Svaki pristup ličnim podacima građana Bosne i Hercegovine se evidentira i pohranjuje, a pristup je omogućen samo ovlaštenim administratorima Agencije koji su prošli potrebne sigurnosne procedure, navodi se u promotivnom videu IDDEEA-e o elektronskom identitetu.
Međutim, pitanje obrade podataka u okviru sistema elektronskog identiteta postalo je predmet spora između IDDEEA-e i Agencije za zaštitu ličnih podataka BiH. Početkom februara ove godine IDDEEA je obavijestila Agenciju za zaštitu ličnih podataka da je obrisala podatke prikupljene u okviru aktivnosti koje nisu bile povezane sa izdavanjem identifikacionih dokumenata. Istovremeno je navedeno da je obustavljena testna faza sistema elektronskog identiteta.
Ipak, četiri mjeseca kasnije Agencija za zaštitu ličnih podataka konstatovala je da su na internet stranici IDDEEA-e i dalje dostupni promotivni i informativni materijali koji se odnose na elektronski identitet i elektronsko potpisivanje. U rješenju od 12. juna 2026. godine navedeno je da „IDDEEA izdaje kvalifikovane elektronske potvrde za elektronsko potpisivanje“.
Nakon što je Apelaciono vijeće Suda BiH potvrdilo ranije rješenje Agencije za zaštitu ličnih podataka da IDDEEA nema zakonski osnov za obradu podataka građana radi izdavanja kvalifikovanih elektronskih potpisa, direktor Agencije Almir Badnjević ukazao je na činjenicu da Savjet ministara BiH još nije usvojio potrebne podzakonske akte za punu primjenu sistema elektronskog potpisa.
„Zato smo mi razvili apsolutno novo rješenje, gdje smo ponudili građanima alternativu i rekli – okej, ukoliko vam se ne dozvoljava zakonom propisane stvari, evo, imate na drugi način praktično kroz udaljeno potpisivanje“, rekao je Badnjević u decembru 2025. godine.
U saopštenju od 19. juna 2026. godine IDDEEA je navela da dodatnu važnost cijelom pitanju daje odluka Ustavnog suda BiH u predmetu U-1/25, za koju smatra da potvrđuje državnu nadležnost u oblasti elektronske identifikacije i kvalifikovanih elektronskih certifikata.
S druge strane, u obrazloženju presude Ustavnog suda navodi se da je nadležnost IDDEEA-e u oblasti elektronskih certifikata vezana za poslove definisane Zakonom o Agenciji, dok su ministarstva unutrašnjih poslova označena kao izvorni organi za obradu i dostavljanje podataka u centralne registre.
Generalni sekretar Vlade Republike Srpske Dalibor Panić ocijenio je da pojedina tumačenja odluke Ustavnog suda prevazilaze njen sadržaj i da se na taj način otvaraju pitanja nadležnosti između institucija na različitim nivoima vlasti.
IDDEEA u svojim istupima ističe i status ovjerioca elektronskih potpisa koji joj je dodijelilo Ministarstvo komunikacija i transporta BiH. Istovremeno, dio stručne i političke javnosti ukazuje na različita tumačenja zakonskog okvira koji reguliše status Agencije i obavljanje poslova elektronskog certificiranja.
Ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske više puta je ukazivao na, kako navodi, proširenje nadležnosti IDDEEA-e izvan zakonom definisanog okvira. S druge strane, iz Ministarstva komunikacija i transporta BiH naglašavaju značaj digitalne transformacije i ulogu koju IDDEEA može imati u tom procesu.
„Neposredno nakon imenovanja u Vijeće ministara objavio sam i tražio da agencija IDDEEA može postati glavni integrator naše digitalne transformacije u BiH upravo zato što posjeduje sve ono što je potrebno, a to je baza podataka“, izjavio je ministar Edin Forto u julu 2025. godine.
Prema važećim propisima, IDDEEA upravlja informacionim sistemima, održava infrastrukturu za razmjenu podataka i vrši personalizaciju identifikacionih dokumenata, dok su ministarstva unutrašnjih poslova definisana kao izvorni organi koji prikupljaju i obrađuju podatke građana.
Rasprava o elektronskom identitetu, elektronskom potpisu i upravljanju ličnim podacima tako ostaje otvoreno pitanje koje uključuje pravne, tehničke i institucionalne aspekte, kao i pitanje povjerenja građana u digitalne servise javne uprave.
Komentariši