične nastave za učenike srednjih stručnih škola kod poslodavaca. U saradnji s poslodavcima i školama uspjeli smo da obezbijedimo praktičnu nastavu u 1.063 kompanije za 3.600 učenika. To je veliki napredak u odnosu na 2019, kada se praktična nastava odvijala u 75 privrednih subjekata. U saradnji s Republičkim pedagoškim zavodom propisan je Program obuke mentora praktične nastave po kojem Privredna komora RS sprovodi obuku mentora u preduzećima čiji je zadatak rad sa učenicima na praktičnoj nastavi. Obuku je završilo više od 110 mentora, koji su dobili status sertifikovanih mentora.

    Kako ide zapošljavanje srednjoškolaca nakon odrađene praktične nastave kod poslodavaca?
    U ovoj godini je zaposleno oko 50 učenika kod poslodavaca kod kojih su obavljali praktičnu nastavu, što smatramo velikim iskorakom. Intenzivno radimo na tome u saradnji sa školama, Unijom udruženja poslodavaca, Zanatsko-preduzetničkom komorom i Privrednom komorom RS. Imamo sve veći interes poslodavaca da primaju učenike na praksu u svoja preduzeća, jer su svjesni da na ovaj način obezbjeđuju sebi kvalitetan kadar. Trudimo se da podstaknemo poslodavce da srednjoškolcima koji ne namjeravaju da nastave školovanje obezbijede zaposlenje u kompanijama u kojima su pohađali praktičnu nastavu.

    Koliko je ove godine investirano u objekte osnovnih i srednjih škola u RS?
    U protekle četiri godine izdvojili smo više od 36 miliona KM za opremanje vaspitno-obrazovnih ustanova opremom i investicije u oblasti obrazovanja. U ovoj godini smo izdvojili dva miliona KM za sanaciju 24 školska objekta osnovnih škola. Uglavnom je mijenjana stolarija, krovovi, obnavljana fasada i sistemi grijanja. Raduje me što će učenici i nastavnici u ovim školama od septembra raditi u daleko boljim uslovima. Cilj nam je da stvorimo jednake uslove za obrazovanje u svim školama, posebno u ruralnim dijelovima RS. Kada je riječ o srednjim školama, čije je finansiranje u nadležnosti jedinica lokalnih samouprava, u 2021. i 2022. izdvojili smo oko 500.000 KM za sanaciju krovova, sistema grijanja, mokrih čvorova i adaptaciju školskih prostora.

    Šta očekujete od potpisivanja Posebnog kolektivnog ugovora u oblasti obrazovanja i kulture?
    Zаpоslеni u prоsvjеti i kulturi su lidеri rаzvоја RS i mоrаmо im krоz primаnjа, аli i ulаgаnjа u njihоv rаzvој, pоkаzаti dа је tо tаkо. Plаtа zаpоslеnimа u prоsvjеti i kulturi u prоtеklе čеtiri gоdinе је pоvеćаnа šеst putа, štо sе u nоminаlnој vrijеdnоsti krеćе izmеđu 400 dо 500 KM višе nеgо štо је bilо prijе tоg pеriоdа.

    Pоtpisаn је nоvi Pоsеbni kоlеktivni ugоvоr zа zаpоslеnе u оblаsti оbrаzоvаnjа i kulturе kојim smо dеfinisаli dа nајnižа cijеnа rаdа zа zаpоslеnе u prеdškоlskim ustаnоvаmа nе smijе biti mаnjа оd 110 KМ. Ovim ugovorom smo uspjeli da pоvеćаmо plаtе dijеlu zаpоslеnih u prеdškоlskim ustаnоvаmа, nаstаvnicimа kојi rаdе s djеcоm u kоmbinоvаnim оdjеlјеnjimа u rurаlnim srеdinаmа, kао i dijеlu zаpоslеnih u škоlаmа za djecu sa smetnjama u razvoju.

    S оbzirоm nа tо dа su prеdškоlskе ustаnоvе i zаpоslеni u njimа u nаdlеžnоsti lоkаlnih zајеdnicа, imаmо uvjеrаvаnjа dа bi dо krаја gоdinе, sа rеbаlаnsimа ili dоnоšеnjеm nоvih budžеtа, plаtа trеbаlа dа budе pоvеćаnа zаpоslеnimа u оnim ustаnоvаma kоје uprаvо zbоg pоstојеćеg budžеtа nisu sаdа u prilici.

  • Kojić najavio objavljivanje “Atlasa zločina” nad Srbima 1992. godine

    Kojić najavio objavljivanje “Atlasa zločina” nad Srbima 1992. godine

    Direktor Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih lica Milorad Kojić izjavio je da će vrlo brzo biti objavljen “Atlas zločina” počinjenih nad Srbima 1992. godine.

    Izrada atlasa masovnih stratišta srpskog naroda tokom Odbrambeno-otadžbinskog rata jedan je od najozbiljnijih, ali i najobimnijih poslova koji radimo, ali ogroman napor daje rezultate i vjerujem da ćemo vrlo brzo predstaviti prvi dio `Atlasa zločina` – rekao je Kojić.

    Kojić je rekao da bi ovaj značajan dokument trebao ugledati svjetlost dana na predstojećem Sajmu knjige u Banjaluci, te da je evidentiranje svih masovnih stratišta srpskog naroda tokom proteklog rata predstavlja izuzetno obiman i složen proces za čiju realizaciju je potreban duži period.

    On je naveo da su napadi na Republički centar i njega lično od strane političkog Sarajeva i pojedinaca koji ne mogu da prikriju mržnju prema Srbima najbolji dokaz da radimo pravi posao.

    – Napadi dolaze od onih koji se protive istini i koji žele da održe lažnu tezu da su jedine i isključive žrtve u proteklom ratu bili Bošnjaci. Mi smo trn u oku onima onima koji ne poštuju sve žrtve i koji čak i posmrtne ostatke svojih najmilijih koriste u političke svrhe – pojasnio je Kojić za portal Banjaluka.net.

    On je rekao da Republički centar smeta onima kojima smetaju optužnice protiv Atifa Dudakovića, Ramiza Drekovića, Ejupa Ganića i ostalih bošnjačkih vojnih i političkih rukovodilaca koje su podignute zahvaljujući radu Republičkog centra.

    Kojić je čestitao tužiocima Tužilaštva BiH, ističući da dok god su meta onih kojima smeta istina, to znači da su na pravom putu.

    Govoreći o procesuiranju ratnih zločina nad Srbima i Strategiji za rad na predmetima ratnih zločina, Kojić je rekao da nije u punoj funkciji došlo do realizacije Strategije zato što nije formirano nadzorno tijelo za njeno sprovođenje, a nije formirano zato što se Bošnjaci protive njegovom imenovanju za člana tog tijela.

    – Bošnjaci za to nemaju nijedan jasan argument. Očigledno je da njima smetaju rezultati koje smo postigli i smeta im to što se mijenja slika o karakteru proteklog rata i njihova lažna teza o Srbima kao agresorima i Bošnjacima kao žrtvama – napomenuo je Kojić.

    Kada je riječ o optužnicama protiv bošnjačkih generala i bivših političkih rukovodilaca kao što je Ejup Ganić i mogućnosti da ih Sud BiH oslobodi, Kojić kaže, da nažalost, dosadašnja sudska praksa ostavlja prostor za takvu zebnju.

    Prema njegovim riječima, Republički centar kontinuirano prati rad pravosudnih institucija na predmetima ratnih zločina i raspolaže ažurnim podacima i obimnom dokumentacijom.

    – Ti podaci ukazuju na selektivan pristup pravdi i neprocesuiranje ratnih zločina počinjenih nad licima srpske nacionalnosti. Mi smo učinili sve što je trebalo da oni koje smatramo odgovornim za zločine nad Srbima konačno dođu pred lice pravde i izađu pred sudije, a kako će se ponijeti te sudije – to ne znamo – poručio je Kojić.

    Kojić je rekao da vjeruje da će se pod teretom nepobitnih dokaza donijeti jedine moguće presude – osuđujuće, ali da ima pravo da bude skeptičan s obzirom na rad tog suda.

    On je podsjetio da su, zahvaljujući Republičkom centru, urađene brojne publikacije Popis žrtava Odbrambeno-otadžbinskog rata, monografija “Naša ispovijest – Žene žrtve rata iz Republike Srpske 1992-1995”, “Hronika ugašenih ognjišta – Stradanje Srba u Podrinju 1992-1996”.

    Kojić je dodao da je objavljena knjiga Nikole Borkovića o stradanju beba u Kliničko-bolničkom centru Banjaluka u maju i junu 1992. pod nazivom “Šta su skrivile”, “Djeca – žrtve rata” i niz drugih značajnih publikacija u izdanju Republičkog centra koji se bori za istinu o žrtvama proteklog rata.

  • Trivić: “Ohrabrujući broj prvačića u ovoj godini u Srpskoj”

    Trivić: “Ohrabrujući broj prvačića u ovoj godini u Srpskoj”

    Nastava u školama u Republici Srpskoj počeće 1. septembra, kako je i definisano školskim kalendarima, a broj upisanih prvačića u ovoj godini je ohrabrujući.
    To ističe ministarka prosvjete i kulture Natalija Trivić, koja kaže da na nivou Srpske imamo više prvačića u odnosu na prethodnu školsku godinu.

    “Таčniје, upisаnо је 9.074 učеnikа, štо је zа 125 višе u оdnоsu nа brој učеnikа kојi је pоhаđао prvi rаzrеd u prеthоdnој škоlskој gоdini. Tа brојkа biće i vеćа u sеptеmbru, kаdа оčеkuјеmо dоdаtni brој upisаnih učеnikа”, kaže ministarka Trivić za Srpskainfo.

    Trivićeva ističe da je u prve razrede srednjih škola upisano je oko 9.000 učenika. Tu se bilježi blagi pad broja učenika prvih razreda u odnosu na prošlu školsku godinu.

    “Značajno smo proširili smještajne kapacitete u predškolskim ustanovama i povećali obuhvat djece ovim programom za pet odsto, organizujemo program pripreme djece pred polazak u školu, u većini škola smo obezbijedili jutarnje čuvanje i produženi boravak za djecu mlađeg uzrasta. Finansiramo prevoz učenicima koji su udaljeni četiri i više kilometara od škole, za 45.000 osnovaca nabavili smo besplatne udžbenike, obezbjeđujemo asistente u nastavi za učenike sa smetnjama u razvoju”, kaže ministarka prosvjete i kulture.

    Ministaraka je otkrila planove za talentovanu djecu.

    “Velika pažnja biće posvećena prepoznavanju darovite djece i radu s njima po posebnim programima, što ćemo da radimo u saradnji s Društvom psihologa RS, s kojima smo potpisali protokol o saradnji. U ovoj godini smo prvi put organizovali „Talent kamp 2022“ na Jahorini za pobjednike republičkih takmičenja, s ciljem da se talentovanim i vrijednim učenicima omogući sticanje novih iskustava i znanja, kao i da ih motivišemo da nastave sopstveno usavršavanje i postizanje odličnih rezultata”, dodaje Trivićeva.

  • Naučnici otkrili novu terapiju za rak

    Naučnici otkrili novu terapiju za rak

    Istraživački tim iz Kine predložio je novu terapijsku strategiju za pacijente sa nazofaringealnim karcinomom, tj. rakom nosa i sinusa, saopštio je Univerzitet Sun Jat-sen.

    Naučnici iz Onkološkog centra tog univerziteta sproveli su treću fazu kliničke studije koja je pokazala da je za pacijente sa niskorizičnim nazofaringealnim karcinomom dovoljna samo radioterapija, umesto uporedne radioterapije i hemioterapije, što pacijentima omogućava bolji kvalitet života a ne ugrožava delotvornost njihovog lečenja, prenela je agencija Sinhua.

    U Kini je rak nosa i sinusa česta pojava. Poslednjih godina, ova vrsta karcinoma prevashodno se tretira takozvanom radioterapijom modluiranog intenziteta (IMRT), što je značajno unapredilo ishode lečenja, izjavio je zamenik izvršnog direktora tog centra, Đun Ma.

    U saradnji sa nekoliko drugih bolnica, Centar za onkologiju Univerziteta Sun Jat-sen sproveo je istraživanje da utvrdi je li pacijentima sa nazofaringealnim karcinomom u srednjoj (drugoj) fazi i dalje potrebno da istovremeno primaju hemioterapiju pored radioterapije.

    Rezultati su pokazali da je kod pacijenata sa niskorizičnim rakom broj preživelih sličan, bilo da su primali samo radioterapiju, bilo da su primali obe terapije istovremeno.

    Pritom, oni pacijenti koji su primali samo IMRT pretrpeli su daleko manje toksičnih i drugih nuspojava prouzrokovanih terapijom, zahvaljući čemu im je kvalitet života bio znatno viši nego u grupi koja je primala i hemioterapiju.

    Nova strategija lečenja samo radioterapijom može, stoga, značajno unaprediti kvalitet života lečenih uz istu delotvornost terapije. Ma tvrdi da će ovo poboljšati živote bar 20 odsto pacijenata sa nazofaringealnim karcinomom.

    Studiju je nedavno objavio Časopis Američkog medicinskog udruženja (JAMA).

  • Počinje primjena pravilniкa za električne trotinete u Srpsкoj

    Počinje primjena pravilniкa za električne trotinete u Srpsкoj

    U Republici Srpskoj je počela primjena Pravilnika o načinu i postupku izdavanja identifikacione potvrde za lako lično električno vozilo, na osnovu Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima Republike Srpske.

    Pravilnikom o načinu i postupku izdavanja identifikacione potvrde propisan je izgled, način, postupak izdavanja i način naplate naknade za izdavanje identifikacione potvrde i identifikacione naljepnice za lako lično električno vozilo.

    „Podsjećamo javnost da je izmjenama Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima Republike Srpske propisano da je lako lično električno vozilo – električni trotinet, električni skejtbord, haverbord, segvej i slično, vozilo na točkovima koje se djelimično ili potpuno koristi kao motorno vozilo za prevoz jednog lica na javnoj, odnosno privatnoj površini i koje se, između ostalog kreće maksimalnom brzinom do 25 km/h. Ova vozila se razvrstavaju u četiri klase: klasa 1 – vozila maksimalne konstruktivne brzine do 6 km/h, bez sistema samobalansiranja i sjedišta; klasa 2 – vozila maksimalne konstruktivne brzine do 25 km/h, bez sistema samobalansiranja i sjedišta; klasa 3 – vozila maksimalne konstruktivne brzine do 6 km/h, sa sistemom samobalansiranja i sjedištem ili bez sjedišta; klasa 4 – vozila maksimalne konstruktivne brzine do 25 km/h, sa sistemom samobalansiranja i sjedištem ili bez sjedišta“, objašnjeno je iz Ministarstva saobraćaja i veza Republike Srpske.

    Propisuje se da su ova vozila obavezno opremljena ograničivačem brzine kojim se obezbjeđuje da se ne prelazi maksimalna konstruktivna brzina, prednjim i zadnjim katadiopterom, uređajem za davanje zvučnih signala, s tim da su vozila klase 2 i klase 4 obavezno opremljena prednjim i zadnjim svjetlom za osvjetljavanje puta.

    Propisi iz oblasti bezbjednosti saobraćaja kojima je uređeno kretanje pješaka primjenjuju se i na lice koje koristi lako lično električno vozilo klase 1 i klase 3 (za klasu 1 i klasu 3 nema starosnog ograničenja), s tim da lice koje koristi lako lično električno vozilo klase 1 i klase 3 je obavezno da posjeduje identifikacionu potvrdu za lako lično električno vozilo s kojim se kreće.

    „Propisi iz oblasti bezbjednosti saobraćaja kojima je uređen saobraćaj bicikala primjenjuju se i na lice koje koristi lako lično električno vozilo klase 2 i klase 4, s tim da lice koje koristi lako lično električno vozilo klase 2 i klase 4 obavezno je da posjeduje identifikacionu potvrdu za lako lično električno vozilo kojim se kreće, ima više od 14 godina, posjeduje potvrdu o poznavanju propisa o bezbjednosti saobraćaja na putevima ili vozačku dozvolu kojom se dokazuje pravo upravljanja vozilom bilo koje kategorije i da za vrijeme vožnje nosi na glavi zakopčanu zaštitnu kacigu“, navode iz Ministarstva.

    Zakonom o izmjenama i dopunama Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima Republike Srpske je propisano da stanica za tehnički pregled izdaje identifikacionu potvrdu i naljepnicu za lako lično električno vozilo. Osim toga, propisano je da troškove izdavanja identifikacione potvrde i naljepnice snosi tražilac identifikacione potvrde i naljepnice, u iznosu od 20,00 КM.

    Кorisnik lakog ličnog električnog vozila podnosi stanici tehničkog pregleda (stanica) zahtjev za izdavanje identifikacione potvrde i naljepnice sa potrebnom dokumentacijom. Кontrolor na stanici, na osnovu priložene dokumentacije i vizuelnog pregleda lakog ličnog električnog vozila, utvrđuje njegove tehničke karakteristike, popunjava, potpisuje i ovjerava identifikacioni list. Na osnovu uvida u kompletnu dokumentaciju proizvođača lakog ličnog električnog vozila, dokaza o uplati troškova i identifikacionog lista, voditelj stanice unosi podatke u JIS (Jedinstveni informacioni sistem) i sačinjava elektronsku formu identifikacione potvrde. Nakon toga voditelj stanice izdaje identifikacionu potvrdu i naljepnicu. Кontrolor na stanici obavezno postavlja naljepnicu na vidnom mjestu lakog ličnog električnog vozila.

    Podnosilac zahtjeva za identifikacionu potvrdu i naljepnicu može biti samo punoljetno lice. Uz zahtjev, korisnik obavezno prilaže dokaz o uplati troškova za izdavanje identifikacione potvrde i naljepnice, te original dokumentaciju proizvođača za lako lično električno vozilo, koja se vraća podnosiocu zahtjeva, a kopiju čuva stanica. Lako lično električno vozilo za koje korisnik podnosi zahtjev obavezno se mora nalaziti na stanici prilikom podnošenja zahtjeva i izdavanja identifikacione potvrde i naljepnice. Ova vozila ne podliježu tehničkom pregledu, kako je to definisano Pravilnikom o tehničkim pregledima vozila.

    Prema Zakonu, minimalna kazna za nepoštovanje propisa iznosi 100 КM, a ukoliko se uplata izvrši u roku od 7 dana, kazna je umanjena za polovinu iznosa – 50 КM.

  • Trivić: Sve spremno za početak nove školske godine

    Trivić: Sve spremno za početak nove školske godine

    Ministar prosvjete i kulture Republike Srpske Natalija Trivić izjavila je večeras da je sve spremno za početak nove školske godine i da učenici osnovnih i srednjih škola u četvrtak, 1. septembra počinju sa nastavom.
    “Sve je spremno i što se tiče i objekata i nastavnog kadra, a posebno je bitno to što u preporukama Instituta /za javno zdravstvo/ nema nikakvih organičenja po pitanju redovnog odvijanja nastave”, rekla je Trivićeva za ATV.

    Ona je najavila da će u ovoj školskoj godini biti nekoliko novina, kao što je inoviran nastavni plan i program u osnovnim školama, dok se radilo i na inoviranju djela programa u srednjim školama.

    Trivićeva je navela da su urađene promjene u udžbeničkoj politici, tako da će biti četiri udžbenika manje za učenike nižih razreda, a urađena je i digitalizacija sa 19 na 24 udžbenika.

    Ona je je istakla da će se novine osjetiti i u učionici, s obzirom da se tokom ovog ljeta radilo i na obukama prosvjetnih radnika u smislu interaktivnosti, da bi i učenici bili aktivni učesnici u nastavi.

    Govoreći o investicijama u školstvo, Trivićeva je navela da je u ovoj godini izdvojeno dva miliona KM za rekonstrukciju i adaptaciju školskih objekata sa akcentom na područne škole u ruralnim područjima.

    Ona je dodala da je Vlada Srpske izvdojila 1,5 miliona KM za izgradnju osnovne škole u Istočnoj Ilidži, a prezentovano je i idejno rješenje za izgradnju škole u banjalučkom naselju Paprikovac.

    Trivićeva je podsjetila da je ove godine iznos za besplatne udžbenike povećan sa 4,4 na 6,2 miliona KM, kao i da to pravo imaju učenici od prvog do četvrtog razreda, djeca iz višečlanih porodica i pobjednici na republičkim takmičenjima, podsjetivši da Ministarstvo porodice, omladine i sporta takođe izdvaja određena sredstva za besplatne udžbenike.

    Ona je navela i da je u predhodne tri godine izdvojeno 36 miliona KM za školske objekte, uvođenje digitalizacije, kao i da će avgustovska plata prosvjetarima biti veća za 100 KM.

    “To je šesto povećanje plata prosvjetnim radnicima za tri godine”, istakla je Trivićeva.

    Ona je rekla da će Zakon o osnovnom obrazovanju i vaspitanju, za kojeg je Ustavni sud Srpske odlučio da ne vređa ničiji nacionalni isnteres, početi sa primjenom početkom nove školske godine i da prvi put Srpska dobija državne baletske škole.

    “Baletske škole su u okvirima umjetničkih škola, a umjetničke škole će prerastati samo preregistracijom sadašnjih muzičkih škola”, dodala je Trivićeva.

  • BiH ima više birača nego stanovnika

    BiH ima više birača nego stanovnika

    I pored činjenice da Bosna i Hercegovina iz godine u godinu ima manje stanovnika, na biračkom spisku nalazi se sve više birača, što je svakako u skladu sa zakonom, ali ne održava ni približno realno stanje na terenu.

    Na juče održanoj sjednici Centralna izborna komisija (CIK) Bosne i Hercegovine zaključila je centralni birački spisak za predstojeće opšte izbore, na kojem se nalazi 3.368.666 birača ili 13.237 više nego što ih je bilo na izborima 2018. godine.

    “Novi birački spisak za izbore u ovoj godini zvuči kao naučna fantastika i sasvim sigurno ni približno ne odgovara stanju na terenu. BiH u ovom trenutku ima manje od tri miliona stanovnika, a sam podatak da unatoč masovnim odlascima građana od 2020. godine imamo više birača nego 2018. godine zvuči zapanjujuće”, rekla je za “Nezavisne novine” Tanja Topić, politička analitičarka.

    Ona kaže da je CIK radio na prečišćavanju spiskova kada su objavljene cifre od nekoliko hiljada umrlih koji su bili na spisku, ali da očigledno dosadašnji načini čišćenja nisu efikasni.

    “To je krupan zalogaj i dobrim dijelom preko ovakvih spiskova oni koji su na vlasti kontrolišu do krajnosti kontaminiran izborni proces. To je dobar bazen za izborne krađe i prevare i izborni proces se u potpunosti mora resetovati, naša svijest radikalno izmijeniti, a sređivanje biračkih spiskova samo je kap u moru”, istakla je Topićeva.

    Osim većeg broja birača, u odnosu na 2018. godinu veći je i broj političkih subjekata prijavljenih za opšte izbore. CIK je još ranije za učešće na izborima ovjerio 90 političkih partija, 38 koalicija i 17 nezavisnih kandidata, odnosno ukupno 145 političkih subjekata, što je za 17 više nego na izborima 2018. godine i recimo čak 89 više nego što je to bilo na izborima 2006. godine.

    Za razliku od Topićeve, koja kaže da birački spisak ne odražava pravo stanje na terenu, Vehid Šehić, bivši predsjednik CIK-a, kaže da je birački spisak utvrđen u skladu sa zakonom.

    “Svi punoljetni građani BiH imaju pravo na ličnu kartu bez obzira na to da li žive u BiH ili ne i oni automatski ulaze u registar građana. Na biračkom spisku se nalaze stotine hiljada ljudi koji ne žive u BiH, ali imaju aktivno biračko pravo i zbog toga imamo situaciju da u mnogim opštinama i gradovima ima više birača nego stanovnika i niko ne može lišiti građane prava da budu birani ili da biraju”, rekao je Šehić.

    On naglašava da se može razmišljati da li oni koji ne žive u BiH treba da glasaju, posebno na lokalnim izborima, ali da prema sada važećem zakonu birački spisak je takav kakav jeste, iako svi znamo da u BiH ne živi toliki broj stanovnika.

    Po prijavama SNSD-a, PDP-u kazna od 5.500 KM
    Po prijavi SNSD-a, CIK BiH izrekao je dvije kazne PDP-u s ukupno 5.500 KM.

    Naime, SNSD je u svojoj prijavi CIK-u naveo da je Jelena Trivić, potpredsjednica PDP-a i kandidat za predsjednika RS, na Facebooku objavila sponzorisanu objavu sa skupa u Istočnoj Ilidži, zbog čega je izrečena kazna od 2.500 KM.

    Takođe, CIK je reagovao po još jednoj prijavi SNSD-a koja se odnosi na Trivićevu i PDP, i utvrdio da je ona platila objavu na Facebooku, zbog čega je izrekao kaznu od 3.000 KM.

    “Nemamo mogućnost da sankcionišemo kandidate, iako su lično odgovorni za povredu i tu mogućnost ćemo imati samo u vrijeme izborne kampanje. To su sve zapravo nove uočene manjkavosti”, rekla je Irena Hadžiabdić, član CIK BiH.

    CIK je sa 1.500 KM kaznio i SPS jer je njen kandidat Duško Miletić takođe plaćao objave na Facebooku, iako kampanja još nije počela.

  • Zašto je BiH svjetski šampion po smanjenju broja stanovnika

    Zašto je BiH svjetski šampion po smanjenju broja stanovnika

    Prema podacima u izvještaju Ujedinjenih nacija za 2022. godinu “Perspektive svjetskog stanovništva”, Bosna i Hercegovina zauzima neslavno prvo mjesto na listi zemalja s najvećim smanjenjem broja stanovnika na svijetu.

    Naime, kako se ističe u izvještaju, BiH godišnje gubi više od 1,5 odsto svog stanovništva.

    U prvih 10 zemalja su i Srbija i Hrvatska, koje zauzimaju sedmo i osmo mjesto na listi.

    Kako se navodi u podacima UN-a, očekuje se da će Letonija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina, Litvanija, samoproglašeno Kosovo, Jermenija, Sjeverna Makedonija i Poljska izgubiti između 40 i 50 odsto svog stanovništva do kraja vijeka.

    “Analiza stanja stanovništva je potvrdila da je BiH zemlja sa ‘najnižim niskim’ fertilitetom na svijetu (1,25), visokim nivoima migracija i starenja stanovništva, kao i sa duboko ukorijenjenim rodnim nejednakostima. Do 2070. godine će takvi demografski trendovi i nejednakosti dovesti do smanjenja ukupnog stanovništva za preko 50 odsto, dok će demografska struktura naginjati starijoj populaciji sa njenim udjelom u ukupnom stanovništvu od preko 40 odsto”, istakao je nedavno Džon Kenedi Mosoti, predstavnik Populacijskog fonda Ujedinjenih naroda (UNFPA) u BiH, nakon sprovedene Projekcije stanovništva Bosne i Hercegovine za period 2020-2070.

    Istakao je da će sektori koji su presudni za socioekonomski razvoj zemlje, kao što su obrazovanje, zdravstvena i socijalna zaštita, biti u ozbiljnoj opasnosti da podbace u radu, dok će se tržište rada suočiti sa nedostatkom kvalifikovanih radnika i profesionalaca.

    Prema rezultatima istraživanja Unije za održivi povratak i integracije, BiH je od 2013. godine napustilo skoro pola miliona ljudi, a samo prošle godine je to učinilo 170.000 stanovnika.

    Aleksandar Majić sa Katedre za društvenu geografiju i demografiju Prirodno-matematičkog fakulteta u Banjaluci rekao je da su dvije komponente presudne za depopulaciju, i to prirodna i mehanička.

    “BiH od 2007. godine ima negativan prirodni priraštaj. Stanovništvo je iz godine u godinu sve starije, a sve veći je mortalitet. Pandemija je uticala na još negativnije procese po pitanju prirodnog priraštaja. Takođe, prisutna je velika emigracija stanovništva”, naveo je Majić za “Nezavisne novine”.

    Prema njegovim riječima, i druge zemlje u okruženju imaju slične tendencije, ali je u BiH to posebno izraženo zbog ekonomske situacije i drugih faktora kao što je politička nestabilnost.

    “Nažalost, mi ne možemo zaustaviti ove procese, ali možemo određenim mjerama populacione politike da ublažimo negativne demografske trendove. Rezultati popisa iz 2013. godine, koji su pokazali da BiH ima oko 3,5 miliona stanovnika, po mom mišljenju su frizirani podaci i mislim da nije bilo toliko ljudi”, naveo je Majić.

    Demograf Aleksandar Čavić naglasio je da i ovi podaci pokazuju da je veoma nepovoljna situacija u BiH po pitanju prirodnog priraštaja i migracija.

    “Za ove podatke su najviše zaslužne ekonomske migracije, odnosno migracije koje su uzrokovane političkom i pravnom nesigurnošću i problemima koji se tiču obrazovnog, zdravstvenog i drugih faktora, te radnim mjestima i platama koje nisu adekvatne. Samo u 2021. godini po pitanju negativnog prirodnog priraštaja BiH je ostala bez 22.000 stanovnika. Ove podatke daje vitalna statistika i oni su precizni i relevantni”, zaključio je Čavić za “Nezavisne novine”.