Autor: m88bogdanovic

Saudijski državni energetski gigant “Saudi Aramko” obavijestio je evropske rafinerije da u oktobru neće dobiti sirovu naftu, prenijeli su mediji.

“Aramko” je već otkazao neke isporuke za Evropu planirane za septembar nakon što su jemenski Huti napali dronovima i oštetili naftovod “Istok-Zapad” i zaustavili utovar u luci Јanbu na Crvenom moru, izvijestili su mediji. Sada je obustava izvoza produžena i za oktobar i odnosi se na sve evropske kupce.

Sukobi između koalicije predvođene Saudijskom Arabijom i Huta ponovo su se rasplamsali sredinom jula, nakon što je Saudijska Arabija izvela napad na aerodrom u Sani kako bi spriječila sletanje iranskog putničkog aviona. Posljednjih nedjelja, Huti su ostvarili teritorijalne dobitke u borbi protiv snaga koje podržava Saudijska Arabija i pojačali napade na strateške ciljeve unutar kraljevine.

Naftovod “Istok-Zapad”, dug 1.200 kilometara, povezuje glavna saudijska naftna polja na istoku zemlje sa lukom Јanbu, omogućavajući izvoz sirove nafte zaobilaženjem moreuza Ormuz, gdje je saobraćaj i dalje ozbiljno poremećen zbog američkog rata protiv Irana.

Naftovod je zatvoren nakon što su napadi dronovima oštetili tri pumpne stanice. Saudijska Arabija navodno nastoji da obnovi dio kapaciteta, ali bi potpuno ponovno puštanje u rad moglo da potraje i do šest nedelja.

“Saudi Aramko” nije komentarisao navode o otkazivanju isporuka za oktobar.

Evropa je postala sve zavisnija od alternativnih dobavljača nakon što je drastično smanjila kupovinu ruske nafte zbog sukoba u Ukrajini. EU je 2022. godine uvela embargo na uvoz većeg dijela ruske nafte, primoravajući rafinerije da pronađu druge dobavljače.

Isporuke saudijske nafte naglo su opale usred sukoba na Bliskom istoku. Proizvodnja u kraljevini pala je na 6,2 miliona barela dnevno u avgustu sa 10,9 miliona barela dnevno u februaru, prije početka rata. Naftovod “Istok-Zapad” je preusmjeravao oko 4 miliona barela dnevno (četiri posto globalne ponude) zaobilazeći blokirani Ormuz.

Nedostatak ponude primorao je evropske rafinerije da potraže alternative. Poljski državni energetski gigant “Orlen” saopštio je ranije ove nedelje da je obezbijedio 16 dodatnih isporuka iz Norveške, Velike Britanije, Alžira, Kazahstana, Azerbejdžana i sa američkog kontinenta kako bi nadoknadio manjak u snabdijevanju iz Saudijske Arabije tokom novembra.

Kompanija “Aramko” je takođe potražila alternativne izvozne rute, nudeći dodatne količine nafte azijskim rafinerijama putem pretovara sa broda na brod u blizini omanske luke Sohar.

U međuvremenu, Huti su proširili svoje pozicije duž zapadne obale Јemena i zauzeli stratešku teritoriju u blizini moreuza Bab el Mandeb, još jednog važnog pomorskog prolaza koji povezuje Crveno more i Adenski zaliv.

Rastući pritisak na snabdijevanje sa Bliskog istoka podigao je cijenu nafte iznad 100 dolara po barelu. Fjučersi nafte tipa “brent” u petak su bili oko 104 dolara, prenosi RTRS.

Najnovije Pisa testiranje za 2025. godinu pokazalo je veliki pad rezultata petnaestogodišnjaka u više evropskih zemalja, posebno u Francuskoj, Njemačkoj, Holandiji i Finskoj.

Studija mjeri koliko učenici znaju primijeniti školsko znanje iz čitanja, matematike i prirodnih nauka u stvarnim životnim situacijama.

Iako je Velika Britanija odstupila od negativnog trenda, veći dio zapadne Evrope nastavio je pad koji traje od 2018. godine. U Francuskoj, Njemačkoj, Holandiji i Finskoj udio petnaestogodišnjaka bez osnovne funkcionalne pismenosti i matematičkih vještina porastao je na gotovo trećinu generacije.

Stručnjaci navode da je pandemija ubrzala gubitke u učenju, ali da su uzroci dublji: hronični manjak nastavnika, česte kurikularne reforme koje zanemaruju osnovne vještine, rastuće nejednakosti i sve izraženija segregacija školskih sistema. Kao dodatni problem ističe se stalna upotreba pametnih telefona, koja smanjuje pažnju učenika i potiskuje “dubinsko čitanje” u korist površnog skrolanja.

Njemačka je zabilježila najlošiji Pisa rezultat do sada. Koordinator njemačkog istraživanja Samuel Grif upozorio je da sve više mladih nema osnovne vještine potrebne za građanski život i tržište rada.

– Druge zemlje su mnogo uspješnije u odvajanju obrazovnog uspjeha od porodične pozadine – kazao je Grif.

Podaci pokazuju i snažnu vezu između školskog uspjeha i socioekonomskog statusa: visok nivo kompetencija postiže samo dva odsto učenika iz porodica s niskim prihodima, naspram 25 odsto iz imućnijih domaćinstava.

U Holandiji je zabilježen istorijski minimum, posebno u čitalačkoj pismenosti, gdje 39 odsto petnaestogodišnjaka nema osnovne vještine za snalaženje u modernom društvu. Ministarstvo obrazovanja priznalo je da pad nije privremena posljedica pandemije, nego strukturni problem. U Francuskoj je ministar obrazovanja Eduard Gefray ocijenio rezultate zabrinjavajućim, ali ne i iznenađujućim, dok su analitičari ponovo ukazali na nedovoljna ulaganja i duboke društvene razlike. Finska je takođe pala u matematici i čitanju, a tamošnji stručnjaci upozoravaju da se nastavni planovi moraju mijenjati zajedno sa društvom, prenosi RTRS.

Italijanske zdravstvene vlasti upozoravaju da postoje dokazi da rastuća temperatura i duži topli periodi pomažu komarcima da šire virus zapadnog Nila na većem području, tokom više mjeseci u godini.

Više od 650 infekcija prijavljeno je u Italiji do sada ove godine, što čini otprilike polovinu svih slučajeva zabilježenih u Evropi, navodi se u podacima lokalnih zdravstvenih vlasti.

Virus zapadnog Nila smatra se endemskim u Italiji od 2020. godine, kada je broj slučajeva počeo da raste, a sada se registruje svakog ljeta i tokom rane jeseni.

Oko 80 odsto zaraženih ljudi ne razvije nikakve simptome, a većina ostalih doživljava blagu bolest sličnu gripu.

Teške neurološke komplikacije javljaju se u malom broju slučajeva, uglavnom kod starijih osoba i ljudi sa postojećim zdravstvenim problemima.

Stručnjaci kažu da je ovogodišnji broj slučajeva uglavnom u skladu sa prethodnim sezonama, prenio je AP.

Međutim, toplije vrijeme pogoduje razmnožavanju komaraca i to može da produži sezonu prenosa čak do novembra, izjavio je Antonino Bela, istraživač u italijanskom Nacionalnom institutu za zdravlje.

Područja u kojima ranije nije bilo virusa sada prijavljuju sve više infekcija, što odražava postepeno širenje virusa širom Italija, navode stručnjaci.

Poljska je danas, 19. septembra, pokrenula preventivne operacije vojne avijacije i podigla stepen pripravnosti sistema protivvazdušne odbrane i radarskog izviđanja zbog ruskih napada dronovima na Ukrajinu, saopštila je Operativna komanda poljskih oružanih snaga.

“U vezi sa napadima koje je Ruska Federacija izvela bespilotnim letjelicama na teritoriji Ukrajine, vojna avijacija je počela da djeluje u poljskom vazdušnom prostoru”, navedeno je u saopštenju objavljenom na društvenim mrežama, prenio je Radio Zet.

Operativna komanda navela je da su aktivnosti preventivne i usmjerene na obezbjeđivanje i zaštitu poljskog vazdušnog prostora, posebno u područjima uz ugrožene zone, prenosi Tanjug.

U Minhenu danas počinje Oktoberfest, a organizatori manifestacije ove godine očekuju oko 6,5 miliona posjetilaca, piše “Bild”.

Cijena litarske krigle piva ove godine kreće se od 14,80 do 15,90 evra, što je u prosjeku oko 2,5 odsto više nego prošle godine.

Svečana povorka pivara, ugostitelja i osoblja festivala počeće nešto poslije 10.30 časova, a više od 1.000 učesnika krenuće od Sendlinger tora prema prostoru na kojem se održava Oktoberfest.

U podne će gradonačelnik Minhena Dominik Krauze u šatoru Šotenhamel otvoriti prvo bure piva.

Drugog dana Oktoberfesta biće održana još veća povorka, u kojoj će učestvovati oko 9.000 ljudi u tradicionalnim bavarskim nošnjama i 60 svečano ukrašenih vozila.

Festival će trajati do 4. oktobra.

Na ovogodišnjem Oktoberfestu posjetiocima će prvi put biti predstavljene i nove atrakcije, među kojima je vrteška visoka 42 metra, sa dvije gondole, kao i “Ribarsko selo” sa pokretnim preprekama i 3D efektima.

U dijelu prostora pod nazivom “Stari Oktoberfest”, posjetioci mogu da vide tradicionalne nošnje i uživaju u starinskom ambijentu.

Oktoberfest ove godine donosi i filmsku novinu, jer će se na prostoru Terezijenvize snimati “Netfliksova” romantična komedija, za koju je ranije traženo oko 4.000 statista.

Organizatori navode da nošenje tradicionalne bavarske odjeće nije obavezno, iako su kožne pantalone i ženska haljina “dirndl” među najprepoznatljivijim simbolima festivala.

Američki državni sekretar Marko Rubio izjavio je danas da sporazum SAD sa Danskom i Grenlandom predstavlja veliku pobjedu za američki narod.

– Ovaj istorijski sporazum predstavlja veliku pobjedu za Sjedinjene Države i američki narod. Zahvaljujući viziji i vođstvu predsjednika Trampa, ovaj istorijski sporazum trajno garantuje bezbjednosne interese SAD na Arktiku, bez ikakvih troškova za američke poreske obveznike – rekao je Rubio u objavi na društvenoj mreži Iks, piše Tanjug.

Kako je naveo, Grenland će zauvijek biti dio zone strateške odbrane Sjeverne Amerike, čime će se spriječiti prisustvo bilo kog protivnika na toj teritoriji i u njenom okruženju.

– Ovaj sporazum trajno i u potpunosti riješava pitanja naše nacionalne bezbjednosti vezana za Grenland – zaključio je Rubio.

Prethodno, američki predsjednik Donald Tramp saopštio je da su Sjedinjene Američke Države postigle sporazum sa Danskom i Grenlandom kojim se, kako je naveo, Vašingtonu obezbjeđuje trajna kontrola nad bezbjednosnim i drugim pitanjima na Grenlandu.

Prema njegovim riječima, sporazum predviđa da nijedan protivnik SAD ubuduće neće moći da uspostavi bazu, vojno prisustvo ili realizuje osjetljive investicije na Grenlandu bez izričitog pisanog odobrenja Vašingtona, prenosi RTRS.

Američki predsjednik Donald Tramp zabranio je novinarima televizijskih mreža Si-En-En i “Em-Es nau”, te portala “Politiko” ulazak u Bijelu kuću, nazivajući ove medije “lažnim”.

Tramp je u objavi na mreži “Trut sošl” napisao da novinarima ovih medijskih kuća zabranjuje ulaz u Bijelu kuću jer šire lažne vijesti.

Za mrežu “Em-Es-nau” je rekao da je nedavno promijenila naziv u Em-Es-En-Bi-Si /MSNBC/ zbog nedostatka gledanosti i kredibiliteta.

Tramp je naveo da je “Politiko” primio osam miliona dolara direktno od vlasti nekadašnjeg predsjednika DŽozefa Bajdena, što je “rekord svih vremena”, te da su ga ta sredstva održala u životu.

– Meni to djeluje kao korupcije – napisao je Tramp.