VRBAS Media

Oznaka: savjet bezbjednosti un

  • Cvijanović: Napustila sam zasjedanje jer Šmit nastavlja sa pravljenjem eksperimenta od BiH

    Cvijanović: Napustila sam zasjedanje jer Šmit nastavlja sa pravljenjem eksperimenta od BiH

    Srpski član i predsjedavajuća Predsjedništva BiH napustila je zasjedanje Savjeta bezbjednosti UN tokom obraćanja Kristijana Šmita.

    Napustila sam, jer nije verifikovan u Savjetu bezbjednosti UN, jer nastavlja sa pravljenjm eksperimenta od BiH, stavljajući se iznad demokratski izabranih institucija, za šta mu Dejtonski sporazum nije dao mandat. I neki dan je izjavio: “Јa sam taj koji odlučuje”, a ja mu poručujem mi smo ti koji odlučujemo jer nas je narod izabrao – objavila je Cvijanovićeva na Instagramu.

    Šmitovom obraćanju nisu prisustvovali ni šefovi stalnih misija Rusije i Kine pri UN, koje ga ne priznaju kao visokog predstavnika u BiH.

  • Šmit tvrdi da je izjava lidera RS akcioni plan za secesiju, Rusija tražila da se on udalji

    Šmit tvrdi da je izjava lidera RS akcioni plan za secesiju, Rusija tražila da se on udalji

    zjava koju su vladajuće partije u Republici Srpskoj potpisale je akcioni plan za secesiju od BiH, rekao je Kristijan Šmit, visoki predstavnik u BiH, kojeg RS ne priznaje, na sjednici Savjeta bezbjednosti UN-a posvećenoj stanju u BiH.

    Šmit je rekao da je secesionistička retorika liderstva u RS dramatično porasla u narednom periodu, i dodao da to predstavlja jedan od ključnih izazova za BiH.

    “Milorad Dodik, predsjednik RS, otvoreno poziva na nezavisnost RS, a čak je i javno govorio o priključivanju RS Srbiji”, rekao je Šmit i dodao da je dobio uvjeravanja iz Srbije i Hrvatske da podržavaju suverenitet i teritorijalni integritet BiH.

    Pozdravio je uklanjanje naziva ulica u Mostaru po ustaškim zvaničnicima iz Drugog svjetskog rata i pohvalio brzo formiranje vlasti na nivou BiH i RS nakon proteklih izbora, ali je dodao da je morao intervenisati kako bi vlada FBiH bila izabrana u skladu s voljom građana tog entiteta.

    Naglasio je da je prekidanje slavljenja ratnih zločinaca i negiranje genocida važno za formiranje moderne nacije u BiH.

    Pohvalio je doprinos rejsa Kavazovića, vođe Islamske zajednice u BiH, religijskom dijalogu, što se može protumačiti kao pokušaj da smanji negativan uticaj koji je njegov pisani izvještaj izazvao zbog rejsovog referisanja na rat.

    “On je lično doživio poniženja tokom rata i sada je jako uključen u međureligijski dijalog i pomirenje. To jako cijenim”, rekao je Šmit.

    Rusija: Šmit nema legitimitet
    Vasili Nebenzja, ambasador Rusije, je na početku sjednice tražio da se Šmit udalji sa sjednice, jer, kako je rekao, on nema legitimitet Savjeta bezbjednosti da bude visoki predstavnik.

    Nakon što je to odbijeno, on je rekao da Rusija prihvata da se on obrati na sjednici u svojstvu običnog građanina.

    Britanija: Vlasti u RS nastavljaju da potkopavaju državne institucije BiH
    Britanski predstavnik je rekao da Šmit igra važnu ulogu u doprinosu stabilnoj i sigurnoj BiH.

    Pozdravio je formiranje federalne vlade uz žaljenje da je Šmit morao da interveniše.

    Istakao je da je UK zabrinuta zbog opasne retorike koju ispoljavaju vlasti RS.

    “Vlasti u RS nastavljaju da potkopavaju državne institucije BiH u pokušaju da naštete integritetu države. Nedavni autoritarni legislativni potezi prijete miru i stabilnosti u BiH i cijelom regionu”, rekao je on.

    Naglasio je da UK pruža punu podršku implementaciji Dejtonskog sporazuma i visokom predstavniku, ističući da ostaje privržena Dejtonskom sporazumu.

    Kina: Poštujemo izbor ljudi u BiH da izaberu svoju budućnost
    Kineski predstavnik je rekao da Kina poštuje suverenitet, nezavisnost i teritorijalni integritet BiH i da poštuje izbor ljudi u BiH da izaberu svoju budućnost, kao i konstruktivnu ulogu susjednih zemalja. Rekao je da Kina smatra da postoji etablirana praksa kako se imenuje visoki predstavnik, naglasivši da je upotreba bonskih ovlaštenja izazvala veliku kontraverze u zemlji. Pozvao je na pošten i balansiran pristup međunarodne zajednice prema BiH u skladu s potrebama ljudi u zemlji.

    “Nametanje jednostranih sankcija koje nisu odobrene od strane Savjeta bezbjednosti nisu utemeljene na međunarodnom pravu. To može samo intenzivirati sanbkcije i zato pozivamo da se prestane s tim i s miješanjem u unutrašnje stvari u zemlji”, rekao je on.

    Nebenzja optužio Zapad
    Nebenzja je optužio Zapad za izazivanje krize u zemlji, posebno kroz djelovanje OHR-a i zapadnih ambasadora. Rekao je da oni otvoreno izazazivaju produbljavanje podjela među narodima i strankama, i zloupotrebljavaju ulogu koju su dobili Dejtonskim sporazumom. Takođe je naglasio da Šmitov izvještaj ne smatraju legalnim dokumentom.

    “Posebno smo zabrinuti djelovanjem samoproglašenog visokog predstavnika. Savjet za provođenje mira se ranije usaglasio da se to transferiše narodu BiH. Sve je to uklonjeno i zaboravljeno”, rekao je on. Dodao je da je BiH suverena i nezavisna zemlja u kojoj se Šmit ponaša kao kolonijalni gospodar. Rekao je da je odluka Rusije da napusti PIC opravdana, a da OHR treba zatvoriti.

    Ustvrdio je da se sva krivnja pokušava svaliti na Srbe u BiH, a EUFOR-u je poručio da se bave samo bezbjednosnim problemima.

    Pozvao je Savjet bezbjednosti da prouče izvještaj koji je poslala Vlada RS, za koji tvrdi da sadrži činjenice o situaciji.

    Američki predstavnik: Lokalni lideri da se izdignu iznad etno nacionalizma
    Američki predstavnik je rekao da njegova zemlja podržava prosperitetnu budućnost BiH u evroatlanskim integracijama, i nakon formiranja vlasti u FBiH pozvao sve da rade na reformama.

    Rekao je da lokalni lideri moraju da se izdignu iznad etno nacionalizma i da se posvete transparentnoj i efikasnoj vladanju.

    “Secesionistička retorika predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika i napadi na temeljna prava i slobode vode ka opasnom izolacionističkom autoritarnom putu. On je pozvao na ‘specijalne snage’ koje treba da posmatraju međuentitetsku liniju što bi moglo da dovede do meke podjele zemlje. Preduzeo je korake ka potkopavanju državnih institucija, ućutkuje medije i građansko društvo, targetira LGBTQ pojedince i podiže tenzije i bezbjednosna pitanja”, rekao je on i dodao da SAD pružaju podršku Šmitu.

    Rekao je da OHR igra ključnu ulogu u implementaciji civilnog aspekta Dejtonskog sporazuma, kao i visokog predstavnika, uključujuči i upotrebu bonskih ovlaštenja dok se ne sprovede Dejtonski sporazum. Takođe je pozvao da se da podrška EUFOR-u u njegovoj misiji.

    Rekao je da su SAD posvećene eliminaciji korupciji i dodaju da idalje podržavaju suverenitet, teritorijalni integritet i multietnički karakter zemlje.

  • Dodik: Cvijanovićeva će se sutra obratiti na sjednici Savjeta bezbjednosti UN-a

    Dodik: Cvijanovićeva će se sutra obratiti na sjednici Savjeta bezbjednosti UN-a

    Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik rekao je da će se srpski član i predsjedavajuća Predsjedništva BiH Željka Cvijanović obratiti sutra na sjednici Savjeta bezbjednosti UN-a gdje će biti održana debata o BiH.

    U rasporedu nije precizirano vrijeme početka debate, ali je navedeno da je početak planiran prije podne po lokalnom vremenu u Njujorku, odnosno rano poslije podne po centralnoevropskom računanju vremena.

    Podsjećamo, Vlada Republike Srpske usvojila je 29. Izvještaj Savjetu bezbjednosti UN koji je, u ime Republike Srpske kao potpisnice svih aneksa koji čine Dejtonski sporazum, predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković uputio generalnom sekretaru UN Antoniju Guteresu i zemljama članicama Savjeta bezbjednosti.

    Na internet stranici Vlade je u subotu, 29. aprila, objavljeno da se Izvještaj odnosi se na period od oktobra 2022. do maja 2023. godine, te da Vlada Republike Srpske u njemu, kao i u svojim dosadašnjim izvještajima, izražava svoja viđenja o ključnim pitanjima i problemima sa kojima se suočava BiH, u cilju razjašnjavanja svojih stanovišta članovima Savjeta bezbjednosti i međunarodne zajednice.

  • Izvještaj Vlade Srpske: BiH je potrebno manje, a ne više strane intervencije

    Izvještaj Vlade Srpske: BiH je potrebno manje, a ne više strane intervencije

    Uplitanje stranih aktera u politiku BiH, iako često dobronamjerno, podriva razvoj i stabilnost BiH jer mnoge strane diplomate, bez razumijevanja složene istorije, kulture i ustavnog poretka BiH, obavljaju dužnost tako što pokušavaju da mikroupravljaju BiH kada je toj zemlji jedino potrebno da njeni narodi sami rješavaju svoje probleme, navodi se u najnovijem Izvještaju koji je Vlada Republike Srpske uputila Savjetu bezbjednosti UN.

    U 29. Izvještaju Vlade Srpske ističe se da mnogim strancima koji u profesionalnom svojstvu dolaze u BiH nedostaje osnovno poznavanje Dejtonskog sporazuma i ustavnog poretka koji je njim uspostavljen, te da je, nažalost, većina uvjerena da je BiH potrebna veća kontrola u rukama stranih “eksperata”, poput njih samih, a ne manja.

    • Strano uplitanje u unutrašnje poslove BiH sprečava je da postane zrela zemlja koja može sama da rješava svoje probleme. Intervencija stranih sila u BiH, posebno preko OHR-a, podriva duh kompromisa koji je od suštinskog značaja za napredak u svakoj demokratiji – a posebno višenacionalnoj zemlji kao što je BiH. Kao diktatorski, vanustavni centar moći, OHR u velikoj mjeri iskrivljuje stimulaciju neophodnu za rješavanje neslaganja između konstitutivnih naroda BiH i najvećih političkih partija – konstatuje se u petom poglavlju Izvještaja.

    U dokumentu se ističe da prisustvo stranog diplomate koji tvrdi da ima autokratska ovlašćenja podstiče stranke da zauzmu maksimalističke pozicije u nadi da će im pomoći, bilo putem formalnih odluka, pritiska ili drugih načina intervenisanja, te ometa pregovore i ustupke neophodne za funkcionisanje demokratske vladavine.

    • Neki visoki predstavnici izazvali su sukobe koji nikada nisu postojali prije njihovog zlosrećnog mešetarenja, a drugi su direktno radili na tome da unište kompromise domaćih aktera. Primjer je spor o državnoj imovini nastao miješanjem OHR-a, koji bi bio riješen prije deceniju da nije bilo njegovog dodatnog uplitanja – ističe se u Izvještaju.

    Iz Vlade Srpske podsjećaju da postdejtonska praksa svih relevantnih aktera jasno govori da državna imovina pripada entitetima, da ovo pitanje u početku nije izazivalo političke kontroverze u BiH i smatralo se da je konačno riješeno Ustavom, ali da je 10 godina nakon stupanja Ustava na snagu tadašnji visoki predstavnik Pedi Ešdaun otvorio Pandorinu kutiju nepromišljenim donošenjem loše napisanih odluka koje su pitanje državne imovine bacile u beznadežnu konfuziju.

    • Od brzopletog miješanja barona Ešdauna, bošnjačke stranke u BiH uporno tvrde, suprotno Ustavu BiH, da sva državna imovina pripada nivou BiH. Uporno mešetarenje jednako nekompetentnih i neiskusnih visokih predstavnika spriječilo je da to pitanje razumno riješe lokalni lideri u BiH – napominje se u Izvještaju.

    U dokumentu se podsjeća da su u novembru 2012. godine srpske, bošnjačke i hrvatske stranke, tada predstavljene u Savjetu ministara, dogovorile sporazum o rješavanju pitanja državne imovine, ali da je prije ulaska u proceduru nacrta zakona kojim bi sporazum bio sproveden, tadašnji visoki predstavnik Valentin Incko, navodeći nejasnu “zabrinutost” intervenisao s ciljem da sruši ovaj nacrt.

    • To što nije ponudio nikakvo razumno suštinsko objašnjenje za blokiranje zakona govori da je jedini izvor te “zabrinutosti” bilo to što rješenje nije dao OHR nego domaće stranke, te što bi rješenje ovog pitanja bilo jedan korak ka zatvaranju OHR-a – navodi se u Izvještaju Vlade Srpske.

    U Vladinom dokumentu se napominje da je dugi niz godina već potpuno jasno, čak i bivšim visokim predstavnicima, da OHR čini više štete nego koristi i da se mora ukinuti.

    Navode se izjave bivših visokih predstavnika poput Karla Bilta koji odavno poziva na ukidanje OHR-a i koji je rekao da je OHR dio problema u BiH najmanje 10 godina, kao i Volfganga Petriča koji je nedavno izjavio da je visoki predstavnik danas “dio problema u svakom pogledu, a ne rješenja” i da je dalje korišćenje bonskih ovlašćenja “matrica za katastrofu”.

    • Miroslav Lajčak, još jedan bivši visoki predstavnik, izjavio je da je prošlo vrijeme kada je odluke donosila međunarodna zajednica umjesto političara u BiH i naglasio da cilj nije produžavati međunarodni protektorat, nego pomoći BiH da postane potpuno nezavisna. Lajčak je rekao i da međunarodna zajednica u BiH treba da savjetuje i posreduje, a ne da donosi odluke – napominje u Izvještaju.

    U 29. Izvještaju Vlade Republike Srpske navodi se i da je sve veći broj upućenih posmatrača javno saglasan sa zaključcima bivših visokih predstavnika, te tako, na primjer, u vodećem njemačkom dnevniku “Frankfurter algemajne cajtung” dopisnik Mihael Martens piše da su široka ovlašćenja OHR-a potpuno neprimjerena u današnjoj BiH, a da se visoki predstavnik “razmahuje ovlašćenjima kao da je Bosna karipska plantaža šećerne trske na prekretnici prošlog vijeka”.

    • Slično, kolumnista najvećeg evropskog nedjeljnika “Špigl” Maksimilijan Pop prošlog avgusta, nakon /Kristijan/ Šmitovog bijesnog ispada pred novinarima u Goraždu, piše sljedeće: “Koleričan nastup ponovo navodi na pitanje da li je Šmit pravi čovjek za poziciju vrhunskog diplomate. Istina je da treba ukinuti funkciju visokog predstavnika. Nedemokratska je i neokolonijalna. Predstavlja uvredu za narod BiH” – navodi se u Izvještaju.

    Dalje se ističe da u izvještaju iz septembra 2022. godine Međunarodna krizna grupa kaže da već “dugo tvrdi da OHR treba biti zatvoren pošto je nadživio korisnost svoje svrhe, te da se protivi korištenju bonskih ovlaštenja do kraja postojanja”, a ogranak organizacije Transparensi internešnel u BiH zalaže se za trenutno i bezuslovno zatvaranje OHR-a.

    Iz Vlade Republike Srpske konstatuju da su izjave nekih stranih diplomata koje sugerišu bez dokaza da su izbori u BiH 2022. namješteni, krajnje neodgovorne i potencijalno vode destabilizaciji.

    U Izvještaju se naglašava i da određene zemlje troše ogromnu količinu novca u nastojanju da utiču na politiku i javno mnjenje u BiH, te da izvještaj generalnog inspektora Stejt departmenta iz decembra 2022. otkriva da je jedna američka inicijativa pod nazivom “Fond za borbu protiv ruskog uticaja” potrošila 80,8 miliona dolara samo u BiH od 2017. do 2021. godine.

    • Među korisnicima ove pomoći nalaze se mediji i organizacije civilnog društva. Međutim, malo je poznato gdje su ta sredstva otišla i koje su tačno poruke sponzorisane. Čini se da je glavni rezultat stranih nastojanja da utiču na politiku i javno mnjenje veći cinizam i nepovjerenje, uz pretvaranje nezavisnih novinskih kuća i političkih organizacija u plaćene agente strane sile – piše u dokumentu.

    U Izvještaju Vlade Srpske napominje se da su, prema Bečkoj konvenciji o diplomatskim odnosima, zemlje članice obavezne da ambasadorima i drugim diplomatama daju određene privilegije i imunitet, ali i da je izričito navedena “obaveza neuplitanja u unutrašnje stvari” države prijema.

    Nažalost, ukazje se u Izvještaju, diplomate iz pojedinih zemalja stekle su naviku da se upliću u čisto unutrašnja pitanja politike i javne politike u BiH, a nevjerovatan primjer nedavnog uplitanja diplomata u unutrašnje stvari BiH bila je zajednička izjava ambasadora Upravnog odbora Savjeta za sprovođenje mira, provizorne grupe zemalja.

    • U tom saopštenju, flagrantno kršeći Bečku konvenciju, kritikuje se isključivo domaći zakonski akt koji razmatra Narodna skupština Republike Srpske, a kojim bi se za određene oblike klevete utvrdila krivična odgovornost u vidu novčane kazne. Izjava je zapanjujuće licemjerna s obzirom na to da sedam od osam zemalja koje su zastupljene u Upravnom odboru i same propisuju krivičnu odgovornost za klevetu. Zakoni tih zemalja, za razliku od zakona o kleveti koji se razmatra u Republici Srpskoj, predviđaju, između ostalog, i kaznu zatvora – napominje se u Izvještaju.

    U dokumentu, upućenom Savjetu bezbjednosti UN, se navodi da je, zbog čestog miješanja ambasada SAD i Velike Britanije u unutrašnje stvari BiH uz flagrantno i grubo kršenje Bečke konvencije, Vlada Republike Srpske u martu saopštila da obustavlja saradnju sa ovim ambasadama, te da se to odnosi samo na ambasade i ne utiče na saradnju sa ostalim tijelima i agencijama vlada SAD i Velike Britanije.

  • Da bi BiH uspjela svi se moraju pridržavati Dejtonskog sporazuma

    Da bi BiH uspjela svi se moraju pridržavati Dejtonskog sporazuma

    Da bi BiH uspjela, sve strane moraju poštovati i pridržavati se Dejtonskog sporazuma, a Republika Srpska nema plan za otcjepljenje, niti je preduzela korake u tom pravcu, već samo nastoji da zaštiti vlastite nadležnosti zagarantovane Ustavom BiH, piše u 29. Izvještaju Vlade Republike Srpske koji je upućen Savjetu bezbjednosti UN.

    “Osnovni princip kojim se rukovodi politika Republike Srpske je striktno pridržavanje Dejtonskog sporazuma iz 1995. godine, ugovora kojim je okončan rat u BiH 1992-1995, kao i insistiranje da ga poštuju i drugi akteri unutar i van BiH. Republika Srpska je ubijeđena da su uspjeh i napredovanje BiH mogući samo uz poštovanje Dejtonskog sporazuma. Za BiH jednostavno ne postoji održiva alternativa”, navodi se u prvom poglavlju Izvještaja.

    Iz Vlade su istakli da je Republika Srpska posvećena teritorijalnom integritetu i ustavnom poretku BiH i dodali da posvećenost Srpske Dejtonskom sporazumu znači i posvećenost suverenitetu, teritorijalnom integritetu i ustavnom poretku BiH.

    “Republika Srpska nema plan za otcjepljenje od BiH niti je preduzela korake u tom pravcu. Republika Srpska samo nastoji da zaštiti vlastite nadležnosti koje su zagarantovane Ustavom BiH. Privrženost Republike Srpske Dejtonskom sporazumu takođe uključuje nepokolebljivu posvećenost miru”, dodali su iz Vlade.

    U izvještaju se naglašava da Republika Srpska i njeno rukovodstvo dosljedno isključuju bilo kakvu upotrebu nasilja, čak i kada neki lideri bošnjačke zajednice u BiH pribjegavaju ratobornoj retorici, te podsjeća na izjavu predsjedavajuće i srpskog člana Predsjedništva BiH Željke Cvijanović da su izazovi u BiH isključivo političke, a ne bezbjednosne prirode i da oni treba da se rješavaju dijalogom, kao u svim demokratskim zemljama.

    Iz Vlade Republike Srpske ukazali su da se BiH mora upravljati onako kako je definisano Dejtonskim sporazumom, što podrazumijeva i Ustav BiH.

    “Dejtonski sporazum iz 1995. godine ne samo da je uspostavio trajni mir u BiH, već je, kroz Ustav BiH, stvorio formulu za stabilnost i demokratsko upravljanje u zemlji sa tri duboko podijeljene etničke grupe /Bošnjaci, pretežno muslimani, Srbi, pretežno pravoslavni, i Hrvati, pretežno rimokatolici/, opterećene vjekovnim sukobima koje su najčešće pokretale imperijalne sile u borbi za kontroli nad Balkanom”, napomenuli su iz Vlade.

    U izvještaju se ističe da je Dejtonski sporazum odgovorio na duboko ukorijenjeno nepovjerenje između naroda u BiH uspostavljanjem decentralizovanog ustavnog sistema koji većinu funkcija vlasti daje entitetima i ustavnih mehanizama koncipiranih tako da svakom od tri konstitutivna naroda u BiH daju uvjeravanje da njima neće dominirati jedan ili druga dva naroda.

    “Ključno je da decentralizovanu ustavnu strukturu BiH uspostavljenu Dejtonskim sporazumom poštuju akteri unutar i izvan BiH. Jenostavno ne postoji alternativa dejtonskoj formuli kojom bi se osigurala buduća stabilnost i napredak BiH, a oni koji nepromišljeno sugerišu da mehanizme uzajamne kontrole uspostavljene Dejtonskim sporazumom treba odbaciti ili revidirati, ne nude izvodljivu alternativu”, dodaje se u Izvještaju.

    U Izvještaju se naglašava da će Republika Srpska i njeno rukovodstvo nastaviti da rade na zaštiti prava koja su Republici Srpskoj zagarantovana Ustavom BiH, i to političkim i pravnim sredstvima, uz stav da BiH može uspjeti i napredovati samo ako se budu štitila prava entiteta i konstitutivnih naroda.

    Vlada Republike Srpske ukazala je da upravljanje i administracija na entitetskom nivou ne destabilizuju situaciju, već “naprotiv, što su priznali i tvorci Dejtonskog sporazuma”.

    “Neki protivnici Republike Srpske tvrde da njeno insistiranje na vjernoj implementaciji Ustava BiH ugrožava stabilnost BiH. Ova tvrdnja okreće stvarnost naglavačke. Ustav BiH, dogovoren u Dejtonu, čuva mir i stabilnost već više od 27 godina – bez ijednog slučaja nasilja među narodima – upravo zato što je prilagođen političkoj i istorijskoj stvarnosti BiH, koju karakterišu tri naroda čiji pripadnici strahuju od dominacije jednog ili oba druga naroda”, istakli su iz Vlade.

    U Izvještaju se dodaje da ništa više ne stabilizuje BiH od insistiranja na vjernoj implementaciji njenog ustava.

    U Izvještaju se naglašava da Vlada Republike Srpske nikada nije tražila da vrši nikakve nadležnosti osim onih koje su joj već povjerene Ustavom BiH, te da čak ni ne pokušava da vrši bilo kakve nadležnosti koje nije imala, bez osporavanja, u godinama nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma.

    “Uz to, Republika Srpska je u više navrata jasno stavila do znanja da ostaje privržena suverenitetu, teritorijalnom integritetu i ustavnom poretku BiH i da nema plan da se otcijepi, ni de fakto /de facto/ ni de jure /de iure”. Daleko od toga da dovode u pitanje ustavni poredak BiH, napori Republike Srpske da nastavi sa vršenjem određenih ustavnih nadležnosti koje joj pripadaju predstavljaju pokušaj da se taj poredak vrati”, naglasli su iz Vlade.

    U Izvještaju se dodaje da je opšte poznato da je Vlada Republike Srpske u Banjaluci najefikasniji nivo vlasti u BiH – daleko efikasniji od nivoa BiH ili vlade drugog entiteta BiH, Federacije BiH /FBiH/, te da je Srpska usvojila dalekosežne reforme sa ciljem unapređenja poslovne klime i generalno promovisanja ekonomskog razvoja, a te reforme već pokazuju rezultate.

    “Prosječne plate u Republici Srpskoj, koje su dugo godina bile niže od plata u FBiH, koja ima veći broj stanovnika, sada su veće. Publikacija FDI intelidžens /FDI Intelligence/, koju je u februaru 2023. godine objavio Fajnenšl tajms /Financial Times/ svrstava Republiku Srpsku među prvih 10 malih evropskih regiona budućnosti u pogledu strategije direktnih stranih ulaganja”, podsjeća se u Izvještaju.

    U Izvještaju se navodi da je u istoj publikaciji grad Laktaši proglašen najboljim malim gradom u Evropi po rentabilnosti ulaganja, a grad Trebinje među prvih 10 malih gradova Evrope po strategiji direktnih stranih ulaganja, kao i da je Republika Srpska daleko ispred FBiH u pogledu usklađivanja zakona i propisa sa evropskom pravnom tekovinom.

    “Štaviše, nakon izbora, Republika Srpska u kratkom roku formira novu koalicionu vladu i počinje da radi na rješavanju problema. Nasuprot tome, formiranje Savjeta ministara često traje više mjeseci – ponekad čak i godinu ili više dana. U međuvremenu, FBiH nije uspjela da formira novu vladu za osam godina, što znači da pobjednici na izborima 2014. ostaju na funkcijama u tehničkom mandatu”, podsjeća se u Izvještaju.

    Vlada Republike Srpske ukazala je da činjenica da je Republika Srpska najefikasniji nivo vlasti u BiH pomaže da se objasni zašto Republika Srpska nastoji da zadrži svoje ustavne nadležnosti umjesto da u tom pogledu zavisi od disfunkcionalnog nivoa BiH.

    U Izvještaju se podsjeća da je u nedavnom intervjuu njemački političar Kristijan Šmit, koji tvrdi da je imenovan za visokog predstavnika 2021. godine, naveo da podržava podjelu nadležnosti između nivoa BiH i entiteta, rekavši da zna da je Dejtonski ustav veoma komplikovan, da je to razdvajanje moći u američkom stilu.

    “Ako bismo uvidjeli da su nam zbog funkcionalnosti potrebna neka jednostavnija rješenja, ako bismo mogli da kažemo mi radimo ovo, vi ono, a treće radimo zajedno, bio bih spreman da to podržim. Tako bi se, recimo, moglo dogovoriti o finansijama”, naveo je tada Šmit.

    Iz Vlade Republike Srpske su ukazali da, nažalost, Šmit, kao i neki drugi neobaviješteni posmatrači, zanemaruje činjenicu da je ova podjela nadležnosti već izvršena tokom detaljnih pregovora o Dejtonskom sporazumu i podsjetili da u Ustavu BiH stoji da “sve vladine funkcije i ovlašćenja, koja nisu ovim Ustavom izričito data institucijama BiH, pripadaju entitetima”.

    “Pitanje kojim bi se utvrdilo da li neka nadležnost pripada nivou BiH ili entitetima prilično je jednostavno: Da li Ustav predmetnu nadležnost izričito dodjeljuje institucijama BiH? Zabuna i kontroverze nastale su samo oko linije podjele između nadležnosti na nivou BiH i entiteta jer Ustavni sud BiH odbija da poštuje jasne odredbe Ustava, a visoki predstavnik svakako izjavljuje da se njegove odluke ne mogu preinačavati te su, dakle, vrhovni zakon zemlje”, navodi se u Izvještaju.

    Vlada Republike Srpske naglašava da niko nema pravo da zakone BiH donosi putem odluka i podsjeća da je Šmit počeo da donosi nepromišljene odluke i tvrdi da su obavezujuće za građane i vlade BiH.

    “Ove odluke nisu ništa više obavezujuće od bilo koje druge izjave stranog političara, i to iz dva razloga. Prvo, Šmit nije visoki predstavnik. Dejtonski sporazum zahtijeva da imenovanje na funkciju visokog predstavnika odobri Savjet bezbjednosti UN”, ukazali su iz Vlade Republike Srpske.

    Iz Vlade su ponovili da, pošto je jedini nacrt rezolucije kojom bi Šmit dobio saglasnost na poziciju visokog predstavnika odbijen na glasanju na Savjetu bezbjednosti u julu 2021. godine, Šmit nije visoki predstavnik.

    “Drugo, kao što objašnjavamo u nastavku, prema Dejtonskom sporazumu, protivpravno je da visoki predstavnik /funkcija koju Šmit tvrdi da je obavlja/ odlukom utvrđuje zakon. Ustav BiH, koji je intenzivno i pažljivo usaglašen kao sastavni dio Dejtonskog sporazuma, uspostavio je demokratski ustavni poredak BiH koji ni na koji način ne daje vlast nekakvom stranom visokom predstavniku”, navodi se u Izvještaju.

    U Izvještaju se napominje da Dejtonski sporazum jeste predvidio poziciju visokog predstavnika, ali da je njegov mandat striktno ograničen i ne uključuje nikakva ovlašćenja da donosi odluke koje su obavezujuće za bilo koga, te citira Metju Periš, stručnjak za međunarodne odnose i bivši pravnik u OHR-u, koji piše da su “funkcije visokog predstavnika ograničene na koordinaciju rada drugih međunarodnih organizacija, te praćenje i podsticanje domaćih zvaničnika da ispune svoje dejtonske obaveze”.

    “Međutim, nakon što su strani interesi nevjerovatnim načinima prigrabili moć, visoki predstavnici od 1997. godine protivpravno tvrde da imaju neograničenu moć u BiH, takozvana `bonska ovlašćenja, da vladaju i kažnjavaju dekretom. Ne poštujući stroga ograničenja dejtonskog mandata visokog predstavnika i nezakonito preuzimajući nadležnosti demokratskih institucija uspostavljenih Ustavom BiH, visoki predstavnici izdali su na stotine ovakvih odluka kojima se donose zakoni i kažnjavaju pojedinci”, podsjeća se u Izvještaju.

    Iz Vlade Republike Srpske naveli su da su uzastopni visoki predstavnici čak proglasili svoje odluke imunim na osporavanje pred bilo kojim sudom, te da su se time narugali vladavini prava i ozbiljno oslabili civilno društvo u BiH.

    U Izvještaju je citiran bivši predsjednik Vlade Švedske Karl Bilt, koji je bio prvi visoki predstavnik i koji je nedavno napisao da je “pravni osnov /navodnih bonskih ovlašćenja visokog predstavnika/ krajnje upitan”.

    “Jedan broj njegovih nasljednika na mjestu visokog predstavnika priznali su najmanje to isto kada više nisu bili dio nezakonite šarade u koju se Kancelarija visokog predstavnika pretvorila. Zaista, prvi visoki predstavnik koji je prisvojio ova diktatorska ovlašćenja, Karlos Vestendorp, kasnije je rekao: Moram priznati da to i nije bilo baš legalno“, podsjeća se u Izvješraju.

    U Izvještaju je citiran i bivši britanski ambasador u BiH Čarls Kroford, koji je pomogao u kreiranju “bonskih ovlašćenja” i koji je napisao da “bonska ovlašćenja nemaju nikakav stvaran pravni osnov” i da su se “izrodila u međunarodno političko blefiranje u igri moći, koju su visoki predstavnici uzastopno umotavali u pravnički jezik da bi cijela stvar izgledala impozantno i neizbježno”.

    “Kao smokvin list kojim kriju nezakonito otimanje moći, visoki predstavnici pokušali su da bonska ovlašćenja utemelje u ovlašćenjima koja im je dao tzv. Savjet za sprovođenje mira /PIK/. PIK je tek, kako Evropski sud za ljudska prava direktno kaže, neformalna grupa država. To je provizorna samoimenovana grupa zemalja bez statuta, bez uporišta u bilo kom ugovoru, bez pravnog autoriteta i, zapravo, bez pravnog postojanja bilo koje vrste”, naglasili su iz Vlade Republike Srpske.

    U Izvještaju je navedeno da je Savjet “pozdravio” prisvajanje ovih ovlašćenja 1997. godine, ali da, s obzirom da ono samo nema nikakav izvor iz kog crpi ovlašćenja, nije imalo nikakvo legalno pravo da visokom predstavniku dodjeljuje nova, široka ovlašćenja, kao i da dodatna ovlašćenja, osim po osnovu mandata koji je strogo ograničen Dejtonskim sporazumom, visokom predstavniku nikada nije dao ni Savjet bezbjednosti UN.

    “Shodno tome, oni koji su Kancelariju visokog predstavnika /OHR/ uporedili sa kolonijalnim vicekraljem ozbiljno potcjenjuju slučaj, vicekralj barem odgovara carskoj sili koja ga je postavila. Šmit ne odgovara nikome. U tom smislu, on tvrdi da ima moć apsolutnog diktatora i ne priznaje nikakva ograničenja prava da vlada građanima BiH”, dodali su iz Vlade Republike Srpske.

    U Izvještaju se naglašava da je, čak i nakon što su i bivši visoki predstavnici priznali da su pokušaji visokih predstavnika da nametnu svoju ličnu volju građanima BiH nezakoniti, šokantno da međunarodna zajednica koja tvrdi da podržava vladavinu prava nastavlja da podržava OHR.

    “Prisvajanje moći uzastopnih visokih predstavnika u BiH očigledno je suprotno svemu za šta se UN, kako tvrde, zalažu, i to se mora smatrati izvorom sramote svake zemlje koja nastavlja da podržava djelovanje OHR-a. Štaviše, kao što je objašnjeno u nastavku, čak i da nametanje odluka visokog predstavnika nije bilo nezakonito, postupci te vrste su kontraproduktivni i destabilizujući. Umjesto da olakša koordinaciju i saradnju unutar BiH, OHR je guši”, navodi se u prvom poglavlju 29. Izvještaja Vlade Republike Srpske koji je upućen Savjetu bezbjednosti UN.

  • Rusija negira navode UN o nasilnoj deportaciji dece

    Rusija negira navode UN o nasilnoj deportaciji dece

    Diplomata stalne misije Rusije pri UN Roman Kašajev demantovao je izjave predstavnika zapadnih zemalja o navodnoj “prisilnoj deportaciji“ dece iz Ukrajine.

    “Istina je da su ova deca evakuisana iz ratne zone koju je isprovocirao Kijev“, rekao je danas Kašajev, prenosi RIA novosti.

    Ranije danas je održan neformalni sastanak Saveta bezbednosti UN u organizaciji Sjedinjenih Američkih Država, Francuske, Albanije, uz podršku Ukrajine, posvećen problemu otmice i deportacije dece tokom oružanih sukoba. Predstavnici niza zapadnih zemalja, uključujući SAD, ponovo su optužili Rusiju za „nelegalno deportovanje hiljada ukrajinske dece” na rusku teritoriju iz Ukrajine.

  • Vlada Srpske usvojila 29. izvještaj Savjetu bezbjednosti UN

    Vlada Srpske usvojila 29. izvještaj Savjetu bezbjednosti UN

    Vlada Republike Srpske usvojila je 29. izvještaj Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija koji je, u ime Republike Srpske kao potpisnice svih aneksa koji čine Dejtonski sporazum, generalnom sekretaru UN i zemljama članicama Savjeta bezbjednosti, uputio predsjednik Vlade Republike Srpske.

    Dvadeset i deveti izvještaj Republike Srpske Savjetu bezbjednosti UN odnosi se na period oktobar 2022- maj 2023. godine.

    U njemu, kao i u svojim dosadašnjim izvještajima, Vlada Republike Srpske izražava svoja viđenja o ključnim pitanjima i problemima sa kojima se suočava BiH, a u cilju razjašnjavanja svojih stanovišta članovima Savjeta bezbjednosti i međunarodne zajednice.

    U prvom dijelu Izvještaja ističe se neophodnost da svi relevantni akteri poštuju i pridržavaju se Dejtonskog sporazuma. Republika Srpska još jednom potvrđuje svoju posvećenost Sporazumu, kao i suverenitetu, teritorijalnom integritetu i ustavnom poretku BiH.

    U drugom dijelu Izvještaja težište pažnje stavljeno je na značajan politički napredak koji je BiH postigla nakon izbora održanih u oktobru 2022. godine kada je rekordnom roku postignut politički sporazum bošnjačkih, srpskih i hrvatskih stranaka na nivou BiH.

    Treći dio Izvještaja bavi se integracijom BiH u Evropsku uniju (EU), kao i naporima usmjerenim na regionalnu integraciju.

    Odluka Evropskog savjeta iz decembra 2022. godine kojom se BiH dodjeljuje status kandidata za članstvo u EU predstavlja važnu prekretnicu, a Republika Srpska se nada i očekuje da će doprinijeti naporima na integracijama u EU, i na nivou BiH i u entitetima.

    Republika Srpska ostaje posvećena sprovođenju neophodnih reformi na putu BiH ka članstvu u EU, istovremeno vodeći računa da se poštuju ustavne nadležnosti svih nivoa vlasti.

    Četvrti dio Izvještaja naglašava da je mir u BiH nenarušen, uprkos izjavama nekih koji šire strah i pozivaju na strano uplitanje u još većoj mjeri.

    U petom dijelu Izvještaja objašnjava se da strano uplitanje u BiH, iako često dobronamjerno, podriva razvoj i stabilnost BiH.

    U istom dijelu Izvještaj analizira razloge zaslužene krize legitimiteta Ustavnog suda BiH u kom dominaciju imaju stranci i čiji je legitimitet dodatno narušen neuspjehom sudijske većine da zaštiti Ustav BiH, te tendencijom da odluke donosi na osnovu politike, a ne zakona, često uz neprimjereno uplitanje sa strane.

    Dvadeset i deveti Izvještaj Republike Srpske Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija dostupan je na internet stranici Vlade Republike Srpske u verziji na srpskom i engleskom jeziku.

  • Rusija: Situacija je alarmantna, Kosovo je na ivici novog sukoba

    Rusija: Situacija je alarmantna, Kosovo je na ivici novog sukoba

    Stalni predstavnik Rusije pri Ujedinjenim nacijama Vasilij Nebenzja izjavio je danas da je stav Moskve o Kosovu i Metohiji nepromenjen.

    On je naveo i da Beograd i Priština treba da postignu dogovor na osnovu Rezolucije Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1244.

    “Dogovor mora da bude u interesu Beograda i Srba i mora da ga podrži Savet bezbednosti UN”, poručio je Nebenzja, govoreći na sednici SB UN posvećenoj situaciji na KiM. On je naveo da je situacija na KiM alarmantna i da je prethodnih meseci dovedena na ivicu novog sukoba.

    “Priština, uz podršku zapadnih zemalja, nastavlja da pokušava da preuzme kontrolu nad teritorijama u kojima većinski žive Srbi”, rekao je Nebenzja.

    Ruski predstavnik pri UN je istakao da međunarodnu zajednicu ne brinu ljudska prava kada je reč o srpskom stanovništvu.

    Podsetio je da je od 1999. godine većina nealbanskog stanovništva na KiM bila primorana da ode iz svojih domova. Nebenzja je ukazao da su objekti Srpske pravoslavne crkve pod konstantim napadima i naveo da je od dolaska Aljbina Kurtija na vlast, u februaru 2020. godinem, zabeleženo više od 300 napada slučajeva nasilja protiv Srba.

    “Kriminalnci, po običaju, nisu procesuirani”, rekao je on.

    Ruski diplomata je istakao da je nemoguće rešiti postojeće probleme bez pregovora, postizanja dogovora i formiranja mehanizma kojim bi bili zaštićeni Srbi na severu KiM, ali i oni koji žive južno od Ibra.

    Nebenzja je podsetio da je pre 10 godina potpisan Briselski sporazum, ali da prištinske vlasti i dalje odbijaju da formiraju Zajednicu srpskih opština.

    “Priština nije zainteresovana za normalizaciju odnosa, zato Aljbin Kurti insistira da se ZSO formira u skladu sa kosovskim ustavom i bez izvršnih ovlašćenja”, poručio je on.

    Istakao je da kosovski Albanci pokušavaju da promene ono što je već dogovoreno, te da žele da ZSO pretvore u neku vrstu nevladine organizacije.

    “To mora da se odbije”, poručio je Nebenzja. On je dodao da je optimizam u izveštaju UNMIK-a “prenaduvan”. Istakao je da je Beograd pristao na nastavak dijaloga sa Prištinom, ali uz poštovanje njegovih crvenih linija.

    Govoreći o nedavno održanim izborima na severu KiM, Nebenzja je rekao da je Priština tog 23. aprila odlučila da eskalira situaciju, a da su Srbi odbili da glasaju jer je to bila uvreda za demokratiju

    Zapad doliva ulje na vatru
    “Normalni izborni procesi se menjaju supstitutima koje podržavaju SAD i EU”, naveo je on i dodao da Zapad doliva ulje na vatru kada je reč o konfliktu na relaciji Beograd-Priština.

    Nebenzja je kritikovao davanje vizne liberalizacije građanima tzv. Kosova i njegovo članstvo u Savetu Evrope.

    “Glavni cilj Zapada je da ceo Balkan stavi u svoj politički i vojni blok”, rekao je on i istakao da je Vašington privatizovao vojnu bazu Bondstil.

    On je podsetio na bombardovanje SR Jugoslavije 1999. godine od strane NATO-a i poručio da Alijansa nikada nije brinula o, kako je Madlen Olbrajt rekla, kolateralnoj šteti u vidu nevinih civila.

    “Tako sada ne brine zbog toga što Velika Britanija šalje osiromašeni uranijum Ukrajini”, rekao je Nebenzja.

    Ruski predstavnik u UN dotakao se i suđenju Hašimu Tačiju i njegovim saradnicima u Hagu, rekavši da je to poslednja šansa za postizanje pravde 25 godina nakon nehumanih zverstava počinjenih na Kosovu i Metohiji.

  • Dodik: Savjet ministara BiH da usvoji odluku o istočnoj interkonekciji

    Dodik: Savjet ministara BiH da usvoji odluku o istočnoj interkonekciji

    Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik izjavio je da nema nijednog razloga da Savjet ministar ne usvoji odluku o zaključivanju sporazuma BiH i Srbije o izgradnji gasovoda “Nova istočna interkonekcija BiH i Srbije”.

    Dodik je rekao da je o toj temi danas razgovarao sa predsjedavajućom Savjeta ministara Borjanom Krišto, a juče sa ministrom inostranih poslova u Savjetu ministara Elmedinom Konakovićem.

    “Nema nijednoga razloga da se ta odluka ne donese”, rekao je Dodik, odgovarajući na pitanja novinara u Banjaluci.

    Savjet ministara trebao bi danas u Sarajevu da razmatra nacrte osnova za vođenje pregovora radi zaključivanja sporazuma između BiH i Hrvatske o izgradnji gasovoda “Južna interkonekcija BiH i Hrvatske”, kao i između BiH i Srbije o izgradnji gasovoda “Nova istočna interkonekcija BiH i Srbije”.

  • Dačić na sjednici Savjeta bezbjednosti UN o Kosovu i Metohiji

    Dačić na sjednici Savjeta bezbjednosti UN o Kosovu i Metohiji

    Prvi potpredsjednik Vlade i ministar spoljnih poslova Srbije Ivica Dačić, danas, drugog dana posjete SAD, učestvovaće na sjednici Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija, na kojoj će biti razmatrani novi šestomjesečni izvještaj generalnog sekretara UN Antonija Guteresa o radu Misije UN na Kosovu i Metohiji (UNMIK).

    Dačić će se nakon sjednice sastati i sa Vasilijem Nebenzjom, stalnim predstanvikom Ruske Federacije u UN.

    Rusija je 1. aprila preuzela predsjedavanje Savjetu bezbjednosti UN na mjesec dana.

    Prvog dana posete Njujorku, ministar Dačić se sastao sa ambasadorkom Lindom Tomas Grinfild, stalnom predstavnicom SAD pri UN.

    Tom prilikom, Dačić je istakao da je za Srbiju rad UNMIK-a u svom punom kapacitetu od velike važnosti, s obzirom na delikatnost trenutne situacije u srpskoj južnoj pokrajini.

    Govoreći o dijalogu Beograda i Prištine, Dačić je ponovio da će Srbija zadržati konstruktivan stav u vezi sa evropskim prijedlogom i implementacijom akcionog plana u cilju dalje normalizacije odnosa sa Prištinom, ali je ponovio da za Srbiju postoje crvene linije od kojih neće odustati, kao što je to prethonih mjeseci isticao i predsjednik Srbije Aleksandar Vučić.

    Ambasadorka Tomas-Grinfild pozvala je na implementaciju sporazuma koji su Beograd i Priština postigli u Ohridu i istakla da će SAD i dalje biti aktivno angažovane u davanju podrške Srbiji i tzv. Kosovu dok implementiraju svoje obaveze u cilju postizanja predvidljivih i mirnih odnosa.