Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić potvrdio je da je na granici između Srbije i Sjeverne Makedonije uhapšen Andrij Naumov, nekadašnji visoki zvaničnik Službe bezbjednosti Ukrajine.
Vučić je 14. juna u odgovoru na pitanja Radija Slobodna Evropa (RSE) izjavio da “ima informacije” o uhapšenom Naumovu, ali nije otkrio više detalja o tome da li će on biti isporučen Ukrajini.
Naumov je uhapšen 7. juna na graničnom prijelazu na jugu Srbije zbog sumnje za pranje novca, a Vučićeva izjava prva je zvanična potvrda hapšenja ukrajinskog obavještajca o kojem su mediji samo spekulisali.
Andrij Namov je Ukrajinu, prema saznanjima ukrajinskog servisa RSE-a, napustio nekoliko sati uoči ruske invazije 24. februara, a u svojoj zemlji je pod istragom zbog veleizdaje.
Niko od nadležnih u Srbiji, ali ni ambasada Ukrajine u Beogradu do objavljivanja ovog teksta, nisu odgovorili na pitanja RSE-a povodom hapšenja.
Nema ni odgovora gdje se uhapšeni trenutno nalazi, niti da li je pokrenuto pitanje eventualne ekstradicije.
Šta se zna o hapšenju?
Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije saopštilo je 8. juna da su prilikom pokušaja izlaska iz Srbije na graničnom prijelazu sa Sjevernom Makedonijom uhapšena dvojica muškaraca, državljana Ukrajine i Njemačke zbog sumnje da su izvršili krivično djelo pranje novca.
U zvaničnom saopštenju nije naveden pun identitet uhapšenih već samo inicijali – Ukrajinac A.N. (40) i državljanin Nemačke A. A. (36).
Policija je, kako se navodi, tokom pregleda njihovog automobila pronašla više od 600 hiljada eura i oko 125.000 dolara u gotovini, kao i drago kamenje (dva smaragda), čija je vrijednost procenjena na oko 6.500 eura.
Terete se da su novac i drago kamenje, “za koje se sumnja da potiču iz kriminalnih djelatnosti, namjeravali da prenesu preko graničnog prijelaza i iznesu iz Srbije”, dodaje se u saopšenju.
Policija je navela i da je automobilom marke “BMW” upravljao državljanin Njemačke, dok je s njim u društvu bio uhapšeni Ukrajinac.
Nije saopšteno kada su i na kom prijelazu ušli u Srbiju, niti koliko su vremena proveli u zemlji.
Iz Posebnog odjeljenja za suzbijanje korupcije Višeg javnog tužilaštva u Nišu, po čijem su nalogu uhapšeni, nisu odgovorili na pitanja RSE-a gdje se trenutno nalazi državljanin Ukrajine, niti kada će biti izveden pred sud.
Na pitanja RSE-a povodom hapšenja nisu odgovorila ni nadležna Ministarstva pravde i spoljnih poslova Srbije.
Ni iz ambasade Ukrajine u Beogradu nema odgovora da li je ambasada obavještena o hapšenju, kao ni da li je uhapšeni ukrajinski državljanin zatražio njihovu pravnu pomoć.
Ko je Andrij Naumov?
Sada bivši brigadni general Andrij Naumov se Službi bezbjednosti Ukrajine (SBU) priključio 2019. godine, na poziv tada novog načelnika Ivana Bakanova.
Nakon toga imenovan je za šefa Glavnog direktorata za unutrašnju bezbjednost, gdje je dobio nova, veća ovlaštenja i uticaj u službi.
Bivši obavještajac je bio meta novinarskih istraga koje su se ticale korupcije, šverca novca i drugih vrijednih predmeta u inostranstvo.
Novinari “Šeme”, projekta ukrajinskog servisa RSE – Radio Svoboda, u oktobru su 2020. godine otkrili elitne nekretnine Naumova, koje su nespojive sa zvaničnim primanjima državnog službenika.
To uključuje trosoban stan u elitnom kompleksu u centru Kijeva, kupljen četiri puta jeftinije od tržišnih cijena.
Novinari su saznali da su ovaj stan, kao i imanje u blizini Kijeva, projektovani za njegovu majku, ali da ih je koristio visoki zvaničnik SBU-a.
U januaru 2021. Služba bezbjednosti Ukrajine objavila je da je priveden pripadnik službe koji je pokušao da ubije zvaničnika SBU-a.
Kasnije se saznalo da je žrtva trebalo da bude Andrij Naumov, a da je naručilac ubistva navodno bio visokorangirani zvaničnik SBU-a Dmitro Neskoromni.
Upućeni smatraju da je u ovom slučaju bila riječ o borbi za prevlast unutar službe.
Andrij Naumov je izgubio funkciju krajem jula 2021.
Prije dolaska u SBU, Naumov je radio u Državnoj agenciji za upravljanje zonom isključenja nuklearne elektrane u Černobilu.
Bio je odgovoran za upravljanje privrednim kompleksom zone isključenja, kao i za komunikaciju sa javnošću o statusu radijacije. Bio je u kontatku sa privatnim kompanijama koje tamo dovode posjetioce, a ukrajinski istražitelji danas se bave aktivnostima tadašnjeg rukovodstva zbog sumnje na zloupotrebu službenog položaja.
Andrij Naumov je prije Černobila 12 godina radio u Tužilaštvu, kao viši pomoćnik zamjenika glavnog tužioca, a potom i kao viši tužilac.
Za šta ga terete u Ukrajini?
Naumov je napustio Ukrajinu nekoliko sati prije ruskog napada 24. februara.
U Ukrajini je protiv njega u toku istraga pod sumnjom za veleizdaju.
Ovo su 29. marta izvijestili novinari ukrajinskog servisa RSE-a, pozivajući se na svjedočenja nezavisnih izvora iz policije.
Prema izvještaju, Naumov je u pratnji nekoliko ljudi napustio Ukrajinu 23. februara, a njegova porodica napustila je zemlju ranije.
U drugoj polovini marta 2022, policija je pretresla više lokacija zbog istrage Državnog istražnog biroa koja je protiv Naumova pokrenuta po članu 111 Krivičnog zakonika (“izdaja”).
Pretresi su obavljeni na više adresa, uključujući i one koje se pominju u novinarskom istraživanju RSE-a o elitnim nekretninama tada visokog funkcionera Službe bezbjednosti.
Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski je Naumovu u aprilu 2022. oduzeo čin brigadnog generala.
“Nemam vremena da se bavim svim izdajnicima. Ali postepeno će svi biti kažnjeni. Zato Andrij Olehovič Naumov, bivši načelnik Glavnog odjeljenja unutrašnje bezbjednosti Službe bezbjednosti Ukrajine, više nije general”, rekao je Zelenski u video obraćanju.
