U Hramu Hrista Spasitelja u Banjaluci danas je služen parastos za stradale Srbe iz Republike Srpske Krajine u hrvatskoj vojno-policijskoj akciji “Oluja” prije 27 godina, uz poruku da se taj egzodus nikada ne smije ponoviti, niti zaboraviti radi budućih pokoljenja.
Parastos je služilo sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve, a prisustvovali su direktor Dokumentaciono-informacionog centra “Veritas” Savo Štrbac, predstavnici banjalučkih gradskih vlasti i brojni građani.
“Hrvati danas slave, a mi opet tugujemo. Jer, desio se veliki egzodus krajiških Srba, ako ne i najveća izbjeglička kolona poslije Drugog svjetskog rata, od Knina, preko Banjaluke, do Beograda, Prištine i Subotice”, rekao je Šrtbac novinarima.
On je upozorio da se toliko godina od “Oluje” događa tihi egzodus Srba iz Hrvatske.
“Još uvijek ono malo Srba što je ostalo tamo ili se vratilo ponovo bježi u tom tihom egzodusu. Oni bježe od zla, najviše u Srbiju”, istakao je Štrbac.
Štrbac je ponovio da je u akciji “Oluja” i poslije nje, prema podacima “Veritasa” bila 1.881 srpska žrtva, te da je među stradalima najviše civila i starijih osoba.
“Nažalost, i dalje se od pomenutog broja srpskih žrtava 654 vode kao nestale. U tom smislu, radi identifikacije, pozivam opet sve krajiške porodice čiji se rođaci vode kao nestali da se u zemljama u kojima žive uključe u proces traženja svoje rodbine i na tom planu daju krv”, rekao je Štrbac.
On je istakao da je važno što je u Srbiji podignuta prva optužnica za hrvatske zločine protiv srpskih civila na Petrovačkoj i Prijedorskoj cesti, te izrazio nadu da će uskoro početi suđenje.
Štrbac je rekao da će danas u Banjaluci biti promovisane “Veritasove” publikacije “Procesuiranje ratnih zločina u Hrvatskoj počinjenih tokom rata 1991-1995”, “Hronika devet” i Bilten “Dani tuge i sjećanja”, koje vjerno prikazuju činjenice o egzodusu krajiških Srba u smislu da se to nikada ne zaboravi i ostane za vječnost.
Vojno-policijska akcija “Oluja” počela je 4. avgusta 1995. godine ofanzivom hrvatske vojske i policije, te jedinica HVO-a na području Banije, Like, Korduna i sjeverne Dalmacije.
Dan kasnije, 5. avgusta, hrvatska vojska je ušla u gotovo napušten Knin i istakla zastavu Hrvatske, dok su kolone izbjeglica preko srpskih teritorija u BiH krenule ka Srbiji.
Prema podacima “Veritasa”, tokom “Oluje” iz domova je protjerano više od 220.000 krajiških Srba, a na evidenciji se nalaze imena 1.869 poginulih i nestalih Srba, od kojih 1.220 civila.
Međunarodni sud pravde je u presudi iz februara 2015. godine “Oluju” okvalifikovao kao etničko čišćenje, ali ne i kao genocid, mada svjetski eksperti za tu oblast tvrde da je ta operacija imala sve karakteristike genocida.
