Premijer Srpske Radovan Višković sazvao je za danas 9. posebnu sjednicu Vlade Republike Srpske, na kojoj će se naći tri prijedloga zakona po hitnom postupku.
Na dnevnom redu je razmatranje Prijedloga zakona o dopuni Zakona o bankama Republike Srpske, kao i Prijedloga zakona o izmjenama i dopunama Zakona o Investiciono-razvojnoj banci Republike Srpske.
Biće razmatran i Prijedlog zakona o dopuni Zakona o unutrašnjem platnom prometu.
Vlada Republike Srpske saopštila je danas da je neprihvatljivo nametanje izmjena i dopuna Izbornog zakona BiH od samozvanog visokog predstavnika u BiH i pozvala sve članove organa za provođenje izbora iz Srpske da podnesu ostavke na dužnost.
Izražavajući opredjeljenje za potpuno poštovanje i dosljednu primjenu međunarodnog prava, Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH i Ustava Republike Srpske, stav Vlade Srpske je da se zakoni mogu mijenjati samo u parlamentarnom postupku – navedeno je u saopštenju.
Vlada Srpske zadužila je Ministarstvo uprave i lokalne samouprave da ovaj zaključak dostavi Savezu opština i gradova Republike Srpske i organima jedinica lokalne samouprave.
Vlada je razmatrala informaciju Ministarstva uprave i lokalne samouprave nakon što je Kristijan Šmit dva puta nametnuo izmjene Izbornog zakona BiH.
U saopštenju se navodi da je Vlada na telefonskoj sjednici usvojila informaciju u vezi sa nametanjem izmjena i dopuna Izbornog zakona BiH.
Još se ne smiruje bura oko osnovica za borački dodatak, a koplja se lome oko toga da li nakon odluke Ustavnog suda Republike Srpske dosadašnji obračun pada u vodu, ko će ubuduće utvrđivati tu osnovicu i koliko će ona iznositi.
Vlada Srpske je već najavila da osnovica ostaje ista jer se „odluka suda ne odnosi na nju“, pravnici tvrde obrnuto, a opozicija najavljuje da će tražiti da se osnovica za borački dodatak poveća jer bi o svemu sada trebalo da odlučuje Narodna skupština Republike Srpske, a ne Vlada, kao da to u suštini nešto mijenja jer zna se ko ima većinu u parlamentu.
Ko je u pravu, i da li se odluka Ustavnog suda RS, zaista, ne odnosi na osnovicu za borački dodatak ili oni koji „tumače“ ovu sudsku odluku, a koji sjede u izvršnoj vlasti nemaju pojma o pravu, ili namjerno sve tumače pogrešno?
Ustavni sud Republike Srpske je, naime, odlučio da član 16. stav 4. Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske nije u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske.
Osporenim članom zakona propisano je da odluku o utvrđivanju osnovice donosi Vlada početkom svake godine, u skladu sa visinom raspoloživih sredstava planiranih u budžetu za tu godinu, vodeći računa o dostignutom nivou prava.
Osnovica ostaje, Zakon se mijenja
Premijer Republike Srpske Radovan Višković je u međuvremenu izjavio da će Vlada Srpske i dalje isplaćivati primanja za boračke kategorije tvrdeći da Ustavni sud Srpske to nije stavio van snage, niti osporio.
On tvrdi da odluka Vlade nije stavljena van snage niti je osporena.
– To je samo instrukcija za neke buduće odluke Vlade Republike Srpske – rekao je Višković.
Slično tumačenje su dali i u Ministarstvu rada i boračko -invalidske zaštite.
Tvrde da je navedena Odluka Ustavnog suda objavljena u Službenom glasniku Republike Srpske broj 13/24 dana 9. februara 2024. godine, kada je u skladu sa odredbama Zakona o Ustavnom sudu RS osporena odredba i prestala da važi.
– Odluke Vlade o visini osnovice za obračun primanja utvrđenih Zakonom za 2024. godinu koje su donesene na osnovu osporene odredbe člana 16. stav 4. Zakona, stupile su na snagu prije objavljivanja Odluke Ustavnog suda u „Službenom glasniku Republike Srpske“, odnosno prije prestanka važenja navedene osporene zakonske odredbe – naveli su u ovom ministarstvu.
Najavljuju da će izmjeniti Zakon o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata, ali osnovica ostaje.
Drugim riječima, osnovica za boračka primanja, po njima, nije neustavna nego je neustavan Zakon.
Pogrešno tumačenje
S druge strane pravni stručnjaci se ne slažu sa ovakvim tumačenjem odluke Ustavnog suda Republike Srpske.
Profesor ustavnog prava Milan Blagojević rekao je za Srpskainfo da nije tačna tvrdnja Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite, prema kojem nedavna odluka Ustavnog suda RS o neustavnosti zakonske odredbe da Vlada svake godine određuje osnovicu za obračun visine boračkih primanja navodno nema dejstva na odluku Vlade o visini osnovice za boračka primanja u tekućoj 2024. godini.
On je upozorio da je navedeno tumačenje Ministarstva suprotna članu 68. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske.
– Naime, tom odredbom je propisano da propisi doneseni za izvršenje zakona koji su na osnovu odluke Ustavnog suda prestali da važe, neće se primjenjivati od dana objavljivanja odluke Ustavnog suda, ako iz odluke suda proizlazi da ti akti nisu u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske – kaže Blagojević.
Podsjeća da je Ustavni sud je nedavnom odlukom rekao da je neustavna odredba Zakona o pravima boraca da Vlada Republike Srpske svojom odlukom utvrđuje osnovicu za obračun boračkih primanja.
Time je, nastavlja Blagojević, taj sud istovremeno rekao da je neustavan i svaki podzakonski propis koji je već donesen za izvršenje takve neustavne zakonske odredbe.
-Imajući u vidu da je odluku o visini osnovice za obračun boračkih primanja u 2024. godini Vlada donijela kao podzakonski akt za izvršenje navedene odredbe Zakona o pravima boraca, koju je Ustavni sud proglasio neustavnom, jasno je da se ni ta Vladina odluka za 2024. godinu ne smije dalje primjenjivati, jer to zabranjuje već navedena odredba člana 68. stav 2. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske, usljed čega nisu zakoniti suprotni navodi resornog Ministarstva – upozorava Blagojević.
Isto mišljenje dijeli i banjalučki advokat Arsenije Baltić, koji za Srpskainfo kaže da Ustavni sud Republike Srpske jeste rekao da odredba Zakona nije u saglasnosti sa Ustavom.
– Međutim, dejstvo takve odluke je propisano Zakonom o Ustavnom sudu RS i ono podrazumijeva i to da podzakonski propisi koji su doneseni radi izvršenja neustavne zakonske odredbe se, takođe, ne mogu primjenjivati nakon odluke Ustavnog suda, ako iz te odluke suda proizlazi da su i oni neustavni – pojašnjava Baltić.
Ključno je, dodaje on, pitanje da li iz ove odluke Ustavnog suda RS proizlazi da je ta odluka o osnovicama za boračka primanja neustavna.
Baltić je stava da jeste.
– Mislim da to proizlazi iz toga što je odlukom Ustavnog suda upravo iz pravnog sistema Republike Srpske uklonjen osnov za nadležnost Vlade za donošenje ove odluke. U suštini, osnovica za boračka primanja bi se u budućnosti mogla obračunavati i isplaćivati samo na osnovu Zakona, i ne može se isplaćivati na osnovu ove odluke Vlade – zaključuje Baltić.
Premijer Republike Srpske Radovan Višković izjavio je da će Vlada Srpske i dalje isplaćivati primanja za boračke kategorije jer Ustavni sud Srpske to nije stavio van snage niti osporio.
Sve što treba da se plati radi Vlada Republike Srpske i mi ćemo to raditi i u budućem periodu, rekao je Višković.
Komentarišući raniju odluku Ustavnog suda Republike Srpske, prema kojoj odredba Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca, kojom Vlada na početku svake godine utvrđuje osnovicu mjesečnih primanja, nije u saglasnosti sa Ustavom Srpske, Višković je rekao da odluka Vlade nije stavljena van snage niti osporena.
– To je samo instrukcija za neke buduće odluke Vlade Republike Srpske – rekao je Višković, prenosi “Glas Srpske”.
Ustavni sud Republike Srpske u obrazloženju nedavne odluke naveo je, između ostalog, da ovlašćenje dato osporenom zakonskom odredbom Vladi izlazi iz okvira ustavnih nadležnosti izvršne vlasti da svojim opštim aktom, radi izvršavanja zakona, bliže uredi pojedina pitanja sadržana u zakonu.
Vlada Republike Srpske usvojila je danas Informaciju o trenutnim problemima u funkcionisanju Integrisanog zdravstvenog informacionog sistema Republike Srpske, te je dala podršku Fondu zdravstvenog osiguranja Republike Srpske u aktivnostima oporavka IZIS-a, nakon pretrpljenog hakerskog napada.
Vlada je obavezala Fond da u što kraćem mogućem roku pusti u rad IZIS, poštujući sve potrebne mjere bezbjednosti, dok je zdravstvenim ustanovama koje rade na aplikacijama IZIS-a ili koriste IZIS servise naloženo da striktno slijede instrukcije i preporuke Fonda zdravstvenog osiguranja u ovom periodu.
Takođe, Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, Agencija za informaciono-komunikacione tehnologije, Ministarstvo unutrašnjih poslova i Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite zaduženi su za koordinaciju procesa pružanja odgovora na računarsko-bezbjednosni incident i ostalih aktivnosti u skladu s propisima kojima se uređuje oblast informacione bezbjednosti u Republici Srpskoj, kroz rad stručnog tima.
Vlada Republike Srpske preporučuje i svim institucijama i ustanovama sa kojima IZIS ima uspostavljenu razmjenu podataka da izvrše detaljnu analizu eventualne kompromitacije informaciono-komunikacione infrastrukture, sistema, mreže i podataka. Takođe, Vlada je zadužila Agenciju za informaciono-komunikacione tehnologije da pripremi instrukciju o primjeni mjera zaštite informacionih sistema u javnim zdravstvenim ustanovama, kao i postupku procjene rizika eksternalizovanih servisa.
Podsjećamo, Integrisani zdravstveni informacioni sistem je 31.12.2023. godine bio izložen visokosofisticiranom hakerskom napadu, zbog čega je Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, zbog bezbjednosnih razloga, bio prinuđen da ga učini nedostupnim eksternim korisnicima. Zahvaljujući pravovremenoj i adekvatnoj reakciji, baza podataka IZIS-a je sačuvana i spriječene su veće posljedice. S obzirom na to da je IZIS implementiran u sve nivoe zdravstvene zaštite, predložena je dinamika funkcionalnog puštanja u rad po institucijama zdravstvenog sistema, te Fond zajedno sa održavaocima sistema radi na postepenom „podizanju“ dijelova sistema, kako bi osigurali da sistem na bezbjedan način bude vraćen u upotrebu.
Vlada je usvojila Informaciju o Smjernicama za izradu politike informacione bezbjednosti i Smjernicama za usklađeno djelovanje organa uprave u slučaju računarsko-bezbjednosnog incidenta Republike Srpske.
Zadužuju se republički organi, organi jedinica lokalne samouprave, pravna lica koja vrše javna ovlašćenja, kao i druga pravna i fizička lica koja pristupaju ili postupaju sa podacima u elektronskom obliku republičkih organa, organa jedinica lokalne samouprave i pravnih lica koja vrše javna ovlašćenja da usvoje ili ažuriraju postojeće politike informacione bezbjednosti u skladu s Smjernicama za izradu politike informacione bezbjednosti Agencije za informaciono-komunikacione tehnologije Republike Srpske.
Takođe, zadužuju se da primjenjuju Smjernice za usklađeno djelovanje organa uprave u slučaju nastanka računarsko-bezbjednosnog incidenta Agencije za informaciono-komunikacione tehnologije Republike Srpske.
Vlada je zadužila Agenciju za informaciono-komunikacione tehnologije Republike Srpske da redovno ažurira Smjernice za izradu politike informacione bezbjednosti i Smjernice za usklađeno djelovanje organa uprave u slučaju nastanka računarsko-bezbjednosnog incidenta u skladu s međunarodnim standardima i praksama, kao i tekućim okolnostima i o tome obavještavaju i edukuju obveznike primjene Zakona o informacionoj bezbjednosti Republike Srpske.
Vlada Srpske je usvojila Odluku o utvrđivanju osnovice za utvrđivanje visine prava i visine cenzusa propisanih Zakonom o dječjoj zaštiti za 2024. godinu.
Naime, Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o dječjoj zaštiti stupio je na snagu 1. januara 2024. godine, čime je nastala i obaveza da Vlada Republike Srpske svojom odlukom utvrdi osnovice za utvrđivanje visine prava i visine cenzusa iz dječije zaštite, da bi korisnici nesmetano ostvarili svoja prava i u 2024. godini.
Odlukom je utvrđena osnovica za određivanje visine prava na materinski dodatak u procentu od 58 odsto od najniže plate u Republici Srpskoj u 2023. godini i za 2024. godinu iznosi 406 KM. Istom odlukom, osnovica za utvrđivanje visine prava na dodatak na djecu i visine prava na naknadu roditelju-njegovatelju ili njegovatelju utvrđuju se u procentu od 93 odsto od najniže plate u Republici u 2023. godini i za 2024. godinu iznose 651 KM. Takođe, osnovica za utvrđivanje visine cenzusa utvrđuje se u procentu od 100 odsto od najniže plate u Republici u 2023. godini i za 2024. godinu iznosi 700 KM. Podsjećamo, Zakonom o izmjenama i dopunama Zakona o dječjoj zaštiti predviđena je novina po kojoj se i iznos materinskog dodatka u Republici Srpskoj sada utvrđuje u iznosu od 100 odsto od osnovice utvrđene Odlukom Vlade, odnosno usklađuje sa promjenama najniže plate u Republici u prethodnoj godini, dok je ranije ovaj iznos bio određen zakonom, u fiksnom iznosu.
Vlada je donijela Rješenje o prihvatanju Finansijskog plana i Priloga 2, 3, 6, 8, 9, 10 i 17, kojim se detaljnije definišu pojedine odredbe Ugovora o koncesiji za auto-put Banja Luka – Prijedor – Novi Grad (prva faza: Banja Luka – Prijedor).
U skladu sa neophodnim odredbama i redovnim procedurama za nastavak realizacije projekta, usaglašeni su prilozi broj: 2 – Prilazni putevi, 3 – Čišćenje lokacije, 6 – Specifikacija rezultata, 8 – Oprema izvođača radova, 9 – Fiksna oprema za upravljanje, 10 – Ugovor sa nezavisnim inženjerom i 17 – Dolazni putevi.
Ugovorom o koncesiji za izgradnju auto-puta Banja Luka – Prijedor – Novi Grad (prva faza: Banja Luka – Prijedor) koji je zaključen 13. decembra 2018. godine između Vlade Republike Srpske kao koncedenta i kineske kompanije „SDHS-CSI BH„ d.o.o. Banjaluka kao koncesionara, definisana je obaveza usaglašavanja i potvrđivanja priloga (ukupno 32), od strane obje ugovorne strane, a koji čine sastavni dio Ugovora.
U okviru osnovnog Ugovora prethodno su usaglašeni prilozi 5, 7, 14, 18, 19 i 22, a tokom 2021. godine usaglašeni su prilozi 4, 11, 12, 13, 20, 27, 28, 29, 30, 31 i 32.
Usaglašavanje i potpisivanje preostalih priloga iz Ugovora o koncesiji se očekuje u što skorijem periodu, a aktivnosti oko navedenog su trenutno u toku.
Vlada Republike Srpske dala je saglasnost Željeznicama Republike Srpske A.D. Doboj za povećanje tarife za prevoz putnika na prugama Republike Srpske za 20 odsto, u skladu sa zahtjevom Željeznica Republike Srpske Ministarstvu saobraćaja i veza za povećanje cijena prevoza putnika u unturašnjem saobraćaju.
Imajući u vidu da je postojeća putnička tarifa iz 2018. godine, a da je povećanje cijena materijala, energije, roba i usluga prouzrokovalo povećanje cijena usluga u svim vidovima saobraćaja, neophodno je da se izvrši usklađivanje važeće putničke tarife sa cijenama u okruženju i na globalnom nivou.
Željeznice Republike Srpske dostavile su analizu putničkog saobraćaja sa tabelama u kojim je izvršeno poređenje cijena prevoza željezničkog u odnosu na drumski saobraćaj, i iz kojih je vidljivo da su cijene u drumskom saobraćaju na nekim relacijama i do 50% veće u korist drumskog saobraćaja, čak i ukoliko se cijene u željezničkom saobraćaju koriguju za 20%. Nadalje, u analizi se navodi da bi povećanjem cijena prevoza sa postojećim brojem putnika, te prtljaga i ekspresnih pošiljaka „Željeznice Republike Srpske“ ostvarile prihod od 350.000,00 KM, što bi moglo doprinijeti kvalitetnijem željezničkom saobraćaju.
Vlada je donijela Rješenje kojim se daje saglasnost na Prijedlog Ugovora o finansijskoj podršci Preduzeću za pružanje usluga u vazdušnom saobraćaju Aerodomi Republike Srpske a.d. Banja Luka za 2024. godinu, a koji će se zaključiti između Vlade Republike Srpske i Aerodroma Republike Srpske a.d. Banja Luka.
U skladu sa Zakonom o izvršenju budžeta Republike Srpske, na osnovu kojeg je u Budžetu Republike Srpske za 2024. godinu predviđena subvencija Preduzeću za usluge u vazdušnom saobraćaju Aerodromi Republike Srpske a.d. Banjaluka u iznosu od 2.000.000,00 KM, Vlada Republike Srpske dala je saglasnost na Prijedlog ugovora o finansijskoj podršci Preduzeću za pružanje usluga u vazdušnom saobraćaju Aerodromi Republike Srpske a.d. Banja Luka za 2024. godinu.
Za praćenje realizacije ovog ugovora zadužuju se Ministarstvo saobraćaja i veza i Aerodromi Republike Srpske a.d. Banja Luka.
Vlada Republike Srpske usvojila je Informaciju o primjeni procjene uticaja propisa za 2023. godinu.
Procjena uticaja propisa je dio reforme javne uprave i predstavlja način izrade propisa, koji obezbjeđuje kvalitet propisa, a podrazumijeva proces od nekoliko koraka: analizu postojećeg stanja i problema, postavljanje ciljeva, razmatranje opcija za ostvarivanje ciljeva, analizu uticaja opcija i izbor optimalne opcije, definisanje načina za praćenje i vrednovanje usvojene opcije i konsultacije sa zainteresovanim stranama tokom procesa.
U Republici Srpskoj, procjena uticaja propisa se razvija od 2007. godine, prvobitno kroz pilot projekte a zatim se trajno uvodi u pravni sistem i obučavaju se državni službenici. Primjena procjene uređena je Odlukom o procjeni uticaja propisa, Poslovnikom o radu Vlade, Poslovnikom Narodne skupštine i Pravilima za izradu zakona i drugih propisa.
Početkom ove godine, donesena je nova Odluka o procjeni uticaja propisa, kojom je primjena procjene unaprijeđena. U skladu s Odlukom, procjenu primjenjuju svi republički organi uprave u izradi nacrta i prijedloga zakona, a Ministarstvo privrede i preduzetništva vrši kontrolu sprovedene procjene i daje mišljenje, ali i pruža stručnu pomoć u sprovođenju procjene. Novom Odlukom, uvedena je procjena uredbi i pravilnika kojima se razrađuju formalnosti (upravni postupci i akti u vezi s obavljanjem privredne djelatnosti) i davanje mišljenja o sprovedenoj procjeni navedenih podzakonskih akata, procjena uticaja je proširena na procjenu uticaja odredaba propisa Evropske unije koje se preuzimaju u domaće zakonodavstvo i uticaja na mala i srednja preduzeća. Takođe, uvedeno je sprovođenje naknadne analize usvojenog zakonskog rješenja.
Ukoliko Vlada donese odluku, vrši se i detaljna procjena na odabranoj oblasti ili zakonu. Tako je od 2012. do 2019. godine, sprovedeno deset detaljnih procjena, čiji su rezultati predstavljali dobru osnovu za donošenje odluka Vlade i značajne pomake u predmetnim oblastima. Najbolji primjeri su procjena na Zakonu o registraciji poslovnih subjekata, koja je dovela do reforme registracije, odnosno jednostavnije i jeftinije registracije, Zakonu o slobodnim zonama, koja je dovela do jasnijeg uređenja oblasti i stvaranja uslova za osnivanje zona u Republici Srpskoj itd.
Kao koordinator i kontrolor primjene procjene, Ministarstvo je uočilo da postoje određene poteškoće u primjeni, u pogledu kvaliteta analize i procjene samih uticaja propisa, naročito na poslovne subjekte i građane. Јedan od glavnih nedostataka je neblagovremenost primjene procjene uticaja propisa, odnosno u trenutku kada je nacrt propisa već pripremljen, čime se ograničava relevantnost i svrha procjene.
Procjena uticaja se primjenjuje u svim razvijenim zemljama i zemljama u okruženju. Njenu primjenu prate međunarodne organizacije, koje sprovode istraživanja i nalaze objavljuju u svojim izvještajima. U posljednjim izvještajima, prepoznat je napredak Republike Srpske u ovoj oblasti, ali i nedostaci koji istovremeno predstavljaju i putokaz za dalje unapređenje primjene procjene uticaja propisa.
Vlada Republike Srpske prihvatila je danas informaciju o provođenju procedure dodjele podsticaja za mala i srednja preduzeća u ovoj godini, saopšteno je iz Biroa Vlade za odnose s javnošću.
Maksimalni iznosi podsticaja iznosili su 24.000 KM kod sajmova i digitalne transformacije, 48.000 KM kod tehničkih inovacija i 5.000 KM kod starih zanata.
Iznos podsticaja po pojedinačnom korisniku određen je na osnovu ostvarenog broja bodova, procenta sufinansiranja i maksimalne vrijednosti opravdanih ulaganja, koja se sufinansira u skladu sa Uredbom.
Ukupna vrijednost svih projekata kod subjekata koji ispunjavaju uslove iznosi 5.629.932 KM, a korisnici podsticaja su ostvarili ukupan prihod od 89.750.208 KM i zapošljavali 857 radnika, prema podacima iz 2022. godine.
Za dodjelu podsticaja prijavilo se 277 privrednih subjekata.
Vlada je donijela i odluku o pokretanju procesa izrade, treće po redu, strategije za unapređenje i razvoj volontiranja u Republici Srpskoj /2024 –2030. godine/.
Riječ je o strateškom dokumentu koji definiše ciljeve, mjere i aktivnosti usmjerene ka razvoju i promociji volontiranja u Republici Srpskoj, kao aktivnosti od opšteg interesa kojom se doprinosi poboljšanju kvaliteta života, aktivnom uključivanju građana u društvene procese i razvoju humanijeg i ravnopravnijeg demokratskog društva.
Za razliku od prethodne dvije strategije koje su obuhvatale periode od po pet godina, ova strategija će obuhvatati sedmogodišnji period, u skladu sa novim Zakonom o strateškom planiranju i upravljanju razvojem u Republici Srpskoj.
Za realizaciju prethodne Strategije, samo putem grantova Ministarstva porodice, omladine i sporta, izdvojeno je oko 400.000 KM za različite projekte omladinskih organizacija i drugih udruženja građana, koji su doprinosili realizaciji volonterskih i humanitarnih aktivnosti, radu republičkog Volonterskog servisa, realizaciji godišnjih republičkih volonterskih akcija, te unapređenju, razvoju i promovisanju volontiranja.
Najniža zagarantovana zarada (minimalac) od 1. januara 2024. u Republici Srpskoj biće 900 KM, odlučila je Vlada Republike Srpske.
Obrazlažući ovu odluku, Danijel Egić, ministar rada i biračko-invalidske zaštite Republike Srpske, kazao je nakon 51. sjednice izvršne vlasti da prema zakonu o radu, Ekononsko socijalni savjet RS trebalo da u posljednjem kvartalu predloži iznos najniže zarade, te da Vlada, bila primorana da utvrdi iznos minimalca, jer socijalni partneri u Srpskoj, odnosno predstavnici Saveza sindikata RS, Unije poslodavaca RS i upravo Vlade Srpske, nisu mogli da se dogovore o ovom pitanju, jer su, svako za sebe, imali različite prijedloge o iznosu ove zarade, a koja trenutno iznosi 700 KM.
Odgovarajući na pitanje: Kako Vlada Republike Srpske planira pomoći poslodavcima koji neće moći izdržati povećanje minimalca na 900 maraka?, Egić je kazao da ne može da kaže tačno kako.
“Uvjereni smo da će to biti jako mali poslodavaca. Prema Zakonu o radu najniža plata se isplaćuje samo ako radnik ne može svojim radom da nadomjesti tu platu. A znamo svi da svi radnici više zarađuju, a plaćeni su, bar po minimalcu. To smo znali utvrditi kad bi inspekcije išle po preduzećima. To je ta siva zona, koju moramo da iskorijenimo i očistimo”, naglasio je on.
“Nije uračunat topli obrok i prevoz u najnižu platu” , poručio je Egić, odgovarajući na ovo pitanje.
Podsjećamo, prvo je predsjednik Srpske Milorad Dodik iznio ideju da minimalac bude 1.050 maraka, nakon čega je krenulo licitiranje.
Poslodavci su smatrali da je realno da bude 750 KM sa svima davanjima, što je za sindikalce bilo potpuno neprihvatljivo.
Pominjali su iznos od minimalno 950 KM, ali i uz poruku da prihvataju i Dodikovu ideju.
On je rekao da će od januara 2024. biti uveden jedinstven borački dodatak od tri KM za sve boračke kategorije, od prve do sedme.
To se, podsjetimo, odnosi na sve borce koji su bili u zoni borbenih dejstava, minimalno mjesec dana.
Narodna skupština Republike Srpske bi iduće sedmice trabalo da raspravlja o Prijedlogu budžeta RS za narednu godinu i to po hitnom postupku, koji je za 212 miliona KM veći od okvira Rebalansa Budžeta Srpske za 2023. godinu. Međutim, nisu svi dobili veće budžete, ima i onih kojima su budžeti drastično skresani.
Idok budžet predsjednika Republike Srpske, Milorada Dodika ostaje nepromjenjen, pa će i naredne godine iznositi 56,5 miliona KM, što je ove godine izazvalo brojne negativne reakcije, u Ministarstvu porodice, omladine i sporta Republike Srpske nemaju razloga za slavlje.
Naime, budžet ovog Ministarstva, na čijem čelu se nalazi Selma Čabrić (SP RS), manji je za čak 15 miliona maraka u odnosu na rebalans ove godine.
Prema Prijedlogu budžeta RS, koji je Vlada Srpske uputila u Narodnu skupštinu RS, Ministarstvo porodice, omladine i sporta bi naredne godine trebalo da raspolaže sa 73,2 miliona KM dok je ove godine na raspolaganju imalo 88,4 miliona KM.
Najviše „kresanja“ bilo je na stavki grantovi koja je smanjena sa 24,3 miliona KM na 6,2 miliona KM.
Primjera radi, tekući grant za vrhunski sport ove godine je iznosio 22,8 miliona KM, a za sljedeću godinu će iznositi tek 3 miliona KM.
„Kresanje“ budžeta doživjelo je i Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske za čak osam miliona maraka.
Budžet ovog Ministarstva, na čijem čelu se nalazi Alen Šeranić (SNSD), smanjen je sa 499 miliona maraka na 491 milion maraka.
Manji budžet predviđen je i za Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske na čijem čelu se nalazi Savo Minić (SNSD).
Budžet je smanje za četiri miliona maraka, pa će umjesto ovogodišnjih 28,2 miliona maraka, Ministarstvo sljedeće godine raspolagati sa 24,9 miliona maraka.
Ovo smanjenje najviše će osjetiti Jedinica za koordinaciju poljoprivrednih poljoprivrednih projekata za koju, projekcijom budžeta, sljedeće godine nije predviđena ni marka u budžetu, dok je ove godine dobila 3,4 miliona maraka.
Za dva miliona budžeti su „skresani“ i Ministarstvu trgovine i turizma RS i Ministarstvu energetike i rudarstva RS.
Tako će budžet Ministarstvu trgovine i turizma RS, na čijem čelu se nalazi Denis Šulić (SNSD) umjesto ovogodišnjih devet, iznositi 6,5 miliona maraka.
Ministarstvo energetike i rudarstva RS, na čelu sa ministrom Petrom Đokićem (SP RS), raspolagaće sa budžetom od 9,4 miliona maraka, dok je ove godine on iznosio 11,1 milion maraka.
Najmanje smanjenje očekuje Ministarstvo privrede i preduzetništva RS, na čelu sa Vojinom Mitrovićem (SNSD) i iznosiće 33,8 milion maraka, umjesto 34,5 milion maraka.
Slično je prošlo i Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju RS, na čijem čelu je Bojan Vipotnik (US).
Budžet ovog Ministarstva trebao bi da iznosi 5,5 miliona maraka, umjesto ovogodišnjih 6,5 miliona maraka.
Ništa od podsticaja za djecu poginulih
Za razliku od ovih ministarstava, budžet Ministarstva pravde RS, na čelu sa Milošom Bukejlovićem (SNSD), neće pretrpjeti nikakve izmjene.
Ministarstvo će tako i naredne godine raspolagati sa istim budžetom koji se kreće oko dva miliona maraka.
Ima i onih čiji budžeti su drastično povećani.
Pa će tako Ministarstvo rada i boračko-invalidske zaštite RS, na čelu sa Danijelom Egićem (SNSD), imati budžet od 480 miliona maraka što je za 122 miliona maraka više u odnosu na ovogodišnji budžet (358 miliona KM).
Ovo uvećanje se odnosi uglavnom na povećanje izdvajanja za borački dodatak, porodične i lične invalidnine.
Zanimljivo je da je Prijedlogom budžeta nije planirano nikakvo izdvajanje za Zavod za zapošljavanje za podsticaj zapošljavanja i samozapošljavanja djece poginulih boraca, RVI i demobilisanih boraca RS.
Rebalansom ovogodišnjeg budžeta Zavod je za ove namjene dobio 10 miliona KM, dok za sljedeću godinu nije planirana ni marka.
Takođe, tekuće doznake za nezaposlene demobilisane borce mlađe od 60 godina ove godine su iznosile 8,6 miliona maraka, dok za sljedeću godinu ona iznose 0 KM.
Veći budžet za čak 13 miliona maraka imaće i Ministarstvo unutrašnjih poslova RS, na čelu sa Sinišom Karanom (SNSD).
Budžet se tako povećava sa 277 miliona maraka na 290,4 miliona maraka. Najviše novca planirano je da se izdvoji za nabavke postrojenja i opreme.
Ove godine je za tu stavku na raspolaganju bilo 11,1 milion maraka, dok će sljedeće godine MUP RS za te namjene na raspolaganju imati 21,2 milion maraka.
Takođe, izdaci za otplatu dugova veći su za milion maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.
Tako će umjesto 1,9 miliona maraka za te namjene iduće godine na raspolaganju imati 2,8 milion maraka.
Željeznicama RS 10 miliona KM
I budžet Ministarstva saobraćaja i veza RS, na čijem čelu se nalazi Nedeljko Čubrilović (DEMOS), veći je za čak 12 miliona maraka.
Čubrilović će na raspolaganju imati 25,2 miliona maraka, umjesto ovogodišnjih 13,9 miliona maraka. Najviše je povećana stavka subvencije (sa 11,7 na 23 miliona KM).
Planirano je tako da se subvencije preduzeću „Željeznice RS“, čiji je direktor iz Čubrilovićevog DEMOS-a, povećaju sa 10 miliona maraka na 20 miliona maraka.
Povećane su i subvencije dva preduzeća u kojima su direktori iz Ujedinjene Srpske.
Tako su subvencije za preduzeće “Aerodromi Republike Srpske” povećane sa 1,1 milion na dva miliona maraka, dok će JP “Pošte Srpske” umjesto 510.000 KM dobiti milion KM.
I budžet Ministarsva finansija RS, na čelu sa Zorom Vidović (SNSD), imaće veći budžet za dva miliona maraka.
Vidovićeva će na raspolaganju imati 20,6 miliona maraka, a povećanje se uglavnom odnosi na stavku ličnih primanja, te za rashode za stručne usluge (povećani za 800.000 KM).
Isto povećanje očekuje i Ministarstvo za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje RS, na čijem čelu se nalazi Željko Budimir (SNSD). Budžet će iznositi 18 miliona maraka.
Zanimljivo je da su rashodi ovog Ministarstva za lična primanja smanjeni, ali su grantovi povećani sa 190.000 KM na 1,2 miliona KM.
Za dva miliona maraka povećan je i budžet Ministarstva prosvjete i kulture RS, na čijem čelu se nalazi Željka Stojičić (SNSD).
Ona će tako iduće godine raspolagati sa 18,9 miliona KM, a povećanje se uglavnom odnosi na grantove.
Tako su tekući grantovi kulture povećani sa 150.000 KM na 500.000 KM, dok novac za Narodnu i univerzitetsku biblioteku RS smanjen sa 150.000 na 100.000 KM.
Ministarstvo za evropske integracije i međunarodnu saradnju RS, na čelu sa Zlatanom Klokićem (SNSD) raspolagaće sa 12 miliona maraka, umjesto 11 miliona KM, dok će Ministarstvo uprave i lokalne samouprave RS, na čijem je čelu Senka Jujić (NPS), dobiti 11,9 miliona maraka, što je oko 200.000 KM više u odnosu na ovogodišnji.
Vlada Republike Srpske zatražiće od Narodne skupštine Republike Srpske odobrenje da se u narednoj godini dugoročno zaduži sa maksimalno 951,7 miliona KM.
Podsjećamo, predloženi budžet Republike Srpske za 2024. godinu iznosi 5.735.000.000 KM.
Prema prijedlogu Odluke o dugoročnom zaduživanju, plan je da se Republika Srpska na domaćem tržištu dugoročno zaduži 141,7 miliona, a na međunarodnom tržištu 810 miliona KM.
– Usvojeni budžet veći je za 212 miliona ili za četiri odsto u odnosu na nedavno usvojeni rebalans budžeta za 2023. godinu – rekao je premijer Radovan Višković.
U skladu sa zakonom o zaduživanju, dugu i garancijama, precizirao je predsjednik Vlade, kratkoročni dug ne može biti viši od osam odsto redovnih prihoda ostvarenih u prethodnoj fiskalnoj godini, pa prema prihodima iz rebalansa budžeta za ovu godinu, maksimalan iznos kratkoročnog duga u 2024. godini ne može biti viši od 337,85 miliona KM – piše Capital.
Vlada je utvrdila i iznos garancija koje može izdati Republika Srpska u 2024. godini. Ovom odlukom odobrava se izdavanje garancija Republike Srpske za zaduženja u 2024. godini do iznosa od 500 miliona KM, s tim da ukupna izloženost RS po izdatim garancijama ne može biti viša od ograničenja definisanog zakonom koje iznosi 15 odsto BDP-a u toj godini – rekao je premijer.
Ministarka finansija Zora Vidović precizirala je da su u budžetu za narednu godinu planirani prihodi po osnovu poreza i doprinosa veći za deset odsto.
Vlada je danas usvojila i dopune Zakona o porezu na dohodak kojima će se se napraviti razlika između malog poljoprivrednika koji ima godišnji prihod do 50.000 KM i lica koje obavlja poljoprivrednu djelatnost u formi preduzetnika.
– Oni koji imaju manje od 12.000 KM godišnje ne bi plaćali porez, oni između 12.000 KM i 25.000 KM godišnje plaćali bi godišnji porez od 200 KM, a oni čiji je prihod od 25.000 KM i 50.000 KM plaćali bi godišnje 400 KM. Oni čak neće morati da vode poslovne knjige, već će im se poreska obaveza utvrđivati na osnovu njihove izjave o prihodima – precizirala je ministarka finansija.
O predloženom budžetu i zahtjevu za zaduživanje raspravljaće narodni poslanici na posebnoj sjednici koja je zakazana za 12. decembar.
Premijer Republike Srpske Radovan Višković poručio je da Vlada ostaje odgovoran partner koji prati stanje u privredi i javnom sektoru i na osnovu koga će djelovati u budućnosti.
Višković je danas u Banjaluci razgovarao sa predstavnicima Konfederacije sindikata Republike Srpske, u okviru nastavka konsultacija sa socijalnim partnerima o izradi novog budžeta za 2024. godinu.
On je prezentovao karakteristike novog budžeta, kao i stavke koje se odnose na unapređenje položaja radnika.
Predsjednik Konfederacije sindikata Republike Srpske Željko Tepavčević predstavio je trenutni položaj radnika koje zastupa, te izložio problematike u pojedinim granama i prijedloge kako da se unaprijede određeni segmenti koji utiču na položaj i prava radnika.
Na sastanku je zaključeno da je potrebno poboljšati pregovarački proces između sindikata i poslodavaca, koji je najefikasniji način prevazilaženja svih izazova.
Sastanku su prisustvovali ministar finansija Zora Vidović i ministar rada i boračko-invalidske zaštite Danijel Еgić.