VRBAS Media

Oznaka: svjetska banka

  • Upozorenje: “Globalna ekonomija puca po šavovima”

    Upozorenje: “Globalna ekonomija puca po šavovima”

    Glavna tema ovogodišnjeg prolećnog sastanka MMF i Svetske banke može se sumirati u rečenici: “Globalna ekonomija puca po šavovima i treba je ponovo zaštititi”.

    Finansijski zvaničnici su preneli strašna upozorenja o rastućim dislokacijama u trgovini. Rat Rusije u Ukrajini izazvao je ogroman poremećaj u globalnoj trgovini. Tenzije između SAD i Kine su u porastu, kao i prepirke između SAD i EU oko industrije čiste energije, prenosi Blic.

    “Verujem da nije preterano reći da je skoro tri decenije nakon stvaranja [Svetske trgovinske organizacije] sistem trgovine na raskrsnici”, rekla je zamenica generalnog direktora STO Anabel Gonzales.

    To naglašava zašto je raspoloženje oko globalnog okupljanja opisano kao “haotično”, “nepovezano” i “nekako depresivno”. MMF je rekao da su izgledi za globalnu ekonomiju “anemični”, iako su ekonomski zvaničnici poput američke sekretarke finansija Dženet Jelen pokušavali da projektuju veći optimizam.

    Francuski predsednik Emanuel Makron podstakao je tenzije dok se vraćao iz Kine uoči sastanaka MMF-a, pozivajući Evropu da se odupre tome da postane “američki sledbenik” dok SAD izazivaju Peking.

    MMF je stavio opipljivu cenu na rastuće rascepe, procenjujući da bi svet mogao da izgubi trilione dolara buduće ekonomske proizvodnje ako se podeli na konkurentske geopolitičke blokove.

    Na terenu u Vašingtonu, ministri finansija i drugi globalni ekonomski zvaničnici pokušali su da ugase vatru protekcionizma i fragmentacije.

    Čak je i francuski ministar finansija Bruno Le Mer pokušao da malo počisti: “Ne vidim nikakvu kontradikciju između naše odlučnosti da budemo nezavisniji u nekim strateškim sektorima i naše saradnje sa SAD”.

    Britanski ministar finansija Džeremi Hant rekao je za Politiko na marginama sastanaka MMF-a da je “velika lekcija u poslednjih 100 godina” da Evropa i SAD mogu uspešno da brane demokratiju i slobodu kada budu zajedno.

    Hant je upozorio na protekcionizam — “što će značiti da će se svet vratiti u mračno doba” — i rekao da ne želi da ulazi u “trku za subvencije” sa SAD kada je reč o zelenim industrijama.

    Zamenica kanadskog premijera Kristija Frilend bacila se na “neoliberalnu formulu slobodne trgovine i niskih poreza na preduzeća”. Ali ona je ipak upozorila da bi “bila ogromna i istorijska greška reagovati na zloupotrebe globalnog trgovinskog sistema prihvatanjem autarkije”.

    “Ne treba zaboraviti da je trgovinska integracija pomogla svetu da postigne veliko smanjenje siromaštva [i] poboljšanje životnog standarda“, rekao je generalni direktor Svetske trgovinske organizacije Ngozi Okonjo-Ivela. “Znamo da nije uradio sve, da ima nekih problema, da su neki ljudi ostavljeni. Ali to moramo da popravimo i da ne odbacujemo sistem”.

    Potpredsednik Evropske komisije Valdis Dombrovskis pozvao je na veće usklađivanje SAD i EU, umesto da sledi Makronovo vođstvo.

    “Naša izvanredna koordinacija o Ukrajini može i mora da se ponovi u drugim oblastima”, rekao je on. “Moramo učiniti da se naša politika i ekonomski planovi približavaju, a ne da se razilaze. To će povećati našu ekonomsku snagu”.

  • Svjetska banka pomoći će popravku ukrajinske energetske infrastrukture

    Svjetska banka pomoći će popravku ukrajinske energetske infrastrukture

    Svjetska banka saopštila je danas da će finansirati 200 miliona dolara kao pomoć za popravku ukrajinske energetske i grijne infrastrukture.

    Navodi se da će i drugi partneri Ukrajine obezbijediti još 300 miliona dolara za dodatno finansiranje, kako se projekat bude širio, prenio je “Rojters”.

    Grant od 200 miliona dolara biće iskorišćen za hitne popravke ukrajinskih tranzicionih transformatora, mobilnih toplotnih kotlova i druge opreme za hitne slučajeve, navodi se u saopštenju.

    Direktor Svjetske banke Dejvid Malpas podsjetio je na nedavnu procjenu MMF, da bi obnova Ukrajine trebalo da bude oko 411 milijardi dolara ili 2.6 puta više od očekivanog bruto domaćeg proizvoda (BDP) Ukrajine u 2022. godini, prenio je “HRT”.

    Taj iznos, koji su, pored pomenute međunarodne finansijske organizacije, izračunali Ujedinjene nacije, Evropska komisija i Ukrajina, znatno je veći u odnosu na procjenu od 349 milijardi dolara objavljenu u septembru prošle godine.

    Svjetska banka ranije je saopštila kako će uputiti još 2.5 milijardi dolara pomoći Ukrajini, prenio je portal “Analitika”.

    Ta sredstva, kako su precizirali, biće namijenjena podršci osnovnim uslugama i funkcionisanju vlade.

  • Šeldon: U BiH ove godine usporavanje rasta BDP-a

    Šeldon: U BiH ove godine usporavanje rasta BDP-a

    U BiH se ove godine očekuje usporavanje rasta BDP-a na 2,5 odsto, jer se predviđa smanjenje rasta privatne potrošnje za 50 odsto i povećanje deficita izvoza, izjavio je Srni šef Kancelarije Svjetske banke za BiH i Crnu Goru Kristofer Šeldon.
    On je pojasnio da se smanjenje rasta privatne potrošnje predviđa zbog smanjenja realno raspoloživog prihoda, dok se povećanje deficita izvoza očekuje zbog malog rasta glavnih izvoznih tržišta BiH u EU.

    Šeldon je rekao da je inflatorni pritisak krajem prošle godine počeo popuštati i da se i u ovoj godini očekuje nastavak tog trenda, te istakao da projekcije govore da će inflacija u BiH ostati na oko pet odsto, što je znatno iznad nivoa prije pandemije.

    On je naveo da se, uprkos spoljnom inflatornom pritisku koji se proširio zbog rata u Ukrajini, procjenjuje da je ekonomska aktivnost u BiH u prošloj godini ostvarila rast od četiri odsto, nakon rasta od 7,4 odsto godinu ranije, kao rezultat dvije suprotstavljene sile.

    “Prva, snažno povećanje domaće potražnje, za procijenjenih 6,3 odsto, podstaknute privatnom potrošnjom, uz rast investicija, i druga, šok nepovoljnih uslova trgovine – veći rast cijena uvoznih proizvoda od rasta cijena izvoznih proizvoda, nadopunjen uvozom za potrebe investicija, što je dovelo do rasta izvoznog deficita”, pojašnjava Šeldon.

    Što se tiče narednog perioda, kaže Šeldon, da bi došlo do ubrzanja rasta realnog BDP-a u kratkoročnom periodu, treba ostvariti zamah na strukturalnim reformama.

    “Prioritetne reforme uključuju jačanje nadzora i upravljanja državnim preduzećima, unapređenje poslovnog okruženja, zaključivanje ugovora o pristupanju Svjetskoj trgovinskoj organizaciji, jačanje politika zapošljavanja mladih, smanjenje troškova rada i prelazak s uglja na zelenu ekonomiju”, istakao je Šeldon.

    Šef Kancelarije Svjetske banke smatra da dobijeni status kandidata za EU u decembru prošle godine može poslužiti BiH kao podsticaj za toliko potrebne reforme.

    Šeldon je naglasio da se svijet suočava istovremeno s više kriza koje najviše pogađaju siromašne, te dodao da su te krize istakle potrebu za brojnim reformama da bi se obezbijedio ekonomski rast na zdravijim osnovama.

    “Ono što vidimo je da su slabosti koje su bile prisutne prije kriza, sada dodatno povećane samim krizama. U slučaju BiH, ekonomija u velikoj mjeri zavisi od javnog, a ne od privatnog sektora, kao što i u velikoj mjeri zavisi od potrošnje, a ne od investicija”, istakao je on.

    Prema njegovim riječima, strukturalne reforme mogu pomoći u prevazilaženju postojećih neuravnoteženosti u socijalnom i ekonomskom razvoju BiH – jačanje privatnog sektora, stvaranje poslovnog okruženja pogodnog za strane investicije, smanjenje veličine javnog sektora, te povećanje dodatne vrijednosti pa time i složenosti izvoza.

    “Ovo uravnoteženje se može postići putem dvije šire preporuke. Prvo, zemlja treba da iskoristi potencijal privatnog sektora, uz smanjenje veličine javnog sektora. Drugo, ekonomija se treba prebaciti s unutrašnjeg fokusa, zasnovanog na domaćoj potrošnji i doznakama, na vanjski fokus uz privlačenje stranih investicija, dalje jačanje izvoza i povećanje njegove složenosti, kroz jačanje konkurentnosti, kao i kroz veće integracije u regionalno i globalno tržište”, poručio je Šeldon.

    Govoreći o projektima i ulaganjima Svjetske banke u BiH, on je rekao da Banka kontinuirano radi s vlastima na podršci politikama kojima se može unaprijediti životni standard građana BiH, naročito siromašnih i ugroženih.

    “To uključuje obezbjeđivanje makroekonomske stabilnosti i fiskalne održivosti, te specifičnih politika u raznim sektorima, uključujući i unapređenje ljudskog kapitala, povećanje efikasnosti javnog sektora i kvaliteta pružanja usluga, omogućavanje rasta privatnog sektora i smanjenje osjetljivosti zemlje na klimatske promjene i ekološke rizike”, istakao je Šeldon.

    On je naveo da Svjetska banka trenutno u BiH pruža podršku za 11 projekata ukupne vrijednosti 595 miliona dolara.

    “Putem ovih projekata ostvaruje se pozitivan uticaj u nekoliko značajnih oblasti, kao što su zdravstvena zaštita, zapošljavanje i socijalna zaštita, energetska efikasnost i modernizacija puteva. Pružamo podršku i za firme pogođene virusom korona, unapređenju ekonomske infrastrukture i pružanja javnih usluga”, dodao je Šeldon.

    Što se tiče zdravstvenog sektora, on je podsjetio da je Svjetska banka nedavno odobrila Projekat unapređenja zdravstvenih sistema vrijednosti 75 miliona dolara, kao pomoć za jačanje učinka zdravstvenog sektora u BiH i povećanje kvaliteta pružanja zdravstvenih usluga, naročito kroz unapređenje upravljanja sektorom i pružanje pomoći za provođenje reformi, koje su potrebne za bolje finansiranje sektora zdravstva i njegovo bolje opremanje.

  • Ukrajini dodatnih 500 miliona dolara pomoći

    Ukrajini dodatnih 500 miliona dolara pomoći

    Svjetska banka saopštila je danas da je isplatila dodatnih 500 miliona dolara kako bi pomogla Ukrajini da ispuni hitne potrebe za potrošnjom, koje su nastale zbog rata koji je u toku.
    Kako se navodi, finansiranje od Međunarodne banke za obnovu i razvoj, glavnog ogranka banke, podržano je sa 500 miliona dolara garancija zajma iz Velike Britanije koje je objavljeno 30. septembra, prenio je Rojters.

    “Ruska invazija nastavlja da izaziva masovno uništavanje infrastrukture Ukrajine – uključujući vodovodne, kanalizacione i električne mreže, baš kada se približava zima, dodatno ugrožavajući ukrajinski narod”, saopštio je predsjednik Svjetske banke Dejvid Malpas.

    Kako se navodi, novi dio finansiranja koji je danas isplaćen biće iskorišćen za održavanje državnih usluga.

    “Čvrsto podržavamo ukrajinski narod dok se suočava sa ovom krizom bez premca”, navodi se u saopštenju.

    Svjetska banka je mobilisala ukupno 13 milijardi dolara za hitno finansiranje za Ukrajinu, od čega je 11,4 milijarde dolara u potpunosti isplaćeno.

    U izvještaju koji su u septembru objavili Svjetska banka, Evropska komisija i vlada u Kijevu, navodi se da je ruski napad prouzrokovao preko 97 milijardi dolara direktne štete do 1. juna, te da bi obnova Ukrajine mogla da košta skoro 350 milijardi dolara.

  • Svjetska banka predstavlja ekonomski izvještaj za zapadni Balkan

    Svjetska banka predstavlja ekonomski izvještaj za zapadni Balkan

    Svjetska banka predstaviće u Sarajevu redovni ekonomski izvještaj za zemlje zapadnog Balkana.
    Riječ je o 22. u nizu izvještaja o nedavnim ekonomskim kretanjima u BiH, Srbiji, samoproglašenom Kosovu, Crnoj Gori, Sjevernoj Makedoniji i Albaniji, saopšteno je iz Svjetske banke.

    Izvještaj će u Sarajevu predstaviti šef Kancelarije Svjetske banke u BiH i Crnoj Gori Kristofer Šeldon i viši ekonomista Svjetske banke u BiH Sandra Hlivnjak, koji će ukratko izložiti pitanja istaknuta u izvještaju koja su od posebnog značaja za BiH.

    Predstavljanje izvještaja pod nazivom “Nakon krize” zakazano je za 10.00 časova u Kancelariji Svjetske banke za BiH.

  • Recesija – voz koji se otrgao kontroli

    Recesija – voz koji se otrgao kontroli

    Počela je Godišnja skupština Međunarodnog monetarnog fonda i Svijetske banke.

    Na samom početku, dijalog su održali generalnka direktorka MMF-a Kristalina Georgijeva i predsednik Svetske banke Dejvid Malpas, koji su upozorili na rastući rizik od globalne recesije, pri čemu inflacija ostaje stalni problem posle napada Rusije na Ukrajinu.

    “Postoji rizik i stvarna opasnost od svetske recesije sledeće godine”, rekao je Malpas, prenosi Rojters.

    On je naveo da se razvojni napori širom sveta suočavaju s krizom, navodeći u tom kontekstu usporavanje rasta u razvijenim ekonomijama i deprecijaciju valuta u mnogim zemljama u razvoju.

    Šefica MMF-a Georgijeva je rekla da MMF vidi “značajan problem” u Kini, drugoj najvećoj svetskoj ekonomiji, u kojoj volatilnost na stambenom tržištu vuče naniže privredni rast.

    Osvrćući se na rastuće potrošačke cene u zemljama širom sveta, ona je poručila da ne možemo sebi priuštiti da se inflacija kreće “kao voz koji se otrgao kontroli”.

    Georgieva je ocenila i da Zajednički okvir Grupe 20 za restrukturu dugova siromašnih zemalja sporo postaje operativan, ali da je optimistična u vezi sa slučajevima Čada i Zambije, koji su zajedno sa Etiopijom prvi zatražili pomoć.

    Izrazila je nadu da bi napori za restrukturu duga Čada i Zambije mogli da se finalizuju do kraja godine, što bi, kaže, utrlo put da i druge zemlje zatraže takvu vrstu pomoći.

  • Svjetska banka smanjila prognozu rasta bh. BDP-a

    Svjetska banka smanjila prognozu rasta bh. BDP-a

    Svjetska banka saopštila je kako očekuje da će se bruto domaći proizvod Bosne i Hercegovine povećati za 2,7 odsto u 2022. godini, 0,3 postotna boda niže od prognoze koju je banka dala u januaru.

    Sljedeće godine predviđa se rast bruto domaćeg proizvoda (BDP) Bosne za 3,1 odsto, objavila je Svjetska banka u svom izvještaju o globalnim ekonomskim izgledima iz juna 2022. objavljenom u utorak.

    Procjenjuje se da će je bosanskohercegovačka ekonomija u 2021. godini ostavrila rast od 7,1 odsto, navodi se u izvještaju.

    Ekonomije zapadnog Balkana imaju rast od 3,1 odsto u 2022, što odražava više cijene roba i slabiji rast evrozone zbog ruske vojne operacije u Ukrajini, napomenula je Svjetska banka.

  • Tegeltija poručio da su institucije opredjeljenje za sprovođenje reformskih mjera

    Tegeltija poručio da su institucije opredjeljenje za sprovođenje reformskih mjera

    Predsjedavajući Savjeta ministara BiH Zoran Tegeltija danas je u razgovoru sa regionalnim direktorom Svjetske banke za zapadni Balkan, Evropu i centralnu Aziju Lindom van Gelder istakao opredijeljenost zajedničkih institucija BiH da nastave da rade na sprovođenju reformskih mjera s ciljem podizanja životnog standarda građana BiH.

    Na sastanku je zaključeno da Svjetska banka ostaje glavni partner BiH u provođenju reformi.

    U razgovoru je Tegeltija upoznao Van Galderovu sa aktivnostima koje Savjet ministara sprovodi s ciljem prevazilaženja izazova uzrokovanih pandemijom virusa korona, te istakao da je osnaživanje ekonomije i stvaranje povoljnijeg privrednog ambijenta za ulaganje kako stranih, tako i domaćih investicija, zajednički interes svih u BiH.

    Na sastanku je ukazano na potrebu nastavka saradnje na daljem unapređenju konkurentnosti ekonomije u BiH i implementaciji strateških projekata, saopšteno je iz Savjeta ministara BiH.

    Na sastanku u Sarajevu razgovarano je o realizaciji dosadašnjih, kao i o pokretanju novih aktivnosti.

    Tegeltija je zahvalio Van Gelderovoj za kontinuiranu podršku i pomoć koju ta finansijska organizacija pruža BiH.

  • Svjetska banka obustavlja sve programe u Rusiji i Bjelorusiji

    Svjetska banka obustavlja sve programe u Rusiji i Bjelorusiji

    Svjetska banka saopštila je danas da je obustavila sve svoje programe u Rusiji i Bjelorusiji zbog ruske invazije na Ukrajinu i “neprijateljstva protiv naroda Ukrajine”.

    Reuters piše da je Svjetska banka u saopštenju navela da nije odobrila nikakve zajmove niti ulaganja u Rusiji od 2014. godine kada je ova država anektirala Krim, ukrajinski region.

    Također su iz ove multilateralne razvojne banke istakli i to da Bjelorusiji od sredine 2020. godine nije odobrila nikakvo novo kreditiranje kada su Sjedinjene Američke Države uvele sankcije ovoj zemlji zbog održanih spornih predsjedničkih izbora.

    Obaveze Svjetske banke za kreditiranje Bjelorusije iznosile su ukupno 308 miliona dolara u 2020., prema podacima sa njene zvanične stranice, sa aktivnim projektima uključujući onaj koji se odnosi na grijanje na biomasu, razvoj šumarstva i modernizaciju obrazovanja.

    Svjetska banka je pozajmila više od 16 milijardi dolara Rusiji od ranih 1990-ih. Najnoviji odobreni projekti uključuju program za mlade na Sjevernom Kavkazu 2013. godine i program kulturnog nasljeđa iz 2010. godine, također se navodi u podacima na stranici ove banke.

    Odluka da se obustave svi programi u Rusiji i Bjelorusiji uslijedila je dan nakon što su čelnici Svjetske banke i Međunarodnog monetarnog fonda izjavili da se utrkuju da obezbijede milijarde dolara dodatnih sredstava Ukrajini u narednim sedmicama i mjesecima, upozoravajući da bi rat mogao rezultirati i “značajnim prelivanjem” na druge zemlje.

    Evropska unija, Sjedinjene Američke Države, Velika Britanija i drugi uveli su Rusiji širok spektar sankcija nakon njene invazije na Ukrajinu.

    Sankcije, između ostalog podrazumijevaju, zamrzavanje imovine, zabranu putovanja i druga ograničenja brojnim ruskim pojedincima, uključujući i samog predsjednika Vladimira Putina.

    Rusija svoje akcije u Ukrajini naziva “specijalnom operacijom”.

  • Svjetska banka upozorila vlast na ekonomski haos ako Republika Srpska prenese nadležnosti

    Svjetska banka upozorila vlast na ekonomski haos ako Republika Srpska prenese nadležnosti

    Iz Svjetske banke su upozorili vlast na negativne ekonomske posljedice ako se dio nadležnosti prenese sa državne vlasti na vlast Republike Srpske.

    To su učinili pismom upućenim predsjedavajućem Vijeću ministara Bosne i Hercegovine Zoranu Tegeltiji (SNSD), ministrici vanjskih poslova Biseri Turković (SDA), državnom ministru finansija i trezora Vjekoslavu Bevandi (HDZ), federalnom premijeru Fadilu Novaliću (SDA), federalnoj ministrici finansija Jelki Milićević (HDZ), premijeru Republike Srpske Radovanu Viškoviću (SNSD) i mistrici finansija Republike Srpske Zori Vidović (SNSD).
    Uz pismo su priložili bilješku koja sadrži moguće negativne posljedice po sve građane Bosne i Hercegovine.

    U bilješci je navedeno da bi povlačenje Republike Srpske iz državnog sistema za indirektno oporezivanje značilo slabiju naplatu poreza i neizvjesnost oko pravovremene otplate vanjskog javnog duga. Ukazano je i na opasnost po entitetske budžete.

    “Povlačenje Republike Srpske iz takvog sistema raspodjele prihoda bi moglo dovesti do nestabilnosti entitetskih budžeta, putem transmisijskih mehanizama i dovesti do nesigurnosti među inostranim i domaćim kreditorima”, istaknuto je.

    Obrazložena su i sljedeća četiri rizika:

    “Pristup domaćem i inostranom finansiranju bi mogao biti znatno otežan, a raspoloživa sredstva bi mogla postati skuplja, sve dok se kreditori ne uvjere u funkcionisanje novog sistema i ne ocjene nove rizike;

    U kratkoročnom periodu poreski prihodi bi se mogli značajno smanjiti, a kao posljedica uspostavljanja novog sistema naplate prihoda može doći do povećane utaje poreza;

    Novi sistem naplate poreskih prihoda zahtijeva institucionalne promjene, koje bi mogle dovesti do smanjenja poreskih stopa između entiteta;

    Neharmonizovano zakonodavstvo između entiteta i Brčko distrikta bi moglo rezultovati pravnom nestabilnošću”, poručili si iz Svjetske banke.

    Osim toga, ocijenjeno je da bi Valutni odbor i povjerenje u kurs mogli biti negativno pogođeni eventualnom ekonomskom krizom. Kako je naglašeno, ako bi se Republika Srpska povukla iz Uprave za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine (UIO BiH), eventualno prouzrokovana ekonomska kriza bi mogla negativno utjecati na Centralnu banku i Valutni odbor, s mogućnošću narušavanja povjerenja u domaću valutu, što bi moglo rezultovati povlačenjem štednje i odlivom kapitala.


    Podsjećamo, Fiskalno vijeće Bosne i Hercegovine je ranije ovaj mjesec odbilo zahtjev Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) za sastankom. MMF je također pismom upućenim Tegeltiji, osim što je zahtijevao sastanak, izrazio zabrinutost za ekonomiju zbog mogućeg prijenosa nadležnosti. Između ostalog, pitali su Tegeltiju ko će otplaćivati kredit ako se Republika Srpska povuče iz UIO.